Okul Öncesi Dönemde Duyu Eğitimi - Sorular

Ünite 1

1.1. Duyularla Dolu Bir Yaşam - Temel Kavramlar

  1. Duyularla ilgili aşağıdaki tanımlardan hangisi yanlıştır?
    • A-) Uyaran, organizmada duyusal veya davranışsal bir tepki ortaya çıkaran herhangi bir güç, nesne veya olaydır.
    • B-) Reseptörler duyu organlarının yapısında bulunan uyaranları alıp beyne ileten özelleşmiş hücre, hücre grubu ve sinir yapılarıdır.
    • C-) Serebral korteks, duyuların beyinde işlemlendiği ve anlamlandırıldığı bölümdür.
    • Cevap D-) Merkezi sinir sistemi, sinir sisteminin beyin ve omurilik haricindeki kısmına verilen addır.
    • E-) Çevresel sinir sistemi, merkezi sinir sistemi ile organlar arasındaki iletişimi sağlayan sinir sistemine verilen addır.

    Açıklama: Merkezi sinir sistemi (MSS), sinir sisteminin beyin ve omurilikten oluşan kısmıdır. Beyin ve omurilik haricindeki kısım Çevresel Sinir Sistemi’dir.

  2. Duyuların algılanması süreciyle ilgili hangisi doğrudur?
    • A-) Duyuların algılanması ve işlenmesi bir süreç içerisinde gerçekleşir.
    • B-) Uyarılan reseptörler, uyarıyı beyindeki serebral kortekste bulunan duyu merkezine gönderilir.
    • C-) Sonra duyu merkezi kendisine iletilen uyaranları algılayarak yorumlar.
    • D-) Duyu reseptörleri, merkezi sinir sistemine vücudun içinden ve dışından bilgi veren özelleşmiş yapılardır.
    • Cevap E-) Hepsi

    Açıklama: Duyuların algılanması süreciyle ilgili verilen tüm ifadeler doğrudur.

  3. Aşağıdakilerden hangisi uyaranın türüne göre reseptörler sınıflamasında yer almaz?
    • A-) Kimyasal reseptörler
    • B-) Isı reseptörleri
    • Cevap C-) His reseptörleri
    • D-) Ağrı reseptörleri
    • E-) Mekanik reseptörler

    Açıklama: Uyaranın türüne göre reseptörler; Kimyasal, Mekanik, Isı, Basınç, Işık ve Ağrı reseptörleridir. ‘His reseptörleri’ bu sınıflamada yer almaz.

  4. Aşağıdakilerden hangisi duyulara yönelik imgelerden biri değildir?
    • A-) Ses
    • B-) Koku
    • C-) Titreşim
    • Cevap D-) Hüzün
    • E-) Sembol

    Açıklama: Ses, koku, titreşim ve sembol duyusal imgelerdir. Hüzün ise bir duygu durumu olup, doğrudan duyulara yönelik bir imge değildir.

  5. Nesnelerle el ile dokunmadan hissetmek ve hareket ettirmek hangi tür dokunma olarak adlandırılır?
    • A-) Doğrudan dokunma
    • B-) Etkin dokunma
    • C-) Dolaylı dokunma
    • D-) Aktif dokunma
    • Cevap E-) Pasif dokuma

    Açıklama: Nesnelere dokunmadan hissetme veya dil ile nesnelere dokunma Pasif dokunma şeklidir.

  6. Çevreden gelen görme, işitme, dokunma, koklama ve tatma duyularına yönelik duyusal mesajları alan duyu sistemi hangisidir?
    • Cevap A-) Dışsal
    • B-) Dokunsal
    • C-) Erişimsel
    • D-) İçsel
    • E-) Merkezsel

    Açıklama: Görme, işitme, dokunma, koklama ve tatma duyularına yönelik mesajları alan sistem Dışsal duyu sistemidir.

1.1. Duyularla Dolu Bir Yaşam - Reseptörler

  1. Reseptörlerin bulundukları yerlere göre işlevleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
    • A-) Ekteroseptörler, vücudun dışında deride bulunur ve derinin maruz kaldığı çevresel etkiyi yansıtır.
    • B-) İnteroseptörler, vücudun iç kısmında bulunan tansiyon ve pH değişimi gibi çeşitli uyaranları alır.
    • C-) Teleseptörler, koku, ses, görüntü gibi uzaktan gelen uyaranları alır.
    • D-) Proprioseptörler, kas, tendon, eklemler ve iç kulağın denge ile ilgili kısmında yer alırlar.
    • Cevap E-) Hepsi

    Açıklama: Listelenen tüm reseptör tipleri (Ekteroseptörler, İnteroseptörler, Teleseptörler ve Proprioseptörler) bulundukları yerlere göre doğru işlevlere sahiptir.

1.2. Duyuların Önemi

  1. Yenidoğan bir bebeğin çevreyi tanıması için kullandığı en temel araç hangisidir?
    • Cevap A-) Duyular
    • B-) Oyunlar
    • C-) Duygular
    • D-) Aileler
    • E-) Akranlar

    Açıklama: Yenidoğan bir bebek, çevresini anlamak ve keşfetmek için duyularını kullanır. Duyular, bu dönemde çevreyle etkileşime geçme ve bilgi toplamanın temel yoludur.

  2. Aşağıdaki durumlardan hangisi duyuların kişinin güvenliğini sağlayıcı işlevini ortaya koymaktadır?
    • A-) Ortam ışığına odaklanmak
    • Cevap B-) Bozuk gıdanın tadını ayırt etmek
    • C-) Müzikal sesleri tanımak
    • D-) Renklerine göre nesneleri eşleştirmek
    • E-) Sayı ve renk kavramını pekiştirmek

    Açıklama: Bozuk gıdanın tadını ayırt etmek, tat duyusu aracılığıyla vücudun zararlı olabilecek durumlardan korunması ve güvenliğin sağlanması işlevini gösterir.

  3. Bebekle geçirdiği zaman göz önünde bulundurulduğunda; bebeğin gelişiminin desteklenmesi açısından hangi birey daha büyük sorumluluğa sahiptir?
    • A-) Kardeş
    • B-) Akran
    • Cevap C-) Ebeveyn
    • D-) Kreş öğretmeni
    • E-) Özel eğitimci

    Açıklama: Bebeğin gelişiminin desteklenmesi açısından en büyük sorumluluğa sahip olan birey, bebekle en çok zaman geçiren Ebeveyndir.

  4. Aşağıdakilerden hangisi çocukların potansiyel gelişim düzeylerine ulaşabilmesi için gerekli olan etmenlerden biri değildir?
    • A-) Ebeveynler ile yakın ilişki
    • B-) Kaliteli ev ortamı
    • C-) Gelişime uygun çeşitli materyallerin sağlanması
    • D-) Oyun oynama, şarkı söyleme gibi etkinliklerin yapılması
    • Cevap E-) Çocuğun kendiliğinden büyüyebilmesi için özgürlük tanınması

    Açıklama: Potansiyel gelişim için destekleyici ortam, materyal ve iletişim önemlidir. Çocuğun kendiliğinden büyüyebilmesi için özgürlük tanınması, yeterli destek sağlanmadan gelişim potansiyeline ulaşılması için tek başına yeterli değildir.

  5. Aşağıdaki kavramlardan hangisi duyu çalışmaları ile etkin bir şekilde öğrenilemez?
    • A-) Pürüzlü-pürüzsüz
    • Cevap B-) Sağ-sol
    • C-) Açık-koyu
    • D-) Sıcak-soğuk
    • E-) İnce-kalın

    Açıklama: Duyu çalışmaları pürüzlü-pürüzsüz, sıcak-soğuk, ince-kalın ve renk tonları (açık-koyu) gibi algısal özellikleri öğretir. Ancak Sağ-sol kavramı duyu çalışmaları ile etkin bir şekilde öğrenilemez.

  6. Kişiler arası iletişimde belirli bir duruma yönelik tanımlamalar yaparken karşı tarafın anlatılan durumu duyusal olarak algılamasına yardımcı olmak amacıyla duyulara yönelik nasıl bir ifade biçimi kullanılabilir?
    • A-) Duyuların geri planda tutularak açıklanması
    • B-) Sadece beden diline ağırlık verilmesi
    • C-) Ses tonunu yükselterek açıklama yapılması
    • D-) Durumu üstü kapalı cümlelerle açıklama
    • Cevap E-) Duyulara yönelik sıfatların kullanılması

    Açıklama: Duyulara yönelik sıfatların kullanılması, karşı tarafın anlatılan durumu duyusal olarak daha iyi algılamasına yardımcı olur.

  7. Aşağıdakilerden hangisi duyuların önemi kapsamına girmez?
    • A-) Nesneleri tanıma, algıyı geliştirme becerilerini geliştirir.
    • B-) Zararlı olabilecek durumları fark etmeye olanak sağlar.
    • C-) Gelişimin temelini oluşturur.
    • Cevap D-) Fiziksel kondisyonu geliştirir.
    • E-) Zihinsel yapılanmayı destekler.

    Açıklama: Duyular; algı, zihinsel yapılanma ve güvenlik için önemlidir. Ancak Fiziksel kondisyonu geliştirme, duyuların doğrudan işlevi olmaktan çok, fiziksel aktiviteye bağlıdır.

  8. Hangi yaşlar anne, baba ya da bakıcının çocukla olumlu iletişim ve etkileşim içine girmesi ile hem zihinsel hem de kişilik yapısı olarak sağlıklı ve yaşamda başarılı bireyler yetişmesinde etkili yaş dönemidir?
    • A-) Beş-altı yaşlar
    • B-) Ergenlik çağları
    • C-) İlkokul dönemi
    • Cevap D-) İlk üç yıl
    • E-) Hiçbiri

    Açıklama: Yaşamın ilk üç yılı, ebeveyn veya bakıcının çocukla olumlu iletişim ve etkileşim kurarak sağlıklı gelişimini desteklemede etkili olan kritik yaş dönemidir.

  9. Aşağıdakilerden hangisi duyu eğitiminde dikkate alınabilecek göstergelerden biri değildir?
    • Cevap A-) Sohbeti sürdürme
    • B-) Ağzıyla ses çıkarma
    • C-) Farklı tatları ayırt etme
    • D-) Göz kontağı kurma
    • E-) Isı değişimini algılama

    Açıklama: Ağızla ses çıkarma, ısı değişimi, farklı tatları ayırt etme ve göz kontağı kurma duyusal göstergelerdir. Ancak Sohbeti sürdürme, daha çok dil ve iletişim gelişimi ile ilgilidir.

  10. Aşağıdakilerden hangisi duyuların önemi kapsamına girmez?
    • A-) Nesneleri tanıma, algıyı geliştirme becerilerini geliştirir.
    • B-) Zararlı olabilecek durumları fark etmeye olanak sağlar.
    • C-) Gelişimin temelini oluşturur.
    • Cevap D-) Fiziksel kondisyonu geliştirir.
    • E-) Zihinsel yapılanmayı destekler.

    Açıklama: Duyular; zihinsel yapılanmayı, algıyı ve güvenliği destekler. Ancak Fiziksel kondisyonu geliştirme, duyuların doğrudan işlevi değildir.

  11. Aşağıdakilerden hangisini söyleyen bir birey diğerlerine göre duyulardan daha çok etkileniyor olabilir?
    • A-) Sabah uyandığımda Emine’nin çoktan evden çıkmış olduğunu fark ettim.
    • B-) Büyük bir çaba göstermeme rağmen bu konulan bir türlü anlayamıyorum.
    • Cevap C-) Yumuşak ses tonu ve görünümüyle bizi büyüledi.
    • D-) Hasan hayatımda tanıdığım en sıcakkanlı insandı.
    • E-) Bazı günler kendimi mutsuz hissediyorum.

    Açıklama: Yumuşak ses tonu ve görünümü ifadesi, görsel ve işitsel duyuya yönelik sıfatlar içerdiği için, bu bireyin duyusal etkileşime daha çok odaklandığını gösterir.

  12. Yediği mamayı tadından dolayı yemeyi reddeden bir bebek hangi duyusunu kullanıyordur?
    • A-) Denge
    • B-) Görme
    • Cevap C-) Tat
    • D-) İşitme
    • E-) Dokunma

    Açıklama: Yemeği reddetmek, bebeğin tat duyusunu aktif olarak kullandığını gösterir.

  13. Bir okul öncesi çocuğu karşılaştığı kişilerden birinin cinsiyetini anlamasında duyusal olarak önce hangi duyusunu kullanır?
    • A-) Tatma
    • Cevap B-) Görme
    • C-) Denge
    • D-) Koklama
    • E-) İşitme

    Açıklama: Cinsiyet ayrımı gibi fiziksel özelliklerin algılanmasında ilk kullanılan duyu Görme duyusudur.

  14. Bir okul öncesi çocuğu parkta arkadaşlarıyla oyun oynarken arkasından hızla yaklaşan salıncağın kendisi için tehlikeli bir durum oluşturacağını duyusal olarak önce hangi duyusu ile anlayabilir?
    • Cevap A-) İşitme
    • B-) Tatma
    • C-) Görme
    • D-) Koklama
    • E-) Hareket

    Açıklama: Hızla yaklaşan salıncağın oluşturduğu tehlike, çıkan ses (rüzgar, salıncağın sesi) yoluyla İşitme duyusuyla önce algılanabilir.

1.2. Duyuların Önemi / Duyu Gelişimi

  1. Duyuların aktif biçimde kullanılmaya başladığı en erken dönem aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Yetişkinlik yılları
    • B-) Doğumla beraber
    • Cevap C-) Doğum öncesi dönem
    • D-) Bir yaş civarı
    • E-) Üç yaş civarı

    Açıklama: Duyular, doğum öncesi dönemden (anne karnından) itibaren aktif biçimde kullanılmaya başlanmaktadır.

  2. 6 aylık bir bebek, eline aldığı bir çıngırağı tekrar tekrar sallayarak çıkardığı sesi dinlemekten keyif aldığını göstermektedir. Bu bebekle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
    • A-) Ses çıkarmaya odaklanıyordur.
    • B-) Dikkatini belirli bir duruma veriyordur.
    • Cevap C-) Refleksif tepkiler veriyordur.
    • D-) Duyularını kullanıyordur.
    • E-) Amaca yönelik hareket ediyordur.

    Açıklama: 6 aylık bir bebek çıngırağı amaçlı olarak kullanıyorsa, bu refleksif tepkiden ziyade amaca yönelik bir harekettir.

  3. Aşağıdaki duyu çeşitleri arasından hangisi diğerlerine göre daha önce gelişmektedir?
    • Cevap A-) Dokunma
    • B-) Koklama
    • C-) Görme
    • D-) Tat alma
    • E-) İşitme

    Açıklama: Duyu sistemleri arasında gelişimini en erken tamamlayan (anne karnında başlayan) duyu Dokunma duyusudur.

  4. Bebeklik ve ilk çocukluk dönemindeki duyu gelişimiyle ilgili hangisi yanlıştır?
    • A-) Gelişim ve öğrenme hızının her çocukta aynı olmaması, kalıtımsal ve çevresel faktörlerin ilişkisi sonucu oluşan duyusal farklılıklardan kaynaklanmaktadır.
    • B-) Duyular bebeklik ve erken çocukluk yıllarında genel gelişime paralel olarak hızlı bir gelişim gösterir.
    • Cevap C-) Yeni doğan bebeklerde tat duyusunun kısmen gelişmiş olmasına rağmen koku duyusu kısmen gelişmiştir.
    • D-) Her bebek yaşama aynı duyu hassasiyeti ile gelemeyebilmektedir.
    • E-) Tüm duyular doğumdan itibaren aktif biçimde kullanılmaya başlanmaktadır.

    Açıklama: Yeni doğan bebeklerde tat duyusunun kısmen gelişmiş olmasına rağmen, kaynaklar koku duyusunun fazla gelişmemiş olduğunu belirtmektedir.

1.2. Duyusal Destek

  1. Aşağıdakilerden hangisi duyusal sıkıntılar yaşayan çocuklar için yapılacak uygulamalardan biri değildir?
    • A-) İşitsel entegrasyon eğitimi
    • Cevap B-) Duyusal kaçınma desteği
    • C-) Duyu uyarım yöntemleri
    • D-) Duyusal entegrasyon terapisi
    • E-) Duyu-motor müdahale

    Açıklama: Duyusal entegrasyon terapisi, duyu uyarım yöntemleri ve duyu-motor müdahale birer destek uygulamasıdır. Duyusal kaçınma desteği ise bir müdahale değil, çocuğun gösterdiği bir tepki biçimidir.

1.2. Duyuların Önemi / Algısal Gelişim

  1. İki yaşındaki bir çocuk eline aldığı bir nesnenin en ilgi çekici özelliğine dikkatini yoğunlaştırmaktadır. Yukarıda verilen durumda bu çocuk algısal olarak aşağıdakilerden hangisini gerçekleştiriyordur?
    • A-) Ayırt etme
    • B-) Tanıma
    • Cevap C-) Seçicilik
    • D-) Tanımlama
    • E-) Dokunma

    Açıklama: Çocuğun nesnenin sadece en ilgi çekici özelliğine dikkatini odaklaması, algısal süreçte Seçicilik yaptığını gösterir.

1.2. Duyuların Önemi - Tarihsel Temeller

  1. Eğitim alanındaki önemli düşünürlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
    • A-) Comenius, erken çocuklukta en iyi öğrenmenin duyular yoluyla olduğunu savunmakadır.
    • B-) Duyu temelli eğitime yönelik ünlü Resimli Dünya (Orbis Pictus) isimli ilk çalışma Comenius’a aittir.
    • Cevap C-) Boş levha (tabula rasa) kavramı Comenius tarafından ortaya atılmıştır.
    • D-) J.J. Rousseau, çocuğun her şeyi öğrenebilecek nitelikte doğduğunu savunmaktadır.
    • E-) J.J. Rousseau, çocuğun keşfetme arzusunun duyuları yoluyla karşılandığını belirtmiştir.

    Açıklama: Boş levha (tabula rasa) kavramı Comenius tarafından değil, John Locke tarafından ortaya atılmıştır.

1.3. Duyusal Deneyim Etkinlikleri

  1. Okul bahçesinde oyun saati sürecince Furkan büyük oranda kum alanında oynamaktadır. Ellerini toprağın içerisinde gezdirir, bulduğu farklı dokudaki taşları incelemektedir. Taşları pürüzlü ve pürüzsüz olarak ayırmaktadır. Yukarıdaki duruma bakıldığında Furkan’ın hangi duyu özelliğinin baskın olduğu söylenebilir?
    • A-) Görme
    • B-) Tatma
    • Cevap C-) Dokunma
    • D-) İşitme
    • E-) Koklama

    Açıklama: Furkan’ın kum, toprak ve farklı dokudaki taşlarla ilgilenmesi, pürüzlü/pürüzsüz ayrımı yapması Dokunma (Taktil) duyusunun baskın olduğunu gösterir.

Ünite 2

2.1. Beyindeki Duyusal Alanlar ve Duyusal İşlemleme Becerisi

  1. Duyularla algılananların beyinde somut ve anlamlı hale gelme süreci ne olarak adlandırılmaktadır?
    • A-) Motivasyon
    • B-) Duyarlılık
    • C-) Hassasiyet
    • Cevap D-) Duyu işlemleme
    • E-) Öğrenme

    Açıklama: Duyular aracılığıyla çevreden alınan bilgilerin beyinde organize edilerek somut ve anlamlı hale gelmesi sürecine Duyu işlemleme adı verilir.

  2. Çocuklarda hoşlandıklarını, kaçındıklarını ve ne şekilde daha kolay öğrenebileceklerini belirleyebilmek amacıyla ön plana çıkan duyusal özelliklerinin belirlenmesinde bir çocuk gelişimcinin aşağıdakilerden hangisini yapması önemlidir?
    • A-) Resim çizdirmesi
    • B-) Konuşma yapması
    • C-) Ölçek uygulaması
    • Cevap D-) Gözlem yapması
    • E-) Form doldurtması

    Açıklama: Çocuğun bireysel duyusal özelliklerini belirlemede en önemli ve temel yöntem, doğal ortamında gözlem yapmaktır.

  3. Ali sınıfındaki sanat merkezinde parmak boyasıyla hem dokunma hem de görme duyularını kullanarak çalışmalar yapmaktadır. Bu çalışması gelişimsel olarak Ali’nin beyninde somut ve anlamlı hale gelmektedir. Bu sürece verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Görsel algılama
    • Cevap B-) Duyu işlemleme
    • C-) Dokunsal dikkat
    • D-) Görsel ayırt etme
    • E-) İşitsel ayırt etme

    Açıklama: Duyusal bilgilerin (dokunma ve görme) beyinde organize edilerek somut ve anlamlı hale gelmesi sürecine Duyu işlemleme adı verilir.

2.1. Beyindeki Duyusal Alanlar

  1. Duyulardan elde edilen bilgiler beynin hangi kısmında birleşmektedir?
    • A-) Frontal lob
    • B-) Serebellum
    • C-) Oksipital lob
    • Cevap D-) Parietal lob
    • E-) Temporal lob

    Açıklama: Duyulardan gelen bilgiler (özellikle dokunma ve uzamsal algı) beynin entegrasyon merkezi olarak bilinen Parietal lobda birleşmektedir.

  2. Beş duyu dışında uzuvlar hareket ettirilmeden bedenin pozisyonunun algılandığı duyu olarak da bilinen duyu aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) Proprioseptif
    • B-) Wernikülasyon
    • C-) Retrosentif
    • D-) Vestibüler
    • E-) Brokal

    Açıklama: Uzuvlar hareket ettirilmeden bedenin pozisyonunun algılanmasını sağlayan duyu, Proprioseptif (Hareket) duyudur.

  3. Vestibüler duyusunun işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Sıcak-soğuk basıncı algılama
    • B-) Sesleri duyup anlama
    • Cevap C-) Dengenin sağlanması
    • D-) Bedenin poziyonunu algılama
    • E-) Kokuları algılama

    Açıklama: Vestibüler duyusu, iç kulakta yer alır ve temel işlevi dengenin sağlanmasıdır.

  4. Koklea ve korti hangi duyu organında yer alan organlardır?
    • A-) Görme
    • B-) Dokunma
    • C-) Tatma
    • D-) Koklama
    • Cevap E-) İşitme

    Açıklama: Koklea (Salyangoz) ve Korti organı, İşitme duyu organı olan kulakta yer alan yapılardandır.

  5. Çocuğun vücudunu, boynunu ve başını yer çekimine karşı dik tutabilmesi hangi duyu ile ilişkilidir?
    • A-) Görme
    • B-) İşitme
    • C-) Dokunma
    • Cevap D-) Denge
    • E-) Hareket

    Açıklama: Vücudun yer çekimine karşı pozisyonunu ve duruşunu ayarlama yeteneği Denge (Vestibüler) duyusu ile ilişkilidir.

  6. Nörolojik olarak bedenin koordineli olarak kullanılması sürecinde, beynin bir tarafının vücudun diğer tarafı ile ilgili yapacağı hareketi üstlenmesi durumuna verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Nöronlaşma
    • B-) Sinyalizasyon
    • C-) Miyelinizasyon
    • D-) Koordinasyon
    • Cevap E-) Lateralizasyon

    Açıklama: Beynin sağ ve sol yarıkürelerinin farklı işlevleri üstlenmesi ve bedenin bir yarısının diğer yarıküre tarafından kontrol edilmesi durumuna Lateralizasyon denir.

  7. Yavuz, beş yaşındadır. Genel olarak sağlıklı bir gelişim göstermekle beraber, vücut pozisyonunun ne konumda olduğu ve vücut ağırlığını hangi vücut kısmına doğru verdiği gibi durumları yerine getirme ve algılamada sorunlar yaşayabilmektedir. Bu durumda Yavuz’un hangi duyusunda sorun olduğu düşünülebilir?
    • A-) İşitme
    • B-) Görme
    • Cevap C-) Proprioseptif
    • D-) Vestibüler
    • E-) Tatma

    Açıklama: Vücut pozisyonunun, uzuvların yerinin ve kas gerginliğinin algılanmasından sorumlu duyu Proprioseptif (Hareket) duyudur.

2.1. Beyin ve Duyu İlişkisi

  1. Doğumdan sonra beyin gelişiminin en hızlı olduğu dönem hangi ay aralığıdır?
    • Cevap A-) 0-36 ay
    • B-) 0-72 ay
    • C-) 0-120 ay
    • D-) 36-72 ay
    • E-) 32-72 ay

    Açıklama: Beyin gelişiminin en hızlı olduğu dönem, doğumdan sonraki 0-36 ay aralığıdır.

  2. Doğum sonrasından kaç yaş civarına kadar sinaps oluşumu oldukça hızlıdır?
    • A-) 16 yaş
    • B-) 14 yaş
    • C-) 10 yaş
    • Cevap D-) 6 yaş
    • E-) 5 yaş

    Açıklama: Sinaps oluşumu ve nöral yenilenme, özellikle 6 yaş civarına kadar oldukça hızlıdır.

  3. Kaç yaş civarında beyinde nöral budama başlar?
    • A-) 3 yaş
    • Cevap B-) 9 yaş
    • C-) 8 yaş
    • D-) 6 yaş
    • E-) 5 yaş

    Açıklama: Beyinde nöral budama yaklaşık olarak dokuz yaş civarında başlar.

  4. Beş yaşındaki Aycan anasınıfındaki etkinliklere katılmakta zorluk çekmektedir. Özellikle sınıf içi ve dışındaki her hareket dikkatinin dağılmasına neden olmaktadır. Bu bilgiler ışığında, Aycan için aşağıdakilerden hangisini söylemek mümkündür?
    • A-) Seslere duyarlılığı vardır.
    • B-) Bilişsel olarak üst düzey becerisi vardır.
    • C-) Dikkatini odaklamada beceriklidir.
    • D-) İşitsel olarak öğrenen bir çocuktur.
    • Cevap E-) Harekete duyarlı bir çocuktur.

    Açıklama: Aycan’ın her hareketten dikkatinin dağılması, vestibüler (denge/hareket) sistemine aşırı tepki gösterdiği, yani Harekete duyarlı bir çocuk olduğu anlamına gelir.

  5. Bir bebeğin doğduktan sonraki süreçte duyularını çok daha aktif ve etkin biçimde kullanımında aşağıdakilerden hangisi ön plana çıkmaktadır?
    • Cevap A-) Etkileşimsel sürecin başlaması
    • B-) Beynin gelişiminin tamamlanması
    • C-) Duyu İşlemlemenin yetersiz kalması
    • D-) Duyusal sistemlerin oluşmaya başlaması
    • E-) Sinir sisteminin duyuların tamamını işlemesi

    Açıklama: Duyular anne karnında şekillenmeye başlasa da, doğumla beraber etkileşimsel sürecin başlaması duyuların çok daha aktif ve etkin biçimde kullanımını mümkün kılar.

  6. Bireylerde görme ve konuşma yeteneğini oluşturan beyin sistemleri ne kadar süre içerisinde yapılandırılmaktadır?
    • A-) İlk 4 ay
    • B-) 3 yaş sonrası
    • Cevap C-) İlk 8 ay
    • D-) İlk 1 ay
    • E-) 1 yaş sonrası

    Açıklama: Görmeyi ve konuşmayı sağlayan beyin sistemleri yaşamın ilk 8 ayı içinde hızla yapılandırılmaktadır.

  7. Duyusal işlemlemede sorunlar yaşayan çocuklarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
    • A-) Görsel algılarında sorun yoktur.
    • B-) Gelişimsel bir sorun değildir.
    • C-) Tatma ya da koklama sorununda görülüç
    • Cevap D-) Motor ya da nöral yetersizlikte görülebilir.
    • E-) Otizm bozukluğunda gözlenme

    Açıklama: Duyusal işlemleme sorunları, gelişimsel motor ya da nöral yetersizlikler yaşayan çocuklarda görülebilir.

2.2. Günlük Yaşamın Parçası Olarak Duyu İşlemleme

  1. Duyu eğitiminde aşağıdaki öğrenme süreçlerinden hangisinin ele alınması gerekmez?
    • Cevap A-) Refleks
    • B-) Bellek
    • C-) Ayırt etme
    • D-) Eşleştirme
    • E-) Dikkat

    Açıklama: Duyu eğitimi; dikkat, bellek, ayırt etme ve eşleştirme gibi öğrenme süreçlerini hedefler. Refleks ise doğuştan gelen otomatik bir tepki olduğu için öğrenme süreçlerinden biri olarak ele alınması gerekmez.

  2. Duyusal olarak yetersiz ortamların çocukların gelişiminde nasıl bir etkisi bulunmaktadır?
    • Cevap A-) Çocukları ulaşabilecekleri düzeyin gerisinde bırakır.
    • B-) Çocukları duyularını kullanamaya teşvik eder.
    • C-) Çocukların bulundukları çevreye ilgi duymasını sağlar.
    • D-) Çocukları işbirliğine ve koordinasyona yönlendirir.
    • E-) Çocukları görsel ve işitsel olarak uyarır.

    Açıklama: Uyaran eksikliği veya yetersiz ortamlar, çocukların gelişimlerini potansiyel düzeyin gerisinde bırakır.

  3. Duyusal olarak yetersiz ortamların çocukların gelişiminde nasıl bir etkisi bulunmaktadır?
    • Cevap A-) Çocukları ulaşabilecekleri düzeyin gerisinde bırakır.
    • B-) Çocukları duyularını kullanamaya teşvik eder.
    • C-) Çocukların bulundukları çevreye ilgi duymasını sağlar.
    • D-) Çocukları işbirliğine ve koordinasyona yönlendirir.
    • E-) Çocukları görsel ve işitsel olarak uyarır.

    Açıklama: Uyaran eksikliği veya yetersiz ortamlar, çocukların gelişimlerini potansiyel düzeyin gerisinde bırakır.

2.3. Dunn’ın Oluşturduğu Duyu Modeli Maddeleri

  1. Zeynep oyun oynadığı sırada dışarıdan gelen bir kokuyu fark edip oyununu yarım bırakmıştır. Kokunun kaynağını bulmak için çaba göstermektedir. Buna göre Zeynep’in davranışı Dunn’ın hangi duyusal örüntü türü ile açıklanabilir?
    • A-) Düşük algılama
    • B-) Duyusal kaçınma
    • Cevap C-) Duyusal arayış
    • D-) Yüksek hassasiyet
    • E-) Duyusal duyarlılık

    Açıklama: Zeynep’in uyarıcıyı aktif olarak araması, yüksek eşiğe rağmen aktif tepki verme şekli olan Duyusal Arayış modeline uyar.

  2. Altı yaşındaki Ahmet uygun destek alamadığında başkalarının fark ettiklerini fark etmekte başarısızlık göstermektedir. Bu durumda Ahmet’in duyusal özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Duyusal duyarlık
    • Cevap B-) Düşük algılama
    • C-) Duyusal kaçınma
    • D-) Duyusal rahatlama
    • E-) Yüksek hassasiyet

    Açıklama: Ahmet’in çevresel uyarıcılara karşı farkındalığının az olması, yüksek eşik ve pasif tepki ile karakterize edilen Düşük Algılama (Düşük Kayıt) örüntüsüne sahip olduğunu gösterir.

  3. Aşağıdakilerden hangisi düşük algılama modeline sahip çocukları desteklemek için yapılabilecek bir uygulamadır?
    • Cevap A-) Yemekte farklı tatlar sunmak
    • B-) Tek başına yemesine olanak sağlamak
    • C-) Yemeklerle ilgili sohbet etmek
    • D-) Sofra kurulumu için yardım istemek
    • E-) Yemeden önce ellerini yıkamasını istemek

    Açıklama: Düşük algılama (Low Registration) gösteren çocukları canlandırmak için Yemekte farklı tatlar sunmak gibi yoğun duyusal uyaranlar içeren uygulamalar önerilir.

2.4. Duyuların Gelişimini Destekleyici Etkinlikler

  1. Erhan, sınıf içindeki etkinliklerde renkli boya kalemleri ile şekiller ve grafikler çizerek edindiği bilgileri pekiştirmektedir. Erhan ile ilgili aşağıdakilerden hangisi düşünülebilir?
    • Cevap A-) Görsel olarak öğrenen bir çocuktur.
    • B-) Dokunarak rahat öğrenebilir.
    • C-) Dinleyerek kolay öğrenebilir.
    • D-) Seslere odaklanması kolaydır.
    • E-) Duyusal olarak kaçınması vardır.

    Açıklama: Renkli kalemler, şekiller ve grafikler kullanarak öğrenmek, Erhan’ın Görsel olarak öğrenen bir çocuk olduğunu gösterir.

  2. Tende sıcak-soğuk ve basıncı algılayan duyu aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) İşitme Duyusu
    • Cevap B-) Dokunma Duyusu
    • C-) Koku Duyusu
    • D-) Hareket Duyusu (Proprioseptif Duyu)
    • E-) Denge duyusu (Vestibüler Duyu)

    Açıklama: Tende sıcak-soğuk ve basıncı algılayan duyu Dokunma Duyusudur (Taktil duyu).

  3. Berna sınıf içindeki etkinliklerde müzikal ve ritmik etkinliklere katılmaktan keyif almakta, sınıftaki nesnelerin sesleriyle ilgilenerek ses taklitleri yapmaktan hoşlanmaktadır. Berna’nın eğitiminde hangisine odaklanmak gerekir?
    • A-) Doku eşleşmesi yaptırmak
    • B-) Elle tutulur materyaller sunmak
    • C-) Tat ve koku çalışmaları yapmak
    • Cevap D-) İşitsel ve sözel uyaranlar vermek
    • E-) Görsel algılamasına odaklanmak

    Açıklama: Berna’nın sesler, müzik ve ritmik etkinliklere ilgi duyması, İşitsel ve sözel uyaranlar verilmesine odaklanmayı gerektirir.

  4. Zihinsel gelişimin en önemli süreci aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) Algısal gelişim
    • B-) Öğrenme
    • C-) Dikkat
    • D-) Etkileşim
    • E-) Bellek

    Açıklama: Algısal gelişim, zihinsel gelişimin en önemli sürecidir.

  5. Aşağıdakilerden hangisi dokunma alanına yönelik bir gösterge değildir?
    • A-) Isı değişimini algılama (sıcak-soğuk ortama tepki verme)
    • Cevap B-) Ağzıyla ses çıkarma
    • C-) Altı kirlendiğinde rahatsız olma
    • D-) Su ve/veya kum vb. materyallere ilgi gösterme
    • E-) Diş fırçalamaya ilgi gösterme

    Açıklama: Ağzıyla ses çıkarma, işitsel öğrenme alanının veya sözel gelişimin bir göstergesi olup, doğrudan dokunma alanına yönelik bir gösterge değildir.

  6. Ses çıkaran nesnelere ilgi gösterebilme hangi duyu alanının göstergesidir?
    • Cevap A-) İşitme
    • B-) Görme
    • C-) Koklama
    • D-) Dokunma
    • E-) Tatma

    Açıklama: Ses çıkaran nesnelere ilgi göstermek, İşitme duyu alanının bir göstergesidir.

  7. Bebekler hangi ay civarında sesin kaynağını bulabilmekte ve ses tonlarını ayırt edebilmektedir?
    • A-) 10 ay
    • B-) 18 ay
    • C-) 3 ay
    • D-) 1 ay
    • Cevap E-) 5 ay

    Açıklama: Bebekler yaklaşık 5 ay civarında sesin kaynağını bulabilmekte ve ses tonlarını ayırt edebilmektedir.

  8. Ayşe Öğretmen kitap okuma etkinliğinde çocuklara bir tavşanla sırtlan arasında geçen can yakma tartışmasıyla ilgili bir kitap okur. Kitap sonunda çocuklara kitabın içinde geçen “çörek” terimiyle ilgili de etkinlik yaptırarak bütünleştirilmiş bir program uygular. Bu çalışma sonunda çocukların hangi duyuları uyarılır?
    • A-) Tatma ve koklama
    • B-) Görme ve tatma
    • C-) İşitme ve tatma
    • Cevap D-) Görme ve işitme
    • E-) Görme ve dokunma

    Açıklama: Kitap okuma ve hikaye dinleme Görme ve İşitme duyularını uyarır.

Ünite 3

3.1. Duyu Bütünleme Modeli

  1. Vücuttan ve çevreden alınan duygusal uyaranların bütüncül olarak daha etkin şekilde kullanılabilmesi için organize eden nörolojik sürece ne ad verilir?
    • A-) Duyu deneyimleme
    • Cevap B-) Duyu bütünleme
    • C-) Algı bütünleme
    • D-) Duyu sentezleme
    • E-) Algı sentezleme

    Açıklama: Duyusal uyaranları etkin bir şekilde kullanabilmek için organize eden nörolojik sürece Duyu Bütünleme denir.

  2. Beynimizin, çevremizde olan bitenleri fark etme, değerlendirme, yaşanılan karmaşık durumları çözme yetkinliğine ne ad verilir?
    • Cevap A-) Duyusal entegrasyon
    • B-) Duyu işlemleme
    • C-) Duygusal beceriler
    • D-) Duygusal yetkinlik
    • E-) Duygusal entegrasyon

    Açıklama: Beynin çevredeki olayları fark etme, değerlendirme ve karmaşık durumları çözme yetkinliğine Duyusal Entegrasyon (Duyusal bütünleşme) adı verilir.

  3. Aşağıdakilerden hangisi duyusal bütünlemede yaşanılan sorunların yol açtığı etkilerden biri değildir?
    • A-) Akademik yetenekte sorunlar
    • B-) Yemek yeme sorunu
    • C-) Öğrenmede güçlük
    • Cevap D-) Sinir sistemi bozuklukları
    • E-) Dikkat ve davranış bozukluğu

    Açıklama: Duyusal bütünleme sorunları; öğrenme, davranış ve akademik alanları etkilerken, doğrudan Sinir sistemi bozukluklarına yol açtığı söylenemez.

  4. Duyu işlemleme sorunu yaşayan çocuklarda duyu bütünlüğünü sağlamak için aşağıdakilerden hangisinin yapılması önceliklidir?
    • A-) Çocuğa uygun program belirlenmesi
    • B-) Destekleyici çalışmalar gerçekleştirilmesi
    • C-) Çocuğun grup çalışmalarına katılması
    • Cevap D-) Çocuğun değerlendirilmesinin yapılması
    • E-) Duyusal uyaranların amaca yönelik kullanılması

    Açıklama: Duyusal işlemleme sorunu olan bir çocukta müdahale programına başlamadan önce yapılması gereken ilk ve en öncelikli adım Çocuğun değerlendirilmesinin yapılmasıdır.

  5. Aşağıdakilerden hangisi Dunn’ın ortaya attığı duyusal örüntülerden birisidir?
    • A-) Yüksek algılama
    • B-) Duyusal sorgulama
    • Cevap C-) Duyusal kaçınma
    • D-) Duyusal yoksunluk
    • E-) Duyusal yatkınlık

    Açıklama: Dunn’ın ortaya attığı dört duyusal örüntüden biri Duyusal kaçınmadır. Diğerleri düşük algılama, duyusal arayış ve duyusal duyarlılıktır.

  6. Ayşe gündelik yaşantısında duyusal olarak izlediği ve edindiği bilgileri uygulamaya geçirmek istediğinde, uygun zaman ve ortamda kendinden beklenen uygun hareketleri yapmada sorun yaşamaktadır. Ayşe’nin bu durumu aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) Duyusal işlememe sorunu
    • B-) Genel denge bozukluğu
    • C-) Duyusal eğilim sapması
    • D-) Duygu durum bozukluğu
    • E-) Hareket işlev sorunu

    Açıklama: Duyusal olarak alınan bilgiyi amaca yönelik, planlı bir motor tepkiye çevirmede yaşanan soruna Duyusal İşlememe Sorunu denir.

  7. Normal gelişim gösteren bir bireyde entegre çalışan ve işlemleme yapan duyular….. sağlar. Yukarıdaki boşluğa getirilebilecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) dikkat ve odaklanmanın normalleşmesini
    • B-) normal gelişimin üst düzeyde olmasını
    • C-) bireyin dengeli yaşam sürmesini
    • D-) görsel algının daha ileride olmasını
    • Cevap E-) vücut ve beynin eşgüdümlü hareket etmesini

    Açıklama: Entegre çalışan ve işlemleme yapan duyular, vücut ve beynin eşgüdümlü hareket etmesini sağlar.

  8. Bedensel, işitsel ve/veya görsel yetersizlikler yaşayan özel gereksinimli çocukların duyularını kullanmalarında aşağıdaki yetersizlik türlerinden hangisi görülebilmektedir?
    • Cevap A-) Duyusal işlemleme
    • B-) Duyusal ayrım
    • C-) Duyusal tepkisellik
    • D-) Duyusal tutarsızlık
    • E-) Duyusal gereksinim

    Açıklama: Özel gereksinimli çocuklarda duyusal bilgileri organize etme ve anlamlandırma sorunu olan Duyusal işlemleme yetersizliği görülebilmektedir.

  9. Aşağıdakilerden hangisi duyu bütünleme basamaklarından biri değildir?
    • A-) Duyusal işlemleme becerilerinin gelişimi
    • B-) Duyusal işlemleme becerilerinin tanımı
    • C-) Duyusal işlemleme bozukluklarının tanımlanması
    • Cevap D-) Duyuların kategorizasyonun yapılması
    • E-) Müdahale programlarının oluşturulması

    Açıklama: Duyu bütünleme basamakları arasında Duyuların kategorizasyonun yapılması yer almamaktadır.

  10. I. Duyusal arayış II. Duyusal kaçınma III. Duyusal hassasiyet IV. Düşük kayıt Yukarıdakilerden hangileri Dunn modeline göre duyusal süreçte kullanılan stratejilerdendir?
    • A-) I, II
    • B-) I, II, III
    • C-) II, III, IV
    • D-) II, III
    • Cevap E-) I, II, III ve IV

    Açıklama: Dunn modeline göre duyusal süreçte kullanılan stratejiler (örüntüler); Duyusal arayış, Duyusal kaçınma, Duyusal hassasiyet (Duyarlılık) ve Düşük kayıt (Düşük algılama) olmak üzere dördüdür.

  11. Duyusal işlemlemede sorunlar yaşayan çocuklarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
    • A-) Görsel algılarında sorun yoktur.
    • B-) Gelişimsel bir sorun değildir.
    • C-) Tatma ya da koklama sorununda görülüç
    • Cevap D-) Motor ya da nöral yetersizlikte görülebilir.
    • E-) Otizm bozukluğunda gözlenme

    Açıklama: Duyusal işlemleme sorunları, gelişimsel motor ya da nöral yetersizlikler yaşayan çocuklarda görülebilir.

  12. Bedensel, işitsel ve/veya görsel yetersizlikler yaşayan özel gereksinimli çocukların duyularını kullanmalarında aşağıdaki yetersizlik türlerinden hangisi görülebilmektedir?
    • Cevap A-) Duyusal işlemleme
    • B-) Duyusal ayrım
    • C-) Duyusal tepkisellik
    • D-) Duyusal tutarsızlık
    • E-) Duyusal gereksinim

    Açıklama: Özel gereksinimli çocuklarda duyusal bilgileri organize etme ve anlamlandırma sorunu olan Duyusal işlemleme yetersizliği görülebilmektedir.

  13. Ayşe gündelik yaşantısında duyusal olarak izlediği ve edindiği bilgileri uygulamaya geçirmek istediğinde, uygun zaman ve ortamda kendinden beklenen uygun hareketleri yapmada sorun yaşamaktadır. Ayşe’nin bu durumu aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) Duyusal işlememe sorunu
    • B-) Genel denge bozukluğu
    • C-) Duyusal eğilim sapması
    • D-) Duygu durum bozukluğu
    • E-) Hareket işlev sorunu

    Açıklama: Duyusal olarak alınan bilgiyi amaca yönelik, planlı bir motor tepkiye çevirmede yaşanan soruna Duyusal İşlememe Sorunu denir.

  14. Normal gelişim gösteren bir bireyde entegre çalışan ve işlemleme yapan duyular….. sağlar. Yukarıdaki boşluğa getirilebilecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) dikkat ve odaklanmanın normalleşmesini
    • B-) normal gelişimin üst düzeyde olmasını
    • C-) bireyin dengeli yaşam sürmesini
    • D-) görsel algının daha ileride olmasını
    • Cevap E-) vücut ve beynin eşgüdümlü hareket etmesini

    Açıklama: Entegre çalışan ve işlemleme yapan duyular, vücut ve beynin eşgüdümlü hareket etmesini sağlar.

  15. Duyularla algılananların beyinde somut ve anlamlı hale gelme süreci ne olarak adlandırılmaktadır?
    • A-) Motivasyon
    • B-) Duyarlılık
    • C-) Hassasiyet
    • Cevap D-) Duyu işlemleme
    • E-) Öğrenme

    Açıklama: Duyular aracılığıyla çevreden alınan bilgilerin beyinde organize edilerek somut ve anlamlı hale gelmesi sürecine Duyu işlemleme adı verilir.

  16. Aşağıdakilerden hangisi duyusal bütünlemede yaşanılan sorunların yol açtığı etkilerden biri değildir?
    • A-) Akademik yetenekte sorunlar
    • B-) Yemek yeme sorunu
    • C-) Öğrenmede güçlük
    • Cevap D-) Sinir sistemi bozuklukları
    • E-) Dikkat ve davranış bozukluğu

    Açıklama: Duyusal bütünleme sorunları; öğrenme, davranış ve akademik alanları etkilerken, doğrudan Sinir sistemi bozukluklarına yol açtığı söylenemez.

  17. Duyu işlemleme sorunu yaşayan çocuklarda duyu bütünlüğünü sağlamak için aşağıdakilerden hangisinin yapılması önceliklidir?
    • A-) Çocuğa uygun program belirlenmesi
    • B-) Destekleyici çalışmalar gerçekleştirilmesi
    • C-) Çocuğun grup çalışmalarına katılması
    • Cevap D-) Çocuğun değerlendirilmesinin yapılması
    • E-) Duyusal uyaranların amaca yönelik kullanılması

    Açıklama: Duyusal işlemleme sorunu olan bir çocukta müdahale programına başlamadan önce yapılması gereken ilk ve en öncelikli adım Çocuğun değerlendirilmesinin yapılmasıdır.

  18. Aşağıdakilerden hangisi duyusal bütünlemede yaşanılan sorunların yol açtığı etkilerden biri değildir?
    • A-) Akademik yetenekte sorunlar
    • B-) Yemek yeme sorunu
    • C-) Öğrenmede güçlük
    • Cevap D-) Sinir sistemi bozuklukları
    • E-) Dikkat ve davranış bozukluğu

    Açıklama: Duyusal bütünleme sorunları; öğrenme, davranış ve akademik alanları etkilerken, doğrudan Sinir sistemi bozukluklarına yol açtığı söylenemez.

  19. Duyularla algılananların beyinde somut ve anlamlı hale gelme süreci ne olarak adlandırılmaktadır?
    • A-) Motivasyon
    • B-) Duyarlılık
    • C-) Hassasiyet
    • Cevap D-) Duyu işlemleme
    • E-) Öğrenme

    Açıklama: Duyular aracılığıyla çevreden alınan bilgilerin beyinde organize edilerek somut ve anlamlı hale gelmesi sürecine Duyu işlemleme adı verilir.

  20. Aşağıdakilerden hangisi duyu bütünleme basamaklarından biri değildir?
    • A-) Duyusal işlemleme becerilerinin gelişimi
    • B-) Duyusal işlemleme becerilerinin tanımı
    • C-) Duyusal işlemleme bozukluklarının tanımlanması
    • Cevap D-) Duyuların kategorizasyonun yapılması
    • E-) Müdahale programlarının oluşturulması

    Açıklama: Duyu bütünleme basamakları arasında Duyuların kategorizasyonun yapılması yer almamaktadır.

  21. I. Duyusal arayış II. Duyusal kaçınma III. Duyusal hassasiyet IV. Düşük kayıt Yukarıdakilerden hangileri Dunn modeline göre duyusal süreçte kullanılan stratejilerdendir?
    • A-) I, II
    • B-) I, II, III
    • C-) II, III, IV
    • D-) II, III
    • Cevap E-) I, II, III ve IV

    Açıklama: Dunn modeline göre duyusal süreçte kullanılan stratejiler (örüntüler); Duyusal arayış, Duyusal kaçınma, Duyusal hassasiyet (Duyarlılık) ve Düşük kayıt (Düşük algılama) olmak üzere dördüdür.

3.2. Düşük Algılama Modeline Sahip Çocukların Desteklenmesinde Neler Yapılabilir?

  1. Altı yaşındaki Ahmet uygun destek alamadığında başkalarının fark ettiklerini fark etmekte başarısızlık göstermektedir. Bu durumda Ahmet’in duyusal özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Duyusal duyarlık
    • Cevap B-) Düşük algılama
    • C-) Duyusal kaçınma
    • D-) Duyusal rahatlama
    • E-) Yüksek hassasiyet

    Açıklama: Ahmet’in çevresel uyarıcılara karşı farkındalığının az olması, yüksek eşik ve pasif tepki ile karakterize edilen Düşük Algılama (Düşük Kayıt) örüntüsüne sahip olduğunu gösterir.

  2. Aşağıdakilerden hangisi düşük algılama modeline sahip çocukları desteklemek için yapılabilecek bir uygulamadır?
    • Cevap A-) Yemekte farklı tatlar sunmak
    • B-) Tek başına yemesine olanak sağlamak
    • C-) Yemeklerle ilgili sohbet etmek
    • D-) Sofra kurulumu için yardım istemek
    • E-) Yemeden önce ellerini yıkamasını istemek

    Açıklama: Düşük algılama (Low Registration) gösteren çocukları canlandırmak için Yemekte farklı tatlar sunmak gibi yoğun duyusal uyaranlar içeren uygulamalar önerilir.

3.3. Duyusal Arayış Modeline Sahip Çocukların Desteklenmesinde Neler Yapılabilir?

  1. Zeynep oyun oynadığı sırada dışarıdan gelen bir kokuyu fark edip oyununu yarım bırakmıştır. Kokunun kaynağını bulmak için çaba göstermektedir. Buna göre Zeynep’in davranışı Dunn’ın hangi duyusal örüntü türü ile açıklanabilir?
    • A-) Düşük algılama
    • B-) Duyusal kaçınma
    • Cevap C-) Duyusal arayış
    • D-) Yüksek hassasiyet
    • E-) Duyusal duyarlılık

    Açıklama: Zeynep’in uyarıcıyı (koku) aktif olarak araması, yüksek eşiğe rağmen aktif tepki verme şekli olan Duyusal Arayış modeline uyar.

  2. Zeynep oyun oynadığı sırada dışarıdan gelen bir kokuyu fark edip oyununu yarım bırakmıştır. Kokunun kaynağını bulmak için çaba göstermektedir. Buna göre Zeynep’in davranışı Dunn’ın hangi duyusal örüntü türü ile açıklanabilir?
    • A-) Düşük algılama
    • B-) Duyusal kaçınma
    • Cevap C-) Duyusal arayış
    • D-) Yüksek hassasiyet
    • E-) Duyusal duyarlılık

    Açıklama: Zeynep’in uyarıcıyı aktif olarak araması, yüksek eşiğe rağmen aktif tepki verme şekli olan Duyusal Arayış modeline uyar.

3.4. Duyusal Kaçınma Modeline Sahip Çocukların Desteklenmesinde Neler Yapılabilir?

  1. Nazan Öğretmen sınıfında planladığı duyu eğitimi çalışmalarında Ali’nin belirli nesnelere dokunmada ve elinde tutmada sıkıntısı olduğunu fark etmiştir. Bu durumda Ali ile ilgili aşağıdakilerden hangisi düşünülmelidir?
    • A-) Düşük algılama
    • B-) Duyusal uyarım
    • C-) Duyusal duyarlık
    • Cevap D-) Duyusal kaçınma
    • E-) Duyusal arayış

    Açıklama: Ali’nin nesnelere dokunmaktan kaçınması ve elinde tutmada sıkıntı yaşaması, uyarana karşı aktif olarak kaçınma tepkisi gösterdiği Duyusal Kaçınma örüntüsüne sahip olduğunu düşündürmektedir.

  2. Banyo oyuncağının bulundurulmaması, tabakta tek besinin bulundurulması gibi görsel algıya yönelik çalışmalar hangi tür modelde uygulanması önerilir?
    • A-) Duyu farkındalığı
    • B-) Duyusal arayış
    • C-) Duyusal duyarlılık
    • D-) Düşük algılama
    • Cevap E-) Duyusal kaçınma

    Açıklama: Bu tür uyaran azaltıcı ve sadeleştirici uygulamalar, uyaranlardan bunalan Duyusal Kaçınma modeline sahip çocukların desteklenmesi için önerilmektedir.

  3. Ali gündelik yaşantısında çevredeki hareketlerden fazlasıyla rahatsız olmaktadır. Bilmediği ortamlardaki ani hareketlere ağlayarak tepki vermektedir. Buna göre Ali’nin dahil olduğu modele göre çocuğun desteklenmesi için aşağıdakilerden hangisi yapılabileceklerden biri değildir?
    • A-) Banyoda tek bir pozisyon belirlemek
    • B-) Tek başına oturabileceği ortam sağlamak
    • C-) Hareket oyununda belirgin örüntüler kurma
    • D-) Giysileri çocuğun görüş hizasındaki çekmecelere yerleştirmek
    • Cevap E-) Halka açık alanda özgürlük tanımak

    Açıklama: Ani hareketlere ağlayarak tepki veren bir çocuk (Duyusal Kaçınma/Duyarlılık), uyaranı azaltma ihtiyacı duyar. Halka açık alanda özgürlük tanımak, kontrol edilemeyen aşırı uyaranlara maruz kalmasına neden olur ve destekleyici değildir.

  4. Nazan Öğretmen sınıfında planladığı duyu eğitimi çalışmalarında Ali’nin belirli nesnelere dokunmada ve elinde tutmada sıkıntısı olduğunu fark etmiştir. Bu durumda Ali ile ilgili aşağıdakilerden hangisi düşünülmelidir?
    • A-) Düşük algılama
    • B-) Duyusal uyarım
    • C-) Duyusal duyarlık
    • Cevap D-) Duyusal kaçınma
    • E-) Duyusal arayış

    Açıklama: Ali’nin nesnelere dokunmaktan kaçınması ve elinde tutmada sıkıntı yaşaması, uyarana karşı aktif olarak kaçınma tepkisi gösterdiği Duyusal Kaçınma örüntüsüne sahip olduğunu düşündürmektedir.

3.5. Duyusal Duyarlılık Modeline Sahip Çocukların Desteklenmesinde Neler Yapılabilir?

  1. Dunn’un duyu modeline göre kolayca ağlayan çocuk hangi maddede yer alır?
    • A-) Duyusal arama
    • B-) Duyusal duyarlılık
    • Cevap C-) Duyusal uyarım
    • D-) Düşük tahammül
    • E-) Duyusal oturaklılık

    Açıklama: Kolayca ağlama ve beklenmedik tepkiler verme gibi durumlar, düşük eşiğe sahip ve pasif tepki veren Duyusal Uyarım (Duyusal Duyarlılık) örüntüsüne girmektedir.

  2. Eda, yumuşak tüylü oyuncaklara ilgi duymakta ve sürekli elinde tutma ve taşıma, eliyle tüylerini okşama ve sarılma eğilimi göstermektedir. Aşağıdakilerden hangisi duyusal bütünlemeye göre Eda’nın sergilediği duyusal örüntüdür?
    • A-) Düşük algılama
    • B-) Duyusal kaçınma
    • C-) Duyusal arayış
    • Cevap D-) Duyusal duyarlılık
    • E-) Duyusal yeterlilik

    Açıklama: Belirli bir uyarana (yumuşak doku) karşı artan ilgi ve sürekli ona yönelme, düşük eşiğe sahip olma durumu olan Duyusal Duyarlılık örüntüsüne işaret eder.

  3. Dunn’un duyu modeline göre kolayca ağlayan çocuk hangi maddede yer alır?
    • A-) Duyusal arama
    • B-) Duyusal duyarlılık
    • Cevap C-) Duyusal uyarım
    • D-) Düşük tahammül
    • E-) Duyusal oturaklılık

    Açıklama: Kolayca ağlama ve beklenmedik tepkiler verme gibi durumlar, düşük eşiğe sahip ve pasif tepki veren Duyusal Uyarım (Duyusal Duyarlılık) örüntüsüne girmektedir.

  4. Eda, yumuşak tüylü oyuncaklara ilgi duymakta ve sürekli elinde tutma ve taşıma, eliyle tüylerini okşama ve sarılma eğilimi göstermektedir. Aşağıdakilerden hangisi duyusal bütünlemeye göre Eda’nın sergilediği duyusal örüntüdür?
    • A-) Düşük algılama
    • B-) Duyusal kaçınma
    • C-) Duyusal arayış
    • Cevap D-) Duyusal duyarlılık
    • E-) Duyusal yeterlilik

    Açıklama: Belirli bir uyarana (yumuşak doku) karşı artan ilgi ve sürekli ona yönelme, düşük eşiğe sahip olma durumu olan Duyusal Duyarlılık örüntüsüne işaret eder.

Ünite 4

4.1. Duyusal Algıların Gelişimi

  1. Aşağıdakilerden hangisi duyularımızdan biri değildir?
    • A-) Denge
    • B-) Hareket
    • Cevap C-) Sezgi
    • D-) İşitme
    • E-) Koklama

    Açıklama: Denge (vestibüler), Hareket (proprioseptif), İşitme ve Koklama duyusal sistemlerdir. Sezgi ise duyusal sistemlerden biri değildir.

  2. Duyu sistemi gelişiminde gerilik olan çocuklarda aşağıdaki alanlardan hangisi ile ilgili sorun görülür?
    • A-) İşitsel algılama
    • B-) Bilişsel, sosyal, duygusal, özbakım alanları
    • C-) Dikkat alanı
    • D-) Görsel algılama
    • Cevap E-) Hepsi

    Açıklama: Duyu sistemi gelişiminde gerilik olan çocuklarda listelenen hepsi (bilişsel, sosyal, duygusal, özbakım, dikkat ve algılama alanları) ile ilgili sorunlar görülür.

  3. Aşağıdakilerden hangisi duyularımızdan biri değildir?
    • A-) Denge
    • B-) Hareket
    • Cevap C-) Sezgi
    • D-) İşitme
    • E-) Koklama

    Açıklama: Denge (vestibüler), Hareket (proprioseptif), İşitme ve Koklama duyusal sistemlerdir. Sezgi ise duyusal sistemlerden biri değildir.

  4. Aşağıdaki duyu çeşitleri arasından hangisi diğerlerine göre daha önce gelişmektedir?
    • Cevap A-) Dokunma
    • B-) Koklama
    • C-) Görme
    • D-) Tat alma
    • E-) İşitme

    Açıklama: Duyu sistemleri arasında gelişimini en erken tamamlayan (anne karnında başlayan) duyu Dokunma duyusudur.

  5. Duyu sistemi gelişiminde gerilik olan çocuklarda aşağıdaki alanlardan hangisi ile ilgili sorun görülür?
    • A-) İşitsel algılama
    • B-) Bilişsel, sosyal, duygusal, özbakım alanları
    • C-) Dikkat alanı
    • D-) Görsel algılama
    • Cevap E-) Hepsi

    Açıklama: Duyu sistemi gelişiminde gerilik olan çocuklarda listelenen hepsi (bilişsel, sosyal, duygusal, özbakım, dikkat, işitsel, görsel) ile ilgili sorunlar görülür.

4.2. Görme Duyusu

  1. Dış dünyadaki renk, parlaklık, şekil, yön, derinlik gibi özellikler hangi duyu ile algılanır?
    • A-) İşitme
    • Cevap B-) Görme
    • C-) Denge
    • D-) Koku alma
    • E-) Dokunma

    Açıklama: Renk, parlaklık, şekil ve derinlik gibi uzamsal özellikler Görme duyusu ile algılanır.

  2. Bebekler yaklaşık olarak hangi ayda renkleri ayırt edebilirler?
    • A-) 1 ay
    • B-) 2 ay
    • Cevap C-) 4 ay
    • D-) 6 ay
    • E-) 8 ay

    Açıklama: Araştırmalar, bebeklerin yaklaşık 4 ay civarında renkleri ayırt edebildiklerini göstermektedir.

  3. Duyu gelişimi sistemlerinden hangi duyu sistemi gelişimini anne karnında tamamlamaz?
    • A-) Vestibüler duyu sistemi
    • B-) Taktil duyu sistemi
    • C-) Proprioseptif duyu sistemi
    • Cevap D-) Görsel duyu sistemi
    • E-) Hepsi

    Açıklama: Vestibüler, taktil ve proprioseptif duyu sistemleri gelişimini anne karnında tamamlarken, Görsel duyu sistemi gelişimini doğumdan sonra da devam ettirir ve tamamlamaz.

4.7. Hareket Duyusu (Proprioseptif Duyu)

  1. Beş duyu dışında uzuvlar hareket ettirilmeden bedenin pozisyonunun algılandığı duyu olarak da bilinen duyu aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) Proprioseptif
    • B-) Wernikülasyon
    • C-) Retrosentif
    • D-) Vestibüler
    • E-) Brokal

    Açıklama: Uzuvlar hareket ettirilmeden bedenin pozisyonunun algılanmasını sağlayan duyu, Proprioseptif (Hareket) duyudur.

4.8. Denge duyusu (Vestibüler Duyu)

  1. İç kulakta işitme duyusu dışında gerçekleşen duyu aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) İşitme
    • B-) Proprioseptif
    • C-) Dokunma
    • D-) Görme
    • Cevap E-) Vestibüler

    Açıklama: İç kulakta işitme duyusu dışında gerçekleşen ve denge ile ilişkili olan duyu Vestibüler duyudur.

  2. Vestibüler duyusunun işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Sıcak-soğuk basıncı algılama
    • B-) Sesleri duyup anlama
    • Cevap C-) Dengenin sağlanması
    • D-) Bedenin poziyonunu algılama
    • E-) Kokuları algılama

    Açıklama: Vestibüler duyusu, iç kulakta yer alır ve temel işlevi dengenin sağlanmasıdır.

Ünite 5

5.1. Duyu Eğitimi ve Çoklu Duyu Yaklaşımı

  1. Aşağıdakilerden hangisi duyu eğitiminin önemleri arasında yer almamaktadır?
    • A-) Çocuğun varolan enerjisini ortaya çıkarmasına yardımcı olur.
    • B-) Çocuğun öğrenme isteğini artırır.
    • C-) Çocuğun özgüvenini geliştirir.
    • D-) Çocuğun çok yönlü düşünme becerisini geliştirir.
    • Cevap E-) Çocuğun potansiyel zeka kapasitesini artırır.

    Açıklama: Duyu eğitimi; enerjiyi ortaya çıkarma, özgüveni ve çok yönlü düşünmeyi geliştirme gibi faydalar sağlar. Ancak Potansiyel zeka kapasitesini artırma, duyu eğitiminin doğrudan önemi arasında yer almamaktadır.

  2. Aşağıdakilerden hangisi duyusal çalışmaların ana hedeflerinden birisidir?
    • A-) Duygularını çeşitli yollardan ifade etme
    • B-) Öz bakım becerilerini geliştirme
    • Cevap C-) Çevredeki benzerlik, farklılıkları algılama, çevresel değişiklikleri fark etme
    • D-) Parça-bütün ilişkisini kavrayabilme
    • E-) İnce motor becerilerini destekleme

    Açıklama: Duyusal çalışmaların ana hedeflerinden biri, çocuğun Çevredeki benzerlik, farklılıkları algılaması ve çevresel değişiklikleri fark etmesidir.

  3. Aşağıdakilerden hangisi duyusal çalışmaların ana hedeflerinden birisidir?
    • A-) Duygularını çeşitli yollardan ifade etme
    • B-) Öz bakım becerilerini geliştirme
    • Cevap C-) Çevredeki benzerlik, farklılıkları algılama, çevresel değişiklikleri fark etme
    • D-) Parça-bütün ilişkisini kavrayabilme
    • E-) İnce motor becerilerini destekleme

    Açıklama: Duyusal çalışmaların ana hedeflerinden biri, çocuğun Çevredeki benzerlik, farklılıkları algılaması ve çevresel değişiklikleri fark etmesidir.

5.2. Farklı Eğitim Modellerinde Duyu Eğitimi

  1. Montessori yaklaşımına göre hangisi söylenemez?
    • A-) Montessori her çocuğun doğumla birlikte çevresini keşfetme eğiliminde olduğundan bahsetmektedir.
    • Cevap B-) Duyular, küçük çocukların öğrenmelerini gerçekleştirmelerinde diğer eğitim programlarına göre ikinci plandadır.
    • C-) Bebekler, doğdukları andan itibaren her yeni objeyi tanımak için ağzına doğru götürmekte ya da etraflarındaki yüzeyi tanımaya çalışmaktadır.
    • D-) Doğumdan üç yaşına kadar çocuk farkında olmaksızın çevresi tarafından etkilenmekte ve çevresinde etkileştiği her şeyi zihinsel olarak emmektedir.
    • E-) Çocuğun bireysel farklılığına saygı duyulur.

    Açıklama: Montessori yaklaşımında duyu eğitimi (özellikle tek bir duyuya hassaslaştırma), öğrenmenin temelini oluşturur; bu nedenle duyular ikinci planda değildir.

  2. Bu eğitim yaklaşımında duyusal etkinlikler; basitten zora doğru ilerleyerek belirli bir düzen içinde gerçekleştirilirken uygulamalarda tek bir duyuya yönelerek, sadece belirli özelliklere odaklanarak hassaslaştırma ön plandadır. Yukarıda verilen eğitim modeli aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) Montessori
    • B-) Reggio Emilia
    • C-) Waldorf
    • D-) High/Scop
    • E-) Bank Street

    Açıklama: Duyusal materyallerin basitten zora, tek bir duyuyu izole ederek hassaslaştırmayı hedeflemesi Montessori yaklaşımının temel özelliğidir.

  3. Nilay Öğretmen duyu eğitiminde özellikle doğa ile ruhun uyumunu güçlendirici bir felsefeye odaklanan bir okul öncesi kurumunda görev yapmaktadır. Bu kurumda çocukların karşılıklı etkileşimle duyusal, bilişsel, sosyal, duygusal ve motor gelişimlerinin desteklenmesi amaçlanmaktadır. Nilay Öğretmen’in çalıştığı kurum aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Bank Street
    • Cevap B-) Waldorf
    • C-) Reggio Emilia
    • D-) High/Scope
    • E-) Montessori

    Açıklama: Doğa ile ruhun uyumunu güçlendirici felsefeye odaklanan eğitim yaklaşımı Waldorf yaklaşımıdır.

  4. Montessori yaklaşımına göre hangisi söylenemez?
    • A-) Montessori her çocuğun doğumla birlikte çevresini keşfetme eğiliminde olduğundan bahsetmektedir.
    • Cevap B-) Duyular, küçük çocukların öğrenmelerini gerçekleştirmelerinde diğer eğitim programlarına göre ikinci plandadır.
    • C-) Bebekler, doğdukları andan itibaren her yeni objeyi tanımak için ağzına doğru götürmekte ya da etraflarındaki yüzeyi tanımaya çalışmaktadır.
    • D-) Doğumdan üç yaşına kadar çocuk farkında olmaksızın çevresi tarafından etkilenmekte ve çevresinde etkileştiği her şeyi zihinsel olarak emmektedir.
    • E-) Çocuğun bireysel farklılığına saygı duyulur.

    Açıklama: Montessori yaklaşımında duyu eğitimi (özellikle tek bir duyuya hassaslaştırma), öğrenmenin temelini oluşturur; bu nedenle duyular ikinci planda değildir.

  5. Bu eğitim yaklaşımında duyusal etkinlikler; basitten zora doğru ilerleyerek belirli bir düzen içinde gerçekleştirilirken uygulamalarda tek bir duyuya yönelerek, sadece belirli özelliklere odaklanarak hassaslaştırma ön plandadır. Yukarıda verilen eğitim modeli aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) Montessori
    • B-) Reggio Emilia
    • C-) Waldorf
    • D-) High/Scop
    • E-) Bank Street

    Açıklama: Duyusal materyallerin basitten zora, tek bir duyuyu izole ederek hassaslaştırmayı hedeflemesi Montessori yaklaşımının temel özelliğidir.

  6. Nilay Öğretmen duyu eğitiminde özellikle doğa ile ruhun uyumunu güçlendirici bir felsefeye odaklanan bir okul öncesi kurumunda görev yapmaktadır. Bu kurumda çocukların karşılıklı etkileşimle duyusal, bilişsel, sosyal, duygusal ve motor gelişimlerinin desteklenmesi amaçlanmaktadır. Nilay Öğretmen’in çalıştığı kurum aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Bank Street
    • Cevap B-) Waldorf
    • C-) Reggio Emilia
    • D-) High/Scope
    • E-) Montessori

    Açıklama: Doğa ile ruhun uyumunu güçlendirici felsefeye odaklanan eğitim yaklaşımı Waldorf yaklaşımıdır.

5.3. Duyu Eğitimi ve Öğrenme Stilleri Arasındaki İlişki

  1. Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
    • A-) Öğrenme sürecinde farklı duygular farklı zamanlarda etkin olabilirler.
    • B-) Öğrenme, duyu organları yoluyla gerçekleşmektedir.
    • C-) Çocuklar duyusal deneyimler aracılığıyla farklı biçimlerde öğrenebilirler.
    • D-) Bilginin işlemlenmesinde farklı duyusal deneyimlerin bir arada olması öğrenmeyi kolaylaştırır.
    • Cevap E-) Öğrenme süreci sadece görsel ve işitsel uyaranlarla olur.

    Açıklama: Öğrenme süreci görsel ve işitsel uyaranların yanı sıra dokunma, tatma, koklama, hareket ve denge gibi tüm duyularla gerçekleşir. Bu nedenle sadece görsel ve işitsel uyaranlarla olur ifadesi yanlıştır.

  2. Ahmet çevresinde olan biten tüm olayları öğrenmek için öncelikli olarak olayları yaşayarak hissetmeye odaklanmaktadır. Bu durumda Ahmet duyusal olarak hangi öğrenme tarzına sahiptir?
    • A-) Görsel
    • B-) Estetik
    • Cevap C-) Kinestetik
    • D-) İşitsel
    • E-) Bilişsel

    Açıklama: Olayları yaşayarak hissetmeye odaklanma, hareket ve dokunma yoluyla öğrenmeyi tercih eden Kinestetik öğrenme tarzına işaret eder.

5.5. Çoklu Duyuyu Destekleyici Etkinlik Önerileri

  1. Ayşe Öğretmen kitap okuma etkinliğinde çocuklara bir tavşanla sırtlan arasında geçen can yakma tartışmasıyla ilgili bir kitap okur. Kitap sonunda çocuklara kitabın içinde geçen “çörek” terimiyle ilgili de etkinlik yaptırarak bütünleştirilmiş bir program uygular. Bu çalışma sonunda çocukların hangi duyuları uyarılır?
    • A-) Tatma ve koklama
    • B-) Görme ve tatma
    • C-) İşitme ve tatma
    • Cevap D-) Görme ve işitme
    • E-) Görme ve dokunma

    Açıklama: Kitap okuma ve hikaye dinleme Görme ve İşitme duyularını uyarır.

Ünite 6

6.1. Duyu Eğitiminde Oyun Etkinlikleri

  1. Aşağıdaki adları verilen etkinliklerden hangisi 0-1 yaş aralığında uygulanmaz?
    • A-) Cee oyunu
    • B-) Sesi duydum
    • C-) Görüyorum
    • D-) Ben dönmeye başladım
    • Cevap E-) Aynısını buluyorum

    Açıklama: Aynısını Buluyorum etkinliği 19-21 aylık bebeklerde uygulanmaktadır. Diğerleri 0-1 yaş aralığında uygulanabilir.

  2. Aşağıdaki adı geçen etkinliklerden hangisi tat alma duyusunun gelişimine katkıda bulunur?
    • A-) Bu dolapta neler oluyor
    • B-) Yaşadığım yeri düzenliyoruz
    • C-) Kim ne yapar
    • D-) Adım soyadım
    • Cevap E-) Mis gibi kurabiyeler

    Açıklama: Mis gibi kurabiyeler etkinliğinde tat alma duyusu (aynı zamanda görme, işitme, dokunma ve koku) uyarılır.

  3. Aşağıdaki adları verilen etkinliklerden hangisi 1-2 yaş aralığında uygulanmaz?
    • A-) Çiziyorum, Mutluyum
    • B-) Sert-Yumuşak
    • C-) Sulu sünger
    • Cevap D-) Prenses takıları
    • E-) Cee oyunu

    Açıklama: Prenses takıları etkinliği 2-3 yaş aralığında (ya da 25-30 ay) uygulanırken, diğerleri 1-2 yaş aralığında veya daha erken uygulanabilir.

  4. I. Adım Soyadım II. Duyu Torbası III. Tekse Tek, Çiftse Çift Zıplarım IV. Prenses takıları Yukarıdaki adı geçen etkinliklerden hangileri 2-3 yaş aralığında uygulanır?
    • Cevap A-) Hepsi
    • B-) I, II, IV
    • C-) I, III, IV
    • D-) II, III, IV
    • E-) III, IV

    Açıklama: Listelenen tüm etkinlikler (Adım Soyadım, Duyu Torbası, Tekse Tek, Çiftse Çift Zıplarım, Prenses takıları) 2-3 yaş aralığında (25-36 ay) uygulanmaktadır.

  5. Etkinlik adı: Dans dans dans. 25-30 ay aralığında oynanan bu etkinlik sırasında özellikle hangi duyu alanları ile ilgili uyaran verilmez?
    • A-) Görme
    • B-) İşitme
    • C-) Vestibüler
    • D-) Proprioseptif
    • Cevap E-) Tat alma

    Açıklama: Dans sırasında Görme, İşitme, Vestibüler (denge) ve Proprioseptif (hareket) duyular uyarılırken, Tat alma duyusu ile ilgili uyaran verilmez.

  6. Aşağıdaki adı geçen etkinliklerden hangisi tat alma duyusunun gelişimine katkıda bulunur?
    • A-) Bu dolapta neler oluyor
    • B-) Yaşadığım yeri düzenliyoruz
    • C-) Kim ne yapar
    • D-) Adım soyadım
    • Cevap E-) Mis gibi kurabiyeler

    Açıklama: Mis gibi kurabiyeler etkinliğinde tat alma duyusu (aynı zamanda görme, işitme, dokunma ve koku) uyarılır.

  7. 25-30 ay aralığında oynanan ‘Dans dans dans’ etkinliği sırasında özellikle hangi duyu alanları ile ilgili uyaran verilmez?
    • A-) Görme
    • B-) İşitme
    • C-) Vestibüler
    • D-) Proprioseptif
    • Cevap E-) Tat alma

    Açıklama: Dans sırasında Görme, İşitme, Vestibüler (denge) ve Proprioseptif (hareket) duyular uyarılırken, Tat alma duyusu ile ilgili uyaran verilmez.

6.2. Duyuları Destekleyici Oyun Materyalleri ve Oyuncaklar

  1. Aşağıdakilerden hangisi duyulara yönelik çalışmalarda kullanılabilecek materyallerden biri değildir?
    • A-) Kum
    • B-) Sabun köpüğü
    • C-) Poşet
    • D-) Keçe
    • Cevap E-) Çalışma kâğıdı

    Açıklama: Kum, sabun köpüğü, poşet ve keçe gibi materyaller dokunsal/işitsel uyaran içerirken, Çalışma kâğıdı doğrudan duyuya yönelik materyal değildir.

  2. Aşağıdakilerden hangisi dokunma duyusunu geliştirmek için kullanılabilecek materyallerin birisi değildir?
    • Cevap A-) CD’ler
    • B-) Taşlar
    • C-) Kum
    • D-) Su
    • E-) Hamurlar

    Açıklama: Taşlar, kum, su ve hamurlar dokunsal materyallerdir. CD’ler ise dokunma duyusunu geliştirmek için kullanılan materyallerden biri değildir.

  3. Aşağıdakilerden hangisi koklama duyusunu geliştirmek için kullanılabilecek materyallerden birisidir?
    • Cevap A-) Taze çiçek
    • B-) Legolar
    • C-) Boncuklar
    • D-) Su
    • E-) Şişe

    Açıklama: Taze çiçek, koklama duyusunu geliştirmek için kullanılabilecek materyallerdendir.

  4. Aşağıdaki materyallerden hangisini incelerken 5 ana duyu türlerinin tamamı kullanılabilir?
    • A-) Boyama sayfası
    • B-) Bilgisayar destekli eşleştirme çalışması
    • C-) Deney tüpündeki karışım
    • D-) Gazete
    • Cevap E-) Limon

    Açıklama: Limon; Görme (rengi), Tatma (ekşiliği), Koklama (kokusu), Dokunma (kabuğu) ve İşitme (sıkılırken çıkan ses) duyularını aktive edebilir.

  5. Begüm Öğretmen çocuklara sıcak-ılık-soğuk, ıslak-kuru, pütürlü-kaygan, sert-yumuşak gibi kavramları öğretme ve pekiştirme amacıyla çeşitli materyallerle sınıfını düzenlemek istemektedir. Bu durumda Begüm Öğretmen için sınıfında kullanmak üzere aşağıdakilerden hangisini önermek amacını gerçekleştirmeye yönelik olacaktır?
    • Cevap A-) Su ve kum havuzları
    • B-) Bilgi işlem materyalleri
    • C-) Müzik ve ritm aletleri
    • D-) Ahşap ve plastik bloklar
    • E-) Okuma ve yazma araçları

    Açıklama: Sıcak-soğuk, ıslak-kuru, pürüzlü-kaygan gibi taktil ve termal kavramları öğretmek için en uygun materyaller Su ve kum havuzlarıdır.

  6. Aşağıdakilerden hangisi duyulara yönelik çalışmalarda kullanılabilecek materyallerden biri değildir?
    • A-) Kum
    • B-) Sabun köpüğü
    • C-) Poşet
    • D-) Keçe
    • Cevap E-) Çalışma kâğıdı

    Açıklama: Kum, sabun köpüğü, poşet ve keçe duyusal materyallerdir. Çalışma kâğıdı ise doğrudan duyuya yönelik bir materyal değildir.

  7. Aşağıdaki materyallerden hangisini incelerken 5 ana duyu türlerinin tamamı kullanılabilir?
    • A-) Boyama sayfası
    • B-) Bilgisayar destekli eşleştirme çalışması
    • C-) Deney tüpündeki karışım
    • D-) Gazete
    • Cevap E-) Limon

    Açıklama: Limon; Görme, Tatma, Koklama, Dokunma ve İşitme duyularını aktive edebilir.

  8. Begüm Öğretmen çocuklara sıcak-ılık-soğuk, ıslak-kuru, pütürlü-kaygan, sert-yumuşak gibi kavramları öğretme ve pekiştirme amacıyla çeşitli materyallerle sınıfını düzenlemek istemektedir. Bu durumda Begüm Öğretmen için sınıfında kullanmak üzere aşağıdakilerden hangisini önermek amacını gerçekleştirmeye yönelik olacaktır?
    • Cevap A-) Su ve kum havuzları
    • B-) Bilgi işlem materyalleri
    • C-) Müzik ve ritm aletleri
    • D-) Ahşap ve plastik bloklar
    • E-) Okuma ve yazma araçları

    Açıklama: Sıcak-soğuk, ıslak-kuru, pürüzlü-kaygan gibi taktil ve termal kavramları öğretmek için en uygun materyaller Su ve kum havuzlarıdır.

  9. Aşağıdakilerden hangisi dokunma duyusunu geliştirmek için kullanılabilecek materyallerin birisi değildir?
    • Cevap A-) CD’ler
    • B-) Taşlar
    • C-) Kum
    • D-) Su
    • E-) Hamurlar

    Açıklama: Taşlar, kum, su ve hamurlar dokunsal materyallerdir. CD’ler ise dokunma duyusunu geliştirmek için kullanılan materyallerden biri değildir.

6.3. Duyu Oyunlarında Yetişkinlere Düşen Görevler

  1. Çocukların duyularını kullanmaya yönelik oyun etkinliklerini ve oyundaki davranışlarını zenginleştirmede …………… önemli görülmektedir. Yukarıdaki cümlede noktalı kısma aşağıdakilerden hangisi gelmesi en uygundur?
    • A-) görsel materyaller
    • Cevap B-) aile katılımı
    • C-) açık hava
    • D-) işitsel materyaller
    • E-) çocuğun gelişimi

    Açıklama: Çocukların duyularını kullanmaya yönelik oyun etkinliklerini ve oyundaki davranışlarını zenginleştirmede aile katılımı önemli görülmektedir.

  2. Çocukların duyularını kullanmaya yönelik oyun etkinliklerini ve oyundaki davranışlarını zenginleştirmede …………… önemli görülmektedir. Yukarıdaki cümlede noktalı kısma aşağıdakilerden hangisi gelmesi en uygundur?
    • A-) görsel materyaller
    • Cevap B-) aile katılımı
    • C-) açık hava
    • D-) işitsel materyaller
    • E-) çocuğun gelişimi

    Açıklama: Çocukların duyularını kullanmaya yönelik oyun etkinliklerini ve oyundaki davranışlarını zenginleştirmede aile katılımı önemli görülmektedir.

6.4. Çocukların Duyularını Uyarmaya Yönelik Yapılabilecekler

  1. Aşağıdakilerden hangisi duyulara yönelik imgelerden biri değildir?
    • A-) Titreşim
    • B-) Koku
    • C-) Sembol
    • D-) Ses
    • Cevap E-) Hüzün

    Açıklama: Titreşim, koku, sembol ve ses duyusal imgelerdir. Hüzün ise bir duygu durumu olup, duyulara yönelik bir imge değildir.

Ünite 7

7.1. Özel Gereksinimi Olan Çocuklar ve Duyu Eğitimi

  1. Serebral palsy ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
    • Cevap A-) Semptomlar ilerleyen dönemlerde kötüleşme gösterir.
    • B-) Bulaşıcı olmayan bir beyin hastalığıdır.
    • C-) Kronik bir hastalıktır.
    • D-) Fiziksel ve motor yetersizlikleri içermektedir.
    • E-) Duygusal ve davranışsal bozukluklar eşlik edebilir.

    Açıklama: Serebral palsy’nin semptomları ilerleyen dönemlerde kötüleşme göstermez.

  2. Aşağıdaki hastalık ya da bozukluklardan hangisi için duyu temelli eğitim desteği önemlidir?
    • A-) Özgül öğrenme bozukluğu
    • B-) Down Sendromu
    • C-) Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu
    • D-) Serebral palsy
    • Cevap E-) Hepsi

    Açıklama: Özgül öğrenme bozukluğu, Down Sendromu, DEHB ve Serebral Palsy dahil olmak üzere listelenen hepsi için duyu temelli eğitim desteği önemlidir.

  3. Aşağıdaki gelişimsel bozuklardan hangisinin prematüre bebekler görülme sıklığı normal doğan bebeklere göre daha fazladır?
    • A-) Zihinsel yetersizlik
    • B-) Otizm spektrum bozukluğu
    • C-) Özel öğrenme bozukluğu
    • D-) Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu
    • Cevap E-) Hepsi

    Açıklama: Prematüre bebeklerde Zihinsel yetersizlik, Otizm spektrum bozukluğu, Özel öğrenme bozukluğu ve DEHB dahil olmak üzere listelenen hepsinin görülme sıklığı normal doğan bebeklere göre daha fazladır.

  4. Düşük doğum ağırılığı ile doğan bir bebek için aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
    • A-) Doğumdan sonra küvez bakımı gerekebilmektedir.
    • B-) Düşük doğum ağırlıklı çocuklar gelişimsel sorunlar açısından risklidir.
    • C-) Düşük doğum ağırlıklı çocuklarda normal populasyona göre gelişimsel bozukluklar daha sık görülmektedir.
    • D-) Düşük doğum ağırlıklı çocuklarda duyusal gelişim geriden gelebilir.
    • Cevap E-) Düşük doğum ağırlıklı çocuklara yönelik herhangi bir tarama, erken müdahale programına gerek duyulmamaktadır.

    Açıklama: Düşük doğum ağırlıklı bebekler gelişimsel risk taşır; bu nedenle erken müdahale programlarına gerek duyulmaması ifadesi yanlıştır.

  5. Prematüre bebekler için aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
    • A-) Toplumda sıklığı giderek artmaktadır.
    • B-) Erken gelişim dönemlerinden itibaren izleme alınmalıdır.
    • Cevap C-) Gelişimi geriden gelen çocuklar sadece izlenmeli erken müdahaleye gerek yoktur.
    • D-) Prematür bebeklerde işitme ve görme ile ilgili problemler de sıklıkla görülmektedir.
    • E-) Hiçbiri

    Açıklama: Prematüre bebekler riskli gruptadır; bu nedenle gelişim geriliği olan çocuklar sadece izlenmemeli, erken müdahale uygulanmalıdır.

  6. Begüm Öğretmen duyusal yetersizliği olan çocuklarla çalışan bir eğitimcidir. Çalıştığı çocuklarla bireysel etkinliklerinde uygun etkinlikler seçerek onları duyusal olarak yönlendirmesinde hangisine dikkat etmesi önceliklidir?
    • A-) Çocuklardan önce ailelerinin duyusal becerilerini değerlendirmek
    • B-) Çocukların hangi materyalleri seçebileceklerine karar vermek
    • C-) Çocukların işitsel duyarlılıklarını belirlemek
    • D-) Çocukların görsel duyarlılıklarını belirlemek
    • Cevap E-) Çocukların hangi duyusal işlemleme becerisine sahip olduğunu belirlemek

    Açıklama: Özel gereksinimli çocuklarla çalışacak eğitimci, müdahale öncesinde Çocukların hangi duyusal işlemleme becerisine sahip olduğunu belirlemeye (Hangi örüntüde olduğunu saptamaya) öncelik vermelidir.

  7. Aşağıdaki gelişimsel bozuklardan hangisinin prematüre bebekler görülme sıklığı normal doğan bebeklere göre daha fazladır?
    • A-) Zihinsel yetersizlik
    • B-) Otizm spektrum bozukluğu
    • C-) Özel öğrenme bozukluğu
    • D-) Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu
    • Cevap E-) Hepsi

    Açıklama: Prematüre bebeklerde Zihinsel yetersizlik, Otizm spektrum bozukluğu, Özel öğrenme bozukluğu ve DEHB dahil olmak üzere listelenen hepsinin görülme sıklığı normal doğan bebeklere göre daha fazladır.

  8. Prematüre bebekler için aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
    • A-) Toplumda sıklığı giderek artmaktadır.
    • B-) Erken gelişim dönemlerinden itibaren izleme alınmalıdır.
    • Cevap C-) Gelişimi geriden gelen çocuklar sadece izlenmeli erken müdahaleye gerek yoktur.
    • D-) Prematür bebeklerde işitme ve görme ile ilgili problemler de sıklıkla görülmektedir.
    • E-) Hiçbiri

    Açıklama: Gelişimi geriden gelen çocuklar sadece izlenmemeli, erken müdahale uygulanmalıdır.

  9. Duyu bütünlüğü eğitimini, özel gereksinimli öğrencilerinin desteklenmesinde kullanmayı amaçlayan bir eğitimci aşağıdakilerden hangi beceriyi arttırmaya odaklanmaktadır?
    • A-) Çocuğun estetik olarak düşünebilmesini ve organizasyon becerisini arttırabilme
    • Cevap B-) Çocuğun duyu uyaranlarını organize edebilmesini sağlayarak onlara uygun cevap oluşturabilme
    • C-) Çocuğun kelime hazinesini arttırarak iletişimsel becerisini geliştirebilme
    • D-) Çocuğun kaba motor becerilerini geliştirme
    • E-) Çocuğun bilişsel becerilerini geliştirme

    Açıklama: Duyu bütünleme eğitiminin temel amacı, çocuğun duyu uyaranlarını organize edebilmesini sağlayarak onlara uygun cevap oluşturabilmesini sağlamaktır.

7.2. Öğrenme Güçlüğünde Duyusal Eğitim

  1. Özgül öğrenme bozukluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
    • A-) Özel öğrenme bozukluğu olan çocukların dili kullanma ya da anlama ile ilgili zorlukları olabilmektedir.
    • B-) Özel öğrenme bozukluğu olan çocuklar nesneleri dokunarak tanımlamada güçlük çekerler.
    • C-) Özel öğrenme bozukluğu olan çocukların işitsel bellekleri yaşıtlarına kıyasla zayıftır.
    • D-) Birbirlerine benzeyen sesleri ayırmada zorluklar yaşayabilmektedirler.
    • Cevap E-) Temelinde görsel algılama sorunlarının olduğu öne sürülmüştür, ancak görsel takipte sorun yaşamazlar.

    Açıklama: Özel öğrenme bozukluğunun temelinde görsel algılama sorunları olduğu öne sürülmüştür ve bu çocukların görsel takipte de sorun yaşamaları olasıdır. Bu nedenle görsel takipte sorun yaşamazlar ifadesi söylenemez.

7.3. Otizm Spektrum Bozukluğunda Duyusal Eğitim

  1. Otistik olup duyusal sıkıntılar yaşayan çocukların desteklenmesi için hangisi önerilebilir?
    • Cevap A-) Duyu-motor müdahaleler
    • B-) Sanat terapi
    • C-) Sarılma desteği
    • D-) Dans eğitimi
    • E-) Beslenme programı

    Açıklama: Otistik olup duyusal sıkıntılar yaşayan çocukların desteklenmesi için Duyu-motor müdahaleler (Duyusal entegrasyon terapisi) önerilebilir.

  2. Anıl otistik özellikler gösteren altı yaşında bir çocuktur. Kendisiyle konuşulduğunda duymuyormuş gibi davranmakta ve belirli materyallere dokunmakta sorunlar yaşamaktadır. Anıl ile ilgili aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?
    • Cevap A-) Duyusal entegrasyon desteği almalıdır.
    • B-) İşitsel ya da dokunsal sorunu yoktur.
    • C-) Duyusal odaklanma becerisi yüksektir.
    • D-) Duyularını aktif biçimde kullanabilir.
    • E-) Duyusal yetersizlik sorunu görülmeyebilir

    Açıklama: Anıl’ın hem işitsel hem dokunsal tepkisizlik/kaçınma belirtileri göstermesi, duyusal bilgileri organize etme sorunu yaşadığını ve Duyusal entegrasyon desteği alması gerektiğini kesin olarak söylenebilir.

  3. Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklardaki motor ve duyusal gelişimi desteklemek amacıyla aşağıdaki oyun/aktivitelerden hangisi önerilmektedir?
    • A-) İp atlama
    • B-) Trambolinde zıplama
    • C-) El arabası ile yürüme
    • D-) Sürünme oyunları
    • Cevap E-) Hepsi

    Açıklama: Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklardaki motor ve duyusal gelişimi desteklemek amacıyla listelenen hepsi önerilmektedir.

  4. Anıl otistik özellikler gösteren altı yaşında bir çocuktur. Kendisiyle konuşulduğunda duymuyormuş gibi davranmakta ve belirli materyallere dokunmakta sorunlar yaşamaktadır. Anıl ile ilgili aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?
    • Cevap A-) Duyusal entegrasyon desteği almalıdır.
    • B-) İşitsel ya da dokunsal sorunu yoktur.
    • C-) Duyusal odaklanma becerisi yüksektir.
    • D-) Duyularını aktif biçimde kullanabilir.
    • E-) Duyusal yetersizlik sorunu görülmeyebilir

    Açıklama: Anıl’ın hem işitsel hem dokunsal tepkisizlik/kaçınma belirtileri göstermesi, Duyusal entegrasyon desteği alması gerektiğini kesin olarak söylenebilir.

7.4. Duyusal Yetersizlik Yaşayan Çocuklarda Duyusal Eğitim

  1. Gözde Öğretmen sınıfındaki görme bozukluğu olan öğrencisi için duyusal bütünleştirmeyi sağlamak amacıyla duyu eğitimi için etkinlik planlarken aşağıdakilerden hangisini öncelikli olarak yapmalıdır?
    • A-) Hareket ve denge yeteneğini geliştirmek için sportif etkinlikler planlamalıdır.
    • B-) İş birliği, paylaşma ve yardımlaşmayı içeren etkinliklere odaklanmalıdır.
    • C-) Çocuğun kendini ifade etmesini destekleyici çalışmalar yapmalıdır.
    • Cevap D-) Görme duyusunun yanında dokunma, işitme gibi duyularını da desteklemelidir.
    • E-) Sosyal ve duygusal olarak çocuğu destekleyici oyunlar oynatmalıdır.

    Açıklama: Görme yetersizliği olan çocuklarda, eksik kalan duyuyu telafi etmek ve bütünleştirmeyi sağlamak amacıyla Görme duyusunun yanında dokunma, işitme gibi duyularını da desteklemelidir.

Ünite 8

8.2. Duyu Eğitiminde Belirlenecek Hedefler

  1. Aşağıdakilerden hangisi duyu eğitiminde belirlenecek hedeflerden biridir?
    • Cevap A-) Dikkatini çevreye yoğunlaştırmak
    • B-) Kaba motor becerilerini geliştirmek
    • C-) Kelime dağarcığını geliştirmek
    • D-) Duygu düzenlemesini geliştirmek
    • E-) Toplama-çıkarma, ritmik sayma gibi matematiksel becerileri kazandırmak

    Açıklama: Duyu eğitiminde belirlenecek hedeflerden biri, çocuğun Dikkatini çevreye yoğunlaştırmasını sağlamaktır.

  2. Aşağıdakilerden hangisi duyu eğitiminde hedeflere ulaşırken dikkat edilecek noktalardan birisi değildir?
    • A-) Çocuğun fizyolojik olarak sağlıklı olup olmadığının kontrol edilmesi
    • B-) Çocuğun ilgi alanlarının fark edilmesi
    • C-) Çocuğun gelişimsel düzeyi ve güçlü yanlarının saptanması
    • D-) Çocuğun yaşantı sırasında öğrenim için denemeler yapmasına fırsat verilmesi
    • Cevap E-) Önceden planlanmış, belirgin hatlara sahip müfredatın bulundurulması

    Açıklama: Duyu eğitiminde esneklik önemlidir. Önceden planlanmış, belirgin hatlara sahip müfredatın bulundurulması, hedeflere ulaşırken dikkat edilecek bir nokta değildir.

  3. Yavuz, beş yaşındadır. Genel olarak sağlıklı bir gelişim göstermekle beraber, vücut pozisyonunun ne konumda olduğu ve vücut ağırlığını hangi vücut kısmına doğru verdiği gibi durumları yerine getirme ve algılamada sorunlar yaşayabilmektedir. Bu durumda Yavuz’un hangi duyusunda sorun olduğu düşünülebilir?
    • A-) İşitme
    • B-) Görme
    • Cevap C-) Proprioseptif
    • D-) Vestibüler
    • E-) Tatma

    Açıklama: Vücut pozisyonunun, uzuvların yerinin ve kas gerginliğinin algılanmasından sorumlu duyu Proprioseptif (Hareket) duyudur.

  4. Çocuk günlük yaşantısı sırasında nesnelerin birbirlerine göre farklı özelliklerini uygulamalı biçimde …………………… yöntemiyle öğrenebilir. Yukardaki noktalı boşluk için en uygun olan yöntem hangisidir?
    • A-) anlatım
    • Cevap B-) deneme yanılma
    • C-) gözlem
    • D-) ezber
    • E-) kopyalama

    Açıklama: Çocuk günlük yaşantısında nesnelerin farklı özelliklerini uygulamalı olarak deneme yanılma yöntemiyle öğrenebilir.

  5. Bahadır sınıf içi ve dışında gerçekleştirilen eğitimsel etkinliklerde kendisine sunulan bilgileri öğrenirken aşağıdaki duyulardan hangisini diğerlerine oranla daha az kullanmaktadır?
    • A-) Dokunma
    • Cevap B-) Tatma
    • C-) Hareket
    • D-) Görme
    • E-) İşitme

    Açıklama: Eğitimsel etkinliklerde genellikle Görme, İşitme, Dokunma ve Hareket duyuları aktif kullanılırken, Tatma duyusu diğerlerine oranla daha az kullanılır.

  6. Aşağıdakilerden hangisi duyu eğitiminde belirlenecek hedeflerden biridir?
    • Cevap A-) Dikkatini çevreye yoğunlaştırmak
    • B-) Kaba motor becerilerini geliştirmek
    • C-) Kelime dağarcığını geliştirmek
    • D-) Duygu düzenlemesini geliştirmek
    • E-) Toplama-çıkarma, ritmik sayma gibi matematiksel becerileri kazandırmak

    Açıklama: Duyu eğitiminde belirlenecek hedeflerden biri, çocuğun Dikkatini çevreye yoğunlaştırmasını sağlamaktır.

  7. Aşağıdakilerden hangisi duyu eğitiminde hedeflere ulaşırken dikkat edilecek noktalardan birisi değildir?
    • A-) Çocuğun fizyolojik olarak sağlıklı olup olmadığının kontrol edilmesi
    • B-) Çocuğun ilgi alanlarının fark edilmesi
    • C-) Çocuğun gelişimsel düzeyi ve güçlü yanlarının saptanması
    • D-) Çocuğun yaşantı sırasında öğrenim için denemeler yapmasına fırsat verilmesi
    • Cevap E-) Önceden planlanmış, belirgin hatlara sahip müfredatın bulundurulması

    Açıklama: Önceden planlanmış, belirgin hatlara sahip müfredatın bulundurulması, duyu eğitiminin bireyselleştirilmiş ve esnek yapısı nedeniyle dikkat edilecek bir nokta değildir.

  8. Alihan Öğretmen çocuklar için ahşap, metal ve plastik materyallerin kullanımlarını ön plana alarak görme, işitme ve dokunmaya yönelik olarak planladığı duyu eğitimi uygulamalarında en uygun hedefleri belirlemek için dikkate alması gereken noktaları yeniden gözden geçirmiştir. Alihan Öğretmen’in bu süreçte aşağıdakilerden hangisini dikkate almasına gerek yoktur?
    • A-) Çocuğun gelişimsel düzeyinin saptanması
    • B-) Çocuğun ilgi alanlarının fark edilmesi
    • C-) Çocuğun fizyolojik sağlığının kontrol edilmesi
    • Cevap D-) Planlı ve sınırlı müfredat oluşturulması
    • E-) Çocuğun denemeler yapmasına fırsat verilmesi

    Açıklama: Duyu eğitimi esnek olmalıdır. ‘Planlı ve sınırlı müfredat oluşturulması’ gibi katı bir yapıyı dikkate almasına gerek yoktur.

  9. Çocuk günlük yaşantısı sırasında nesnelerin birbirlerine göre farklı özelliklerini uygulamalı biçimde …………………… yöntemiyle öğrenebilir. Yukardaki noktalı boşluk için en uygun olan yöntem hangisidir?
    • A-) anlatım
    • Cevap B-) deneme yanılma
    • C-) gözlem
    • D-) ezber
    • E-) kopyalama

    Açıklama: Çocuk günlük yaşantısında nesnelerin farklı özelliklerini uygulamalı olarak deneme yanılma yöntemiyle öğrenebilir.

8.3. Duyulara Yönelik Etkinliklerin Planlanması ve Değerlendirilmesi

  1. Çocuğa; “Görmüyorsan, karanlıkta yolunu bulmak için neler yapabilirsin?” sorusu sorulduğunda hangisini desteklemek amaçlanıyordur?
    • A-) Mekânda konum algısını ölçmek
    • B-) Dokunsal ve görsel algısını sınamak
    • Cevap C-) Duyu organlarını amaca ulaşmak için kullanmayı desteklemek
    • D-) Sözcük dağarcığını arttırmak
    • E-) Yer ve yön kavramını kazandırmak

    Açıklama: Görsel algı kısıtlandığında diğer duyuları kullanmaya teşvik eden bu soru, Duyu organlarını amaca ulaşmak için kullanmayı desteklemeyi amaçlar.

  2. Ayşe Öğretmen bireysel destek vereceği bir öğrencisini değerlendirirken ilgi duyduğu ve başarılı olduğu alanları merak etmiş ve çocuğun annesine sormuştur. Bu durumun nedeni aşağıdakilerden hangisi olabilir?
    • A-) Anneyle sıcak sohbet başlatmak
    • Cevap B-) Çocuğun başarısını artırmak için planlama yapmak
    • C-) İlgi duymadığı durumları da ilgi alanına almak
    • D-) Ailenin yeteneklerini daha da geliştirmek
    • E-) Çocuğun yetersizliğini sınamak

    Açıklama: Öğretmenin amacı, çocuğun güçlü yönlerini öğrenerek bu yönleri kullanıp Çocuğun başarısını artırmak için planlama yapmaktır.

  3. I. Ön değerlendirme yaparak çocuğun gelişim özelliğini belirlemek II. Çocuğun sevdiği işleri sıralamak III. Çocuğun fizyolojik olarak sağlığını kontrol etmek IV. Desteğe gereksinim duyulan duyusal alanı saptamak Duyu eğitim programı planlanırken yukarıdakilerden hangilerinin öncelikli olarak dikkate alınması gerekmektedir?
    • A-) I, II ve III
    • B-) I ve III
    • Cevap C-) I, III ve IV
    • D-) I ve IV
    • E-) II, III ve IV

    Açıklama: Duyu eğitim programı planlanırken öncelikli olarak: Ön değerlendirme (I), fizyolojik kontrol (III) ve desteğe gereksinim duyulan duyusal alanı saptamak (IV) dikkate alınmalıdır.

  4. Emine Öğretmen sınıfındaki çocuklardan birinin görmesinde bazı sorunlar olabileceğini düşünmektedir. Bu durumda öncelikli olarak hangisini yapması önerilir?
    • A-) Çocuğun gelişimini zamana bırakarak doğal olarak sorunun çözülmesini beklemek
    • Cevap B-) Gözlerinin fizyolojik olarak, sağlıklı olup olmadığının kontrol edilmesi için sağlık kuruluşlarına yönlendirmek
    • C-) Görmeyi uyarıcı ve destekleyici materyallerle çocuğa yönelik program hazırlamak
    • D-) Çocuğu tek başına destekleyici uygulamalar yapmak için bireyselleştirilmiş program hazırlamak
    • E-) Çocuğun sınıfta başarısız olacağını düşünerek başka bir sınıf ya da okula yönlendirmek

    Açıklama: Gelişimsel bir sorun şüphesi olduğunda öncelikli adım Gözlerinin fizyolojik olarak kontrol edilmesi için sağlık kuruluşlarına yönlendirmektir.

  5. Çocuğa; “Görmüyorsan, karanlıkta yolunu bulmak için neler yapabilirsin?” sorusu sorulduğunda hangisini desteklemek amaçlanıyordur?
    • A-) Mekânda konum algısını ölçmek
    • B-) Dokunsal ve görsel algısını sınamak
    • Cevap C-) Duyu organlarını amaca ulaşmak için kullanmayı desteklemek
    • D-) Sözcük dağarcığını arttırmak
    • E-) Yer ve yön kavramını kazandırmak

    Açıklama: Bu soru, görsel algı kısıtlandığında diğer duyuları kullanmaya teşvik ederek Duyu organlarını amaca ulaşmak için kullanmayı desteklemeyi amaçlar.

  6. Yasemin Öğretmen dört yaş grubunda özel gereksinimli çocuklara yönelik duyu etkinlikleri hazırlarken, bu sürece başlarken öncelikli olarak aşağıdakilerden hangisini yapması gerekmektedir?
    • A-) Eğitim programını tasarlamalıdır.
    • B-) Bol ve yeterli materyal almalıdır.
    • C-) Çocukların başarılarını övmelidir.
    • Cevap D-) Çocukların ön değerlendirmesini yapmalıdır.
    • E-) Sınıfın mekânsal düzenini sağlamalıdır.

    Açıklama: Özel gereksinimli çocuklara yönelik duyu etkinliklerini planlamadan önce, öğretmenin Çocukların ön değerlendirmesini yapması, hangi alanlarda destek gerektiğini belirlemesi için önceliklidir.

  7. I. Ön değerlendirme yaparak çocuğun gelişim özelliğini belirlemek II. Çocuğun sevdiği işleri sıralamak III. Çocuğun fizyolojik olarak sağlığını kontrol etmek IV. Desteğe gereksinim duyulan duyusal alanı saptamak Duyu eğitim programı planlanırken yukarıdakilerden hangilerinin öncelikli olarak dikkate alınması gerekmektedir?
    • A-) I, II ve III
    • B-) I ve III
    • Cevap C-) I, III ve IV
    • D-) I ve IV
    • E-) II, III ve IV

    Açıklama: Ön değerlendirme (I), fizyolojik kontrol (III) ve desteğe gereksinim duyulan duyusal alanı saptamak (IV) program planlamasında öncelikli olarak dikkate alınmalıdır.

8.5. 3 Yaş ve Üzeri Çocuklar İçin Örnek Duyu Etkinlikleri

  1. Cansu, sulandırılmış parmak boyaları ve nişasta karışımına parmaklarını daldırdıktan sonra büyük boy bir muşamba üzerinde çeşitli desenler oluşturmaktadır. Bu deneyim sırasında Cansu’da aşağıdaki becerilerden hangisi gelişmiştir?
    • A-) İşitsel algısı ve dinlenme becerisi
    • B-) Temizlik ve sağlık bilgisi
    • Cevap C-) Dikkatini belirli bir işe yoğunlaştırması
    • D-) Büyük kas motor becerileri
    • E-) Bilgiyi akılda tutma ve hatırlaması

    Açıklama: El-göz koordinasyonu ile büyük yüzeyde çalışma ve desen oluşturma, çocuğun Dikkatini belirli bir işe yoğunlaştırması becerisini geliştirir.