Oyun ve Oyun Terapisi - Sorular

Ünite 1

1.1. Oyun Nedir?

  1. Aşağıdakilerden hangisi oyunun tanımıdır?
    • A-) Bilimsel bir araştırmadır.
    • Cevap B-) Çocuğun isteği ile gerçekleştirdiği etkinliktir.
    • C-) Fiziksel bir aktivitedir.
    • D-) Sosyal bir etkinliktir.
    • E-) Belirli kuralları olan eğlencedir.

    Açıklama: Oyun, genellikle çocuğun içsel motivasyonuyla ve isteğiyle gerçekleştirdiği spontan bir etkinlik olarak tanımlanır.

1.2. Oyun Oynamanın Çocuk Gelişimindeki Yeri (Oyun Kuramları)

  1. Aşağıdaki kuramların hangisinin temelinde oyunun evrimsel biyolojik sürecin bir ürünü olduğu ve oyun gelişiminin insan soyunun evrimsel gelişimini izlediği yer alır?
    • A-) Psikososyal Oyun Teorisi
    • Cevap B-) Özünü Yineleme Kuramı
    • C-) Psikodinamik Oyun Teorisi
    • D-) İçgüdü-Eylem Kuramı
    • E-) Becerilerin Eğitimi Teorisi

    Açıklama: Özünü Yineleme Kuramı, çocuğun atalarının deneyimlerini oyunda tekrar yaşayarak ilkel içgüdülerini kullandığını ve oyunun evrimsel biyolojik bir süreç olduğunu savunur.

  2. Oyun ile ilgili teorilerden hangisinin açıklaması şu şekildedir: “Oyun yoluyla çocuk yaşam boyunca gerekli olabilecek uyum becerilerini kazanır. Amaçsız gibi görünen eylemlerin aslında biyolojik bir amacı vardır. Uyum sağlamak ve gerektiğinde kullanmak için, taklit ile hazır oluşluğu sağlar”?
    • A-) Bilişsel gelişim
    • B-) Fazla enerjiyi tüketme teorisi
    • C-) Psikodinamik kuram
    • Cevap D-) İç güdü-Eylem kuramı
    • E-) Özünü Yineleme kuramı

    Açıklama: Bu açıklama, oyunun gelecekteki rollere hazırlık ve uyum becerilerini kazanma işlevi gördüğünü belirten İçgüdü-Eylem Kuramı (alıştırma kuramı) ile ilgilidir.

1.2. Oyun Oynamanın Çocuk Gelişimindeki Yeri (Gelişimsel Dönemler)

  1. Bir çocuğun oyun içerisinde duyuları ile tüm dünyayı tanımaya çalıştığı dönemin adı aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) Bebeklik dönemi
    • B-) Ergenlik dönemi
    • C-) Anal dönem
    • D-) Fallik dönem
    • E-) Okul öncesi dönem

    Açıklama: Çocuğun duyusal motor gelişiminin hızlandığı ve çevresini duyularıyla keşfettiği dönem Bebeklik dönemidir (0-1 yaş aralığı).

  2. “Bebeğin temel gereksinimleri karşılanmalıdır. Temel haz emme davranışıdır.”
    Yukarıda verilen özellik Freud’un psikoseksüel kuramının hangi döneminde görülür?
    • A-) Anal dönem
    • B-) Fallik dönem
    • Cevap C-) Oral dönem
    • D-) Latans dönemi
    • E-) Genital dönem

    Açıklama: Freud’un psikoseksüel kuramına göre, temel haz kaynağının ağız yoluyla (emme) gerçekleştiği dönem Oral Dönemdir (0-1 yaş).

  3. Psikoseksüel gelişim dönemlerine göre Anal Dönem hangi yaş grubunu içerir?
    • A-) 0-1 yaş
    • B-) 2-6 yaş
    • Cevap C-) 1-3 yaş
    • D-) 3-6 yaş
    • E-) 6-12 yaş

    Açıklama: Psikoseksüel gelişim dönemlerinden Anal Dönem, genellikle 1-3 yaş aralığını kapsar.

  4. Çocuğun kendi cinselliğini keşfettiği dönemdir. Bu dönemde Oedipus kompleksinden bahsedilir. Aynı cinsten ebeveyni ile özdeşim dönemidir.
    Yukarıda belirtilen döneme verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Anal dönem
    • B-) Latans dönemi
    • C-) Oral dönem
    • D-) Genital dönem
    • Cevap E-) Fallik dönem

    Açıklama: Oedipus kompleksi ve cinsel kimlik keşfinin yaşandığı dönem Fallik Dönemdir (3-5/6 yaş).

  5. Psikoseksüel gelişim dönemlerine göre Latans Dönemi hangi yaş grubunu içerir?
    • A-) 0-1 yaş
    • B-) 1-3 yaş
    • C-) 3-5 yaş
    • Cevap D-) 6-11 yaş
    • E-) 11 yaş sonrası

    Açıklama: Psikoseksüel gelişim dönemlerinden Latans (Gizil) Dönemi, genellikle 6-11 yaş aralığını içerir.

  6. Senaryolu oyunlar, “-mış gibi” oyunlar hangi dönemde daha sık gözlenir?
    • A-) Okul çağı
    • Cevap B-) Okul öncesi dönem
    • C-) Ergenlik
    • D-) Bebeklik
    • E-) Her çocukluk dönemi

    Açıklama: Sembolik düşüncenin ve hayali oyunun yoğunlaştığı “-mış gibi” senaryolu oyunlar Okul Öncesi Dönemde (2-6 yaş) daha sık görülür.

  7. Kızlı erkekli gruplaşmalı oyunlar ve rekabete dayalı oyunlar hangi gelişim döneminde daha sık görülür?
    • A-) Ergenlik döneminde
    • B-) Her gelişim döneminde
    • C-) Okul öncesi dönemde
    • D-) Cinsellik döneminde
    • Cevap E-) Okul çağı döneminde

    Açıklama: Rekabete dayalı ve gruplaşmalı oyunlar, çocukların sosyal becerilerini geliştirdikleri ve akran etkileşiminin arttığı Okul Çağı Döneminde (6 yaş ve sonrası) daha sık görülür.

1.2. Oyun Oynamanın Çocuk Gelişimindeki Yeri (Oyun Türleri)

  1. “Bir çocuk kalemkutusunu bebek gibi kullanarak oyun kurar.” Yukarıda verilen oyun aşağıdakilerden hangisine örnektir?
    • A-) Kurallı oyun
    • B-) İşlevsel Oyun
    • Cevap C-) Sembolik oyun
    • D-) Taklit oyunu
    • E-) Hiçbirisi

    Açıklama: Bir nesneyi başka bir nesne yerine kullanarak (mış gibi yaparak) oyun kurma, Sembolik oyuna örnektir. Bu, 2-4 yaş aralığında yaygındır.

  2. 1 – 2 yaş arası çocuklarda “İçeri-dışarı, it-çek, saklan-çık” gibi oyun becerilerini geliştiren oyun türü aşağıdakilerden hangi gruba dâhildir?
    • A-) Sosyal oyun
    • B-) Yaratıcı oyun
    • C-) Duyusal motor oyun
    • Cevap D-) Araştırıcı oyun
    • E-) Sembolik oyun

    Açıklama: 1-2 yaş aralığındaki çocuklar, nesneleri keşfetmeye ve basit tekrarlayıcı eylemlere odaklanır. Bu tür oyunlar Araştırıcı Oyun olarak adlandırılır.

1.3. Oyunun Terapötik İşlevleri

  1. Aşağıdakilerden hangisi oyunun terapötik işlevlerinden biri değildir?
    • A-) Duygusal iyilik halini destekleme
    • B-) İletişim kolaylaştırıcılık
    • C-) Sosyal ilişkileri destekleme
    • D-) Kişisel güçleri arttırma
    • Cevap E-) Zekâ düzeyinde artış

    Açıklama: Oyunun terapötik işlevleri duygusal, iletişimsel ve sosyal alanlardadır. Zekâ düzeyinde doğrudan bir artış sağlaması terapötik amaçlar arasında sayılmaz.

1.3.1. İletişim Kolaylaştırıcılık

  1. Aşağıdakilerden hangisi oyunun iletişimi kolaylaştırmayı sağlayan işlevlerinden biri değildir?
    • A-) Kendini ifade etme
    • Cevap B-) Fiziksel büyüme sağlama
    • C-) Bilinçdışına erişim
    • D-) Doğrudan öğretim
    • E-) Dolaylı öğretim

    Açıklama: Oyunun iletişimi kolaylaştıran işlevleri arasında kendini ifade etme ve bilinçdışına erişim bulunurken, Fiziksel büyüme sağlama motor gelişime ait bir faydadır.

1.3.2. Duygusal İyilik Halini Destekleme

  1. Bastırılmış yoğun duyguların sağaltılması ve bu duygulara dair farkındalık ve kontrolün artma hali nasıl isimlendirilir?
    • Cevap A-) Katarsis
    • B-) Abreaksiyon
    • C-) Stres aşılama
    • D-) Stres yönetimi
    • E-) Korkuların karşı koşullanması

    Açıklama: Bastırılmış yoğun duyguların oyun yoluyla ifade edilmesi ve sağaltılması hali Katarsis olarak isimlendirilir. Bu, duygusal boşaltım sağlama işleviyle ilişkilidir.

  2. Oyun yararları düşünüldüğünde oyun içerisinde kabul edilebilir saldırganlık ve hayal kırıklıkları yaşanabilir. Bu hangi açıdan oyunun faydası sayılmaktadır?
    • A-) Motor ve sosyal gelişime katkısı
    • B-) Fiziksel gelişime katkısı
    • C-) Bilişsel gelişimi katkısı
    • Cevap D-) Duygusal gelişime katkısı
    • E-) Hayali oyun becerisine katkısı

    Açıklama: Saldırganlık ve hayal kırıklığı temaları, çocuğun duygusal çatışmalarını ve yoğun duygularını güvenli bir ortamda işlemesine izin vererek Duygusal gelişime katkı sağlar.

1.3.3. Sosyal İlişkileri Destekleme

  1. Aşağıdakilerden hangisi oyunun sosyal ilişkileri nasıl desteklediğini açıklamaz?
    • A-) Terapötik ilişki
    • B-) Bağlanma
    • C-) Empati
    • Cevap D-) Travma
    • E-) Sosyal yeterlik

    Açıklama: Terapötik ilişki, bağlanma, empati ve sosyal yeterlik oyunun sosyal ilişkileri destekleyen işlevleriyken, Travma oyunun çözmeye çalıştığı bir sorundur, desteklediği bir işlev değildir.

1.3.4. Kişisel Güçleri Arttırma

  1. Aşağıdakilerden hangileri oyun terapilerinin temel hedefleri arasında sayılmaz?
    I. Olumlu benlik algısını geliştirmek
    II. Çocukta sorunla başa çıkma becerilerini geliştirmek
    III. Aile ile olan bağları düzeltmek, boşanmayı engellemek
    IV. Dıştan gelen stres ve travmatik etmenlerinin üstesinden gelmek
    V. Yaşa uygun bilişsel esnekliği sağlamak, zekâ testlerinde başarısını arttırmak
    VI. Çocuğun yenilgiye tahammülünü ve dürtü kontrolünü arttırmak
    • Cevap A-) III ve V
    • B-) III, V ve VI
    • C-) III, IV ve V
    • D-) II, III ve VI
    • E-) I, II ve III

    Açıklama: Oyun terapilerinin temel amacı çocuğun içsel dünyasına odaklanmaktır. Aile bağlarını düzeltmek (III) veya zekâ testlerindeki başarıyı artırmak (V) terapinin temel hedefleri arasında yer almaz.

1.4. Oyun ve Psikoterapi (Bağlanma Kuramı Temeli)

  1. Bağlanma Kuramına göre sağlıklı nüfusun yüzde kaçında güvenli bağlanma gelişmiştir?
    • A-) Yüzde 50
    • B-) Yüzde 75
    • Cevap C-) Yüzde 65
    • D-) Yüzde 100
    • E-) Yüzde 80

    Açıklama: Bağlanma Kuramına göre, sağlıklı nüfusun yaklaşık yüzde 65’inde güvenli bağlanma stili gelişmiştir.

  2. Bebek annesi ayrıldığında aşırı tepki veriyor ve annesi geldiğinde umursamaz davranıyorsa bu bebekteki bağlanma türü hangisidir?
    • A-) Kaygılı kararsız bağlanma
    • B-) Korkusuz bağlanma
    • C-) Kaygılı kaçıngan bağlanma
    • D-) Güvenli bağlanma
    • Cevap E-) Dezorganize bağlanma

    Açıklama: Bu tutarsız ve düzensiz tepki örüntüsü (aşırı tepkiyi umursamazlık takip etmesi) Dezorganize Bağlanma işaret eder. İhmal ve istismar görmüş çocuklarda daha sık görülür.

  3. “Bu bebekler anneleri varken bile huzursuzdurlar ve anne ile kavuşunca yine de protestoya devam edebilirler.”
    Yukarıda verilen tanımlama hangi bağlanma türü için belirgindir?
    • A-) Güvenli bağlanma
    • B-) Kaçıngan
    • C-) Anksiyöz kaçıngan
    • Cevap D-) Anksiyöz-ambivalan
    • E-) Dezorganize

    Açıklama: Huzursuz davranışlar ve anneye karşı çelişkili/kararsız tepkiler (protestonun devam etmesi), Anksiyöz-Ambivalan bağlanma türünün belirgin özelliğidir.

1.4.1. Psikanalitik Çocuk Terapisi

  1. “Çocukla oyun aracılığı ile gerçekleştirilen psikoterapi sürecinde, oyun çocukların serbest çağrışımda bulunmalarına destek olarak çözümleyemedikleri duyguları ve çatışmaları ifade etmelerine ve dönüştürmelerine alan açar.”
    Yukarıda bahsedilen oyun terapisi türü aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Çocuk merkezli oyun terapisi
    • B-) Deneyimsel oyun terapisi
    • C-) Adleryan oyun terapisi
    • Cevap D-) Psikanalitik çocuk oyun terapisi
    • E-) Theraplay

    Açıklama: Bu tanım, oyunun bilinçdışı çatışmaların ifadesi ve dönüşümü için kullanıldığı, yetişkin terapisindeki serbest çağrışımın yerini oyunun aldığı Psikanalitik Çocuk Oyun Terapisi yaklaşımını açıklamaktadır.

  2. Aşağıdakilerden hangisi psikodinamik oyun terapisinin esas aldığı temel ilkelerden biri değildir?
    • A-) Çocuklar yaşadıkları bilinçdışı çatışmaların üstesinden gelemeyebilirler.
    • Cevap B-) Çocukların sorunlu yaşantıları görüşmede konuşularak serbest çağrışım ile çözülür.
    • C-) Çocukların sahip oldukları semptomların bir anlamı vardır.
    • D-) Çocuklar duygu ifadesi ve emosyon düzenlenmesi için oyunu kullanırlar.
    • E-) Aktarım yoluyla çocuk yaşantısını terapiste sunar.

    Açıklama: Psikodinamik oyun terapisinde, sorunlu yaşantılar oyun yoluyla çözülür; görüşmede konuşularak serbest çağrışım ile çözülmesi yanlıştır ve yetişkin terapisinin özelliğidir.

1.4.1. Psikanalitik Çocuk Terapisi (Savunma Mekanizmaları)

  1. Ayşe 5 yaşında anaokuluna giden bir kız çocuğudur. Son 2 aydır öğretmenleri Ayşe’nin parmak emmeye başladığını fark etmişler ve ailesi ile konuştuklarında geçtiğimiz dönem bir kardeşi doğduğunu öğrenmişler. Bu durumda Ayşe’nin verdiği tepkiye verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Aktarım - Yapma bozma
    • B-) Karşıt aktarım - İnkar
    • C-) Savunma mekanizması - İnkar
    • D-) Aktarım - Regresyon
    • Cevap E-) Savunma mekanizması - Regresyon

    Açıklama: Yaşadığı stres veya kaygıya tepki olarak daha erken bir gelişim evresine (bebeklik dönemi davranışı olan parmak emmeye) geri dönmesi Savunma Mekanizması - Regresyon olarak adlandırılır.

  2. Genelde dürtüsel ve öfkeli olan bir ressamın eserlerinin daha dışavurumcu ve güçlü fırça darbeleri içermesi ne tür savunma düzeneğine örnektir?
    • A-) Bastırma
    • B-) Saldırganla özdeşim
    • C-) Pasif agresyon
    • Cevap D-) Yüceltme
    • E-) İnkar

    Açıklama: Yüceltme (Sublimation), kabul edilemez dürtülerin (agresyon/dürtüsellik) toplum tarafından onaylanan, yaratıcı bir aktiviteye (sanat) dönüştürülmesidir.

  3. Aşağıdaki örneklerden hangisi kendisine bir görev verildiğinde itiraz etmeyen ama sürekli erteleyen ve geciktiren bir kişinin davranışını tanımlar?
    • A-) Regresyon
    • B-) Represyon
    • C-) İnkar
    • Cevap D-) Pasif agresyon
    • E-) Yapma bozma

    Açıklama: Açıkça karşı çıkmadan, olumsuz davranışlarla (erteleme, geciktirme) direnç gösterme Pasif Agresyon savunma mekanizmasına örnektir.

1.4.1. Psikanalitik Çocuk Terapisi (Kuramcılar)

  1. İnsanların sevgi, onay ve başarı gibi temel ihtiyaçları olduğunu ileri süren psikanalitik kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) Horney
    • B-) Winnicott
    • C-) Maslow
    • D-) Axline
    • E-) Freud

    Açıklama: Sevgi, onay ve başarı gibi temel ihtiyaçların karşılanmaması durumunda kaygı geliştiğini savunan psikanalitik kuramcı Karen Horney’dir.

1.4.2. Çocuk Merkezli Oyun Terapisi

  1. Danışan merkezli terapiyi Rogers oluşturmuşken, buradaki temel özellikler kime ilham vermiş ve çocuk merkezli oyun terapileri kuramını oluşturmuştur?
    • A-) Rogers - Landreth
    • B-) Axline - Landreth
    • C-) Landreth - Schaefer
    • D-) Maslow - Rogers
    • Cevap E-) Rogers - Axline

    Açıklama: Danışan merkezli terapinin kurucusu Rogers‘tır ve bu yaklaşım, çocuk merkezli oyun terapisini kuran Axline’a ilham vermiştir.

  2. Aşağıdaki kuramcılardan hangisinin çocuk merkezli oyun terapisine katkısından bahsedilemez?
    • A-) Schaefer
    • B-) Rogers
    • C-) Landreth
    • Cevap D-) Mahler
    • E-) Axline

    Açıklama: Mahler (ayrılma-bireyleşme kuramcısı) çocuk merkezli oyun terapisine katkıda bulunmamıştır. Axline, Rogers, Landreth ve Schaefer ise bu alanda önemli isimlerdir.

  3. Oyunda çocuk kuklalardan birisini terapiste verir ve “Sen de anne ol.” der. Bunun üzerine terapist “Ben anneyim.” der. Ancak kuklayı alıp çocuk demeden “Anneyim, temizlik yapıyorum vs.” derse, bu çocuğun hayal gücüne müdahaledir, uygun değildir. “Tamam ben anneyim, bu nasıl bir anne?” gibi tanımlayıcı sorular sorabilir.
    Yukarıdaki örnekte terapistin uyguladığı oyun terapisi aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Yönlendirilmiş Oyun Terapisi
    • B-) Psikodinamik Oyun Terapisi
    • C-) Filial Terapi
    • D-) Bilişsel Davranışçı Oyun Terapisi
    • Cevap E-) Çocuk Merkezli Oyun Terapisi

    Açıklama: Bu yaklaşım, çocuğun verdiği role uyum sağlamayı, oyuna müdahale etmemeyi ve yansıtıcı/tanımlayıcı dil kullanmayı içeren Çocuk Merkezli Oyun Terapisine (Axline) aittir.

1.4.3. Deneyimsel Oyun Terapisi

  1. “Oyunun kendisi bir psikoterapidir.” sözü kime aittir?
    • A-) Axline
    • Cevap B-) Winnicott
    • C-) Rogers
    • D-) Freud
    • E-) Klein

    Açıklama: Bu ünlü söz, oyunun çocukların duygusal ve bilişsel gelişimi için bir ‘ara yüz’ olduğunu söyleyen D. W. Winnicott’a aittir.

  2. Psikodinamik yaklaşımda “yeterince iyi anne ve geçiş nesnesi” kavramını kullanan terapist kimdir?
    • A-) Anna Freud
    • B-) Melanie Klein
    • C-) Erik Ericson
    • D-) John Bowlby
    • Cevap E-) Donald Winnicott

    Açıklama: Geçiş nesnesi ve yeterince iyi anne (good enough mother) kavramlarını geliştiren kuramcı Donald Winnicott’tır.

1.4.5. Theraplay

  1. Oyun odasına ve oyuncaklara ihtiyaç duymadan gerçekleşen, ebeveyn ve çocuk arasındaki bağa ve ilişkiyi onarıp geliştirmeye odaklanan oyun terapisi yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) Theraplay
    • B-) Adleryan oyun terapisi
    • C-) Deneyimsel oyun terapisi
    • D-) Psikanalitik çocuk oyun terapisi
    • E-) Çocuk merkezli oyun terapisi

    Açıklama: Bu tanım, ebeveyn-çocuk arasındaki sağlıklı bağlanmayı hedefleyen, yapı, bağlılık, besleme ve mücadele boyutlarında etkinliklerle ilerleyen ilişki odaklı Theraplay açıklamaktadır.

  2. Theraplay ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
    • Cevap A-) Theraplay kökenini davranışçı kuramdan almıştır.
    • B-) Temel amacı oyun aracılığıyla ebeveyn-çocuk arası etkileşimin arttırılmasıdır.
    • C-) Oyun sırasında bebeklerin sahip olduğu bağlanma özellikleri gözlemlenir.
    • D-) Gelişimsel öykü ile ilgili bilgi seanslardan önce alınır.
    • E-) Terapist, ebeveynlerle çocukların o an içinde iletişime geçmelerini kolaylaştırır.

    Açıklama: Theraplay, kökenini davranışçı kuramdan almamıştır, aksine bağlanma kuramından alır ve bu kurama dayalı olarak ebeveyn-çocuk arasındaki bağı güçlendirmeyi amaçlar.

  3. Aşağıdaki theraplay ile ilgili terim-tanım eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
    • A-) Theraplay terapisti: Anne-babalar için rehberlik ederek yapılandırma sunar.
    • Cevap B-) Besleme boyutu: Burada amaç çocuğun beceri geliştirmesinin hedeflenmesi ve özgüvenin oluşturulmasına yardımcı olmaktır.
    • C-) Yapı boyutu: Çocuğun içinde bulunduğu atmosferin güvenli olmasıdır.
    • D-) Güvenli üs: Güvenli bağlanan bebeklerin çevreyi keşfederken anneye atfettikleri görevdir.
    • E-) Bağlılık boyutu: Ebeveynlerin çocukları ile kurduğu pozitif iletişimdir.

    Açıklama: Beceri geliştirme ve yeterlilik hissinin oluşturulması amacı Mücadele boyutuna aittir. Besleme boyutu ise çocuğa bakım verme ve duygusal destek sağlamakla ilgilidir.

  4. Aşağıdakilerden hangisi Theraplay oyun terapisinin hedeflerinden birisi değildir?
    • A-) Anne ve bebek arasındaki ilişkiye ve ihtiyaçlarına odaklanarak bu ihtiyaçların karşılanmasıdır.
    • B-) Çocuğun beceri geliştirmesinin hedeflenmesi ve bu sayede kendisine olan özgüveni ve yeterlilik hissinin oluşturulmasına yardımcı olmaktır.
    • C-) Ebeveyn ve çocuk arasında uyumlu ve keyifli bir etkileşimi amaçlar.
    • D-) Ebeveyn ve çocuk arasındaki duygusal bağın güçlendirilmesini sağlar.
    • Cevap E-) Öncelikle ebeveynin ruh sağlığında iyileşmeyi hedefler.

    Açıklama: Theraplay temel olarak ebeveyn-çocuk ilişkisini ve çocuğun gelişimini hedefler. Öncelikle ebeveynin ruh sağlığında iyileşmeyi hedeflemesi, Theraplay’ın doğrudan ve birincil hedefi değildir.

Ünite 2

2.1. Oyun Terapisi Odasının Genel Özellikleri

  1. Aşağıdakilerden hangisi oyun terapisi odasının fiziksel düzenlenmesinde dikkate alınması gereken faktörlerden biri değildir?
    • A-) Alanın mahremiyeti
    • B-) Akustik yalıtım
    • Cevap C-) Doğrudan ebeveyn gözetimi
    • D-) Güvenlik açısından mobilya seçimleri
    • E-) Görsel karmaşanın azaltılması

    Açıklama: Oyun odası mahremiyet ve güvenlik sağlamalıdır. Terapinin doğası gereği, çocuğun oyunun içeriğinden etkilenmemesi için doğrudan ebeveyn gözetimi dikkate alınması gereken bir faktör değildir.

  2. Aşağıdakilerden hangisi oyun terapisi odasının etkili işleyişini desteklemek için önerilen bir uygulamadır?
    • A-) Odayı haftalık olarak tamamen yeniden düzenlemek
    • Cevap B-) Oda içinde yapılandırılmış, tematik alanlar oluşturmak
    • C-) Materyalleri terapistin tercihine göre gizli tutmak
    • D-) Oyuncakların çocuk tarafından rastgele seçilmesini engellemek
    • E-) Sessizlik kuralını oyun süresince katı şekilde uygulamak

    Açıklama: Oda içinde yapılandırılmış, tematik alanlar oluşturmak, çocuğun oyun seçeneklerini kategorize etmesine yardımcı olarak terapötik süreci destekler.

  3. Terapist, oyun terapisi odasına çok fazla oyuncak yerleştirirse çocukta hangi olumsuz durum gelişebilir?
    • A-) Artan terapötik derinlik
    • B-) Malzeme yetersizliği
    • Cevap C-) Dikkat dağınıklığı ve seçim baskısı
    • D-) Kendini yeterince ifade edememe
    • E-) Artan fiziksel güvensizlik

    Açıklama: Çok fazla oyuncak, çocuğun karar vermesini zorlaştırabilir, bu da dikkat dağınıklığına ve oyun materyalini seçerken seçim baskısına yol açabilir.

  4. Terapötik ortamda “sessiz alan” olarak tanımlanan bir bölümün amacı aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Çocuğun agresif davranışlarını artırmak
    • B-) Duyusal bütünlemeyi bozmak
    • C-) Çocuğun yalnız kalma isteğini reddetmek
    • Cevap D-) Regülasyonu ve içe dönük işlenmeyi desteklemek
    • E-) Grup oyunlarını teşvik etmek

    Açıklama: Sessiz alan, çocuğun aşırı uyarılma durumlarında regülasyonu sağlamasına ve duygusal deneyimlerini içe dönük işleyebilmesine (düşünme) olanak tanır.

  5. Aşağıdakilerden hangisi oyun terapisi odasının düzenlenmesinde temel terapötik amaçlardan biri değildir?
    • A-) Çocuğun duygularını özgürce ifade edebilmesini sağlamak
    • B-) Ebeveynlerin seansa aktif olarak katılımını teşvik etmek
    • C-) Çocuğun güvenli ve öngörülebilir bir ortamda bulunmasını sağlamak
    • D-) Terapistin süreci kolaylıkla gözlemleyebilmesine olanak tanımak
    • Cevap E-) Duyusal uyaranlarla aşırı uyarılmış bir atmosfer oluşturmak

    Açıklama: Oyun odası, aşırı uyarılmayı önleyecek şekilde düzenlenmelidir. Aşırı uyarılmış bir atmosfer oluşturmak temel terapötik amaçlardan biri değildir.

  6. Oyun odası ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
    • A-) Oyun odasında bir lavabonun bulunması iyidir.
    • Cevap B-) Oyun odasında mutlaka bir pencere olmalıdır.
    • C-) Oyun odası yeterince geniş olmalıdır.
    • D-) Oyun odasında açık raf sistemleri kabul görür.
    • E-) Oyun odasında mekanik ve elektronik oyuncaklardan kaçınılmalıdır.

    Açıklama: Kaynaklarda bazı kuramcıların terapi sürecini etkileyeceği için penceresiz bir oda önerdiği veya pencerenin kapatılması gerektiğini belirttiği ifade edilmektedir. Bu nedenle pencerenin ‘mutlaka’ bulunması doğru değildir.

  7. Oyun odası ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
    • A-) Çocuk, oyun odasında yemek yiyebilir.
    • B-) Oyun odasında oyuncaklar dolap içerisinde olmalı ve ortalıkta olmamalıdır.
    • C-) Oyun odasında popüler oyuncakların bulunması ve en güncel setlerin alınması önemlidir.
    • D-) Çocuk için kötü örnek olmaması için silah bulundurulmaz.
    • Cevap E-) Oyun odasında oyuncaklar çocukların görebileceği ve uzanabileceği mesafede olmalıdır.

    Açıklama: Oyun odasının temel ilkesi, çocukların oyuncaklara kolayca ulaşabilmesi ve seçim özgürlüğünü kullanabilmesidir.

2.2. Terapi Malzemelerinin Türleri ve Kullanım Amaçları

  1. Aşağıdaki oyuncak listelerinden hangisinin bir oyun odasındaki olmazsa olmazlardan değildir?
    • A-) Agresyon ifadesini gösterebileceği oyuncaklar
    • B-) Gündelik yaşam oyuncakları
    • C-) Duyguların gösterilmesini kolaylaştıran oyuncaklar
    • D-) Yaratıcı oyuncaklar
    • Cevap E-) Duyusal denge salıncağı

    Açıklama: Agresyon, gündelik yaşam, duygu ve yaratıcı oyuncaklar temel kategorilerken, Duyusal denge salıncağı (veya kumandalı robot gibi şeyler) oyun odasında bulunması zorunlu değildir.

  2. Aşağıdaki materyallerden hangisi doğrudan “saldırgan dürtülerin dışa vurumu” için önerilen oyuncaklardan biridir?
    • A-) Kukla sahnesi
    • B-) Yumuşak oyuncak ayı
    • Cevap C-) Plastik silah ve asker figürleri
    • D-) Kum ve mini kürek seti
    • E-) Müzik çalan oyuncaklar

    Açıklama: Plastik silah ve asker figürleri, çocuğun agresif dürtülerini güvenli ve sembolik bir yolla dışa vurmasına olanak tanıyan agresyon ifadesi oyuncaklarıdır.

  3. Oyun terapisi odasında bulunması gereken oyuncak türlerinden hangisi, çocuğun gerçek yaşamı temsil etme becerilerini destekler?
    • A-) Kum terapisi araçları
    • B-) Sanat malzemeleri
    • C-) Zeka geliştirici oyunlar
    • Cevap D-) Rol yapma oyuncakları (mutfak seti, doktor çantası vb.)
    • E-) Hayvan figürleri

    Açıklama: Rol yapma oyuncakları (mutfak seti, doktor çantası, evcilik setleri) çocuğun aile ilişkilerini ve günlük rutinlerini oyuna taşımasını, yani gerçek yaşamı temsil etme becerilerini destekler.

  4. “Tahta bloklar, kağıtlar, kuklalar, renkli kağıtlar, oyun hamuru” gibi malzemeler özellikle hangi tür oyuncak gruplarına girmektedir?
    • A-) Rekabet oyunları
    • Cevap B-) Yaratıcı oyuncaklar
    • C-) Agresyon ifadesi oyuncakları
    • D-) Duygu ifadesi oyuncakları
    • E-) Eğitici oyuncaklar

    Açıklama: Bu tür serbest kullanım materyalleri, çocuğun hayal gücünü ve problem çözme becerilerini kullanmasına olanak tanıyan Yaratıcı oyuncaklar kategorisine girer.

  5. Aşağıdakilerden hangisi oyun terapisi odasında bulunması önerilen malzemelerin seçiminde etik ilkelere aykırıdır?
    • A-) Kültürel çeşitliliği yansıtan oyuncaklar kullanmak
    • B-) Cinsiyet rolleri açısından çeşitli seçenekler sunmak
    • Cevap C-) Tek bir kültüre ait stereotipik materyalleri çoğaltmak
    • D-) Farklı yaş düzeylerine hitap eden materyaller bulundurmak
    • E-) Engelli bireyleri temsil eden oyuncaklar dahil etmek

    Açıklama: Malzeme seçiminde çeşitlilik ve kapsayıcılık esastır. Tek bir kültüre ait stereotipik materyalleri çoğaltmak kültürel çeşitliliğe ve etik ilkelere aykırıdır.

  6. Aşağıdaki oyuncaklardan hangisinin bulundurulması şart ve uygun değildir?
    • A-) Savaş oyuncakları
    • B-) Gerçek yaşam roller oyuncakları
    • Cevap C-) Müzikli kumandalı robot
    • D-) Kuklalar
    • E-) Hayvan setleri

    Açıklama: Oyun odasında mekanik ve elektronik oyuncaklardan kaçınılmalıdır. Müzikli kumandalı robot bu kategoriye girer ve çocuğun yaratıcılığını kısıtladığı için uygun değildir.

2.3. Oyun Terapisi Malzeme Seçiminde Dikkat Edilecek Hususlar

  1. Terapist, materyalleri seçerken çocuğun gelişim düzeyine uygunluk ilkesini göz ardı ederse aşağıdakilerden hangisi en olası sonuçtur?
    • Cevap A-) Duygusal olarak geri çekilme veya hayal kırıklığı
    • B-) Terapi sürecinde hızlı ilerleme
    • C-) Çocuğun ilgisinin artması
    • D-) Oyuncaklara karşı bağımlılık gelişimi
    • E-) Aile ile bağın kuvvetlenmesi

    Açıklama: Gelişim düzeyine uymayan materyaller, çocuğun oyunda yeterlilik hissetmesini engeller ve bu durum duygusal olarak geri çekilmeye veya hayal kırıklığına yol açabilir.

  2. Oyun terapisi odasında materyallerin kolay erişilebilir olması çocuğa hangi psikolojik ihtiyacı karşılama açısından en çok katkı sağlar?
    • A-) Duygusal dışavurum
    • B-) Otoriteye uyum
    • C-) Disiplin geliştirme
    • Cevap D-) Özerklik ve seçim hakkı
    • E-) Sınır algısı

    Açıklama: Materyallerin kolayca ulaşılabilir olması, çocuğun seçim yapma özgürlüğünü ve özerklik duygusunu destekler.

2.4. Kum Terapisi ve Figürlerin Düzenlenmesi

  1. Kum tepsisi terapisi yapmak için yukarıdakilerden hangileri gerekli değildir?
    I. Terapi kumu
    II. Terapi odası
    III. Kum yoksa öğütülmüş tahıllar
    IV. Tepsi yoksa yerde serbest kum
    V. Minyatürler
    VI. Ahşap bebek evi
    • A-) IV ve V
    • B-) II, III ve V
    • Cevap C-) IV ve VI
    • D-) II ve VI
    • E-) I, III ve IV

    Açıklama: Kum tepsisi terapisi için bir tepsinin ve minyatürlerin olması esastır. Bu nedenle yerde serbest kum (IV) ve Ahşap bebek evi (VI) zorunlu bileşenler arasında sayılmaz.

2.4.1. Kum Tepsisi (Sandtray)

  1. Terapi kumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
    • A-) Dürtüsel çocuklar kumu ağzına almamaları için uyarılırlar.
    • B-) Kumun ıslatılıp kullanılması uygun değildir.
    • Cevap C-) Kinetik kum yapıştığı için tercih edilmez.
    • D-) Kum parçacıklarının farklı büyüklüklerde olması uygundur.
    • E-) Kum yerine alternatif materyal genellikle önerilmez.

    Açıklama: Terapi kumu genellikle kuru ve doğal kumdan seçilir. Yapışkan yapısı nedeniyle Kinetik kum tercih edilmez.

  2. Aşağıdakilerden hangisi kum tepsisi terapisinin yararlarından biri değildir?
    • Cevap A-) Sınırlar yoktur ve özgürlükler sunar.
    • B-) Kinestetik etkiye sahiptir.
    • C-) Yaratıcılığı destekler.
    • D-) İlişki için gerekli mesafeyi sağlar.
    • E-) Bireysel veya grup olarak uygulanabilir.

    Açıklama: Kum tepsisi, bir tepsi ile sınırlı olduğu için sınırlar mevcuttur ve bu sınırlar çocuğa güvenlik sağlar.

  3. Terapide kullanılan kum tepsisi ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
    • A-) Kuru ve ıslak kum kullanımı için 2 tepsi kullanılabilir.
    • B-) Dikdörtgen şeklinde bir tepsi önerilir.
    • Cevap C-) Ahşap kısmı ve dibinin genelde kumla aynı renge boyanması tavsiye edilir.
    • D-) Tepsi ne çok dar ne de geniş olmalıdır.
    • E-) Tepsi ayaklı bir masa üzerinde yer alabilir.

    Açıklama: Kum tepsisinin ahşap kısımlarının ve dibinin genelde maviye boyanması tavsiye edilir (su/gökyüzü temsili için), kumla aynı renge boyanması yanlıştır.

  4. Aşağıdakilerden hangisi tanısal değerlendirme amaçlı oyun terapisinin kullanılmasına örnek değildir?
    • Cevap A-) Theraplay
    • B-) Welt tekniği
    • C-) Yapılandırılmış oyun testleri
    • D-) Sceno testi
    • E-) ADOS görüşmesi

    Açıklama: Theraplay (Bağlanma kuramı temelli), temel olarak müdahaleye yönelik bir terapi yöntemidir ve tanısal değerlendirme amaçlı kullanılmaz.

2.4.2. Terapötik Materyaller (Minyatür Figürler ve Objeler)

  1. Aşağıdaki oyuncaklardan hangisi Kum Tepsisi Terapisinde kullanılmaz?
    • Cevap A-) El ve parmak kuklaları
    • B-) Çitler, Bayraklar
    • C-) Aile minyatürleri
    • D-) Renkli minik taşlar
    • E-) Çiftlik hayvanları

    Açıklama: Kum tepsisi terapisi, figürler ve nesnelerle sembolik sahneler yaratmaya odaklanır. El ve parmak kuklaları (rol oynama için kullanılan sözel dışavurum araçları) kum tepsisinde kullanılmaz.

  2. Kum tepsisi terapisinde çitler ve yoğun sınırlar aşağıdakilerden hangisini sembolize eder?
    • A-) Agresif dünya
    • B-) Boş dünya
    • C-) Dağınık dünya
    • D-) Oyun odası kuralları
    • Cevap E-) Kapalı dünya

    Açıklama: Kum tepsisinde kullanılan çitler ve sınırlar, çocuğun kendisi tarafından yaratılan içsel bariyerleri ve dış dünyaya kapalı olan Kapalı Dünya sembolize eder.

Ünite 3

3.1.1. Oyun Terapisi Nedir?

  1. Aşağıdakilerden hangisi oyun terapisinin temel amaçlarından biridir?
    • A-) Çocuğun akademik başarısını artırmak
    • Cevap B-) Çocuğun iç dünyasını oyun yoluyla ifade etmesini sağlamak
    • C-) Aileyi disipline etmek
    • D-) Oyun alışkanlıklarını kısıtlamak
    • E-) Çocuğun dikkat süresini zorlamak

    Açıklama: Oyun terapisinin temel amaçları arasında çocuğun duygusal dışavurumunu sağlamak ve iç dünyasını anlamak yer alır.

3.2. Oyun Terapisinin Gelişimsel İşlevleri

  1. Aşağıdakilerden hangisi oyun terapisinde ele alınan gelişim alanlarından biri değildir?
    • A-) Bilişsel gelişim
    • Cevap B-) Akademik başarı
    • C-) Duygusal gelişim
    • D-) Sosyal gelişim
    • E-) Dilsel gelişim

    Açıklama: Oyun terapisi bilişsel, duygusal, sosyal, dilsel ve fiziksel gelişimi desteklerken, Akademik başarı (not yükseltme) doğrudan hedeflenen bir gelişim alanı değildir.

3.3.1. Yönlendirmesiz (Çocuk Merkezli) Oyun Terapisinde Terapistin Rolü

  1. Yönlendirmesiz (İnsan Merkezli) oyun terapisi yaklaşımında terapistin temel rolü aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Sorun çözme tekniklerini öğretmek
    • B-) Oyunun yapısını belirlemek
    • Cevap C-) Empatik, yansıtıcı ve kabul edici bir tutum sergilemek
    • D-) Disiplin kuralları uygulamak
    • E-) Oyunu hızlıca sonlandırmak

    Açıklama: Yönlendirmesiz terapinin temelinde, Carl Rogers ve Axline’ın ilkeleri yatar; bu da Empatik, yansıtıcı ve kabul edici bir tutum sergilemek anlamına gelir.

  2. Aşağıdakilerden hangisi çocuk merkezli oyun terapileri ile ilgili söylenemez?
    • A-) Problem çözümü yerine öncelikle ilişkiye odaklanır.
    • B-) Axline ile temelleri atılmıştır.
    • C-) Çocuk aktif rol alır.
    • D-) Yönlendirmesiz bir oyun terapisi türüdür.
    • Cevap E-) Terapist katılım göstermemelidir.

    Açıklama: Çocuk merkezli oyun terapilerinde terapist, çocuğun oyununa pasif bir katılımcı olarak yer alabilir; bu yüzden ‘tamamen katılım göstermemelidir’ ifadesi yanlıştır.

3.3.1. Yönlendirmesiz (Çocuk Merkezli) Oyun Terapisinde Terapötik Süreç

  1. Oyunda çocuk kuklalardan birisini terapiste verir ve “Sen de anne ol.” der. Bunun üzerine terapist “Ben anneyim.” der. Ancak kuklayı alıp çocuk demeden “Anneyim, temizlik yapıyorum vs.” derse, bu çocuğun hayal gücüne müdahaledir, uygun değildir. “Tamam ben anneyim, bu nasıl bir anne?” gibi tanımlayıcı sorular sorabilir.
    Bu şekilde seans içeriğine sahip oyun terapisi hangisidir?
    • A-) Filial terapi
    • B-) Bilişsel davranışçı oyun terapisi
    • Cevap C-) Çocuk merkezli oyun terapisi
    • D-) Yapılandırılmış oyun terapisi
    • E-) Psikodinamik oyun terapisi

    Açıklama: Bu örnek, çocuğun liderliğini takip etmeyi, rolü kabul etmeyi ve yansıtıcı/tanımlayıcı dil kullanmayı içeren Çocuk Merkezli Oyun Terapisine aittir.

3.3.2. Yönlendirmeli Oyun Terapisinde Terapötik Süreç

  1. Aşağıdaki oyun terapi türlerinden hangisi aynı zamanda “eğitim” amaçlı da kullanılır?
    • A-) Psikodinamik oyun terapisi
    • Cevap B-) Bilişsel davranışçı oyun terapisi
    • C-) Çocuk merkezli oyun terapisi
    • D-) Yönlendirmesiz oyun terapisi
    • E-) Theraplay

    Açıklama: Bilişsel davranışçı oyun terapisi (BDOT), bilişsel teknikleri ve beceri eğitimini oyuna entegre ettiği için eğitim amaçlı kullanılır.

  2. Bilişsel kuramı geliştiren ve bilişsel oyun terapilerini kavramsallaştıranlar sırasıyla kimlerdir?
    • A-) Rogers - Axline
    • B-) Landreth - Knell
    • C-) Beck - Winnicott
    • D-) Pavlov - Beck
    • Cevap E-) Beck - Knell

    Açıklama: Bilişsel kuramı Aaron Beck geliştirmiş, bilişsel oyun terapilerini ise Susan Knell kavramsallaştırmıştır.

  3. Aşağıdakilerden hangisi çocuk merkezli oyun terapisi (ÇMOT) ile bilişsel davranışçı oyun terapisi (BDOT) arasındaki farkı anlatmaktadır?
    • A-) Çocuk merkezli oyun terapisinde çocuk isterse terapist katılır, bilişsel davranışçı oyun terapisinde ise terapist en baştan beri aktif katılımcıdır.
    • B-) Terapist çocuk merkezli oyun terapisinde daha çok övgüyü kullanır.
    • C-) Çocuk merkezli oyun terapisinde seansların sayısı daha önceden belirlidir.
    • D-) Çocuk merkezli oyun terapisi sorun çözümüne daha çok odaklanır.
    • Cevap E-) BDOT’u ÇMOT’tan ayıran en önemli fark Terapistin başta yorum getirebilmesi veya müdahalede bulunabilmesidir.

    Açıklama: BDOT yönlendirmeli ve yapılandırılmışken, ÇMOT yönlendirmesizdir. BDOT’u ÇMOT’tan ayıran temel fark, terapistin yorum yapma ve yönlendirme yetkisinin daha fazla olmasıdır.

  4. Aşağıdakilerden hangisi yönlendirmeli oyun terapisinin bir özelliğidir?
    • A-) Çocuğun oyunu tamamen serbest bırakılır
    • Cevap B-) Terapist, müdahaleleri hedef doğrultusunda yapılandırır
    • C-) Yalnızca fiziksel gelişime odaklanır
    • D-) Oyunda semboller analiz edilmez
    • E-) Terapistin pasif gözlemci kalması gerekir

    Açıklama: Yönlendirmeli oyun terapileri (BDT gibi), belirlenen hedef ve yapı doğrultusunda terapist tarafından yönetilir.

3.3.3. Psikodinamik Oyun Terapisinde Terapistin Rolü

  1. Psikodinamik oyun terapisi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
    • A-) Terapi planlamasında çocuğun gelişim dönemi göz önünde bulundurulmalıdır.
    • Cevap B-) Terapist hiç müdahale etmeden gözlemler.
    • C-) Ebeveynlerin süreç ile bilgilendirilmesi gerekebilir.
    • D-) Psikodinamik oyun terapisinde yorumlama yapılabilir.
    • E-) Amaç çocukların sorunlu baş etme becerileri yerine uygun olanları kazanmasını sağlamaktır.

    Açıklama: Psikodinamik oyun terapisinde terapist, sadece gözlem yapmakla kalmaz; süreç ilerledikçe yorum yapar ve uygun müdahalelerde bulunur.

3.3.3. Psikodinamik Oyun Terapisinde Terapötik Süreç

  1. Psikodinamik oyun terapisi yaklaşımı için yukarıdaki ifadelerden hangileri söylenebilir?
    I. Süreç ilerledikçe ve ego gücü arttıkça yorumlamalar yapılır.
    II. Çocuğun aynı hataları yapmaması için seans başından itibaren yorumlamalar yapılır.
    III. Psikodinamik oyun terapileri kısa süreli ve sorun çözme odaklıdırlar.
    IV. Seanslar çocukla yürütülür, ebeveynler de bilgilendirilir.
    • A-) I ve III
    • B-) II ve IV
    • Cevap C-) I ve IV
    • D-) I, II ve III
    • E-) II ve III

    Açıklama: Psikodinamik oyun terapileri uzun süreli ve derinlemesine çalışır (III yanlıştır); yorumlama süreç ilerledikçe yapılır (I doğru); ve seanslar çocukla yürütülürken ebeveynler bilgilendirilir (IV doğru).

3.3.4. Eklektik Oyun Terapisinde Terapötik Süreç

  1. Eklektik yaklaşımın temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Tek bir terapi kuramına bağlı kalmak
    • B-) Sadece yönlendirmesiz teknikler kullanmak
    • C-) Yalnızca grup terapisinde kullanılmak
    • Cevap D-) Farklı terapi ekollerinin birlikte kullanılması
    • E-) Terapide ailenin sürece müdahale etmesi

    Açıklama: Eklektik yaklaşım, tek bir kuram yerine farklı terapi ekollerinden (BDT, psikodinamik, hümanistik vb.) teknikleri duruma göre bir araya getirerek kullanır.

3.4.1. Kum Oyunu (Sandplay Therapy) Terapisinde Terapötik Süreç

  1. Kum oyunu terapisinin en belirgin özelliği nedir?
    • A-) Grup içi yarışmalar içerir
    • Cevap B-) Çocuğun iç dünyasını semboller aracılığıyla ifade etmesine imkân tanır
    • C-) Aile ile birlikte yürütülür
    • D-) Sadece 5 yaş altı çocuklarda kullanılır
    • E-) Oyuncak kullanımı yasaktır

    Açıklama: Kum oyunu, minyatür figürler ve kum tepsisi kullanarak çocuğun bilinçdışı materyalini sembolik düzeyde dışa vurmasını sağlar.

3.5.1. Terapistin Tutumu Nasıl Olmalıdır?

  1. Oyun terapisti ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
    • A-) Ebeveynlerin aralıklı bilgilendirmesini yapmalıdır.
    • B-) Çocuk merkezli oyun terapisinde terapist iyi bir gözlemci olmalıdır.
    • C-) Oyun terapisti çocuğa koşulsuzca yaklaşır.
    • Cevap D-) Terapist sorun çözücü olmalıdır.
    • E-) Oyun odasında çocuğa sınırları anlatmalıdır.

    Açıklama: Oyun terapisti, çocuğun kendi sorunlarını çözmesine rehberlik eder ve ortamı sağlar; ancak doğrudan sorun çözücü bir rol üstlenmesi beklenmez.

3.6. Oyun Terapisinde Uygulama Süreçleri

  1. Oyun terapisindeki seanslar gruplanırsa aşağıdaki sıralamalardan hangisi doğru olur?
    • A-) Dayanışma İlişkisi Geliştirme - Yapılandırılmış Çalışma - Sonlandırma
    • B-) Başlangıç - Ayrıntılı Çalışma - Aileyle Çalışma - Veda
    • C-) Çocukla İlişki Kurma - Çocukla Dayanışma - Sonlandırma
    • D-) Tanışma - Ayrıntılı Çalışma - Sonlandırma
    • Cevap E-) Dayanışma İlişkisi Geliştirme - Ayrıntılı Çalışma - Sonlandırma

    Açıklama: Oyun terapisindeki genel seans sıralaması; Dayanışma İlişkisi Geliştirme (güven inşa etme), Ayrıntılı Çalışma (müdahale) ve Sonlandırma (veda/kazanımları pekiştirme) şeklindedir.

3.6.1. Ön Görüşme ve Değerlendirme

  1. Bir çocuğu kum tepsisi terapisine almak için yukarıdaki bilgilerden hangileri mutlaka bilinmelidir?
    I. Gelişim öyküsü
    II. Geliş şikâyetinin öyküsü
    III. Ebeveynlerinin ve kardeşinin gelişim öyküsü
    IV. Önemli yaşam olayları
    • A-) I ve III
    • B-) I, II ve III
    • Cevap C-) I, II ve IV
    • D-) II, III, IV
    • E-) I ve II

    Açıklama: Terapistin doğru bir müdahale planı oluşturabilmesi için çocuğun Gelişim öyküsü (I), Geliş şikâyetinin öyküsü (II) ve Önemli yaşam olayları (IV) mutlaka bilinmelidir.

3.6.5. Sürecin Sonlandırılması

  1. Oyun terapisi sürecinde sonlandırma aşamasında en çok dikkat edilmesi gereken husus aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Oyuncakları çocuktan saklamak
    • B-) Aileyi sürece dahil etmemek
    • Cevap C-) Çocuğun duygusal hazırlığını destekleyerek süreci aşamalı olarak kapatmak
    • D-) Terapötik ilişkiyi bir anda kesmek
    • E-) Tüm materyalleri teslim etmek

    Açıklama: Sonlandırma, çocuğun duygusal tepkilerine ve ayrılık kaygısına yönelik olarak, kazanımların pekiştirildiği ve aşamalı olarak kapatıldığı hassas bir süreçtir.

Ünite 4

4.1. Oyun Terapisinde Ebeveyn ve Aile Katılımı

  1. Aşağıdakilerden hangisi oyun terapilerinde ebeveynin rolü ile ilgili doğru bir bilgi değildir?
    • A-) Ebeveynden çocuğa dair bilgi almak terapistin kullanacağı müdahalede etkilidir.
    • B-) Ebeveyn çocuğun hayatına dair önemli bir bilgi kaynağıdır.
    • C-) Ebeveynlerin de terapi sürecinde anlaşılmaya ve güvende hissetmeye ihtiyacı vardır.
    • Cevap D-) Oyun terapilerinde odak nokta çocuk değil ebeveynlerdir.
    • E-) Ebeveynlerin ihtiyaçları ve ilerleme hızları terapi sürecinde önemsenmelidir.

    Açıklama: Oyun terapilerinin odak noktası daima çocuktur. Ebeveynler sürece dahil edilir ancak terapi, çocuğun iç dünyasını oyun yoluyla işlemeye odaklanır.

4.3 Farklı Oyun Terapilerinde Ebeveyn ve Aile Katılımı

  1. Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri ebeveynin de terapi sürecine katıldığı oyun terapi türlerindendir?
    I. Theraplay
    II. Çocuk Merkezli Oyun Terapisi
    III. Deneyimsel Oyun Terapisi
    IV. Filial Terapi
    • A-) Yalnız 1
    • B-) 1 ve 2
    • C-) 1,2 ve 3
    • D-) 1,3 ve 4
    • Cevap E-) 1 ve 4

    Açıklama: Ebeveynin doğrudan katılımcı ve terapötik aracı olarak kullanıldığı yaklaşımlar Theraplay (I) ve Filial Terapi (IV)’dir.

4.3.2.2. Psikanalitik Oyun Terapisinde Ebeveyn ve Aile Katılımı

  1. Aşağıdakilerden hangisi psikodinamik oyun terapisinin temellerinden biridir?
    • A-) Çocuğun yaşadıkları görüşmede serbest çağrışım yoluyla çözülür.
    • B-) Çocuklar yaşadıkları biliçdışı çatışmaların üstesinden gelebilirler.
    • C-) Oyunda çocuk, duygularını işlemleme için oyuncağı araç olarak kullanır.
    • Cevap D-) Aktarım, terapide ele alınması önemli bir kavramdır.
    • E-) Çocukların sahip oldukları semptomların bir anlamı yoktur.

    Açıklama: Psikodinamik yaklaşımda Aktarım, danışanın yaşamındaki hisleri terapiste aktarması olup, terapötik süreçte ele alınması gereken önemli bir kavramdır.

4.3.3.1. Filial Terapide Ebeveyn ve Aile Katılımı

  1. Aile terapisi kuramı ve çocuk merkezli oyun terapisini birleştiren terapi türü aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Aile danışmanlığı
    • Cevap B-) Filial terapi
    • C-) Kum tepsisi terapisi
    • D-) Psikodrama
    • E-) Theraplay

    Açıklama: Filial terapi (Aile Katılımlı Oyun Terapisi), ebeveyni terapötik aracı olarak kullanarak Çocuk Merkezli Oyun Terapisi ilkelerini Aile Terapisi sistemik bakış açısıyla birleştirir.

  2. Aşağıdakilerden hangisi Filial Terapi’de kullanılan beceriler arasında yer almaz?
    • A-) Empatik yansıtma
    • B-) Yapılandırma
    • Cevap C-) Oyunla dikkat testi uygulama
    • D-) Sınır koyma
    • E-) Çocuk merkezli hayali oyun

    Açıklama: Filial terapide amaçlanan; ilişkiyi güçlendirmek ve ebeveyn becerilerini artırmaktır. Oyunla dikkat testi uygulamak (tanısal ve yapılandırılmış bir teknik) bu beceriler arasında yer almaz.

  3. Aşağıdakilerden hangisi Filial Terapi’nin amaçlarından değildir?
    • A-) Ebeveyn-çocuk ilişki kalitesini iyileştirmek
    • B-) Ebeveyn-çocuk arasındaki güvenli bağı ve yakınlığı arttırmak
    • C-) Sevgi başta olmak üzere duyguları ifade etmelerini güçlendirmek
    • D-) Sorun çözme becerileri geliştirmek
    • Cevap E-) Çocukta görülen bilişsel sorunları düzeltmek

    Açıklama: Filial terapi, duygusal ve ilişkisel sorunlara odaklanır. Çocukta görülen bilişsel sorunları düzeltmek (örneğin öğrenme güçlüğü) terapinin doğrudan amacı değildir.

  4. Filial terapi uygulamaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
    • A-) Filial terapi uygulaması için çocuk merkezli oyun terapisi hakkında bilgi verilmelidir.
    • B-) Filial terapisti öncelikle nasıl oyun teknikleri uygulanacağını aileye gösterir.
    • Cevap C-) Filial terapi uygulamaları evdeki seanslara döndüğünde sınır koyulmaz.
    • D-) Filial terapi süresi, yaşanan sorun ve ailenin durumuna göre değişkenlik gösterir.
    • E-) Filial terapi uygulamalarında uygun olan, ebeveynlerin tüm çocukları ile ayrı ayrı seansları yapmasıdır.

    Açıklama: Filial terapide, evdeki seanslarda bile yapılandırma ve sınır koyma becerisi kullanılmalıdır. Bu nedenle ‘sınır koyulmaz’ ifadesi yanlıştır.

  5. Aşağıdakilerden hangisi Filial Terapi’de ebeveyne sunulan ve gerçekleştirmesi gereken temel becerilerden birisi değildir?
    • A-) Empatik dinleme becerisi
    • B-) Sınır koyma becerisi
    • C-) Seansları yapılandırma
    • Cevap D-) Süpervizyonluk yapma
    • E-) Çocuğun hayali oyununda verilen role grime

    Açıklama: Filial terapide ebeveynin rolü; Yapılandırma, Empatik Dinleme, Çocuk Merkezli Hayali Oyun ve Sınır Koyma becerilerini uygulamaktır. Süpervizyonluk yapma, ebeveynin değil terapistin görevidir.

4.4. Ebeveyn Danışmanlığı ve Ebeveyn Danışmanlığında Sıkça Ele Alınan Konular

  1. Aşağıdakilerden hangisi Ray ve Landreth’e göre ebeveyn danışmanlıklarının amaçları arasında yer almaz?
    • A-) Ebeveyne destek olmak
    • Cevap B-) Ebeveynlere bireysel psikolojik danışmanlık hizmeti sunmak
    • C-) Ebeveyne bilgi ve beceri öğretimi
    • D-) Terapi sürecinin ilerlemesinin izlenmesi
    • E-) Terapi ile beraber ebeveynin tutum veya davranışlarının değerlendirilerek değişimini sağlamak

    Açıklama: Ebeveyn danışmanlığı, çocuğun sorunlarına odaklanmış bilgi ve beceri öğretimine yöneliktir. Bireysel psikolojik danışmanlık hizmeti vermek, birincil amaç değildir.

4.4.3. Sınır Koyma

  1. Sınır koyma aşamaları yukarıda karışık halde verilmiştir. Sınır koyma aşamalarının doğru sıralanmış hali aşağıdakilerden hangisidir?
    1. Uygun alternatifler sunmak
    2. Çocuğun duygularını ve isteklerini anlamak
    3. Kararlı bir biçimde sınırı uygulamak
    4. Sınırı açık ve net şekilde ifade etmek
    • Cevap A-) 2-4-1-3
    • B-) 4-2-3-1
    • C-) 2-4-3-1
    • D-) 4-2-1-3
    • E-) 3-2-4-1

    Açıklama: Sınır koymanın doğru sıralaması ACT (Accept - Kabul Et, Communicate - İletişim Kur, Target - Hedefle) yöntemine benzerdir: 1) Duyguları ve istekleri anlama (2), 2) Sınırı açık ve net şekilde ifade etme (4), 3) Uygun alternatifler sunma (1), 4) Kararlı bir biçimde sınırı uygulama (3).

  2. “Yüzümü çizmen hâlinde oyun odasından ayrılmamız gerekeceğini söylediğimi hatırla. Yüzümü çizmeyi seçtiğin için, şimdi odadan çıkmak zorundayız.” Terapistin bu ifadesi hangi kavrama denk düşer?
    • A-) İlişki kurma
    • B-) Empatik konuşma
    • C-) Sınırları ifade etme
    • D-) Uyarıda bulunma
    • Cevap E-) Sonucunu uygulama

    Açıklama: Terapist, önceden belirlenen sınırın ihlali durumunda kararlı bir şekilde Sonucunu uygulama aşamasını gerçekleştirmektedir.

Ünite 5

5.1.1. Yönlendirmesiz Oyun Terapisinin Temel İlkeleri

  1. Aşağıdakilerden hangisi yönlendirmesiz oyun terapisinin temel ilkelerinden biridir?
    • A-) Çocuğun davranışlarını ödüllendirmek
    • B-) Terapistin yönlendirici tavırla oyuna katılması
    • Cevap C-) Empatik anlayış ve duygusal yansıtma
    • D-) Davranışsal hedeflere ulaşmayı sağlamak
    • E-) Oyunun içeriğini bilişsel testlerle desteklemek

    Açıklama: Yönlendirmesiz oyun terapisinin temelinde, Empatik anlayış ve duygusal yansıtma ilkesi yer alır. Bu ilke, Virginia Axline’ın sekiz temel ilkesi çerçevesinde çocuğa koşulsuz kabul sunmayı amaçlar.

  2. Aşağıdakilerden hangisi yönlendirmesiz oyun terapisinde terapistin uygulayacağı bir empatik yansıtma örneğidir?
    • A-) “Oyuncağı fırlatman doğru değil.”
    • Cevap B-) “Çok üzülmüş olmalısın.”
    • C-) “Bu şekilde oynamamalısın.”
    • D-) “Bunu neden yaptın, açıklar mısın?”
    • E-) “O oyunu şimdi bırak ve başka bir şey seç.”

    Açıklama: Empatik yansıtma, çocuğun duygusal durumunu yansıtarak farkındalığını artırmayı hedefler. “Çok üzülmüş olmalısın” ifadesi bu yaklaşıma uygundur.

  3. Çocuk merkezlidir, herhangi bir müdahale yoktur. Aktif olan çocuktur, çocuk istediği zaman oyuna katılımı söz konusudur. Bahsedilen oyun terapisi aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) Axline oyun terapisi
    • B-) Bilişsel Oyun Terapisi
    • C-) Psikodinamik Oyun Terapisi
    • D-) Serbest Oyun Terapisi
    • E-) Filial Terapi

    Açıklama: Bahsedilen özellikler (çocuk merkezli, müdahalesiz, çocuğun aktif rol alması), Virginia Axline tarafından Carl Rogers’ın yaklaşımına dayanılarak çocuklara uygulanabilir hale getirilen Axline oyun terapisine (ÇMOT) aittir.

  4. Aşağıdakilerden hangisi yönlendirmesiz oyun terapisi ile ilgili bir özelliktir?
    • A-) Çocuğun istediği zaman oyuna katılımı söz konusudur.
    • B-) Terapist en baştan itibaren aktif rol oynar.
    • C-) Dinamik terapide sonuçlandırırken yorum yapılabilir.
    • Cevap D-) Baştan hedefler belirlenmesi gerekli değildir.
    • E-) Terapist aktif rol oynar.

    Açıklama: Yönlendirmesiz (Çocuk Merkezli) oyun terapisinde, terapinin temel ilkesi çocuğun özerkliğine güvenmek olduğundan, baştan hedefler belirlenmesi gerekli değildir. Bu yaklaşım serbest ve yönlendirmesizdir.

5.1.3. Oyun Odasında Bulunması Gereken Materyaller

  1. Yönlendirmesiz oyun terapisinde oyuncak seçiminde popüler kültür figürlerinden uzak durulmasının nedeni nedir?
    • A-) Daha pahalı oyuncaklara yer açmak
    • B-) Çocuğun dikkatini farklı yöne çekmek
    • Cevap C-) Yaratıcılığı sınırlayan temalardan kaçınmak
    • D-) Oyuncakları kolayca tanıyabilmek
    • E-) Çocuğun yaşını belirlemek

    Açıklama: Yönlendirmesiz oyun terapisinde kullanılan oyuncaklar, popüler kültürden uzak olmalı ve yaratıcılığı sınırlayan temalardan kaçınarak çocuğun kendi duygusal ifadesini geliştirmesine olanak tanımalıdır.

  2. Çocuk merkezli oyun terapisinde, oyuncakların belli kategorilerde seçilmesinin temel amacı nedir?
    • A-) Akademik gelişimi artırmak
    • B-) Oyunu kontrol altına almak
    • Cevap C-) Duygu ifadesini ve keşfi desteklemek
    • D-) Disiplin kazandırmak
    • E-) Terapistin çocuğu yönlendirmesini kolaylaştırmak

    Açıklama: Oyuncaklar, çocukların kelimeleri, oyun ise onların dili olduğu için, materyallerin kategorilerde seçilmesinin temel amacı çocuğun duygu ifadesini ve keşfi desteklemektir.

5.1.4. Terapistin Konumu

  1. Aşağıdaki ifadelerden hangisi yönlendirmesiz oyun terapisinde terapistin rolünü en iyi tanımlar?
    • A-) Oyuna hemen katılmak için çocuğu teşvik etmek
    • B-) Seansın sonunda çocuğa ödül vermek
    • Cevap C-) Çocuğun duygusal açılımı için zaman tanımak
    • D-) Her seansta farklı materyal sunmak
    • E-) Seans sırasında hedef belirlemek

    Açıklama: Yönlendirmesiz terapide terapist, çocuğun kendi kendini yönlendirme kapasitesine güvenir ve duygusal açılımı için zaman tanıyarak süreci hızlandırmaktan kaçınır.

  2. Aşağıdakilerden hangisi yönlendirmesiz oyun terapisi için yanlıştır?
    • A-) Çocuk aktif rol oynar.
    • Cevap B-) Terapist aktif rol oynar.
    • C-) Baştan hedefler belirlenmesi gerekli değildir.
    • D-) Çocuğun koşulsuz kabulü esastır.
    • E-) Oyun odasında sınırların olması esastır.

    Açıklama: Yönlendirmesiz oyun terapisinde çocuk aktif rol oynar. Terapist ise kolaylaştırıcı ve pasif bir katılımcıdır, aktif rol oynamaz.

  3. Aşağıdakilerden hangisi çocuk merkezli oyun terapileri ile ilgili söylenemez?
    • A-) Problem çözümü yerine öncelikle ilişkiye odaklanır.
    • B-) Çocuk aktif rol alır.
    • C-) Yönlendirmesiz bir oyun terapisi türüdür.
    • Cevap D-) Terapist katılım göstermemelidir.
    • E-) Axline ile temelleri atılmıştır.

    Açıklama: Çocuk merkezli oyun terapisinde terapist, çocuğun oyununa eşlik eden ve uygun katılım sağlayan bir figürdür; bu nedenle “Terapist katılım göstermemelidir” ifadesi yanlıştır.

5.1.5. Ebeveyn Katılımı

  1. Aşağıdakilerden hangisi yönlendirmesiz oyun terapisinde ebeveyn katılımının amaçlarından biri değildir?
    • A-) Terapötik kazanımların ev ortamına taşınması
    • B-) Ebeveynin çocukla empatik ilişki geliştirmesi
    • C-) Ebeveynin sınır koyma becerilerini desteklemek
    • Cevap D-) Ebeveynin terapi sürecine doğrudan yön vermesi
    • E-) Ebeveynin duygusal farkındalığını artırmak

    Açıklama: Yönlendirmesiz oyun terapisinde terapist, çocuğun özerkliğine güvenir. Bu nedenle, Ebeveynin terapi sürecine doğrudan yön vermesi amaçlanan bir durum değildir.

5.1.6. Terapötik Sınırlar

  1. Terapistin “Oyunumuz beş dakika sonra sona erecek.” demesi ne tür bir sınıra örnektir?
    • A-) Mekânsal sınır
    • B-) Etik sınır
    • C-) Zihinsel sınır
    • Cevap D-) Zamansal sınır
    • E-) Davranışsal sınır

    Açıklama: Seansın ne zaman başlayıp ne zaman biteceğinin belirlenmesi ve çocuğa önceden bildirilmesi Zamansal sınır koyma ilkesine örnektir.

  2. Aşağıdakilerden hangisi çocuk merkezli oyun terapisi ile ilgili yanlış bir ifadedir?
    • A-) Çocuk yönetir, terapist izler.
    • Cevap B-) Serbest oyun içerir ve oyun terapisindeki sınırlar burada yoktur.
    • C-) Terapist çocuğun adlandırmalarına sadık kalarak yansıtmalar yapar.
    • D-) Çocuğun özgürce oyun oynayarak kendisini ortaya koyacağını savunur.
    • E-) Terapinin ilk hedefi ilişki kurmadır.

    Açıklama: Yönlendirmesiz (Çocuk Merkezli) oyun terapisinde dahi sınırların olması (güvenlik, etik, zamansal) esastır; bu sınırlar çocuğun gelişimini destekler. Dolayısıyla “sınırlar burada yoktur” ifadesi yanlıştır.

Ünite 6

6.1. Filial Terapi

  1. Filial Terapi’nin kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) John Bowlby
    • B-) Carl Rogers
    • Cevap C-) Bernard ve Louise Guerney
    • D-) Virginia Axline
    • E-) Mary Ainsworth

    Açıklama: Filial Terapinin (Aile Katılımlı Oyun Terapisi) kurucuları Bernard ve Louise Guerney’dir.

  2. Aile terapisi kuramı ve çocuk merkezli oyun terapisini birleştiren terapi türü aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Aile danışmanlığı
    • Cevap B-) Filial terapi
    • C-) Kum tepsisi terapisi
    • D-) Psikodrama
    • E-) Theraplay

    Açıklama: Filial terapi (Aile Katılımlı Oyun Terapisi), Aile Terapisi kuramıÇocuk Merkezli Oyun Terapisi ilkelerini birleştirerek ebeveyni terapötik aracı olarak kullanır.

6.3. Filial Terapi’nin Amaçları ve Hedefleri

  1. Aşağıdakilerden hangisi Filial Terapi’nin terapötik etkilerinden biridir?
    • A-) Aile dışı sosyal destekleri azaltmak
    • B-) Ebeveynin terapiye yalnız katılması
    • Cevap C-) Çocukların davranışsal sorunlarında azalma
    • D-) Çocukların akademik notlarını artırmak
    • E-) Ebeveyn-çocuk etkileşimini sınırlandırmak

    Açıklama: Filial terapi, travmatik yaşantılara sahip ya da davranışsal sorunlar gösteren çocuklarla yapılan çalışmalarda etkili sonuçlar verdiği araştırmalarla desteklenmiştir.

6.6. Filial Terapi’de Ev Uygulamaları İçin Temel Ebeveyn Becerileri

  1. Aşağıdakilerden hangisi Filial Terapi’de ebeveyne öğretilecek temel beceriler arasında yer almamaktadır?
    • A-) Yapılandırma
    • B-) Çocuğun Liderliğini Takip Etme
    • Cevap C-) Oyunu yönlendirme
    • D-) Empatik Dinleme
    • E-) Sınır Çizme

    Açıklama: Filial Terapi, çocuk merkezli oyun terapisi ilkelerine dayanır; bu nedenle ebeveynin rolü oyunu yönlendirmek değil, çocuğun liderliğini takip etmektir.

  2. Aşağıdakilerden hangisi Filial Terapi’de ebeveynlere sunulan ve gerçekleştirmesi gereken temel becerilerden birisi değildir?
    • A-) Empatik dinleme becerisi
    • B-) Sınır koyma becerisi
    • C-) Seansları yapılandırma
    • Cevap D-) Süpervizyonluk yapma
    • E-) Çocuğun hayali oyununda verilen role grime

    Açıklama: Temel ebeveyn becerileri Yapılandırma, Empatik Dinleme, Çocuk Merkezli Hayali Oyun ve Sınır Koymadır. Süpervizyonluk yapma, ebeveynin değil terapistin görevidir.

  3. Filial Terapi sürecinde önerilen oyuncak türlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Sadece elektronik oyuncaklar
    • B-) Ders kitapları
    • Cevap C-) Kuklalar ve figürler
    • D-) Zeka test materyalleri
    • E-) Video oyunları

    Açıklama: Filial Terapi, çocuk merkezli oyun terapisinden gelen oyuncak kategorilerini kullanır; bu nedenle Kuklalar ve figürler gibi sembolik dışavurumu sağlayan materyaller önerilir.

6.6.1. Yapılandırma Becerisi (Structuring Skill)

  1. Aşağıdakilerden hangisi Filial Terapi’nin yapılandırma becerisi ile doğrudan ilişkilidir?
    • A-) Çocuğun sınırları test etmesine izin vermek
    • B-) Seans boyunca ebeveynin çocuğa direktifler vermesi
    • Cevap C-) Seans süresinin başlangıç ve bitişinin net şekilde belirlenmesi
    • D-) Çocuğun davranışlarını ödüllerle pekiştirmek
    • E-) Sessizlikleri sözel müdahaleyle kırmak

    Açıklama: Yapılandırma becerisi, çocuğun özel oyun zamanının sınırlarını, kurallarını ve süresini (başlangıç ve bitişini) kavrayabilmesini sağlayan temel bir ebeveynlik becerisidir.

  2. “Bu çok özel bir oda, burada hemen hemen herşeyi söyleyebilir ve yapabilirsin. Yapamayacağın bir şey olursa sana söyleyeceğim. Belirli bir süremiz var, bitmeye yakın olunca haber vereceğim.”
    Bu aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) Yapılandırma Becerisi
    • B-) Sonlandırma Becerisi
    • C-) Sınır Koyma Becerisi
    • D-) Hayali Oyun Becerisi
    • E-) Empatik Dinleme

    Açıklama: Bu metin, seansın kurallarını, sınırlarını ve süresini (özel oyun zamanının sınırları) belirleyen Yapılandırma Becerisinin bir örneğidir.

6.6.2. Empatik Dinleme Becerisi (Empathic Listening)

  1. Filial Terapi yaklaşımının en temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Çocuğun sorularla yönlendirilmesini sağlamak
    • B-) Ebeveynin çocuğun davranışlarını düzeltmesi
    • Cevap C-) Çocuğun duygularını anlama ve yargılamadan kabul etme
    • D-) Çocuğun bilişsel performansını artırmak
    • E-) Sessizliği engelleyerek çocukla sürekli konuşmak

    Açıklama: Filial terapi, yönlendirici olmayan oyun terapisinin ilkelerine dayanır. En temel farkı, ebeveynin çocuğun duygularını anlama ve yargılamadan kabul etme becerisini kazanmasını sağlamaktır.

6.6.3. Çocuk Merkezli Hayali Oyun (Child-Centered Imaginary Play)

  1. Filial Terapi’de “oyunun lideri çocuktur” ilkesi en çok hangi terapi bileşenine karşılık gelir?
    • A-) Süpervizyon
    • Cevap B-) Yönlendirici olmayan oyun
    • C-) Empatik dinleme
    • D-) Sınır koyma
    • E-) Ebeveyn eğitimi

    Açıklama: Oyunun çocuk tarafından yönetilmesi ilkesi, Filial Terapinin temel aldığı Yönlendirici olmayan oyun (Çocuk Merkezli Oyun Terapisi) yaklaşımından gelmektedir.

6.6.4. Sınır Koyma Becerisi (Limit-Setting Skill)

  1. Filial terapi uygulamaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
    • A-) Filial terapi uygulaması için çocuk merkezli oyun terapisi hakkında bilgi verilmelidir.
    • B-) Filial terapisti öncelikle nasıl oyun teknikleri uygulanacağını aileye gösterir.
    • Cevap C-) Filial terapi uygulamaları evdeki seanslara döndüğünde sınır koyulmaz.
    • D-) Filial terapi süresi, yaşanan sorun ve ailenin durumuna göre değişkenlik gösterir.
    • E-) Filial terapi uygulamalarında uygun olan, ebeveynlerin tüm çocukları ile ayrı ayrı seansları yapmasıdır.

    Açıklama: Filial terapide, ebeveynlere sınır koyma becerisi öğretilir ve evdeki oyun saatlerinde dahi sınır koyulması gerekir. Dolayısıyla “sınır koyulmaz” ifadesi yanlıştır.

6.6.5. Terapiden Ayrılma (Sonlandırma)

  1. Aşağıdakilerden hangisi Filial Terapi sürecinin sonlandırılmasını gerektiren bir durumdur?
    • Cevap A-) Ebeveynin yeterli beceri kazanması ve hedeflere ulaşılması
    • B-) Çocuğun oyunlara katılmak istememesi
    • C-) Terapistin eğitimine devam etmek istemesi
    • D-) Ailenin terapi ücretini ödeyememesi
    • E-) Seansların yeterince uzun sürmemesi

    Açıklama: Filial terapinin sonlandırma aşaması, terapinin başlangıcında ele alınan amaçlara ulaşılıp ulaşılmadığının değerlendirildiği ve ebeveynin beceri kazandığının görüldüğü aşamadır.

Ünite 7

7.1.2. Çocuklarda Gelişim Dönemine Bağlı Duygu Düzenleme Becerilerinin Gelişimi

  1. Aşağıdakilerden hangisi erken çocukluk döneminde görülen bir duygu düzenleme stratejisi değildir?
    • A-) Dikkati başka yöne çevirme
    • B-) Yatıştırıcı nesnelere yönelme
    • Cevap C-) Bilişsel yeniden çerçeveleme
    • D-) Sembolik oyun yoluyla ifade
    • E-) Sallanma davranışı

    Açıklama: Erken çocukluk (3 yaş civarı) döneminde çocuklar basit ve davranışsal stratejilere (dikkati başka yöne çevirme, yatıştırıcı nesnelere sarılma) başvurur. Bilişsel yeniden çerçeveleme, daha ileri bilişsel kapasite gerektirdiği için orta çocukluk (4-7 yaş) döneminde görülür.

7.2. Terapötik Süreçte Öfke İfadesinin Değerlendirilmesi

  1. Aşağıdakilerden hangisi oyun temaları envanterinin terapötik kullanım amaçlarından biri değildir?
    • A-) Çocuğun oyunundaki tekrar eden temaları belirlemek
    • B-) Terapistin çocuğun içsel dünyasına dair çıkarım yapmasını sağlamak
    • Cevap C-) Çocuğun IQ düzeyini belirlemek
    • D-) Terapi sürecindeki ilerlemeyi gözlemlemek
    • E-) Öfkenin yoğunluğu ve sıklığını izlemek

    Açıklama: Oyun temaları envanteri, çocuğun içsel dünyasına, tekrarlayan temalara, ilerlemeye ve duygusal yoğunluğa dair gözlem ve çıkarım yapmayı amaçlar. Ancak Çocuğun IQ düzeyini belirlemek gibi bilişsel değerlendirmeler için kullanılmaz.

7.3.3. Rol Oynama Teknikleri

  1. “Terapistin Arkadaşı Kukla” tekniği aşağıdakilerden hangisi için özellikle uygundur?
    • A-) Sınıf kurallarını öğretmek
    • B-) Akademik başarıyı artırmak
    • Cevap C-) Sınır ihlali yapan çocuklara dolaylı geri bildirim vermek
    • D-) Duygusal kalkan imgelemesi yapmak
    • E-) Sanatsal yetenekleri geliştirmek

    Açıklama: Kukla teknikleri, terapistle yüz yüze konuşmakta zorlanan çocuklarla dolaylı iletişim kurarak, sınır ihlali yapan çocuklara dolaylı geri bildirim vermek veya duygularını aktarmak için güvenli bir mesafe sağlar.

7.3.4. Yaratıcı Sanat Teknikleri

  1. Oyun terapisinde kullanılan “Hayatını Renklendir” tekniğinin temel amacı nedir?
    • A-) Çocuğun akademik becerilerini değerlendirmek
    • B-) Çocuğun fiziksel koordinasyonunu geliştirmek
    • Cevap C-) Çocuğun yaşamındaki duygusal deneyimleri sembolik olarak ifade etmesini sağlamak
    • D-) Çocuğun bilişsel performansını ölçmek
    • E-) Çocuğun sosyal becerilerini test etmek

    Açıklama: “Hayatını Renklendir” tekniği, Yaratıcı Sanat Teknikleri grubuna girer ve çocuğun duygusal deneyimlerini farklı bir biçimde dışa vurabilmesi, yani sembolik olarak ifade etmesini sağlamak temel amacıdır.

7.4. Uygulamalara Dair İpuçları ve Etik Hususlar

  1. Aşağıdakilerden hangisi ebeveyn eğitiminin oyun terapisi sürecindeki amaçlarından biri değildir?
    • A-) Ebeveynin duygusal farkındalığını artırmak
    • Cevap B-) Ebeveynin duygularını bastırmayı öğretmek
    • C-) Çocuğa duyarlı yaklaşım geliştirmek
    • D-) Ebeveynin rol model olmasını desteklemek
    • E-) Ebeveynin terapötik sürece katkı sunmasını sağlamak

    Açıklama: Ebeveyn eğitiminin amacı duyarlı yaklaşım ve farkındalık kazandırmaktır. Duyguları bastırmayı öğretmek, terapötik bir hedef veya amaç değildir.

  2. Çocukta görülen aşağıdaki davranışlardan hangisi ek hizmetlere yönlendirme gerektiren bir durumdur?
    • A-) Oyun oynarken sessiz kalması
    • Cevap B-) Tekrarlayıcı ve şiddetli saldırgan davranışlar
    • C-) Duygularını sembollerle ifade etmesi
    • D-) Sınıf arkadaşlarıyla anlaşmazlık yaşaması
    • E-) Aile figürlerini oyuna dahil etmesi

    Açıklama: Oyun terapisinin sınırlarını aşan ve çocuğun güvenliğini tehlikeye atan durumlar ek hizmet gerektirir. Tekrarlayıcı ve şiddetli saldırgan davranışlar (kendine veya başkasına zarar verme riski) ek hizmetlere yönlendirmeyi gerektiren önemli bir durumdur.

Ünite 8

8.2. Gelişimsel Sorunların Belirtileri ve Çocuk Üzerindeki Etkileri

  1. Gelişimsel sorunlar en çok hangi alanlarda çocukların gelişimini etkiler?
    • Cevap A-) Bilişsel, sosyal ve duygusal alanlar
    • B-) Sadece motor beceriler
    • C-) Yalnızca dil becerileri
    • D-) Akademik başarı
    • E-) Fiziksel görünüm

    Açıklama: Gelişimsel sorunlar (Otizm, DEHB vb.), çocukların sosyal beceriler, duygusal düzenleme ve dikkat gibi alanlarda zorluklar yaşamasına yol açabilir. Bu nedenle en çok Bilişsel, sosyal ve duygusal alanları etkiler.

  2. Gelişimsel sorunların erken tanısının önemi nedir?
    • A-) Sadece akademik başarı için gereklidir.
    • Cevap B-) Müdahale planlaması ve çocuğun sağlıklı gelişimi için kritiktir.
    • C-) Sosyal becerilerin gelişimini engeller.
    • D-) Çocukların fiziksel sağlığını artırır.
    • E-) Aileler için bilgi kaynağıdır.

    Açıklama: Gelişimsel sorunların erken tanısı, Müdahale planlaması ve çocuğun sağlıklı gelişimi için kritiktir.

8.3. Oyun Terapisinin Çocuk Gelişimindeki Rolü

  1. Oyun terapisi hangi psikoterapi kuramlarından etkilenmiştir?
    • Cevap A-) Psikanalitik, Davranışçı ve Bilişsel Kuramlar
    • B-) Yalnızca Bilişsel ve Davranışçı Kuramlar
    • C-) Sadece Psikanalitik Kuram
    • D-) Gestalt ve Varoluşçu Kuramlar
    • E-) Sadece Çocuk Merkezli Yaklaşım

    Açıklama: Oyun terapisi, Psikanalitik, Davranışçı ve Bilişsel gelişim teorisi dahil olmak üzere birçok temel psikolojik kuramdan beslenir.

  2. Yönlendirilmiş oyun terapisi ile yönlendirilmemiş oyun terapisi arasındaki temel fark nedir?
    • A-) Kullanılan oyuncakların türü
    • Cevap B-) Terapistin müdahale ve yönlendirme düzeyi
    • C-) Seansların süresi
    • D-) Oyun alanının büyüklüğü
    • E-) Ailenin isteğine

    Açıklama: Yönlendirilmiş terapiler (BDT gibi) yapılandırılmış ve hedef odaklıyken, yönlendirilmemiş terapiler (ÇMOT gibi) çocuğun liderliğini takip eder. Bu nedenle temel fark Terapistin müdahale ve yönlendirme düzeyidir.

8.3.1. Oyun Terapisinde Kullanılan Temel Teknikler ve Araçlar

  1. Aşağıdakilerden hangisi tanısal değerlendirme amaçlı oyun terapisinin kullanılmasına örnek değildir?
    • Cevap A-) Theraplay
    • B-) Welt tekniği
    • C-) Yapılandırılmış oyun testleri
    • D-) Sceno testi
    • E-) ADOS görüşmesi

    Açıklama: Theraplay (Bağlanma kuramı temelli), temel olarak müdahaleye yönelik bir terapi yöntemidir ve tanısal değerlendirme amaçlı kullanılmaz. Diğerleri ise yapılandırılmış veya yarı yapılandırılmış değerlendirme araçlarıdır.

8.4. Oyun Terapisinin Gelişimsel Sorunlar Üzerindeki Etkisi

  1. Aşağıdakilerden hangisi oyun terapisinin temel amaçlarından biri değildir?
    • A-) Çocuğun duygularını ifade etmesi
    • Cevap B-) Çocuğun akademik başarısını artırmak
    • C-) Duygusal iyilik halini desteklemek
    • D-) Gelişimsel zorluklarla başa çıkmayı kolaylaştırmak
    • E-) Çocuğun iç dünyasını anlamak

    Açıklama: Oyun terapisi bilişsel gelişimi dolaylı olarak destekleyebilirken, Çocuğun akademik başarısını artırmak doğrudan ve temel amaçlardan biri değildir.

  2. Oyun terapisinde uygulanacak oyun tekniklerinin seçimi neye bağlıdır?
    • A-) Çocuğun yaşına ve cinsiyetine
    • B-) Terapistin kendi uzmanlık alanına
    • C-) Terapistin deneyim düzeyine
    • Cevap D-) Çocuğun gelişim düzeyine ve terapötik hedeflere
    • E-) Oyun alanının büyüklüğüne

    Açıklama: Oyun terapisi tekniklerinin seçimi, Çocuğun gelişim düzeyine ve terapötik hedeflere uygun olmalıdır.

  3. Oyun terapisi çocuklarda hangi gelişimsel sorunlarda daha etkili olabilir?
    • Cevap A-) Duygusal ve davranışsal sorunlarda
    • B-) Sadece motor gelişim gecikmelerinde
    • C-) Yalnızca fiziksel hastalıklarda
    • D-) Akademik eksikliklerde
    • E-) Hiçbir gelişimsel sorun için uygun değildir.

    Açıklama: Oyun terapisi, çocukların duygusal düzenleme, sosyal beceriler ve davranışsal sorunlar gibi gelişimsel zorluklarını çözmeye yardımcı olur.

  4. Yukarıda verilen durumların hangileri için özellikle oyun terapileri kullanılabilir?
    I. Seçici konuşmazlık
    II. Ağır otizm
    III. Ebeveyn kaybı
    IV. Öğrenme güçlüğü
    V. Travma sonrası stres bozukluğu
    VI. Uyum bozukluğu
    • A-) I, II, III, IV ve V
    • B-) III, IV, V ve VI
    • C-) I, III, IV, V ve VI
    • Cevap D-) I, III, V ve VI
    • E-) II, IV, V ve VI

    Açıklama: Oyun terapileri; Seçici Konuşmazlık (I), Ebeveyn Kaybı (III), Travma Sonrası Stres Bozukluğu (V) ve Uyum Bozukluğu (VI) gibi duygusal ve davranışsal sorunlarda etkili bir şekilde kullanılabilir. Ağır otizm (II) ve öğrenme güçlüğü (IV) durumlarında ek müdahaleler gereklidir.

8.9. Oyun Terapisinin Uygulama Süreci ve Terapistin Rolü

  1. Aşağıdakilerden hangisi oyun terapisi sürecinde dikkat edilmesi gereken bir unsurdur?
    • Cevap A-) Terapistin sınırları net koyması
    • B-) Çocuğa sürekli müdahale etmek
    • C-) Oyun sırasında akademik konulara girmek
    • D-) Çocuğun oyun sürecini sürekli kesmek
    • E-) Oyun materyallerini sınırlamak

    Açıklama: Terapötik sürecin en önemli unsurlarından biri, güvenli ve öngörülebilir bir ortam sağlamak için Terapistin sınırları net koymasıdır.