Yapay Zeka ve Tasarım - Alıştırma Soruları

Ünite 1

  1. “Görme, kelimelerden önce gelir. Bir çocuk konuşmayı öğrenmeden önce bakmayı ve tanımayı öğrenir.” ifadesinin sahibi ve iletişimin önemli eserlerinden Görme Biçimleri’nin yazarı, aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Viktor Papanek
    • B-) Paul Rand
    • C-) Walter Gropius
    • D-) Ellen Lupton
    • Cevap E-) John Berger

    Açıklama: İletişim, insanlık tarihi boyunca bireylerin olayları aktarması ve anlaşması için var olan bir kavramdır. İnsan duyuları arasında görme duyusu en önemli olanlardan biridir. John Berger (1972), “Görme, kelimelerden önce gelir. Bir çocuk konuşmayı öğrenmeden önce bakmayı ve tanımayı öğrenir” diyerek, görmenin yalnızca fizyolojik bir olay olmadığını, aynı zamanda öğrenilen bir süreç olduğunu vurgular.

  2. Aşağıda yer alan, üretken yapay zekaya ilişkin ifadelerden hangisi yanlıştır?
    • A-) Üretken yapay zekâ, metin, görüntü, ses, video hatta kod gibi yeni veri veya içerik oluşturmaya odaklanmış bir yapay zekâ dalıdır.
    • Cevap B-) Geleneksel yapay zeka teknolojisinden temel farkı, verileri çok daha etkin biçimde analiz etmek ve hatasız olarak sınıflandırmak üzere tasarlanmış olmasıdır.
    • C-) Öne çıkan bir örnek olarak kullanıcı istemlerine dayalı metinler üreten OpenAI şirketinin GPT (Generative Pre-trained Transformer) modeli gösterilebilir.
    • D-) Örnekler arasında, metinsel tanımlardan görüntüler oluşturan DALL·E ve karmaşık problemler için programlama çözümleri üretebilen DeepMind şirketinin AlphaCode modeli yer almaktadır.
    • E-) Sağlık alanında, üretken yapay zekâ etkili tedaviler sunabilecek moleküler yapıları tahmin ederek ilaç keşfi sürecine yardımcı olur.

    Açıklama: Üretken yapay zekâ, metin, görüntü, ses, video hatta kod gibi yeni veri veya içerik oluşturmaya odaklanmış bir yapay zekâ dalıdır. Verileri analiz etmek ve sınıflandırmak üzere tasarlanan geleneksel yapay zekâ sistemlerinin aksine, üretken yapay zekâ modelleri orijinal çıktılar üretmeyi amaçlar. Öne çıkan bir örnek olarak kullanıcı istemlerine dayalı metinler üreten OpenAI şirketinin GPT (Generative Pre-trained Transformer) modeli gösterilebilir. Diğer örnekler arasında, metinsel tanımlardan görüntüler oluşturan DALL·E ve karmaşık problemler için programlama çözümleri üretebilen DeepMind şirketinin AlphaCode modeli yer almaktadır. Sağlık alanında, üretken yapay zekâ etkili tedaviler sunabilecek moleküler yapıları tahmin ederek ilaç keşfi sürecine yardımcı olur.

  3. Aşağıdakilerdan hangisi üretken dönüşüm modelleri olarak adlandırılan ve Ian Goodfellow tarafından geliştirilen teknolojidir?
    • Cevap A-) GAN
    • B-) GPT
    • C-) ELIZA
    • D-) DeepMind
    • E-) AlphaGo

    Açıklama: Üretken dönüşüm modelleri olarak adlandırılan GAN’ler (Generative Adversarial Networks), Ian Goodfellow tarafından geliştirilmiştir. Bu modeller sayesinde sıfırdan gerçeğine çok yakın görüntüler ve sesler üretilebilir hâle gelmiştir.

  4. Aşağıdakilerden hangisi mesajların görsel ögeler aracılığıyla etkili bir şekilde iletilmesini amaçlayan disiplinlerarası alandır?
    • A-) Grafik tasarım
    • B-) İllüstrasyon
    • C-) Tipografi
    • Cevap D-) Görsel iletişim tasarımı
    • E-) Evrensel tasarım

    Açıklama: Görsel iletişim tasarımı, kavramsal mesajları şekil, renk, tipografi ve düzen gibi görsel unsurlar aracılığıyla iletmeyi amaçlar. Bu disiplin, grafik tasarımdan animasyona, dijital medya tasarımından reklamcılığa kadar geniş bir yelpazeyi kapsar.
    Görsel iletişim tasarımı, mesajların görsel ögeler aracılığıyla etkili bir şekilde iletilmesini amaçlayan disiplinler arası bir alandır. Grafik tasarım, tipografi, renk teorisi, kompozisyon ve dijital medya gibi unsurların birleşimiyle, bilgiye anlam kazandıran yaratıcı çözümler üretilir. Günümüzde markalaşmadan eğitim materyallerine, sosyal medyadan sanat projelerine kadar geniş bir yelpazede kullanılan görsel iletişim tasarımı, insanların algılarını yönlendirme ve duygu yaratma gücüne sahiptir.

  5. Güncel olarak kullanılan üretken yapay zekânın merkezinde yer alan ………………………………….. sistemlerin geçmişi aslında 1950’lere uzanıyor olsa da algoritmalar ve hesaplama kapasitesindeki sınırlamalar, 1980’lere kadar bu modellerin göz ardı edilmesine yol açmıştır. Ancak derin öğrenme algoritmalarının geliştirilmesi bu engelleri aşabilmek için önemli bir gelişme olmuştur. Bu dönemde geliştirilen geri yayılım algoritması, bu sistemlerin günümüzdeki üretken yapay zekâ modellerine evirilmesini mümkün kılmıştır.
    Aşağıdaki ifadelerden hangisi, yukarıdaki paragrafta boş bırakılan kısmı doğru olarak tamamlar?
    • A-) makine öğrenmesi tabanlı
    • B-) sinirsel hesaplama odaklı
    • Cevap C-) nöron ağı temelli
    • D-) yapay bellek esaslı
    • E-) bilişsel modelleme kaynaklı

    Açıklama: Güncel olarak kullanılan üretken yapay zekânın merkezinde yer alan nöron ağı temelli sistemlerin geçmişi aslında 1950’lere uzanıyor olsa da algoritmalar ve hesaplama kapasitesindeki sınırlamalar, 1980’lere kadar bu modellerin göz ardı edilmesine yol açmıştır. Ancak derin öğrenme algoritmalarının geliştirilmesi bu engelleri aşabilmek için önemli bir gelişme olmuştur. Bu dönemde geliştirilen geri yayılım algoritması, nöron ağı temelli sistemlerin günümüzdeki üretken yapay zekâ modellerine evirilmesini mümkün kılmıştır.

  6. Mesajların kaynaktan alıcıya kodlar ve sistemler kullanılarak iletilmesi anlamına gelen; geri bildirim, kodlanmış bilgi, kaynak, alıcı ve depolama unsurlarına sahip olan kavrama ne ad verilir?
    • Cevap A-) İletişim teknolojisi
    • B-) Kitle iletişim
    • C-) İnsan faaliyetlerinde iletişim
    • D-) İletişim tasarımı
    • E-) Nesnelerin iletişimi

    Açıklama: İletişim teknolojisi, bilgi alışverişinde kullanılan teknik süreçlerin öğrenimini kapsamaktadır. Bazıları iletişim teknolojisini bilgi alışverişi veya semboller ve kelimelerin kullanımı olarak algılarken, diğerleri bunu mesajların iletimi ve depolanması olarak değerlendirmektedir. Ancak iletişim teknolojisi kavramını tam anlamıyla kavrayabilmek için kapsamlı bir tanım gereklidir. Bu tanım, süreci açıklamalı ve insanlar ile makineler arasındaki etkileşimi içermelidir. Symour, Ritz ve Cloghessy (1987)’e göre, iletişim teknolojisi, mesajların kaynaktan alıcıya kodlar ve sistemler kullanılarak iletilmesi anlamına gelmektedir.
    Symour, Ritz ve Cloghessy (1987)’e göre, iletişim teknolojisi, mesajların kaynaktan alıcıya kodlar ve sistemler kullanılarak iletilmesi anlamına gelmektedir.

  7. Temel olarak renk, çizgi, doku ve boşluk gibi görsel unsurların bir araya gelerek oluşturduğu iki boyutlu bir yapıyı ifade eden tasarım öğesi aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Ton
    • B-) Yüzey
    • Cevap C-) Biçim
    • D-) Desen
    • E-) Kompozisyon

    Açıklama: Biçim: Temel olarak renk, çizgi, doku ve boşluk gibi görsel unsurların bir araya gelerek oluşturduğu iki boyutlu bir yapıyı ifade eder. Bu görsel unsurlar, soyut bir düzlemde somut bir ifade yaratarak sanatın derinliğine, anlamına ve estetik boyutuna katkı sağlar.

  8. Yapay zekâ sistemlerinden en doğru ve istenen sonuçları elde etmek için kullanıcılar tarafından verilen komutların optimize edilmesine odaklanan, yapay zekâya ne yapması gerektiğini etkili bir şekilde ifade etme sanatını ve bilim dalını ifade eden kavram, aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Komut optimizasyonu
    • Cevap B-) Prompt mühendisliği
    • C-) Girdi tasarımı
    • D-) Yönerge yönetimi
    • E-) Etkileşim mühendisliği

    Açıklama: Üretken yapay zekânın istenilen düzeyde içerik üretebilmeleri için bu yazılımlara verdiğimiz komutlar açık ve net olmalıdır. Bununla birlikte istenilen çıktının tam anlamıyla anlaşılabilmesi için gerekli detayları da içermelidir. Bu durum beraberinde yeni bir meslek olarak adlandırılabilecek olan “prompt mühendisliği” kavramını da gündeme getirmektedir.
    Prompt mühendisliği, yapay zekâ sistemlerinden en doğru ve istenen sonuçları elde etmek için kullanıcılar tarafından verilen metin tabanlı komutların optimize edilmesine odaklanır. Bu, kısaca yapay zekâya ne yapması gerektiğini etkili bir şekilde ifade etme sanatıdır ve aynı zamanda bir bilim dalıdır.

  9. Üretken yapay zekânın etik ilkelere uygun kullanımı konusunda Yükseköğretim Kurumu bir rehber yayımlamıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu rehberde yer alan temel etik değerlerden değildir?
    • A-) Adalet ve Saygı
    • B-) Gizlilik ve Mahremiyetin Korunması
    • C-) Hesap Verebilirlik ve Sorumluluk Üstlenme
    • D-) Etik İklim Katkısı
    • Cevap E-) Teknolojik Tarafsızlık

    Açıklama: Üretken yapay zekânın etik ilkelere uygun kullanımı konusunda Yükseköğretim Kurumu bir rehber yayımlamıştır. Bu rehberde yer alan temel etik değerler şu şekildedir (YÖK, 2024):
    • Şeffaflık: Üretken yapay zekânın hangi aşamalarda ve ne ölçüde kullanıldığının açıkça belirtilmesi gerekir. Şeffaflık, bilimsel dürüstlüğün korunması ve yapay zekâ tarafından getirilen risklere karşı önlem alınmasını sağlar.
    • Dürüstlük: Bilimsel bilginin tüm insanlığa fayda sağlaması ve bilimsel süreçlerin taraflılıktan arındırılması gereklidir. Dürüstlük, bilimsel sürecin her aşamasında öncelikli bir etik değerdir.
    • Özen: Araştırmacıların bilimsel bilgi üretimi ve yayınında göstermeleri gereken ciddiyet ve etik duyarlılıktır. Özen, bilimsel yanıltma ve etik ihlallerin önlenmesinde kritik bir rol oynar.
    • Adalet ve Saygı: Araştırma sürecindeki diğer paydaşlara ve veri sağlayan bir
    E: Teknolojik Tarafsızlık seçeneği rehberde yer almamaktadır.

  10. İletişimi oluşturan beş unsurdan biri olan ve kanal olarak da adlandırılan unsur, aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Gönderici
    • B-) Mesaj
    • Cevap C-) İletişim aracı
    • D-) Alıcı
    • E-) Geri bildirim

    Açıklama: İletişim sürecini oluşturan beş unsur kısaca şu şekilde tanımlanabilir:
    Gönderici: İletişim sürecini başlatmanın yanı sıra, gönderici, iletilmek istenen duyguların, düşüncelerin, bilgilerin ve ihtiyaçların kaynağıdır. Bu kaynak, bir mesaj göndermeyi amaçlayan birey ya da grubu ifade eder. Bu bağlamda, gönderici, süreci başlatan konumda yer alır.
    Mesaj: Mesaj, iletilmek istenen anlamın içeriğidir. Gönderici ile hedef arasındaki bağlantıyı kuran bir işaretler dizisidir.
    İletişim Aracı: Kanal olarak da adlandırılan bu unsur, gönderici ile alıcı arasındaki bilgi alışverişini mümkün kılan fiziksel bir araçtır ve bilgiyi alıcıya iletir.
    Alıcı: Alıcı, kaynaktan gelen mesajın ulaştığı hedef kitledir.
    Geri Bildirim: Geri bildirim, alıcının kaynaktan iletilen mesaja verdiği yanıtı ifade eder.

Ünite 2

  1. Aşağıdaki ifadelerden hangisi, yapay zekâ destekli tasarım araçlarının yaratıcı endüstrilere olası etkilerinden biri olarak değerlendirilebilir?
    • A-) Profesyonel tasarım süreçlerinde karmaşıklığın artmasına neden olması
    • B-) Küçük işletmelerin yüksek maliyetlerle karşılaşmasına neden olarak rekabet gücünü azaltması
    • Cevap C-) Tasarım süreçlerini daha geniş bir kullanıcı kitlesi için erişilebilir hâle getirmesi
    • D-) Kullanıcıların özgün fikir geliştirme becerilerini zayıflatması
    • E-) Tasarım süreçlerinde insan faktörünün tamamen devre dışı kalması

    Açıklama: Yapay zekâ destekli tasarım araçlarının gelecekte daha kullanıcı dostu, erişilebilir ve etik açıdan duyarlı hâle gelmesi beklenmektedir. Bu araçların gelişmesi, yaratıcı süreçleri daha verimli hâle getirecek ve kullanıcıların yaratıcılığını daha fazla destekleyecektir. Özellikle küçük işletmeler, yapay zekâ araçlarını kullanarak profesyonel tasarımlar oluşturabilir ve maliyetleri düşürebilir. Bu, daha fazla fırsat yaratacak ve yaratıcı endüstrilerin daha demokratik hâle gelmesini sağlayacaktır. Bu tasarım araçlarının gelecekte daha erişilebilir hâle gelmesi, küçük işletmelerin, bağımsız yaratıcıların ve tasarımcıların yaratıcı süreçlere katılımını kolaylaştıracaktır. Bu araçların daha kullanıcı dostu hâle gelmesi, her seviyedeki kullanıcı için profesyonel düzeyde içerik oluşturma imkânı sunacak, böylece yaratıcı endüstrilere daha geniş bir katılım sağlanacaktır. Gelecek yıllarda, bu araçlar kullanıcıların özgün fikirler üretme becerilerini daha verimli bir şekilde geliştirmelerine yardımcı olaca

  2. Aşağıdaki ifadelerden hangisi, üretken yapay zekânın (generative AI) büyük veri analitiği ile birlikte çalışmasının tasarım süreçlerine sağladığı avantajlardan biridir?
    • A-) Kullanıcı müdahalesine ihtiyaç duymadan tamamen özgün fikirler üretmesi
    • Cevap B-) Geçmiş projelerin başarılı yönlerini yeni projelerde uygulamaya imkân vermesi
    • C-) Tüm projelerde enerji tüketimini azaltması
    • D-) Tasarım süreçlerindeki insan hatalarını tamamen ortadan kaldırması
    • E-) Tasarım projelerindeki tüm veri türlerini otomatik olarak dönüştürmesi

    Açıklama: Generative AI’nin bir diğer katkısı, büyük veri analitiği ile entegre çalışarak kullanıcıların geçmiş projelerden öğrenmesini sağlamasıdır. Önceki projelerin başarılı yönlerini analiz ederek bu bilgilerin yeni projelere uygulanmasına olanak tanır. Böylece hem tutarlı hem de inovatif tasarımlar elde edilebilir.

  3. Aşağıdakilerden hangisi, Martin Gatys’in stil transfer algoritmalarıyla ilgili yapılan araştırmaların görsel tasarım süreçlerine sağladığı temel katkıdır?
    • A-) Daha önce karşılaşılmayan kavramları metin açıklamalarından anlamlandırarak görselleştirmek
    • B-) Metin açıklamalarını doğrudan ve otomatik olarak görsellere dönüştürmek
    • C-) Daha önce kullanılmamış renk paletlerini ve stilleri otomatik olarak önermek
    • D-) Metin tabanlı stil komutlarını kullanarak sıfırdan yeni görseller oluşturmak
    • Cevap E-) Bir görüntünün stilini başka bir görüntüye aktararak estetik uyumu yakalamak

    Açıklama: Görsel Üretim Araçları
    Görsel üretim araçları, kullanıcıların yalnızca kısa metin açıklamalarıyla yüksek kaliteli görseller oluşturmasına olanak sağlayarak yaratıcı süreçleri dönüştürmektedir. Bu alanda, OpenAI araştırmacıları tarafından geliştirilen DALL-E modeli, metin açıklamalarını görsellere dönüştürme konusunda çığır açıcı bir yaklaşıma sahiptir. Bu model, sıfırdan öğrenme (zero-shot learning) yeteneği sayesinde daha önce karşılaşmadığı kavramları dahi metin açıklamaları üzerinden anlamlandırabilmekte ve bu kavramları görselleştirebilmektedir. Bu özellik, yalnızca görsellerin oluşturulmasını değil, aynı zamanda özgün fikirlerin hızlı bir şekilde somutlaştırılmasını mümkün kılmaktadır (Ramesh et al., 2021). Benzer şekilde, Martin Gatys’in stil transfer algoritmalarına ilişkin çalışmaları, görsel düzenleme süreçlerinde estetik bütünlüğün sağlanmasına önemli katkılar sunmaktadır. Bu araştırmalarda, bir görüntünün stilini başka bir görüntüye aktarma süreci,
    Martin Gatys’in stil transfer algoritmalarına ilişkin çalışmaları, görsel düzenleme süreçlerinde estetik bütünlüğün sağlanmasına önemli katkılar sunmaktadır. Bu araştırmalarda, bir görüntünün stilini başka bir görüntüye aktarma süreci, renk ve doku uyumunun derin öğrenme yöntemleriyle analiz edilmesi yoluyla detaylandırılmıştır. Bu yöntem, estetik açıdan tatmin edici ve yaratıcı sonuçlar elde edilmesini mümkün kılmaktadır (Gatys et al., 2016).

  4. Aşağıdakilerden hangisi, yapay zekâ destekli tasarım araçlarının yaratıcı endüstrilerde fırsat eşitliği açısından ortaya çıkarabileceği durumlardan biri değildir?
    • A-) Büyük şirketlerin yaratıcı endüstrileri domine etme olasılığının artması
    • B-) Küçük işletmelerin teknik altyapı eksikliği nedeniyle erişim engelleriyle karşılaşması
    • C-) Bağımsız sanatçıların maliyet bariyerleri sebebiyle araçlara erişiminin zorlaşması
    • Cevap D-) Yaratıcı endüstrilerdeki fırsat eşitsizliklerinin tamamen ortadan kalkması
    • E-) Düşük gelirli kullanıcıların araçlardan yeterince yararlanamaması

    Açıklama: Toplumsal eşitlik açısından da yapay zekâ araçlarının yaygınlaşması, belirli gruplar için erişim engelleri yaratabilir. Çoğu yapay zekâ destekli araç, yüksek maliyetli yazılımlar ve teknik bilgi gerektiren altyapılar kullanır. Bu da küçük işletmeler ve bağımsız sanatçılar için erişimi sınırlayabilir. Bu araçlara erişim genellikle büyük şirketler ve yüksek gelirli profesyoneller için kolayken daha düşük gelirli yaratıcılar bu araçlardan yararlanmakta zorluk çekebilirler. Bu durum, yaratıcı endüstrilerin büyük ve güçlü firmalar tarafından domine edilmesine neden olabilir. Küçük işletmelerin, bağımsız sanatçıların ve düşük gelirli bireylerin yapay zekâ araçlarına erişim engelleriyle karşılaşmaları, toplumsal eşitsizlikleri daha da derinleştirebilir. Bu araçların daha geniş bir kullanıcı kitlesine sunulması, yaratıcı endüstrilerdeki fırsat eşitsizliklerini ortadan kaldırabilir ve daha fazla katılımı teşvik edebilir (Chui, Manyika, & Miremadi, 2016).

  5. BERT ve T5 gibi ileri düzey dil modellerinin metin işleme araçlarına getirdiği yeniliklerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
    • A-) Yalnızca yazım denetimi ve duygu analizi alanında yüksek doğruluk sağlarlar.
    • B-) Kullanıcı müdahalesi olmadan tüm bağlam hatalarını ortadan kaldırırlar.
    • Cevap C-) Metinden metne dönüşüm yaklaşımıyla metin işleme süreçlerinin kapsamını genişletirler.
    • D-) Metin üretimini tamamen otomatikleştirip insan müdahalesini gereksiz kılarlar.
    • E-) Bağlam modellemesi için sadece tek yönlü analiz yöntemini kullanırlar.

    Açıklama: Metin İşleme Araçları
    Metin işleme araçları, dil işleme algoritmalarını kullanarak yazım hatalarını düzeltmekten yaratıcı içerikler üretmeye kadar birçok farklı işlevi yerine getirebilmektedir. Bu araçlar, doğal dil işleme (NLP) yöntemlerini uygulayarak bağlamı anlama ve kullanıcı ihtiyaçlarına yönelik hassas çözümler sunma kabiliyetine sahiptir. Dil modellerindeki bu gelişmeler, yazım denetimi, özetleme ve duygu analizi gibi çeşitli görevlerde önemli başarılar elde edilmesini sağlamaktadır. Bu alanda, BERT (Bidirectional Encoder Representations from Transformers) modeli, metin işleme araçlarının bağlam anlayışını önemli ölçüde geliştirmiştir. BERT, çift yönlü bağlam modelleme yaklaşımı sayesinde dil bilgisi denetimi, metin özetleme ve duygu analizi gibi görevlerde yüksek doğruluk oranları sunarak alandaki önemli yeniliklerden biri olarak öne çıkmaktadır (Devlin et al., 2019).
    Benzer şekilde, T5 (Text-to-Text Transfer Transformer) modeli, met
    T5 (Text-to-Text Transfer Transformer) modeli, metin işleme süreçlerini “metinden metne dönüşüm” paradigması ile yeniden tanımlamıştır. Bu model, metin özetleme, çeviri ve içerik üretimi gibi geniş bir yelpazede kullanım alanı bularak metin işleme araçlarının çok yönlülüğünü artırmaktadır (Raffel et al., 2020).

  6. Gerçek zamanlı iş birliği sağlayan, yapay zekâ destekli eklentileri sayesinde tasarım düzenlemelerinin ve prototip oluşturmanın hızlı ve etkili bir şekilde yapılmasına olanak tanıyan bulut tabanlı platform aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Maze
    • B-) Uizard
    • C-) Hotjar
    • D-) Framer
    • Cevap E-) Figma

    Açıklama: Figma: Figma, gerçek zamanlı iş birliği sağlayan bulut tabanlı bir platformdur. Yapay zekâ destekli eklentileri sayesinde, tasarım düzenlemelerinin ve prototip oluşturmanın hızlı ve etkili bir şekilde yapılmasına olanak tanır (Figma, n.d.).

  7. Hukuk sektöründe yapay zeka ile desteklenen araçlar süreç optimizasyonu, sözleşme tasarımı ve hukuki analiz gibi alanlarda önemli bir dönüşüm yaratmıştır. Bu araçlar, özellikle veri analitiği ve ……………………………………. teknikleriyle hukuk profesyonellerinin işlerini kolaylaştırmakta ve verimliliği artırmaktadır.
    Yukarıdaki paragrafta boş bırakılan kısmı doğru şekilde tamamlayan ifade hangisidir?
    • A-) yapay sinir ağları
    • B-) derin öğrenme
    • Cevap C-) doğal dil işleme (NLP)
    • D-) metin madenciliği
    • E-) görüntü tanıma

    Açıklama: Hukuk sektöründe ise bu araçlar süreç optimizasyonu, sözleşme tasarımı ve hukuki analiz gibi alanlarda önemli bir dönüşüm yaratmıştır. Bu araçlar, özellikle veri analitiği ve doğal dil işleme (NLP) teknikleriyle hukuk profesyonellerinin işlerini kolaylaştırmakta ve verimliliği artırmaktadır.

  8. Kullanıcıların tasarım süreçlerindeki potansiyel zorlukları önceden görmesini ve buna uygun çözümler üretmesini sağlayan (örneğin bir proje için girilen veriler analiz edilerek en uygun tasarım alternatifleri otomatik olarak önerilebilen) teknoloji aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Büyük Veri Analitiği
    • Cevap B-) Makine Öğrenimi Algoritmaları
    • C-) Derin Öğrenme
    • D-) Kullanıcı Deneyimi Haritalama
    • E-) Öngörücü Modelleme

    Açıklama: Makine Öğrenimi Algoritmaları: Makine öğrenimi algoritmaları, kullanıcıların tasarım süreçlerindeki potansiyel zorlukları önceden görmesini ve buna uygun çözümler üretmesini sağlar. Örneğin, bir proje için girilen veriler analiz edilerek en uygun tasarım alternatifleri otomatik olarak önerilebilir (Silver et al., 2018). Bu özellik, özellikle üretken tasarım araçları aracılığıyla öne çıkmaktadır. Üretken (generatif ) tasarım, belirli kısıtlamalar doğrultusunda yüzlerce hatta binlerce alternatif çözüm üretme kapasitesine sahiptir. Bu süreçte, tasarımcılar sunulan alternatiflerden en uygunu seçerek hem zamandan tasarruf hem de daha yaratıcı ve etkili sonuçlar elde eder.

  9. LEGO isimli firmanın ürün görselleştirme süreçlerini geliştirme sürecinde kullandığı, detaylı materyal tasarımı ve fotogerçekçi görüntüler sunarak prototiplerin sunum aşamasında etkileyici bir deneyim yaratmaya yardımcı olan araç aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Coohom
    • B-) Adobe Sensei
    • C-) Autodesk Fusion 360
    • Cevap D-) Adobe Substance 3D
    • E-) Figma

    Açıklama: LEGO – Adobe Substance 3D ile Ürün Görselleştirme: LEGO, ürün görselleştirme süreçlerini geliştirmek için Adobe Substance 3D’yi kullanmaktadır. Araç, detaylı materyal tasarımı ve fotogerçekçi görüntüler sunarak prototiplerin sunum aşamasında etkileyici bir deneyim yaratmaktadır (Adobe, t.y.).

  10. Tasarım süreçlerinde derinlemesine içgörüler sağlayarak tasarımcıların bilinçli kararlar almasına yardımcı olan; geçmiş projelerin, yeni projeler için materyal, renk paleti ve boyut gibi seçimlerde rehberlik etmesine olanak tanıyarak kullanıcıların hızlı ve etkili çözümler bulmasını kolaylaştıran teknoloji hangisidir?
    • Cevap A-) Büyük Veri Analitiği
    • B-) Makine Öğrenimi Algoritmaları
    • C-) Derin Öğrenme
    • D-) Parametrik Tasarım
    • E-) Öngörücü Modelleme

    Açıklama: Büyük Veri Analitiği: Büyük veri analitiği, tasarım süreçlerinde derinlemesine içgörüler sağlayarak tasarımcıların bilinçli kararlar almasına yardımcı olur. Bu teknoloji, büyük miktarda ham veriyi analiz ederek anlamlı bilgiler elde edilmesini sağlar. Örneğin, geçmiş projelerden toplanan verilerin analiz edilmesi, yeni projelerde kullanılan materyaller, renk paletleri ve boyutlar gibi ayrıntılara dair etkili rehberlik sunabilir. Büyük veri sıralama teknolojisi, karmaşık veri kümelerini düzenleyerek kullanıcıların hızlı ve etkili çözümler bulmasını kolaylaştırır (Goodfellow et al., 2016). Bu yaklaşım, özellikle çok katmanlı projelerde zaman ve maliyet açısından önemli avantajlar sunmaktadır.

Ünite 3

  1. Algoritmaların görsel tasarım süreçlerine entegrasyonunun tasarımcıların iş akışına sağladığı en temel katkı aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Tasarımcıların yaratıcılığının tamamen ortadan kalkması
    • Cevap B-) Tekrarlayan görevlerin otomatikleştirilerek zaman kazandırması
    • C-) Estetik normların sabit kalması
    • D-) Geleneksel manuel yöntemlerin yeniden canlandırılması
    • E-) Sadece basit tasarım çözümlerinin üretilmesi

    Açıklama: Algoritmalar, tekrarlayan görevleri otomatikleştirerek tasarımcıların daha stratejik ve yaratıcı süreçlere odaklanmasını sağlar.

  2. Büyük verinin temel unsurlarından “Hız” kavramı, aşağıdakilerden hangisini tanımlar?
    • A-) Verinin yavaş üretilip saklanmasını
    • Cevap B-) Verinin anlık, sürekli üretilip hızlıca işlenebilme kapasitesini
    • C-) Verinin sabit ve değişmez kalmasını
    • D-) Verinin sadece görsel sunumlarla ilişkilendirilmesini
    • E-) Verinin düşük hacimde toplanmasını

    Açıklama: Metinde, büyük verinin “hız” unsuru, verinin sürekli üretilip güncelliğini koruması ve hızlıca işlenebilme özelliği olarak açıklanmaktadır.

  3. Derin öğrenme tekniklerinin görsel tasarımda uygulanmasıyla ortaya çıkan en önemli yenilik, aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?
    • A-) Sadece fotoğraf benzeri sonuçların elde edilmesi
    • Cevap B-) Geniş veri setlerinden karmaşık örüntülerin öğrenilmesiyle özgün tasarımların üretilmesi
    • C-) Yalnızca renk uyumunun optimize edilmesi
    • D-) Tasarım sürecinde tamamen manuel müdahalenin gerekliliği
    • E-) Geleneksel tekniklerin tamamen devre dışı bırakılması

    Açıklama: Metinde, derin öğrenme tekniklerinin büyük veri setlerinden karmaşık ilişkileri öğrenerek yenilikçi ve özgün tasarımlar ortaya koyduğu vurgulanmaktadır.

  4. Kişiselleştirilmiş tasarımın temelinde yer alan algoritmaların, kullanıcı deneyimini geliştirmedeki en belirgin rolü aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Tüm kullanıcılar için aynı tasarımın üretilmesi
    • Cevap B-) Kullanıcı tercihleri ve davranışları analiz edilerek bireysel deneyimlerin optimize edilmesi
    • C-) Kullanıcı verilerinin tamamen göz ardı edilmesi
    • D-) Tasarım sürecinde sadece estetik unsurların öne çıkarılması
    • E-) Kullanıcı verilerinin toplanmasının engellenmesi

    Açıklama: Kitap, algoritmaların kişiselleştirilmiş tasarım çözümleri sunarak kullanıcıların bireysel ihtiyaç ve beklentilerine yanıt verdiğini ifade etmektedir.

  5. Metinden görsele yapay zeka uygulamalarında istem (prompt) detaylarının görsel sonuçlar üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisiyle doğru biçimde ilişkilendirilir?
    • A-) Detaylı istemler, görsel kalitenin düşmesine yol açar
    • B-) İstem detaylarının görsel sonuçlara hiçbir etkisi yoktur
    • Cevap C-) Detaylı istemler, sistemin daha özgün, estetik ve hikâye anlatımına uygun görseller üretmesini sağlar
    • D-) Eksik istemler, süreci hızlandırarak hatalı sonuçlar verir
    • E-) İstem detayları sadece renk seçimlerini belirler

    Açıklama: Kitap, iyi yapılandırılmış ve detaylı istemlerin yapay zekâ sistemlerinin daha anlamlı, estetik ve öyküsel görseller üretmesine olanak tanıdığını açıklamaktadır.

  6. Veri görselleştirme tekniklerinin iletişim süreçlerine sağladığı en kritik katkı aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Verinin karmaşıklığını artırmak
    • Cevap B-) Karmaşık veri setlerini sadeleştirerek anlaşılır hale getirmek
    • C-) Yalnızca estetik değer sunarak içeriği göz ardı etmek
    • D-) Veri hacminin düşürülmesini sağlamak
    • E-) Görsel ögelerle bilgiyi tamamen gizlemek

    Açıklama: Metin, veri görselleştirme tekniklerinin büyük ve karmaşık veri kümelerini sadeleştirerek izleyicinin bilgiyi hızlı ve doğru algılamasını kolaylaştırdığını belirtmektedir.

  7. Veri odaklı tasarımın temel prensiplerinden “Veri Toplama ve Analizi” aşamasının tasarım kararlarına etkisi aşağıdakilerden hangisiyle en doğru şekilde açıklanır?
    • A-) Yanlızca tasarımın estetik yönünün belirlenmesine katkıda bulunur
    • Cevap B-) Kullanıcı davranışları ve pazar eğilimleri üzerinden nesnel kararlar alınmasını sağlar
    • C-) Tasarım sürecinde yalnızca kişisel sezgilere dayalı çözümler üretilmesini destekler
    • D-) Veri toplamayı engelleyip analizin ihmal edilmesine yol açar
    • E-) Yanlızca grafik ögelerin kullanımını zorunlu kılar

    Açıklama: Metinde, veri toplama ve analizi aşamasının, kullanıcı davranışları ve pazar eğilimlerini esas alarak tasarım kararlarının nesnel verilere dayandırılmasına olanak sağladığı ifade edilmektedir.

  8. Veri odaklı tasarımın temel prensiplerinden “iteratif süreç” kavramı, aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
    • A-) Tasarımın tek seferlik ve sabit bir şekilde tamamlanması
    • Cevap B-) Geri bildirimler doğrultusunda sürekli olarak revizyon ve iyileştirme yapılması
    • C-) İlk tasarımın değiştirilmeden kabul edilmesi
    • D-) Veri toplamadan tasarımın oluşturulması
    • E-) Tasarım sürecinin durağan ve statik kalması

    Açıklama: Kitap, iteratif sürecin tasarımın her aşamasında geri bildirim alınıp sürekli iyileştirmeler yapılmasını sağlayan döngüsel bir yaklaşım olduğunu vurgulamaktadır.

  9. Yapay zekâ destekli video prodüksiyonunda uygulanan yaklaşımların sunduğu temel avantaj aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Yalnızca tek dilde içerik üretmek
    • Cevap B-) Düşük maliyetle, kısa sürede ve çok dilli, profesyonel video içerikleri oluşturabilmek
    • C-) Üretim sürecinde tamamen manuel müdahalenin gerekliliği
    • D-) Yalnızca estetik değerin artırılması
    • E-) Video içeriğinin yalnızca metin formatına dönüştürülmesi

    Açıklama: Kitap, yapay zekâ destekli video prodüksiyonunun, otomasyon sayesinde üretim süresini kısaltıp maliyetleri düşürdüğünü ve çok dilli içerik üretebildiğini belirtmektedir.
    Yapay zekâ destekli video prodüksiyonu, üretim süresini kısaltarak maliyetleri düşürme ve çok dilli içerik üretebilme noktalarında katkı sağlar.

  10. Üretken Çekişmeli Ağlar (GAN) teknolojisinin temel işleyiş prensibi aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Sadece üretici ağın bağımsız çalışması
    • B-) Ayırt edici ağın sabit kalması
    • Cevap C-) Üretici ve ayırt edici ağların rekabetçi etkileşim yoluyla birbirini geliştirmesi
    • D-) İki ağın birbirini tamamen kopyalaması
    • E-) Verinin sabit kalıp hiçbir dönüşüme uğramaması

    Açıklama: Metinde, GAN teknolojisinin üretici ve ayırt edici ağlar arasındaki sürekli rekabetin, daha gerçekçi ve yaratıcı görseller üretilmesini sağladığı belirtilmektedir.

Ünite 4

  1. Aşağıdaki ifadelerden bağlamsal farkındalık kavramı açıklar?
    • A-) Kullanıcıların sayısal ortamdaki davranışlarını analiz etmesidir.
    • Cevap B-) Kullanıcının fiziksel ortam, zaman ve çevre koşullarını algılayarak kişiye özel içerikler sunmasıdır.
    • C-) Sistemlerin tüm kullanıcılara aynı içerikleri ve hizmetleri sunmasını sağlamasıdır.
    • D-) Kullanıcıların manuel olarak tercihlerini belirlemesini gerektiren bir süreç olmasıdır.
    • E-) Sadece sosyal medya platformlarında kullanılan bir yöntem olmasıdır.

    Açıklama: Bağlamsal farkındalık, sistemlerin kullanıcının bulunduğu fiziksel ortam, zaman ve çevre koşullarını algılayarak, bu bilgilere dayanarak kişiye özel içerikler, öneriler veya hizmetler sunabilmesini ifade eder.

  2. Aşağıdaki ifadelerden hangisi genetik algoritmaların temel adımlarından biri değildir?
    • A-) Başlangıç Popülasyonu Oluşturma.
    • Cevap B-) Kullanıcı geri bildirimi.
    • C-) Uygunluk Değerlendirme.
    • D-) Seçilim.
    • E-) Çaprazlama.

    Açıklama: Genetik algoritmalar, bir problemin çözü­müne yönelik potansiyel çözümlerden olu­şan bir popülasyonla başlar. Bu popülasyon, doğal evrimde olduğu gibi seçilim, çapraz­lama ve mutasyon gibi süreçlerle geliştirilir. Her nesilde, uygunluk fonksiyonu aracılığıy­la en başarılı çözümler belirlenir ve sonraki nesillere aktarılır.

  3. Aşağıdaki ifadelerden hangisi uyarlanabilir tasarımın temel bileşenlerinden biri değildir?
    • A-) Kullanıcı Geri Bildirimi.
    • B-) YZ ve Makine Öğrenmesi.
    • C-) Çevik Uyum Sağlama.
    • Cevap D-) Bilgisayar Destekli Üretim (CAM).
    • E-) Gerçek Zamanlı Veri Analizi.

    Açıklama: Uyarlanabilir tasarımın temel bileşenleri şunlardır: Kullanıcı Geri Bildirimi, YZ ve Makine Öğrenmesi, Çevik Uyum Sağlama, Gerçek Zamanlı Veri Analizi.

  4. Aşağıdakilerden hangisi algoritmik şeffaflığın önemini açıklar?
    • Cevap A-) Kullanıcıların sistemlerin nasıl çalıştığını anlamasını sağlar ve güven oluşturur.
    • B-) Algoritmaların karmaşıklığını artırarak güvenlik açıklarını gizler.
    • C-) Sadece geliştiricilerin erişebileceği özel bir sistem oluşturur.
    • D-) Verilerin rastgele işlenmesini sağlayarak kişisel bilgilerin korunmasına katkıda bulunur.
    • E-) Algoritmaların hata yapma olasılığını artırır.

    Açıklama: Algoritmik şeffaflık, kullanıcı güvenini artırırken sistemlerin daha etik bir şekilde işlemesine katkı sağlamaktadır. Kullanıcılar, kendilerine sunulan hizmetlerin arka planında hangi algoritmaların çalıştığını ve bu algoritmaların nasıl kararlar aldığını bilmek istemektedir.

  5. Derin öğrenme modellerinin kentsel planlama alanında kullanımıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
    • A-) Şehirlerde yeşil alanların rastgele dağılımını sağlar.
    • B-) Sadece bina yüksekliği düzenlemelerinde kullanılır
    • Cevap C-) Kentsel ısı adası etkisini azaltmak için yeşil alanların stratejik dağılımını optimize eder.
    • D-) Trafik yönetimini tamamen insan müdahalesi olmadan gerçekleştirir.
    • E-) Sadece geleneksel bina formlarını önerir.

    Açıklama: Derin öğrenme modelleri, kentsel ısı adası etkisini azaltmak için yeşil alanların stratejik dağılımını planlamada kullanılmaktadır.

  6. Genetik algoritmalarda iki bireyin genetik bilgileri birleştirilerek yeni bireyler oluşturulması aşaması aşağıdaki ifadelerden hangisidir?
    • A-) Başlangıç Popülasyonu Oluşturma.
    • B-) Uygunluk Değerlendirme.
    • C-) Seçilim.
    • Cevap D-) Çaprazlama.
    • E-) Mutasyon.

    Açıklama: Çaprazlama iki bireyin genetik bilgileri birleştirilerek yeni bireyler oluşturulma aşamasıdır.

  7. Serbest biçimli yüzeylerin ve organik yapıların yüksek doğrulukla modellenmesini mümkün kılan teknikler aşağıdaki ifadelerden hangisidir?
    • Cevap A-) Bezier eğrileri ve NURBS (Non-Uniform Rational Basis Spline).
    • B-) Fraktal geometri.
    • C-) Poligonal modelleme.
    • D-) Sketchpad, gra­fiksel kullanıcı arayüzü (GUI).
    • E-) CAD (Bilgisayar Destekli Tasarım).

    Açıklama: 1970’li ve 1980’li yıllarda, bilgisayar bilimle­rinin ilerlemesiyle birlikte hesaplamalı geometri teknikleri hızla gelişmiştir. Özellikle Bezier eğrileri ve NURBS (Non-Uniform Rational Basis Spline) yüzeyleri gibi matematiksel modelleme tek­nikleri, serbest formlu ve organik yapıların tasarı­mında önemli bir rol oynamıştır.

  8. Yapay zeka destekli üretken tasarım tekniklerinin yararlandığı teknolojileden biri aşağıdaki ifadelerden hangisidir?
    • A-) İnsan yaratıcılığı.
    • Cevap B-) Genetik algoritmalar.
    • C-) Fiziksel prototipler.
    • D-) Analog çizimler.
    • E-) Önceden belirlenmiş statik modeller.

    Açıklama: YZ destekli üretken tasarım teknikleri, genetik algoritmalar, parametrik modelleme ve derin öğrenme modelleri gibi teknolojilerden faydalanarak geleneksel yöntemlerle ulaşılması zor olan yaratıcı çözümleri mümkün kılmaktadır.

  9. Aşağıdaki ifadelerden hangisi adaptif tasarımın en temel ögelerinden biri olan bireyselleştirmeyi açıklar?
    • A-) Kullanıcıların genel ihtiyaçlarına hitap eden standart çözümler sunmasıdır.
    • B-) Sistemlerin, her kullanıcıya aynı deneyimi yaşatmasını sağlamasıdır.
    • C-) Kullanıcı verilerini analiz etmeden rastgele öneriler sunmasıdır.
    • D-) Yalnızca tasarımcıların belirlediği özelliklere göre sabit sistemler oluşturmasıdır.
    • Cevap E-) Kullanıcıların bireysel ihtiyaçları, tercihleri ve davranışlarına uygun şekilde uyarlanmasıdır.

    Açıklama: Bireyselleştirme, adaptif tasarımın en temel ögelerindenbiri olup sistemlerin kullanıcıların bi­reysel ihtiyaçları, tercihleri ve davranışlarına uygun şekilde uyarlanmasını ifade etmektedir.

  10. Büyük veri analizine dayalı çalışan adaptif tasarım sistemlerinde karşılaşılabilecek en önemli risklerden biri aşağıdaki ifadelerden hangisidir?
    • A-) Veri analitiği süreçlerinin basit olması.
    • B-) Sistemlerin tüm kullanıcılara eşit hizmet sunabilmesi.
    • C-) Kullanıcıların sistemleri rahatlıkla değiştirebilmesi.
    • D-) Büyük veri setlerinin güvenlik önlemlerine ihtiyaç duyması.
    • Cevap E-) Siber güvenlik tehditleri ve veri ihlalleri.

    Açıklama: Adaptif tasarım sistemleri büyük veri analizine dayalı olarak çalıştığı için, siber güvenlik tehditleri ve riskleriyle karşı karşıya kalmaktadır. Örneğin, bir e-ticaret platformuna yönelik veri ihlalleri, kullanıcıların finansal ve kişisel bilgilerinin tehlikeye girmesine yol açabilmektedir Ayrıca, giyilebilir cihazlar gibi kişisel sağlık verilerini toplayan sistemlerde, bu verilerin kötüye kullanımı ciddi etik ve güvenlik endişelerine neden olabilmektedir.

Ünite 5

  1. Adobe Cloud hizmetiyle entegre bir şekilde çalışan yapay zeka aracı aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Midjourney
    • Cevap B-) Adobe Sensei
    • C-) Jasper.a
    • D-) Canva
    • E-) DALL-E 3

    Açıklama: Adobe Sensei: Adobe ürünlerine entegre bir yapay zekâ aracı olarak kullanıcıların grafik tasarım,
    fotoğraf düzenleme ve video prodüksiyonu gibi süreçlerini kolaylaştırır. Adobe Sensei, tasarımcıların yaratıcılığını desteklerken, sıkıcı görevleri otomatikleştirir. Adobe’un yapay zekâ destekli teknolojisidir ve birçok Adobe Cloud hizmetiyle entegre bir şekilde çalışır.

  2. Aşağıdakilerden hangisi 2024 yılında görsel içerik üretiminde kullanılan popüler yapay zekâ araçlarından biri değildir?
    • A-) Adobe Sensei
    • B-) Midjourney
    • C-) Canva
    • D-) DALL-E 3
    • Cevap E-) Maya

    Açıklama: Maya, 3D modelleme ve hareketlendirme için kullanılan bir programdır.

  3. Aşağıdakilerden hangisi soğuk renklere örnektir?
    • A-) Kırmızı
    • Cevap B-) Mor
    • C-) Turuncu
    • D-) Sarı
    • E-) Beyaz

    Açıklama: Soğuk Renkler: Mavi, yeşil ve mor gibi renkler ise huzur, sakinlik ve dinginlik hissi verir.

  4. Derin öğrenme alanında kullanılan bir yapay zekâ modeli olan GAN’lar, kaç yapay sinir ağı bileşeninden oluşur?
    • Cevap A-) 2
    • B-) 3
    • C-) 4
    • D-) 5
    • E-) 6

    Açıklama: Derin öğrenme alanında kullanılan bir yapay zekâ modeli olan GAN’lar, iki farklı yapay sinir ağı bileşeninden oluşur: biri “üretici” (generator) diğeri ise “ayırt edici” (discriminator) olarak adlandırılır.

  5. Geleneksel tipografide okuyucunun dikkatini istenen içeriğe yönlendiren bilinçli düzenleme hangi ilke ile ilgilidir?
    • A-) Tutarlılık ilkesi
    • Cevap B-) Hiyerarşi ilkesi
    • C-) Hizalama ilkesi
    • D-) Bütünlük ilkesi
    • E-) Yönlendirme ilkesi

    Açıklama: Geleneksel tipografinin temelinde belirli tasarım ilkeleri yer alır. Yazı biçimi, karakter aralıkları, boşluklar ve biçimlerin tutarlı kullanımıyla tutarlılık ilkesi sağlanır. Aynı şekilde, okuyucunun
    dikkatini istenen içeriğe yönlendiren bilinçli bir düzenleme ile hiyerarşi ilkesi devreye girer. Bütünlük algısını güçlendiren hizalama ilkesi ise tasarımı görsel olarak dengeler.

  6. Gerçek nesnelerden türetilmiş ancak doğrudan tanınabilir olmayan biçimlere ne ad verilmektedir?
    • A-) Geometrik Biçimler
    • B-) Organik Biçimler
    • Cevap C-) Soyut Biçimler
    • D-) Figüratif Biçimler
    • E-) Gerçekçi Biçimler

    Açıklama: Soyut Biçimler: Gerçek nesnelerden türetilmiş ancak doğrudan tanınabilir olmayan
    biçimlerdir. Modern heykeller ya da soyut resimler buna örnek gösterilebilir. Bu biçimler, hayal gücünü harekete geçirir ve izleyicinin kişisel yorumuna açıktır.

  7. Görsel düzenlemede doğadan ilham alan, akıcı ve düzensiz şekiller aşağıdaki biçimlerden hangisine örnektir?
    • A-) Geometrik Biçimler
    • Cevap B-) Organik Biçimler
    • C-) Soyut Biçimler
    • D-) Figüratif Biçimler
    • E-) Gerçekçi Biçimler

    Açıklama: Organik Biçimler: Doğadan ilham alan, akıcı ve düzensiz şekillerdir. Yaprak, dalga
    ya da bulut gibi formlar buna örnek verilebilir. Yumuşak ve doğal bir his yaratarak tasarıma duygusal bir derinlik katarlar.

  8. Görüntülerin farklı özelliklerini analiz eden ve bu özellikleri işleyerek sınıflandırma, algılama ve dönüştürme işlemleri gerçekleştiren bir yapay zekaâ modeli aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) CNNs
    • B-) GPU
    • C-) GAN
    • D-) ChatGPT
    • E-) NLP

    Açıklama: Evrişimsel Sinir Ağları (Convolutional Neural Networks - CNNs): Görüntülerin farklı özelliklerini analiz eden ve bu özellikleri işleyerek sınıflandırma, algılama ve dönüştürme işlemleri gerçekleştiren bir yapay zekaâ modelidir.

  9. Yapay zekâ kullanılarak yaratılan ilk sanat eseri hangi teknoloji ile üretilmiştir?
    • Cevap A-) GAN
    • B-) CNNs
    • C-) Fotor
    • D-) CPU
    • E-) NLP

    Açıklama: GAN teknolojisinin sanatta kullanımına en dikkat çekici örneklerden ilki, 2018 yılında açık
    artırmada satılan “Edmond de Belamy’nin Portresi” adlı tablodur.

  10. Yazılı metinleri görsellere dönüştürme becerisiyle dikkat çeken yapay zeka aracı aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) DALL-E 3:
    • B-) Midjourney
    • C-) Canva
    • D-) Adobe Firefly
    • E-) dobe Sensei

    Açıklama: DALL-E 3: Görsel içerik üretiminde devrim yaratan DALL-E 3, yazılı metinleri görsellere dönüştürme becerisiyle dikkat çeker. Kullanıcıların hayal gücünü dijital bir gerçekliğe dönüştürmelerine olanak sağlar. OpenAI tarafından geliştirilen DALL-E 3, öncüsü DALL-E 2’nin genişletilmiş ve geliştirilmiş bir sürümüdür. ChatGPT-4 ile entegre çalışabilen bu sistem, yazı tabanlı talepleri görsellere dönüştürme konusunda etkilidir. Kullanıcılar, detaylı veya basit ifadelerle istedikleri tasarımı talep edebilir, böylece son derece yaratıcı ve özgün görseller elde edebilirler.

Ünite 6

  1. 1988 yılında kullanıcı deneyimi terimini ilk kez kullanan isim aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) Donald Norman
    • B-) Marc Hassenzahl
    • C-) Thomas Watson
    • D-) Alan Turing
    • E-) Nick Szabo

    Açıklama: Doğru yanıt A şıkkıdır
    1988 yılında kullanıcı deneyimi terimini ilk kez kullanan isim Donald Norman’dır.

  2. Aşağıdaki araçlardan hangisi kullanıcı davranışlarını analiz ederek tasarım önerileri sunar, görsel düzenlemeleri optimize eder ve kullanılabilirlik sorunlarını tespit eder?
    • A-) Runner
    • B-) Chatgpt
    • C-) Figma
    • D-) Hotjar
    • Cevap E-) Adobe Sensei

    Açıklama: Doğru yanıt E şıkkıdır
    kullanıcı davranışlarını analiz ederek tasarım önerileri sunar, görsel düzenlemeleri optimize eder ve kullanılabilirlik sorunlarını tespit eden araç Adobe Sensei’dir

  3. Aşağıdakilerden hangisi farklı tasarım varyasyonlarını karşılaştırarak hangisinin daha iyi performans gösterdiğini belirlemek için kullanılan temel bir yöntemdir?
    • A-) Kişiselleştirme
    • B-) Optimizasyon
    • C-) Prototip oluşturma
    • Cevap D-) A/B testi
    • E-) NLP

    Açıklama: doğru yanıt D şıkkıdır
    A/B testi farklı tasarım varyasyonlarını karşılaştırarak hangisinin daha iyi performans gösterdiğini belirlemek için kullanılan temel bir yöntemdir.

  4. Aşağıdakilerden hangisi gerçek zamanlı analizler yaparak hangi tasarımın daha etkili olduğunu hızlı bir şekilde belirler?
    • Cevap A-) Google Optimiza
    • B-) Runner
    • C-) Chatgpt
    • D-) Adobe Sensei
    • E-) Hotjar

    Açıklama: Doğru yanıt A şıkkıdır
    Gerçek zamanlı analizler yaparak hangi tasarımın daha etkili olduğunu hızlı bir şekilde belirleyen Google Optimiza’dır.

  5. Aşağıdakilerden hangisi yapay zekânın kullanıcı deneyimi (UX) tasarımına sağladığı katkılardan biri değildir?
    • A-) Kullanıcıların davranışlarını analiz ederek tasarım süreçlerine yön vermesi
    • B-) Kişiselleştirilmiş deneyimler sunarak kullanıcı memnuniyetini artırması
    • Cevap C-) Kullanıcıların tasarım sürecine manuel olarak daha fazla müdahale etmesini teşvik etmesi
    • D-) Manuel tasarım işlemlerini otomatikleştirerek zaman ve maliyet tasarrufu sağlaması
    • E-) Kullanıcıların memnuniyet düzeyini artırması

    Açıklama: Doğru yanıt C şıkkıdır
    Kullanıcıların tasarım sürecine manuel olarak daha fazla müdahale etmesini teşvik etmesi, sağladığı katkılardan biri değildir

  6. Bireysel öğeler yerine bütünsel bir algıya yönelme eğilimimizi açıklayan tasarım ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Ölçek
    • Cevap B-) Gestalt
    • C-) Denge
    • D-) Zıtlık
    • E-) Hiyerarşi

    Açıklama: Doğru yanıt C şıkkıdır
    Bireysel öğeler yerine bütünsel bir algıya yönelme eğilimimizi açıklayan tasarım ilkesi Gestalt’dır.

  7. Hem görsel hem video içerik üretiminde kullanılan, nesne algılama, video düzenleme ve stil transferi gibi özellikler sunan platform aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Google Optimiza
    • B-) Runner
    • C-) Chatgpt
    • D-) Adobe Sensei
    • Cevap E-) Runway ML

    Açıklama: Doğru yanıt E şıkkıdır
    Hem görsel hem video içerik üretiminde kullanılan, nesne algılama, video düzenleme ve stil transferi gibi özellikler sunan platform Runway ML’dir.

  8. Kullanıcı davranışlarını izlemek ve görselleştirmekte yararlanılan, sunduğu kayıtlar ve ısı haritalarıyla kullanıcıların hangi alanda daha çok etkileşimde bulunduğunu belirlemeye yarayan araç hangisidir?
    • A-) Runner
    • B-) Chatgpt
    • C-) Figma
    • Cevap D-) Hotjar
    • E-) Adobe Sensei

    Açıklama: Doğru yanıt D şıkkıdır
    Kullanıcı davranışlarını izlemek ve görselleştirmekte yararlanılan, sunduğu kayıtlar ve ısı haritalarıyla kullanıcıların hangi alanda daha çok etkileşimde bulunduğunu belirlemeye yarayan araç Hotjar’dır

  9. Kullanıcının sayfadaki göz hareketlerini yönlendirmek ve tasarım öğelerinin önem sırasına göre algılanmasını sağlamak amacıyla kullanılan ilke hangisidir?
    • A-) Ölçek
    • B-) Gestalt
    • C-) Denge
    • D-) Zıtlık
    • Cevap E-) Hiyerarşi

    Açıklama: Doğru yanıt E şıkkıdır
    Kullanıcının sayfadaki göz hareketlerini yönlendirmek ve tasarım öğelerinin önem sırasına göre algılanmasını sağlamak amacıyla kullanılan ilke hiyerarşidir

  10. OpenAI tarafından geliştirilen ve kullanıcı destek süreçlerinde yaygın olarak kullanılan araç aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Sensei
    • B-) Runner
    • Cevap C-) Chatgpt
    • D-) Figma
    • E-) Hotjar

    Açıklama: Doğru yanıt C şıkkıdır
    OpenAI tarafından geliştirilen ve kullanıcı destek süreçlerinde yaygın olarak kullanılan araç ChatGpt’dir

Ünite 7

  1. “Centaur yaklaşımı” ne anlama gelir?
    • A-) Yapay zeka insanı devre dışı bırakır
    • Cevap B-) İnsan ve yapay zeka birlikte çalışır.
    • C-) Yapay zeka kendi başına bilinçli karar alamayan bir araçtır.
    • D-) Etik kurallardan bağımsızdır.
    • E-) Sadece teknik işlerde kullanılır.

    Açıklama: Makinelerin yaratıcı süreçlerdeki rolleri destekleyici ve zenginleştirici olmalıdır, tümüyle ikame edici veya baskın değil. Ancak bu şekilde yapay zekânın tasarımın geleceğinde sorumlu ve güvenilir bir ortak olması mümkün olabilir
    İnsan-yapay zekâ etkileşimi bir “centaur” yaklaşımıyla yani karşılıklı ve tamamlayıcı bir anlayışla kurgulanmalıdır.

  2. Bir yapay zeka algoritmasının ayrımcı olup olmadığını nasıl belirleyebiliriz?
    • A-) Rastgele test yapılabilir.
    • B-) Sadece belli grupları test edilebilir.
    • C-) Sonuçları incelemeden kabul edilebilir.
    • D-) Ayrımcı algoritmaları kaldırılabilir.
    • Cevap E-) Farklı gruplarla karşılaştırılabilir.

    Açıklama: Bu sorunun çözümü için öncelikle algoritmalardaki önyargıların tespit edilmesi gereklidir. Bunun için çeşitli denetim ve test yöntemleri önerilmektedir. Örneğin farklı demografik gruplara ait dengeli veri setleri ile algoritmanın performansı karşılaştırmalı olarak ölçülebilir. Bir diğer teknik, girdilerden hassas özelliklerin (cinsiyet,
    etnik köken vb.) kaldırılmasıdır. Ancak bu yöntemin dolaylı ayrımcılığı önlemede yetersiz kaldığı da görülmüştür.

  3. Yapay zeka destekli sanatın gelecekte kendine özgün tarzını oluşturması mümkün müdür?
    • A-) Duygusal zekaya ulaşırsa sanat yapar.
    • B-) Toplum daha çok talep edecektir.
    • Cevap C-) Estetik yagılar zamanla değişebilir.
    • D-) Yapay zeka insanı geçecektir.
    • E-) Geleneksel sanat tamamen yok olacaktır.

    Açıklama: Bu manada sanat dünyasının ve eleştirmenlerin ön yargısız, esnek ve kapsayıcı bir
    tutum benimsemesi önem taşımaktadır. Yapay zekânın yaratıcılığı zenginleştirici katkıları görmezden gelinmemeli, insan zekâsına bir alternatif değil bir katalizör olarak değerlendirilmelidir (Miller, 2019). Hem insan hem de makine için sanatsal değer ve özgünlük kavramları çağa uygun şekilde güncellenmeli, yeniden yorumlanmalıdır.
    teknoloji ilerledikçe estetik yargı ve değer kriterlerinin de evrilmesi muhtemeldir. Belki de yapay zekâ sanatı zamanla kendi özgün ifade biçimlerini geliştirecek, yeni bir tür olarak kabul görecektir.

  4. Yapay zeka destekli tasarım araçlarının sürdürülebilirliğini sağlamak için ne yapılmalıdır?
    • A-) Sadece sanatsal amaçlarla kullanılmalı
    • Cevap B-) Şeffaf ve hesap verilebilir algoritmalar geliştirilmeli
    • C-) Tamamen kaldırılmalı
    • D-) Yalnızca büyük şirketler kullanmalı
    • E-) İnsan müdahalesi olmadan çalışmalı

    Açıklama: Yapay zekâ destekli tasarım araçlarının kullanımına dair etik şartnameler ve sorumluluk sözleşmeleri geliştirilmelidir (Morley vd., 2020). Bu metinlerde telif hakları, ön yargısızlık, şeffaflık, hesap verebilirlik gibi ilkeler vurgulanmalı, olası ihlal ve zararlar durumunda izlenecek adımlar belirtilmelidir. Sistemin karar verme mekanizmalarına da açıklık getirilmesi, kullanıcıların bilgilendirilmesi önem taşımaktadır
    Şeffaf algoritmalar, yapay zekanın etik ve sürdürülebilir olmasını sağlar.

  5. Yapay zeka destekli tasarım süreçlerinde ortaya çıkabilecek etik sorunlardan biri nedir?
    • A-) İş yükünün azalması
    • B-) Kullanıcı dostu olması
    • Cevap C-) Telif hakları ve mülkiyet sorunları
    • D-) Hız kazanması
    • E-) Yeni teknolojilere uyum sağlama

    Açıklama: Etik Boyutlar ve Tartışmalar / Telif Hakları ve Mülkiyet Sorunları başlğı altında çözüm yer almaktadır.
    Yapay zekânın görsel tasarım alanındaki en büyük etik sorunlarından biri, telif hakları ve fikri mülkiyet konusudur.

  6. Yapay zeka destekli tasarımlardaki hataların sorumluluğu neden belirsizdir?
    • A-) Hata olasılığının düşük olması
    • B-) İnsan müdahalesine izin vermemesi
    • Cevap C-) Sorumluluk geliştirici, kullanıcı ve veri sağlayıcı arasında paylaşılması
    • D-) Yasalar tüm hataları yazılımcıya yüklemesi
    • E-) Hatasız veriyle eğitilmesi

    Açıklama: Bir yapay zekâ aracı telif haklarını ihlal eden veya ayrımcı unsurlar içeren bir görsel ürettiğinde, bunun yükümlülüğü tasarımcıya mı, yazılımı geliştirene mi yoksa eğitim verisini sağlayana mı aittir tartışmalıdır (Brkan, 2019). Bir diğer belirsizlik, oluşabilecek zararların tazmini hususundadır. Yapay zekânın ürettiği hatalı
    veya yanıltıcı tasarımlar sebebiyle zarara uğrayanlar hangi mercilere başvurabilir, henüz netleşmemiştir.
    Yapay zeka hatalarının kime ait olduğu net olarak belirsizdir.

  7. Yapay zeka ile döngüsel ekonomi nasıl desteklenebilir?
    • A-) Tek kullanımlık ürünleri yaygınlaştırmak
    • B-) Geri dönüşümü azaltmak
    • Cevap C-) Sürdürülebilir tasarımlar geliştirmek
    • D-) Plastik kullanımını artırmak
    • E-) Doğal kaynakların tüketimini hızlandırmak

    Açıklama: Yapay zekâ, döngüsel ekonomi ve sıfır atık hedefleri doğrultusunda akıllı tasarımlara zemin hazırlayabilir. Ürünlerin tüm yaşam döngüsünü kapsayan simülasyonlar ve optimizasyonlar ile
    tasarımın çevresel ve ekonomik sürdürülebilirliği
    önemli ölçüde artırılabilir
    Yapay zekâ, ürünlerin geri dönüştürülebilirliğini analiz ederek sürdürülebilir tasarımlar geliştirir.

  8. Yapay zeka sistemlerinde ön yargılar neden ortaya çıkar?
    • A-) Bilinçli ayrımcılık yapar.
    • B-) Sadece belli gruplar kullanır.
    • C-) Otomatik çalışır.
    • Cevap D-) Veri setleri yanlıdır.
    • E-) Etik kurallarla tasarlanır.

    Açıklama: Derin öğrenme sistemleri, eğitildikleri veri setlerindeki dengesizlik ve yanlılık nedeniyle belirli kalıpyargıları pekiştirebil mektedir (Ntoutsi vd., 2020).
    Önyargı (Bias): Yapay zekâ sistemlerinin eğitim verilerindeki dengesizlikler veya yanlılıklar nedeniyle belirli gruplara karşı sistematik olarak ayrımcı davranması durumudur.

  9. Yapay zeka sistemlerinin çevresel etkilerinden biri nedir?
    • A-) Su tüketiminin azalması
    • B-) Geri dönüş süreçlerini yavaşlatması
    • C-) Doğal kaynakları artırması
    • Cevap D-) Enerji tüketimi ve karbon salınımı
    • E-) Sıfır atık hedefine ulaşması

    Açıklama: Örneğin GPT-3 gibi büyük dil modellerinin eğitimi için harcanan enerji, 100 yolcu uçağının ömür boyu yarattığı karbon emisyonuna eş değerdir (Patterson, 2022). DALL-E benzeri üretken modellerin çalıştırılması da hatırı sayılır elektrik sarfiyatı gerektirmektedir
    Yapay zekâ sistemleri ve veri merkezleri devasa miktarlarda enerji tüketmekte, ciddi karbon salınımına yol açmaktadır

  10. Yapay zeka tarafından üretilen sanat eserlerinde temel felsefi tartışma nedir?
    • A-) Yapay zeka sanatı toplum kabul etmez.
    • B-) Sadece belli sanatçılar kullanabilir.
    • C-) Sanatsal bağlam yoktur.
    • D-) Tüm sanatçılar kullanabilir.
    • Cevap E-) Teknik ustalık içerir ancak duygusal boyut eksiktir.

    Açıklama: Sanatın özünde insan duygu ve deneyimlerini yansıtma, yaratıcılık ve ifade özgürlüğü vardır. Fakat yapay zekâ araçları bu süreçleri taklit etme ve hatta belli teknik ölçütlerde aşma yeteneğine ulaşmışlardır. Resim veya müzikleri tarzından ayırt edilemeyecek şekilde kopyalayabilen, soyut kavramları bile görselleştirebilen
    sistemler mevcuttur. Dolayısıyla “yapay zekâ sanatçılığı” kavramı yeni bir olgu olarak karşımıza çıkmaktadır (Hong ve Curran, 2019).
    Bununla birlikte, bir sanat eserinin değerini salt teknik ustalık ile ölçmek doğru değildir. Sanatçının iç dünyası, duyguları, mesajı, bağlamı gibi unsurlar da çok önemlidir (Hertzmann, 2018). Yapay zekâlar henüz bu insani ve öznel nitelikleri tam anlamıyla yansıtamamaktadır.

  11. Yapay zeka çağında başarılı olmak için tasarımcıları hangi yetkinliklere ihtiyacı vardır?
    • Cevap A-) Teknik beceriler ve yaratıcı düşünme
    • B-) Mekanik tasarım ve analiz
    • C-) Veri madenciliği ve yazılım
    • D-) Yalnızca estetik bilgi
    • E-) İşletme ve pazarlama

    Açıklama: Tasarımcıların yaratıcılık ve problem çözme gibi üst düzey beceriler her zaman tasarımcıların tekelinde kalacaktır. Yapay zekâ ne kadar ilerlerse ilerlesin, insan sezgisi, empati yeteneği, eleştirel düşünme ve iletişim gücünün yerini alamayacaktır (Deterding vd, 2017). Fakat tasarımcıların da değişen çağa ayak uydurması,
    yapay zekâ okuryazarlıklarını geliştirmeleri şarttır. Veri analizi, algoritma tasarımı, kodlama gibi teknik yetkinlikleri içeren “computational design” yaklaşımını benimsemeleri gerekmektedir (Oxman, 2017).
    Tasarımcıların yaratıcılık ve problem çözme gibi üst düzey becerilerin yanında veri analizi, algoritma tasarımı, kodlama gibi teknik yetkinlikleri de ihtiyacı vardır.

  12. Yeşil Yapay Zeka yaklaşımının amacı nedir?
    • Cevap A-) Yapay zekanın çevresel etkilerinin azaltmak
    • B-) Daha büyük veri merkezleri inşa etmek
    • C-) Yapay zekayı enerji açısından daha maliyetli hale getirmek
    • D-) Yapay zekanın sadece belirli sektörlerde kullanımını teşvik etmek
    • E-) Yapay zeka teknolojilerini yasaklamak

    Açıklama: Yeşil yapay zekâ, çevre dostu, düşük karbonlu ve etik ilkelere uygun sistemler geliştirmeyi hedefler. Veri merkezlerinde yenilenebilir enerji kullanımı, bulut ve uç (edge) bilişim optimizasyonu, enerji tasarruflu donanımlar gibi yöntemler önerilmektedir (Schwartz vd., 2020). Yazılım düzeyinde de az parametreli, hafif modeller ve verimli algoritmalar geliştirilmelidir. Yapay zekâ destekli tasarım araçları bu ilkeler doğrultusunda tasarlanıp kullanıldığı takdirde, çevresel etkileri en aza indirgenebilecektir.
    Yeşil Yapay Zekâ, enerji verimliliğini artırarak çevresel etkileri minimize etmeyi amaçlar

Ünite 8

  1. Bilgisayar tarafından sağlanan duyusal uyarıcılar aracılığıyla deneyimlenen ve kişinin eylemlerinin kısmen ortamda ne olduğunu belirlediği yapay bir çevre ifadesi aşağıdakilerden hangisini tanımlar?
    • Cevap A-) Sanal Gerçeklik
    • B-) Artırılmış Gerçeklik
    • C-) Derin Öğrenme
    • D-) Yapay Zeka
    • E-) Makine Öğrenimi

    Açıklama: Sanal Gerçeklik (Virtual Reality, VR): Bilgisayar tarafından sağlanan duyusal uyarıcılar (görsel ve işitsel gibi) aracılığıyla deneyimlenen ve kişinin elemlerinin kısmen ortamda ne olduğunu belirlediği yapay bir çevre

  2. Artırılmış Gerçeklik tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) Bilgisayar tarafından üretilen içeriklerin gerçek dünyaya entegre edilerek kullanıcının çevresini algılamasını zenginleştiren etkileşimli bir deneyimdir.
    • B-) Bilgisayar tarafından sağlanan duyusal uyarıcılar aracılığıyla deneyimlenen ve kişinin ey- lemlerinin kısmen ortamda ne olduğunu belirlediği yapay bir çevre
    • C-) Gelecekte tamamlanması planlanan bir işin taslağını el yordamıyla çizmek
    • D-) İnsanların yüz hareketlerini ve sesini gerçeğe uygun olacak şekilde taklit etmek veya değiştirmek için yapay zekâ teknikleri aracılığıyla fotoğrafların, videoların veya seslerin kullanılması
    • E-) Algılama, akıl yürütme, hareket etme ve uyum sağlama yeteneğine sahip bir program

    Açıklama: Artırılmış Gerçeklik (Augmented Reality, AR):
    Bilgisayar tarafından üretilen içeriklerin gerçek dünyaya entegre edilerek kullanıcının çevresini algılamasını zenginleştiren etkileşimli bir deneyimdir. Bu dijital bilgiler, görüntüler, sesler ve diğer veriler gibi unsurları içerebilir ve kullanıcıların çevresiyle gerçek zamanlı olarak entegre edilir.

  3. Aşağıdakilerden hangisi Sanal Etkileyicilerden(Influencer) biridir?
    • Cevap A-) Aitana Lopez
    • B-) Leonie Hanne
    • C-) Negin Mirsalehi
    • D-) Lena Perminova
    • E-) Chiara Ferragni

    Açıklama: Sanal Etkileyiciler (Influencer) Yaratmak
    Sanal etkileyiciler ürünleri, hizmetleri ya da fikirleri sosyal medyada ve diğer dijital platformlarda tanıtan, bilgisayar tarafından yaratılmış karakterlerdir. İnsan davranışlarını taklit ederek, gerçek etkileyiciler gibi hedef kitlelerle etkileşime geçerler. Aitana Lopez, Lil Miquela, Shudu ve Lu do Magalu popüler sanal etkileyicilere örnek olarak verilebilir.

  4. Aşağıdakilerden hangisi Yapay Zekâ ve İnsan Yaratıcılığı Arasındaki Farklılıklarından biridir?
    • Cevap A-) Duygusal Zekâ ve Empati Eksikliği
    • B-) Sosyokültürel Değerlerle Uyuşmazlık
    • C-) Kişisel Verilerin Korunması
    • D-) Dezenformasyon ve Manipülasyon
    • E-) Telif Hakkı ve İntihal

    Açıklama: Yapay Zekâ ve İnsan Yaratıcılığı Arasındaki Farklılıklar
    Yapay zekâ ve insan yaratıcılığı arasındaki farklılıklar, özellikle bilişsel ve duygusal düzeylerde öne çıkmaktadır.
    Duygusal Zekâ ve Empati Eksikliği
    Yapay zekânın en büyük eksikliklerinden biri duygusal zekâya sahip olmamasıdır. Duygusal zekâ, insan yaratıcılığında sezgi, empati ve derin düşünce gibi yaratıcı süreçleri besleyen temel bir kaynaktır. Yapay zekânın empati eksikliği, yaratıcı süreçte insanın deneyimlediği derin duygusal katmanlara ulaşmasını en- geller (Fernandez, 2022) ve bu nedenle daha yüzeysel bir bakış açısına sahip olmasına neden olur. İnsan- ların yaratıcı süreci, bireyin kişisel deneyimleri ve duygusal zekâsıyla şekillenirken, Yapay zekânın yaratıcı süreci veriye dayalı modellemelerle sınırlıdır (Yılmaz, 2024).
    Yapay zekâ, duygusal zekâyı sadece analiz etmekle sınırlı kalır ve insan yaratıcılığının içsel motivasyonları, anlam arayışı ve duygusal derinliği ile kıyaslandığında Yapay zekânn yaklaşımı yüzeysel kalır.
    Özgünlük Yetersizliği
    İnsan yaratıcılığı, bireyin kendine özgü deneyimleri ve duygusal zekâsıyla şekillenerek özgünlüğünü kazanır. Buna karşın, yapay zekânın yaratıcı süreçleri daha çok taklit yeteneğine dayanır. Yapay zekâ, daha önceki verilerden türetilmiş içerikleri harmanlayarak yaratım yapar ancak yaratıcı sürecin derinliği bakımından insan yaratıcılığı ile kıyaslandığında geride kalır.
    Sanatın “Kimin Sanatı?” Olduğu Sorusu
    İnsan ve yapay zekânın ortak yarattığı eserlerde sanatçının kim olduğu, yaratıcı sürecin sorumluluğu- nun kime ait olduğu tartışmalı bir konudur. Yapay zekâ sanatçısı Refik Anadol’a göre “Yapay zekâ büyük veri setlerini işleyerek ve belirli algoritmalar kullanarak görseller, sesler ve diğer sanat formları oluşturabilir. Ancak bu sürecin arkasında, bu verileri seçen algoritmaları yöneten insan ya da ekibin yaratıcı vizyonu var- dır. Diğer bir deyişle yapay zekâ tarafından üretilen eserlerin arkasındaki sanatçı, yapay zekânın sağladığı araçları ve verileri kullanarak kendi sanatsal vizyonunu gerçekleştiren “insan”dır”(Anadol, 2024).

  5. Aşağıdakilerden hangisi sözcük insanların yüz hareketlerini ve sesini gerçeğe uygun olacak şekilde taklit etmek veya değiştirmek için yapay zekâ teknikleri aracılığıyla fotoğrafların, videoların veya seslerin kullanılmasını tanımlar
    • Cevap A-) Deepfake
    • B-) Yapay zeka
    • C-) Machine Learning
    • D-) Deep Learning
    • E-) Generative Al

    Açıklama: Deepfake: İnsanların yüz hareketlerini ve sesini gerçeğe uygun olacak şekilde taklit etmek veya değiştirmek için yapay zekâ teknikleri aracılığıyla fotoğrafların, videoların veya seslerin kullanılmasıdır.

  6. Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri yapay zekânın tasarım alanına getireceği olası potansiyel gelişmeleri içerir?
    I. Tasarımda yapay zekâ ve makine öğreniminin kullanımındaki artışa paralel olarak daha etkin ve kişiselleştirilmiş tasarım süreçleri
    II. Sanal ve artırılmış gerçeklik uygulamalarına daha fazla yer verilerek daha imersif (içi- ne alan) ve daha etkileşimsel (interaktif ) ağ deneyimleri
    III. 3d modeller ve prototipler yaratımı
    IV. Kullanıcı deneyimi ve erişilebilirlikte daha çok odaklanarak daha kullanıcı dostu ve sezgisel tasarımlar yaratımı
    V. Animasyon ve hareketli (motion) tasarıma daha çok yer verilmesi
    VI. Projeleri hızlı bir şekilde aynı oranda büyütmek ya da ya da küçültmek için bulut (cloud) çözümleri kullanılması
    • Cevap A-) I/II/III/IV/V/VI
    • B-) I/II/IV/V/VI
    • C-) II/III/IV/VI
    • D-) I/II/III/IV/V
    • E-) IV/V/VI

    Açıklama: Kısaca belirtmek gerekirse yapay zekânın tasarım alanına getireceği olası potansiyel gelişmeler şu şekilde sıralanabilir:
    • Tasarımda yapay zekâ ve makine öğreniminin kullanımındaki artışa paralel olarak daha etkin ve kişiselleştirilmiş tasarım süreçleri
    • Sanal ve artırılmış gerçeklik uygulamaları- na daha fazla yer verilerek daha imersif (içi- ne alan) ve daha etkileşimsel (interaktif ) ağ deneyimleri
    • 3d modeller ve prototipler yaratımı
    • Kullanıcı deneyimi ve erişilebilirlikte daha çok odaklanarak daha kullanıcı dostu ve sezgisel tasarımlar yaratımı
    • Animasyon ve hareketli (motion) tasarıma daha çok yer verilmesi
    • Projeleri hızlı bir şekilde aynı oranda büyütmek ya da ya da küçültmek için bulut (cloud) çözümleri kullanılması

  7. Aşağıdakilerden hangisi, mevcut verilerden kendisine benzer ve yenilikçi veri örnekleri oluşturma yeteneği ile yapay zekânın bir alt alanını oluşturan tanımın başlığıdır?
    • Cevap A-) Üretken Yapay Zekâ
    • B-) Derin Öğrenme
    • C-) Makine Öğrenimi
    • D-) Tasarım alanında yapay zeka
    • E-) Sanal Etkileyiciler

    Açıklama: Üretken Yapay Zekâ (Generative AI)
    Üretken yapay zekâ, mevcut verilerden kendi- sine benzer ve yenilikçi veri örnekleri oluşturma yeteneği ile yapay zekânın bir alt alanını oluştu- rur. Üretken yapay zekâ, belirli girdi verilerine dayanarak yeni veriler üreten modellerle başlamış, zamanla derin öğrenme teknikleri ile güçlendiril- miştir. Üretken yapay zekâ, özellikle dil işleme, görüntü oluşturma ve müzik üretimi gibi alan- larda yenilikçi ve yaratıcı sonuçlar üretir (Cosker, 2021, s. 473). Görüntü oluşturmaya DALL-E ör- nek verilebilirken, metin ve dil işlemeye ChatGPT örnek gösterilebilir.

  8. Eskiz ne demektir?
    • Cevap A-) Gelecekte tamamlanması planlanan bir işin taslağını el yordamıyla çizmek
    • B-) Algılama, akıl yürütme, hareket etme ve uyum sağlama yeteneği
    • C-) Daha fazla veriye maruz kaldıkça performansı gelişen algoritma
    • D-) Çok katmanlı sinir ağlarının büyük miktarda veriden öğrenme süreci
    • E-) İnsanların yüz hareketlerini ve sesini gerçeğe uygun olacak şekilde taklit etmek veya değiştirmek

    Açıklama: Eskiz: Taslak; gelecekte tamamlanması planlanan bir işin taslağını el yordamıyla çizmek

  9. Makine Öğrenimi nedir?
    • Cevap A-) Daha fazla veriye maruz kaldıkça performansı gelişen algoritmalar
    • B-) Algılama, akıl yürütme, hareket etme ve uyum sağlama yeteneğine sahip bir program
    • C-) Makine öğreniminin bir alt kümesi; çok katmanlı sinir ağlarının büyük miktarda veriden öğrenme süreci
    • D-) Gelecekte tamamlanması planlanan bir işin taslağını el yordamıyla çizmek
    • E-) Bilgisayar tarafından sağlanan duyusal uyarıcılar aracılığıyla deneyimlenen ve kişinin ey- lemlerinin kısmen ortamda ne olduğunu belirlediği yapay bir çevre

    Açıklama: Makine Öğrenimi:
    Daha fazla veriye maruz kaldıkça performansı gelişen algoritmalar.
    Makine öğrenimi, örnek verilerden ve geçmiş deneyimlerden yola çıkarak otomatik olarak öğrenme ve geliştirme yeteneği sağlayan, bilgisayar sistemlerinin kullanılmasıyla geliştirildiği bir dizi yöntemden oluşmaktadır. Bu şekilde, üretilen eski bilgilerden oluşan veri kümesine dayanarak yeni çıkarımlar yapılabilmektedir.

  10. İnsanlar arasında bilgiyi aktarmak, duyguları ifade etmek ve etkilemek için görsel unsurlar kullanarak iletişim kurma sürecine ne isim verilir?
    • Cevap A-) Görsel iletişim
    • B-) Yapay zeka
    • C-) Görsel tasarım
    • D-) Derin öğrenme
    • E-) Makine öğrenimi

    Açıklama: Görsel iletişim, insanlar arasında bilgiyi aktarmak, duyguları ifade etmek ve etkilemek için görsel unsurlar kullanarak iletişim kurma sürecidir. Etkileyicilik, dikkat çekicilik, evrensellik, yüksek ikna kabiliyeti ve sadelik gibi özellikler görsel iletişimin temelini oluşturur. İyi tasarlanmış görseller, insanların dikkatlerini çeker, duygularını etkiler, farklı kültürler arasında anlaşılabilir ve kolaylıkla iletişim kurabilir