Dijital Video Kurgu ve Efekt - Çıkmış Sorular

Ünite 1

Film Yapımcıları

  1. Aşağıdakilerden hangisi Edwin Porter’in yönettiği filmlerden biridir? (4 kez soruldu)
    • A-) Bir Ulusun Doğuşu
    • B-) Arka Pencere
    • C-) Trenin Gara Girişi
    • Cevap D-) Amerikalı İtfaiyecinin Hayatı
    • E-) Hoşgörüsüzlük

    Açıklama: Edwin S. Porter, günümüzde izlemeye alışık olduğumuz, belli bir anlatı dizisi olan filmler üretmeyi amaçlayan Amerikalı film yapımcısıdır. Metinde ‘Büyük Tren Soygunu’ (1903) ve ‘Amerikalı İtfaiyecinin Hayatı’ (1903) filmleri Edwin Porter’a atfedilmiştir. (Metin Sayfa 2)

Çekim Ölçekleri

  1. Baş plan olarak da bilinen ve duyguları en iyi yansıtan çekim ölçeği aşağıdakilerden hangisidir? (4 kez soruldu)
    • A-) Bel plan
    • B-) Göğüs plan
    • Cevap C-) Yakın plan
    • D-) Çok yakın plan
    • E-) Ayrıntı plan

    Açıklama: Ünite 1’de çekim ölçekleri doğrudan listelenmemiştir ancak Ünite 3’te ‘Çekim ölçekleri’ kurgu ritmini etkileyen etkenlerden biri olarak sayılmıştır. Ancak, Ünite 1’de Lumière kardeşlerin filmlerinden bahsederken ‘iç hareket’ vurgulanmış, bu da daha geniş açılı çekimlere işaret edebilir. Yakın plan (C) ise genellikle duyguyu en iyi yansıtan ölçek olarak kabul edilir. Ünite 1’de ‘Yakın plan’ ile ilgili detaylı bilgi bulunmasa da, genel sinema terminolojisinde duygusal yoğunluğu en çok veren plan Yakın Plan’dır (Close Up). Sorunun bağlamında duyguyu en iyi yansıtan plan Yakın Plan’dır.

Ünite 2

Dijital Görüntü Teknolojileri

  1. Televizyon yayınlarında video görüntüsünü oluşturmak için kullanılan iki temel tarama yönteminden biri olan ve 576p, 1080p gibi ifadelerde “p” harfi ile gösterilen tarama yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Görüntü hızı (video rate) tarama
    • Cevap B-) Tek geçişli (progressive) tarama
    • C-) Bit derinliği (bit rate) tarama
    • D-) Kareli (piksel) tarama
    • E-) Geçmeli (interlaced) tarama

    Açıklama: Dijital görüntü teknolojilerinde, Full HD (1920x1080) gibi ifadelerde geçen ‘p’ harfi, tarama yönteminin ‘progressive’ (aşamalı/ilerlemeli) olduğunu gösterir. ‘i’ harfi ise ‘interlaced’ (alan taramalı) demektir.

Erken Anlatım Yönelimi

  1. Aşağıdakilerden hangisi izleyici isteği doğrultusunda öykü anlatımına yönelen ilk yönetmenlerden biridir?
    • A-) Lumiere Kardeşler
    • Cevap B-) Edwin Porter
    • C-) Pudovkin
    • D-) Orson Welles
    • E-) Rudolph Arnheim

    Açıklama: Edwin Porter, günümüzde izlemeye alışık olduğumuz filmlere benzer ve belli bir anlatı dizisi olan filmler üretmeyi amaçlamış ve izleyici isteği doğrultusunda öykü anlatımına yönelmiştir. Bu anlamda belki de ilk anlatıcılardan birisi olmuştur.

Erken Video Teknolojileri

  1. Aşağıdakilerden hangisi “kinetografı” ilk kullanan kişilerden biridir?
    • A-) Sergei Eisenstein
    • B-) Ernest Hemingway
    • C-) Rudolph Arnheim
    • Cevap D-) Thomas Edison
    • E-) Walt Disney

    Açıklama: Metinde Thomas Edison’un da bir dönem kameramanlığını yapmış olan Edwin S. Porter’dan bahsedilmektedir. Ancak bu sorunun cevabını bulmak için Thomas Edison’un ‘kinetografı’ ilk kullananlardan biri olduğu bilgisi gereklidir. Kinetograf, Thomas Edison’un 1891’de geliştirdiği, filmin ilk görsel kayıt cihazıdır (sözlü kaynaklarda bu bilgi teyit edilmektedir, özetlerde Edison’un adı geçmektedir). Metinde Edison’dan bahsedilmesi ve kinetografın ilk hareketli görüntü cihazı olması nedeniyle D şıkkı doğrudur.

Film Yapım Aşamaları

  1. Kurgunun yer aldığı aşama aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Prodüksiyon
    • B-) Tretman
    • C-) Sinopsis
    • Cevap D-) Post prodüksiyon
    • E-) Pre prodüksiyon

    Açıklama: Kurgu süreci, yapım (prodüksiyon) aşamasından sonra başlayan ve filmin son haline getirilmesini içeren post prodüksiyon aşamasının kritik bir kısmıdır.

Georges Méliès Filmleri

  1. Aşağıdakilerden hangisi Georges Melies’in filmlerinden biridir?
    • Cevap A-) Kaybolan Kadın
    • B-) Büyük Tren Soygunu
    • C-) Trenin Gara Girişi
    • D-) Bisiklet Hırsızları
    • E-) Kuşlar

    Açıklama: Georges Méliès, Lumière kardeşlerin gerçekçi yaklaşımlarının ötesinde, kendi hayal dünyasını yansıtmayı amaçlayan biçimci bir yönetmendir. Kurguyu sihirbazlığı andıran numaralar ve anlatımlar için bir araç olarak kullanmıştır. ‘Aya Seyahat’ (1902) veya ‘Kaybolan Kadın’ (1896) gibi filmleri, kurgu aracılığıyla filmik zaman ve mekan üreterek bu çabalarını ortaya koymuştur (Ünite 2).

Kare Hızı Kavramları

  1. Bir görüntüde kare içindeki uzamsal fazlalıkları değil, kareden kareye oluşan geçici fazlalığı saptayıp onları azaltmayı amaçlayan sıkıştırma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Kareyi silme
    • B-) Sahneler arası sıkıştırma
    • Cevap C-) Kareler arası sıkıştırma
    • D-) Sahne sayısını azaltma
    • E-) Kare içi doldurma

    Açıklama: Hızlı çekim (Fast Motion/Accelerated Motion) zamanın hızlanmış gibi görünmesini sağlarken, ağır çekim zamanın yavaşlamış gibi görünmesini sağlar. Akan çekim (Bullet Time/Flow Motion) ise bu ikisinin karışımıdır. Ancak soruda ‘kare içindeki uzamsal fazlalıkları değil, kareden kareye oluşan geçici fazlalığı saptayıp onları azaltmayı amaçlayan sıkıştırma yöntemi’ soruluyor. Bu tanım, zaman içindeki değişimi (geçicilik) hedefleyen sıkıştırma türüyle ilgilidir. Metinlerde sıkıştırma (compression) kavramından bahsedilir, ancak sorunun spesifik tanımı video sıkıştırma tekniklerinden Temporal Compression (Geçici Sıkıştırma) ile yakından ilgilidir. Ünite 4’te, az örnekleme (Subsampling) ve sıkıştırma (compression) ile dosya boyutunun azaltılmasından bahsedilir. Temporal Compression, kareler arasındaki farkı sıkıştırır. Bu, ‘geçici fazlalığı’ azaltma tanımına en yakındır.

Kurgu Amaçları

  1. Aşağıdakilerden hangisi kurgunun temel amaçlarından biri değildir?
    • A-) Dramatik vurguyu belirginleştirmek
    • Cevap B-) Kamera kullanımını kolaylaştırmak
    • C-) Alt metin oluşturmak
    • D-) Anlatı açıklığını sağlamak
    • E-) Estetik ögeler arasında denge oluşturmak

    Açıklama: Kurgunun temel amaçları anlatı açıklığı sağlamak, dramatik vurguyu belirginleştirmek, alt metin oluşturmak/güçlendirmek ve estetik ögeler arasında denge oluşturmaktır. Filmdeki bir sahnenin sonunda ekranda bir süre kalması (durağanlık), süreklilik kurgusunun bir parçası olsa da, temel amaçlar arasında sayılmaz. (Metin Sayfa 1)

Video Kurgu Tarihçesi

  1. Aşağıdakilerden hangisi ilk hareketli görüntü cihazıdır? (2 kez soruldu)
    • A-) Gearofon
    • B-) Kinema
    • C-) Stenograf
    • Cevap D-) Kinetograf
    • E-) Gramofon

    Açıklama: Moviola isimli makine, 1917’de geliştirilmiş ve 1924’ten itibaren bir kurgu sistemine dönüştürülerek sinema filmi kurgusunda hızla yayılmıştır. Bu, video kurgusunun gelişimindeki erken dönemdeki önemli teknolojik adımdır. (Metin Sayfa 2)

Ünite 3

Devamlılık Kurgusu

  1. Bir sahnedeki mekânsal tutarlılığı ve yönelimi korumaya yarayan en önemli unsur aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) Geçiş kuralı
    • B-) Hareket uyumu
    • Cevap C-) 180 derece kuralı
    • D-) Hareket yönü
    • E-) Bakış yönü

    Açıklama: Devamlılık kurgusunun temelinde, hareket, uzam ve zaman unsurlarının bir plandan diğerine geçerken bütünlük ve tutarlılık arz etmesi yatar. Bu durum, klasik kurgu anlayışının (Hollywood biçimi) görünmez kurgusunu oluşturur ve mekânsal tutarlılığı korur. (Metin Sayfa 3)

  2. Aşağıdakilerden hangisi devamlılık kurgu anlayışının bileşenlerinden biri değildir?
    • A-) 180 derece kuralı
    • B-) 30 derece kuralı
    • C-) Hareket uyumu
    • D-) Çekim ölçeği uyumu
    • Cevap E-) Sıçramalı kesme

    Açıklama: Blain Brown’a göre devamlılık türleri içerik, hareket, konum ve zaman devamlılığıdır. Öyküsel ses veya ekran içi ses kullanımı ise ses kurgusu/anlatımı ile ilgilidir, devamlılık kurgusunun bileşeni değildir.

Devamlılık Kurgusu Türleri

  1. Aşağıdakilerden hangisi görsel sürekliliği sağlayabilmek için kurgudan kurguya geçişleri içeren sürekliliği temel alan montaj türüdür?
    • A-) Sekmeli montaj
    • B-) Tonal montaj
    • Cevap C-) Ritmik montaj
    • D-) Efekte dayalı montaj
    • E-) Uzunluk montajı

    Açıklama: Devamlılık kurgusu, klasik kurgu anlayışının temelidir ve duraklamayan, zaman ve mekân açısından açıklanamayan, şaşırtıcı geçişlerden arındırılmış, görsel süreklilik sağlayan bir yapı sunar. Sıçramalı kesme (Jump Cut) ise sürekliliği bozar.

Geçiş Teknikleri

  1. Kameranın çok hızlı bir şekilde sağa ya da sola doğru çevrinmesine ne ad verilir? (4 kez soruldu)
    • A-) Hızlı çekim
    • B-) Akan çekim
    • C-) Hızlı oynatım
    • D-) Ağır çekim
    • Cevap E-) Ani pan

    Açıklama: Ani Pan Tekniği (Whip Pan/Flash Pan/Swish Pan), kameranın çok hızlı bir şekilde sağa ya da sola doğru pan (çevrinme) yaparak iki farklı konuyu birbirine bağlamasına verilen addır. Bu teknik, hızlı pan hareketi sırasında görüntüdeki bulanıklık kullanılarak geçiş sağlar. (Metin Sayfa 2)

Karakter Odaklı Kesme

  1. Karakterlerin özellikle gözlerindeki odaklanma, yön değiştirme gibi faktörlerden dolayı yapılan kesme türü aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Ritim
    • B-) Bilgi kesmesi
    • Cevap C-) Motivasyon kesmesi
    • D-) Ses kesmesi
    • E-) Renk kesmesi

    Açıklama: Karakterlerin özellikle gözlerindeki odaklanma, yön değiştirme gibi faktörlerden dolayı yapılan kesme türü, genellikle ‘Karakter Odaklı Kesme’ veya daha genel bir ifadeyle ‘Aksiyon Odaklı Kesme’ olarak adlandırılır. Ünite 3’te Walter Murch’un kesme kurallarından bahsedilirken, eyleme/aksiyona odaklanma (Aksiyonun üç boyutlu yapısı) %4 pay almıştır. Ancak, Ünite 3’te bu tür kesme türleri için özel bir isimlendirme verilmemiştir. Ama Ünite 3’te ‘Murch Kurgu Kuralları’ arasında en yüksek payı %51 ile ‘Duygu’ almıştır ve bunu %23 ile ‘Öykü’ takip eder. Eğer bu, doğrudan bir karakterin bakış açısını takip eden bir kesme ise, bu durum genellikle kurgunun ‘Duygu’ veya ‘Öykü’ amacına hizmet eder. Metinlerde spesifik olarak ‘karakterin göz odaklı kesmesi’ şeklinde bir terim yer almadığı için, en uygun genel terim olan ‘Aksiyon’ veya ‘Öykü’ odaklı kesme kabul edilebilir. Şıklar verilmediği için, en temel kurgu amaçlarından biri olan ‘Duygu’ veya ‘Öykü’ye hizmet eden kesme olarak varsayılabilir. (Bu sorunun kesin cevabı için şıklara ihtiyaç vardır, ancak Ünite 3’teki Murch kurallarına göre Duygu/Öykü ile ilişkilidir.)

Kurgu Geçiş Teknikleri

  1. _______ ekranın görüntünün kendinden sonraki görüntünün tarafından ekranın bir tarafına doğru ilerleyerek ekrandan çıkarılmasıdır.
    • A-) Donma tekniği
    • B-) İris-out
    • Cevap C-) Silme tekniği
    • D-) Netleşme
    • E-) Bindirme

    Açıklama: Soruda bahsedilen teknik, bir çekimin ekranın bir tarafından diğer tarafına doğru ilerleyerek kaybolmasıdır. Ünite 3’te ‘Görüntü ve Sesleri Düzenleme’ başlığı altında farklı geçiş araçları anlatılmıştır. Özellikle ‘Silme tekniği (Wipe)’ geçişi, bir çekimin sona ererken diğerinin gelmesine izin veren ve genellikle bir hareketle (örneğin bir nesnenin ekranda kaymasıyla) geçişi sağlayan bir tekniktir. Sorudaki ‘ekranın bir tarafına doğru ilerleyerek ekrandan çıkarılması’ tanımı, Wipe (Silme) tekniğinin bir biçimini veya Wipe geçişinin bir özelliğini tanımlamaktadır. İris-out (B) bir daire şeklinde kapanmayı ifade ederken, ‘Silme tekniği’ (C) bir çekimin diğerine yer değiştirmesini ve kaybolmasını ifade eder. Şıklar arasında en uygun olanı Silme tekniği (Wipe) veya onunla ilgili bir geçiştir. Verilen doğru cevap (C) Silme tekniği bu tür bir hareketi içerir.

Kurgu Kuralları

  1. Hangi kareden sonrasına keseceğiniz konusunun kararsızsanız, kesin kurgu prensibi uzun kesin.
    • A-) Bilgi
    • Cevap B-) Pay bırakmak
    • C-) Motivasyon
    • D-) Ses soğuşu
    • E-) Duygu

    Açıklama: Ünite 3’teki ‘Pay Bırakmak’ başlığı altında, ‘Bu tür kararsızlık durumlarında yapılması gereken, çekimlerin kesme paylarının uzun tutulmasıdır’ denilmektedir. Bu, kurguda kararsız kalınan durumlarda esneklik sağlamak için kullanılan bir prensiptir.

Kurgu Kuramları

  1. İzleyici bir sonra ne görmek ister?
    İzleyici bir sonra ne görmelidir?
    İzleyici bir sonra ne göremez?
    İzleyicinin bir sonra ne görmesini isterim?
    Yukarıdaki soruları sormak kurgudaki hangi faktörün izini sürmektir?
    • A-) Ses
    • B-) İnce kurgu
    • C-) Marker
    • Cevap D-) Bilgi
    • E-) Motivasyon

    Açıklama: Walter Murch’un kurgu kurallarından bahseden metinde, kurgunun altı kuralı sıralanmıştır: Duygu, Öykü, Ritim, Göz takibi, Perdenin iki boyutlu yapısı ve Aksiyonun üç boyutlu yapısı. Metinde ‘Bilgi bütün kurgu tercihlerinin en temel gerekçesidir. Her yeni çekim izleyiciye yeni bir bilgi sunmalıdır’ ifadesi yer almaktadır. İzleyicinin bir sonraki çekimde ne göreceği bilgisiyle ilgilidir. Kurgunun temel amacı olan ‘Bilgi’ faktörü, izleyicinin ne görmesi gerektiği sorusuna en yakın cevaptır. (Sorular ‘izleyiciye hangi bilgiyi vereceğim’ bağlamında ele alınmıştır.)

  2. Bir film kurgusunun sağlıklı ilerleyebilmesi için kesmenin zamanlamasının anlatı bağlamında değerlendirilmesi gerekir. Yukarıdaki durumda sorulması gereken soru aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Çekimin netliği nasıl?
    • B-) Kesmenin marker işareti var mı?
    • Cevap C-) Kesmenin nedeni nedir?
    • D-) Kesmenin biçimi nasıl?
    • E-) Çekimin devamlılığı nasıl?

    Açıklama: Ünite 3’teki ‘Kesmenin Zamanı ve Nedeni’ başlığı altında, ‘Film kurgusunun sağlıklı ilerleyebilmesi için kesmenin zamanlamasını anlatı bağlamında yanıtlayabilecek daha doğru ve her zaman sorulması gereken bir soru vardır: “Kesmenin nedeni nedir?”’ ifadesi geçmektedir. Bu, kurgu kararlarının arkasındaki temel motivasyonu ve gerekçeyi sorgular. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.

Kurgu Teknikleri

  1. Aşağıdakilerden hangisi “temanın çağrışımları ile aktarılmasını” ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir? (4 kez soruldu)
    • Cevap A-) Leit-motif
    • B-) Signifier
    • C-) Montage
    • D-) Zıtlıklar
    • E-) Sembolizm

    Açıklama: Walter Murch’a göre kurgunun altı kuralından birincisi ve en önemlisi Duygu’dur (%51). Murch, kurgunun hikayeyi anlatmasının ötesinde dramatik etki yaratmak için kullanıldığını ve en geçerli nedenin temanın çağrışımları ile aktarılmasını ifade eden ‘Duygu’ olduğunu belirtmiştir. (Metin Sayfa 3)

  2. Bir sahnenin ya da filmin sonunda ekrandaki görüntünün son karesinin bir süre ekranda kalmasına ne ad verilir?
    • A-) Silme
    • B-) İris
    • C-) Kesme
    • D-) Zincirle
    • Cevap E-) Donma

    Açıklama: Plan-Sekans Tekniği (Long Take), bir sahnenin tek plandan (çekimden) oluşmasını ifade eder ve kesintisiz bir şekilde çekildiğinden, kurgu sürecinde sürekliliği bozacak bir işlem yapılmaz. Ancak, metinde bu teknikle ilgili olarak ‘çekim bitiminde durma’dan bahsedilmemiştir. ‘Durağanlık’ (Still Frame) ise genellikle kurguda bir kareyi sabitleme yöntemidir. Soru, ‘Plan-Sekans’ın sürekli akışını değil, bir karenin ekranda kalmasını soruyor. Eğer kastedilen ‘Still Frame’ ise, bu kurgunun bir parçasıdır, ancak en yakın terim ‘Plan-Sekans’ın akışı değil, bir kareyi sabitleme eylemidir. (Metin Sayfa 2)

  3. Bir sahnede seyirci üzerinde gerginlik yaratan bir olayın sonuçlanmasını ya da sonucun seyirciye geciktirilmesine ne ad verilir?
    • Cevap A-) Kesme geciktirmesi
    • B-) Kısa kesme
    • C-) Parça
    • D-) Geriye gidiş
    • E-) 30 derece kuralı

    Açıklama: Kesme Geciktirmesi (Suspense Time) tekniği, bir sahnede seyirci üzerinde gerginlik yaratan bir olayın sonuçlanmasını veya sonucun seyirciye gösterilmesini geciktirerek merak ve gerilimi yüksek tutmayı amaçlar.

Kurguda Geçiş Türleri

  1. Siyah ekranda beliren küçük bir dairenin gittikçe genişleyerek tüm ekranı kaplaması tekniğine ne ad verilir? (2 kez soruldu)
    • A-) Netleşme
    • Cevap B-) İris-in
    • C-) Bindirme
    • D-) Açılma
    • E-) Kararma

    Açıklama: Siyah ekranda beliren dairenin genişleyerek ekranı kaplaması tekniği, genellikle ‘dissolve’ (eriyik) veya özel bir ‘wipe’ (silme) geçiş türü ile ilişkilendirilir. Ancak metinde özel olarak bahsi geçen ve sinema tarihinin ilk yıllarından itibaren var olan, ancak Çapraz Kesme (Cross Cut) ve Plan-Sekans (Long Take) olmayan, temel geçiş türü kesmedir. Ancak sorunun tanımına en uygun olan ve genellikle başlangıç/bitiş için kullanılan teknik ‘Fade-in’ veya ‘Fade-out’ olabilir. Ses kurgusunda ‘fade-in’ ve ‘fade-out’tan bahsedilir. Görüntüde ise, metinde spesifik olarak adlandırılmamış olsa da, genellikle ‘Dissolve’ (Eriyik) bir sonraki sahneye geçişte kullanılır. Eğer bu bir geçiş efekti ise ve metinde sadece Kesme, Cross Cut ve Plan Sekans’tan bahsedilmişse, bu geçiş türlerinden biri olmalıdır. Genellikle siyah ekranda bir dairenin genişlemesi ‘Iris’ (İris) geçişidir. Metinde ‘Iris’ geçişi açıkça geçmemektedir. Ancak ses kurgusunda ‘fade-in’ ve ‘fade-out’ anlatılırken ‘video kurgusunda bindirme/kesme’ olarak bahsedilir. Video kurgusunda ‘dissolve’ veya ‘wipe’ tercih edilir. Verilen seçenekler (Cut, Cross Cut, Plan Sekans) arasında bu tanıma uyan spesifik bir teknik yoktur. Ancak, ‘Wipe’ geçişi, bir çizginin veya şeklin ekranı temizlemesiyle gerçekleşir. Bu, ‘dairenin genişlemesi’ tanımına en yakın seçeneklerden biridir.

Çapraz Kesme Tekniği

  1. İki farklı mekânda meydana gelen ve birbirleriyle bağlantılı olan iki olay arasında kesmelerle gidip gelme tekniğine ne ad verilir?
    • A-) Sıçramalı kesme
    • B-) Eşlemeli kesme
    • C-) Kesme geciktirmesi
    • Cevap D-) Çapraz kesme
    • E-) Kısa kesme

    Açıklama: İki farklı mekânda meydana gelen ve birbirleriyle bağlantılı olan iki olay arasında kesmelerle gidip gelme tekniğine Çapraz Kesme Tekniği (Cross Cut) adı verilir. Ünite 3’te, ‘Çapraz Kesme Tekniği (Cross Cut)’ başlığı altında, ‘İki farklı mekânda meydana gelen ve birbirleriyle bağlantılı olan iki olay arasında kesmelerle gidip gelme tekniğidir’ şeklinde tanımlanmıştır.

Ünite 4

Desteklenen Dosya Formatları

  1. Aşağıdakilerden hangisi Adobe Premiere Pro’da içe aktarmada desteklenen video dosya türlerinden biri değildir? (2 kez soruldu)
    • A-) MOV
    • B-) AVI
    • C-) WMV
    • Cevap D-) EXE
    • E-) MP4

    Açıklama: Adobe Premiere Pro’nun desteklediği dosya türleri arasında MP4, MOV, AVI, MPEG-2, WMV, WAV, MP3 gibi popüler türler sayılmıştır (Ünite 4). ProRes ise Apple’ın kendi video formatıdır ve genellikle yüksek kaliteli düzenleme için kullanılır. Ünite 4’te ‘Dışa Aktarma (Export)’ başlığı altında H.264, MPEG-4, AVI, QuickTime, WMV, HEVC, ProRes ve diğer birçok formatın desteklendiği belirtilmektedir. Ancak, kayıpsız ses formatları arasında WAV ve AIFF (Audio Interchange File Format) sayılmıştır (Ünite 8). Soru 2’de ‘ses’ formatları soruluyor. Ünite 8’de kayıpsız ses formatları WAV ve AIFF olarak belirtilmiştir. Ünite 4’te ise desteklenen genel formatlar listelenirken ProRes video formatı olarak geçmektedir. Eğer soru video formatlarını kastediyorsa ProRes desteklenir. Eğer ses formatlarını kastediyorsa WAV ve AIFF desteklenir. Ünite 8’de ise MP3, AAC, Ogg Vorbis (kayıplı) ve WAV, AIFF (kayıpsız) ses formatları listelenmiştir. ProRes genellikle video formatıdır. WAV ve AIFF ses formatları desteklenir, MP3 desteklenir. Bu durumda ProRes video formatı olarak kabul edilirse, listedeki ses formatları (MP3, AAC, Ogg Vorbis, WAV, AIFF) desteklenir. Ancak soruda video formatlarından biri değildir deniliyor ise, ProRes video formatıdır ve desteklenir. Soru 2’nin formatları ses mi video mu belirtilmediğinden, Ünite 4’teki listeye göre ProRes desteklenir. Ünite 8’deki ses formatları listesine bakıldığında, MP3, AAC, Ogg Vorbis, WAV, AIFF sayılmıştır. Bu listede ProRes yoktur. Bu nedenle ProRes’in ses formatı olarak listelenmemesi en olası cevap olabilir. Ancak Ünite 4’te ProRes video formatı olarak listelenmiştir ve desteklenmektedir. Soru 2, video dosya türlerini sormaktadır ve listede olmayan birini aramaktadır. Ünite 4’te desteklenenler: H.264, MPEG-4, AVI, QuickTime, WMV, HEVC, ProRes. MP3, AAC, Ogg Vorbis ses formatlarıdır. WAV, AIFF ses formatlarıdır. Soruda ‘video dosya türlerinden biri değildir’ denildiğine göre, seçenekler verilmediğinden kesin bir cevaba ulaşmak zor. Ancak Ünite 8’de ses formatları listelenirken MP3, AAC, Ogg Vorbis (kayıplı) ve WAV, AIFF (kayıpsız) sayılmıştır. Ünite 4’te ProRes listelenmiştir. Şıklarda MP3 olsaydı, MP3 ses formatı olduğu için cevap olabilirdi. Varsayalım ki şıklar Ünite 8’deki ses formatlarıdır: MP3, AAC, Ogg Vorbis, WAV, AIFF. Bu durumda ProRes listede yoksa cevap olur. Ünite 4’te ise ProRes listelenmiştir. Verilen metinlere dayanarak, MP3, AAC, Ogg Vorbis kayıplı ses formatlarıdır. WAV, AIFF kayıpsız ses formatlarıdır (Ünite 8). ProRes ise Ünite 4’te video formatı olarak listelenmiştir. Soru, video formatlarını sorduğuna göre, listede olmayan birini bulmalıyız. Şıklar verilmediğinden, en olası cevap, Ünite 8’de ses formatı olarak detaylıca listelenen birinin (örneğin MP3 veya AAC) video formatı olarak sayılmamasıdır. Ancak, Ünite 4 listesinde ProRes var. Eğer seçeneklerde olmayan biri varsa o cevap olur. Kesin bir şık olmadığı için, Ünite 8’deki ses formatlarından birini (örn: MP3) seçelim, çünkü bu formatlar öncelikli olarak ses formatıdır ve video formatları listesinde geçmez (ProRes video formatı olarak geçer).

Dijital Görüntü Özellikleri

  1. Gerçek dünyadaki renkler dijital hale getirilirken görüntünün her pikselinde renklerin ne kadar yoğun, derin bir şekilde temsil edileceğini belirleyen değer aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Çerçeve oranı
    • Cevap B-) Bit derinliği
    • C-) Tarama yöntemi
    • D-) Kare Hızı
    • E-) Piksel sayısı

    Açıklama: Gerçek dünyadaki renklerin dijital hale getirilirken her pikselde ne kadar yoğun ve derin temsil edileceğini belirleyen değere ‘Bit derinliği’ (Bit depth) veya ‘Renk derinliği’ denir. Yüksek bit derinliği, daha fazla renk ayrıntısı demektir. (Metin Sayfa 2)

Dijital Veri Sıkıştırma

  1. Bir görüntüde kare içindeki uzamsal fazlalıkları saptayıp onları azaltmayı amaçlayan sıkıştırma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) Kareler arası sıkıştırma
    • B-) Sahneler arası sıkıştırma
    • C-) Kare sayısını azaltma
    • D-) Sahne sayısını azaltma
    • Cevap E-) Kare içi sıkıştırma

    Açıklama: Dijital kurgu yazılımlarının ortaya çıkışındaki temel engellerden biri olan sıkıştırma, videonun kapladığı yeri azaltmak için yapılır. Metinde ‘az örnekleme ve sıkıştırma’nın, görüntülerin kapladığı yeri azaltmak için yapılan işlemler olduğu belirtilmiştir. Sıkıştırma, kayıplı veya kayıpsız olabilir. (Metin Sayfa 2, 3)

Dışa Aktarma (Export)

  1. Aşağıdaki hangisi bir projenin son halinin, kullanıma veya dağıtım için uygun bir dosya formatında kaydedilmesi işlemidir?
    • Cevap A-) Export
    • B-) On İzleme
    • C-) Import
    • D-) Kodlama
    • E-) Render

    Açıklama: Dışa Aktarma (Export) kavramı, bir projenin son halinin, kullanım veya dağıtım için uygun bir dosya formatında kaydedilmesi işlemidir. Bu işlem, proje tamamlandıktan sonra gerçekleştirilen son adımdır. (Metin Sayfa 4)

Kurgu Veri Yönetimi

  1. Ön Kurgu (Off-line editing) işlemi bittikten sonra hangi görüntülerin kullanıldığını, hangi çekimin hangi aralığının kullanıldığını kaydetmek için kullanılan listeye ne ad verilir?
    • A-) Çekim listesi (SL)
    • B-) Yapım sonrası (post prodüksiyon) listesi (PPL)
    • C-) Çekim senaryosu (SS)
    • Cevap D-) Kurgu karar listesi (EDL)
    • E-) Film çekim takvimi (MSS)

    Açıklama: Ön Kurgu (Off-line editing) tamamlandıktan sonra, hangi çekimlerin, hangi aralıklarının kullanılacağını gösteren liste, orijinal film materyali kurgulanırken referans olarak kullanılır ve bu listeye EDL (Edit Decision List) yani Kurgu Karar Listesi adı verilir.

Kurgu İş Akışı

  1. Kurguda işleyişin hızlanması için görüntülerin daha az yer kaplayan düşük kalitede kopyalarının çıkarılmasına ne ad verilir? (2 kez soruldu)
    • A-) Seçmeli format
    • B-) Bilgisayar (computer) format
    • C-) Kurgu (editing) format
    • Cevap D-) Vekil (proxy) format
    • E-) Büyük (big) format

    Açıklama: Kurguda işleyişin hızlanması için büyük projelerde, yüksek çözünürlüklü orijinal materyalin (proxy’siz) yerine, daha az yer kaplayan düşük kalitede kopyalarının çıkarılması ve bu kopyalarla yapılan kurgu işlemine ‘Ön Kurgu (Off-line editing)’ denir. Bu düşük kaliteli kopyalara ‘proxy’ (vekil) adı verilir.

  2. ______ orijinal medya dosyalarının daha küçük, daha az işlem gücü gerektiren versiyonlarıdır ve özellikle düşük performanslı bilgisayarlarda veya büyük ve karmaşık projelerde düzenleme sürecini hızlandırır. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
    • Cevap A-) Proxy Dosyaları
    • B-) Zip Dosyalar
    • C-) Exe Dosyalar
    • D-) Sıkıştırılmış Dosyalar
    • E-) Çıktı Dosyaları

    Açıklama: Proje iş akışında, orijinal yüksek çözünürlüklü medya dosyalarının yönetimi ve düzenleme sürecinde bilgisayarın performansını düşürmemek için kullanılan, daha küçük ve daha az işlem gücü gerektiren düşük çözünürlüklü kopyalara ‘proxy’ (vekil) adı verilir. Bu, özellikle büyük ve karmaşık projelerde düzenleme sürecini hızlandırmak için kullanılır.

Program Monitörü

  1. Aşağıdakilerden hangisi zaman çizelgesi (timeline) üzerinde yapılan tüm düzenlemelerin ve değişikliklerin gerçek zamanlı izlenmesini sağlar? (2 kez soruldu)
    • Cevap A-) Program Monitörü
    • B-) Kaynak Monitörü
    • C-) Efekt Kontrolleri
    • D-) Ses Mikseri
    • E-) Araçlar Paneli

    Açıklama: Program Monitörü (Program Monitor), zaman çizelgesi (timeline) üzerinde yapılan tüm düzenlemelerin ve değişikliklerin gerçek zamanlı olarak izlenmesini sağlayan bileşendir. (Metin Sayfa 3)

Sekans Ayarları

  1. Aşağıdakilerden hangisi görüntüde kare hızının (frame rate) karşılığıdır? (3 kez soruldu)
    • A-) Geçişe içindeki yatay ve dikey kare sayısıdır.
    • B-) Bir filmin boyunca ekranda görünen kare sayısıdır.
    • Cevap C-) Bir saniyede başına düşen kare sayısıdır.
    • D-) Karelerin aralarındaki hız durumudur.
    • E-) Kare ve çerçeve arasındaki hızdır.

    Açıklama: Sekans Ayarları bölümünde, zaman tabanı (Timebase) ayarının, bir saniye içerisinde gösterilecek olan kare sayısını (FPS değeri olarak da bilinir) belirttiği açıklanmaktadır. (Metin Sayfa 2)

Video Codec Uyumluluğu

  1. Aşağıdaki codeclerden hangisi geniş uyumluluk ve dengeli dosya boyutu/kalite oranı için sıklıkla tercih edilir?
    • A-) UHD
    • Cevap B-) H.264
    • C-) MPEG-5
    • D-) ProRes
    • E-) M4A

    Açıklama: H.264 codec’i, videoyu en iyi şekilde sıkıştıran, düşük dosya boyutları sağlayan ve internet yayınları, video paylaşım siteleri ve mobil cihazlar için ideal bir format olarak metinde belirtilmiştir, bu da geniş uyumluluk ve dengeli dosya boyutu/kalite oranı sunduğu anlamına gelir.

Yapay Zeka

  1. Adobe Premiere Pro’nun 2023 sürümü olan 24.0.3’te aşağıdaki yapay zeka platformlarından hangisi ile zenginleştirilmiş özellikler sunulmuştur? (2 kez soruldu)
    • A-) Adobe Creative Suite
    • B-) Adobe Smart Edit
    • C-) Adobe Cloud Al
    • D-) Adobe Intelligence
    • Cevap E-) Adobe Sensei

    Açıklama: Metin, gelişen teknolojilerle birlikte Yapay Zekâ kavramının ortaya çıktığını ve sinema filmlerinin kurgusunda kendine yer edindiğini belirtmektedir. Adobe Premiere Pro’nun sunduğu zengin özelliklerin arasında Yapay Zekâ tabanlı uygulamaların olduğu ima edilmektedir (Özellikle 2000’li yıllardan sonraki gelişmeler bağlamında). (Metin Sayfa 1)

İçe Aktarma

  1. Proje panelinde oluşturduğunuz yeni projeniz için düzenlemeye geçmeden önce dosyalarınızı __________ gerekir.
    • A-) içe aktararak
    • B-) render ederek
    • C-) simetrik etmek
    • Cevap D-) import etmek
    • E-) sıkıştırmak

    Açıklama: Proje panelinde oluşturduğunuz yeni projeniz için düzenlemeye geçmeden önce dosyalarınızı içe aktarmak (import) gerekir (Ünite 4).

İçe Aktarma (Import)

  1. Proje panelinde oluşturduğunuz yeni projeniz için düzenlemeye geçmeden önce dosyalarınızı ______ gerekir.
    Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
    • A-) export etmek
    • B-) sıkıştırmak
    • C-) senkron etmek
    • Cevap D-) import etmek
    • E-) render etmek

    Açıklama: Proje panelinde oluşturulan yeni proje için düzenlemeye geçmeden önce dosyaların programa alınması işlemine ‘İçe Aktarma (Import)’ denir. Bu, dosyaları organize etmenin ilk adımıdır. (Metin Sayfa 2)

  2. Proje panelinde oluşturduğunuz yeni projeniz için düzenlemeye geçmeden önce dosyalarınızı ______ gerekir.
    • A-) sesi eklemek
    • B-) Kamu spotu kurgusu
    • C-) Reklam filmi kurgusu
    • Cevap D-) Müzik videosu kurgusu
    • E-) Ses kurgusu

    Açıklama: Metinde, Dijital Kurgu Programlarının Tanımı ve Tarihçesi başlığı altında, Proje panelinde oluşturulan yeni proje için düzenlemeye geçmeden önce dosyaların içe aktarmanın (import) gerektiği belirtilmiştir. İçe aktarılan dosyalar proje panelinde görüntülenir.

Ünite 5

Belgesel Kurgusu İş Akışı

  1. A-roll ve B-Roll çekimlerin devreye girdiği iş akışı aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) Müzik videosu kurgusu
    • B-) Reklam filmi kurgusu
    • Cevap C-) Belgesel röportaj kurgusu
    • D-) Ses kurgusu
    • E-) Kamu spotu kurgusu

    Açıklama: A-Roll ve B-Roll çekimlerin devreye girdiği iş akışı Belgesel Kurgusu İş Akışı’dır. Ünite 5’te, ‘Belgesel Kurgusu İş Akışı’ başlığı altında, ‘Röportajlara dayalı belgesel kurgusunda A-Roll ve B-Roll çekimleri devreye girer’ ifadesi yer almaktadır.

Proje Klasör Yapısı

  1. Aşağıdakilerden hangisi Footage klasöründe yer alır? (2 kez soruldu)
    • A-) Raporlar
    • B-) Yazılar
    • C-) Notlar
    • Cevap D-) Videolar
    • E-) Grafikler

    Açıklama: Metinde, Proje Kurulumu başlığı altında klasörleme önerileri verilmiştir. Buna göre, dışa aktarılan (Export) nihai videoların ‘Exports’ klasöründe kayıt edilmesi gerektiği belirtilmiştir. ‘Footage’ veya ‘Media’ terimi ise ham video/ses dosyaları için kullanılır.

Senkronize Ses Ekleme

  1. Görüntüye in ve out verdikten sonra sekansta imleci görüntüyü girmek istediğimiz yere getirir ve virgül tuşuna basarız. Seçtiğimiz görüntü sekansa imlecin sağ tarafını ittirerek girer. Yukarıda anlatılan kurgu tekniği aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) Overwrite edit
    • B-) Dissolve edit
    • C-) Mask edit
    • D-) Cut edit
    • Cevap E-) Insert edit

    Açıklama: Metinde, Ses Dosyalarını Eşlemek (Senkron) başlığı altında, zaman çizelgesinde ses kanallarının alt alta konulduktan sonra, fare ile sağ tıklayıp ‘Synchronize’ komutunu vererek, ‘Audio’ işaretleyerek yazılımın ses dalgalarını tarayıp otomatik senkron işlemi yaptığı anlatılmaktadır. Virgül (,) tuşu, seçilen klibi imlecin sağ tarafına iterek eklemeyi sağlayan hızlı bir kurgu eylemidir (bu genellikle ‘Overwrite Edit’ veya ‘Insert Edit’ ile ilişkilidir), ancak soruda bahsedilen ‘virgül tuşuyla kesme ve sağ tarafa iterek ekleme’ eylemi, senkronizasyonun kendisi değil, o aşamada kullanılan bir kurgu kısayoludur. Ancak bu tanım, genellikle senkronizasyon sonrası yerleştirme aşamasını anlatmaktadır. Sorudaki eylemlerin tamamı (IN/OUT verme, klibi timeline’a alma, senkronize etme) genel kurgu sürecini kapsar. Ancak verilen detaylar (virgül tuşu kullanımı) en çok Ripple Edit veya Insert Edit ile ilişkilidir. En yakın tanım olarak, senkronize edilmiş seslerin timeline’a yerleştirilmesi ve kaydırılması süreci kurgunun parçasıdır, ancak bu özel kısayolun adı doğrudan verilmemiştir. Ünite 5’te senkronizasyon anlatılırken, kurgu sonrası yerleştirme aşaması anlatılmaktadır. Bu sorunun cevabı muhtemelen ‘Insert Edit’ veya ‘Ripple Edit’ kısayollarından biriyle ilişkilidir, ancak metin bunu doğrudan adlandırmamıştır. Ancak, sorunun odak noktası ses senkronizasyonu tamamlandıktan sonra timeline’a yerleştirme eylemidir. Bu bağlamda, en uygun teknik, ‘Synchronize’ komutunun kullanımını takiben yapılan yerleştirme eylemidir. Metinde bu özel kısayolun adı geçmediği için, en yakın bağlam olan ‘Ses Dosyalarını Eşlemek (Senkron)’ süreci temel alınır.

Ünite 6

Doygunluk (Saturation)

  1. Vectorscope üzerindeki bir renk, merkez noktadan uzaklaşmaya başladıkça o rengin aşağıdaki temel bileşenlerinden hangisi değişir? (4 kez soruldu)
    • Cevap A-) Doygunluğu
    • B-) Beyaz dengesi
    • C-) Siyah dengesi
    • D-) Renk ayarı
    • E-) Tonu

    Açıklama: Vectorscope, renk tonu (Hue) ve doygunluk (Saturation) bilgilerini görselleştirmek için kullanılır. Merkez noktadan uzaklaşmak, rengin saflığının (doygunluğunun) azalması anlamına gelir. Ünite 6’da ‘Doygunluk (Saturation)’ başlığı altında, ‘Bir rengi tanımlamak için kullanılan üçüncü terim doygunluktur. Doygunluk, renk tonunun saflığını ifade eder’ şeklinde tanımlanmıştır. Merkezden uzaklaşmak saflığın azalması demektir.

Renk Bileşenleri

  1. Bir çekimdeki en açık pikseller ile en koyu pikseller arasındaki farka ne ad verilir? (3 kez soruldu)
    • A-) Gama
    • B-) Siyah ve beyaz dengesi
    • C-) Renk dengesi
    • D-) Piksel yoğunluğu
    • Cevap E-) Kontrast oranı

    Açıklama: Ünite 6’daki ‘Kontrast Oranı’ tanımı şöyledir: ‘Bir çekimdeki en açık pikseller ile en koyu pikseller arasındaki farktır.’ Bu, doğrudan sorunun tanımını karşılamaktadır.

Renk Düzenleme

  1. Aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
    • Cevap A-) Belgesel röportaj kurgusu
    • B-) Kamu spotu kurgusu
    • C-) Reklam filmi kurgusu
    • D-) Müzik videosu kurgusu
    • E-) Ses kurgusu

    Açıklama: Renk düzeltme, bir görüntünün genel rengini değiştirme (genellikle beyaz ve siyah seviyelerini dengeleme) işlemidir ve bu, temel renk düzeltme unsurları kullanılarak film boyunca tutarlı bir renk sıcaklığı elde etmek için yapılır. Görünüm inşası ise ruh hali, günün saati, mekân, popüler görünümler ve stilize görünümler oluşturma aşamasıdır. Bu iki aşamayı içeren doğru sıralama: Önce Düzeltme Aşaması (Renk Düzeltme), sonra Görünüm İnşası olmalıdır.

Renk Geçişleri

  1. İki çekim arasındaki renk uyumunu sağlarken aşağıdaki hangi görüntüleme aracı iki çekimi bir arada görmeyi sağlar?
    • A-) Dissolve
    • B-) Curve
    • Cevap C-) Wipe
    • D-) RGB
    • E-) Blur

    Açıklama: Ünite 6’daki ‘Görüntü İnşası’ başlığı altında, iki çekimi birbirine dengelemek için kullanılan ‘wipe’ özelliğinden bahsedilmektedir: ‘Böylelikle birbirine eşleyeceğimiz iki çekim aynı ekranda yer alıyor.’ Wipe, iki görüntünün yan yana (veya üst üste) gösterildiği bir geçiş türüdür ve genellikle renk dengelemesi sırasında iki çekimi aynı anda karşılaştırmak için kullanılır.

Renk Kavramları - Gama

  1. Bir pikselin sayısal değeri ile gerçek parlaklığı arasındaki ilişkiye ne ad verilir? (2 kez soruldu)
    • A-) Piksel artışı
    • B-) Siyah seviyesi
    • Cevap C-) Gama
    • D-) Piksel yoğunluğu
    • E-) Beyaz dengesi

    Açıklama: Metinde, Renk Kavramları başlığı altında Gama’nın, bir görüntünün genel parlaklığı olduğu ve özellikle bir pikselin sayısal değeri ile gerçek parlaklığı arasındaki ilişkiyi ifade ettiği belirtilmiştir.

Renk Tonu (Hue)

  1. Tek bir renk tonunun tüm varyasyonlarının kullanıldığı renk şeması aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Monolog
    • B-) Üçlü renk düzeni
    • C-) Analog
    • D-) Tamamlayıcı
    • Cevap E-) Monokromatik

    Açıklama: Tek bir renk tonunun tüm varyasyonlarının (parlaklık ve doygunluk eklenerek/çıkarılarak) kullanıldığı renk şeması, Ton (Hue) bileşenini ifade eder. Ünite 6’da ‘Renk Tonu (Hue)’ başlığı altında, ‘Ton, bir rengin renk çarkındaki konumudur: kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, camgöbeği, mavi, menekşe (veya mor) ve macenta’ şeklinde tanımlanmıştır. Diğer bileşenler (Parlaklık ve Doygunluk) tonun varyasyonlarıdır.

İkincil Geliştirme Araçları

  1. Görüntüdeki bir kısmı izole ederek sadece o kısımla ilgili ayarlar yapmaya olanak sağlayan araç aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) Log
    • B-) Primaries bars
    • C-) RGB
    • D-) YRGB
    • Cevap E-) Qualifier

    Açıklama: Görüntüdeki bir kısmı (belirli bir renk veya ışık aralığına sahip) izole ederek sadece o kısımla ilgili ayarlar yapmaya olanak sağlayan araçlar ‘İkincil Geliştirme Araçları’ (Secondary Qualifiers) başlığı altında anlatılmıştır. Ünite 6’da, ‘İkincil Geliştirme Araçları’ başlığı altında, ‘Belirgin bir renk veya ışık aralığına sahip düzensiz şekilli bir nesneyi izole etmeniz gerektiğinde “secondary qualifiers” hızlı ve esnektir’ bilgisi yer almaktadır.

Ünite 7

3 Boyutlu Post Prodüksiyon

  1. Aşağıdakilerden hangisi 3 boyutlu post prodüksiyonun amaçlarından biri değildir? (2 kez soruldu)
    • A-) Devamlılığı desteklemek
    • B-) İzleyici beklentisini ve göz konforunu en üst düzeye çıkarmak
    • Cevap C-) Canlı aksiyon çekimlerin miktarını azaltmak
    • D-) Derinlik izlenimi yaratmak
    • E-) Yaratıcılığı desteklemek

    Açıklama: 3 boyutlu post prodüksiyon, genellikle CGI (Computer Generated Imagery) ile ilgilidir. Ünite 7’de CGI’ın amaçları arasında fotogerçekçi saç, deri, kumaş, bulutlar, sis, ateş ve sıvı yaratma becerisinde ustalaşmaktan bahsedilmiştir. Ayrıca, bir CGI unsurunun canlı aksiyon videoya entegrasyonu (Digital Compositing) ve set genişletme gibi uygulamalardan bahsedilmiştir. Dijital fotoğraf kameralarla yapılan sesli video çekimlerinde (Ünite 8’de de geçer) ses/görüntü senkronizasyonu ve kamera takibi önemlidir. Ancak, 3 boyutlu post prodüksiyonun temel amacı, yaratıcı görsel efektler üretmektir. Ses kayıtlarını kayıpsız formatta tutmak (Ünite 8) veya kurgu aşamalarını (Ünite 2) yönetmek, görsel efektlerin amaçlarından biri değildir; bunlar post prodüksiyonun farklı disiplinleridir.

Görsel Efekt Teknikleri

  1. Mevcut çekimlerden daha panoramik bir en boy oranına (aspect ratio) ihtiyaç duyulduğunda aşağıdaki yöntemlerden hangisi uygulanmalıdır? (3 kez soruldu)
    • Cevap A-) Set genişletme
    • B-) Kalabalık kopyalama
    • C-) Hareket takibi
    • D-) Mat boyama
    • E-) Kamera takibi

    Açıklama: Ünite 7’de ‘Set Genişletme (Set Extension)’ tanımı verilmiştir: ‘Set genişletme, mevcut maddi ya da fiziksel imkansızlıklar nedeniyle prodüksiyon ile elde edilemeyecek mekânsal genişletmenin, mat boyama, canlı aksiyon ya da CGI olarak üretilmiş ögeleri kullanarak, birleştirme yöntemleri ile genişletilmesi anlamına gelir.’ Bu teknik, daha geniş (panoramik) bir en boy oranı elde etmek için kullanılır. Diğer teknikler (Kalabalık Kopyalama, Hareket Takibi, Mat Boyama, Kamera Takibi) bu amaca doğrudan hizmet etmez.

  2. Gerçekçi bir görüntü oluşturabilmek için her bir karenin canlı aksiyondaki karakterler ya da nesneler üzerinden çizilmesine ne ad verilir?
    • A-) Extrude
    • B-) Keying
    • Cevap C-) Rotoskop
    • D-) Pen Tool
    • E-) Green Screen

    Açıklama: Ünite 7’deki ‘Rotoskop (Roto-Scoping)’ tanımı şöyledir: ‘Rotoskop, gerçekçi bir görüntü oluşturabilmek için her bir karenin canlı aksiyondaki karakterler ya da nesneler üzerinden çizilmesi anlamına gelir.’ Bu, temel olarak her kareyi manuel olarak izini sürerek izole etme sürecidir.

Görsel Efekt Uygulamaları

  1. Aşağıdakilerden hangisi kalabalık kopyalama (crowd duplication) yaparken dikkat edilmesi gerekenlerden biri değildir?
    • Cevap A-) Mat boyama
    • B-) Rotoskop
    • C-) Renk doğrulama
    • D-) Maskeleme
    • E-) Key’leme

    Açıklama: Soruda kalabalık kopyalama (Crowd Duplication) yaparken dikkat edilmesi gerekenlerden biri olmayan şık sorulmaktadır. Ünite 7’de ‘Kalabalık Kopyalama (Crowd Duplication)’ başlığı altında bu sürecin temel yaklaşımlarının renk doğrulama, maskeleme, rotoskop ve key’leme (yeşil/mavi perde) yaparak son görüntüyü oluşturmak olduğu belirtilmiştir. Mat Boyama (A) ise genellikle sete dahil edilemeyen mekanları oluşturmak için kullanılan ayrı bir tekniktir (Matte Painting), kalabalık kopyalamanın temel bir parçası (ana bileşeni) değildir.

  2. Aşağıdakilerden hangisi görsel efekt uygulama süreçlerinden biri değildir? (3 kez soruldu)
    • Cevap A-) Freeze Frame (Kare Dondurma)
    • B-) Chroma Key (Mavi-Yeşil Perde)
    • C-) Rotoskop (Rotoscoping)
    • D-) Matchmove (Hareket Eşleştirme)
    • E-) Digital Matte Painting (Dijital Mat Boyama)

    Açıklama: Görsel efekt uygulama süreçleri Ünite 7’de altı ana başlık altında incelenmiştir: Chroma Key (Mavi-Yeşil Perde), Rotoskop (Rotoscoping), Matchmove (Hareket Eşleştirme), Digital Matte Painting (Dijital Mat Boyama), Digital Compositing (Dijital Kurgu) ve Animation (Üç Boyutlu Animasyon). Ses miksajı (Ünite 8) veya kurgu kurallarının uygulanması (Ünite 3) görsel efekt süreçleri arasında sayılmaz.

Hareket Yakalama

  1. Motion Capture süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
    Bir aktörün, kameranın izleyebileceği özel işaretlerle (veya performans yakalama durumunda, oyuncunun yüzüne boyanmış noktalarla) kaplı bir hareket yakalama giysisi giyerek aksiyon içinde bulunması ile gerçekleşir.
    Oyuncunun sadece el, kol hareketlerini belirli bir rota izleyerek taklit eder.
    Bu süreç bir oyuncunun yüz ifadelerini kaydetmeyi içerdiğinde, buna genellikle “Performans Yakalama” denir.
    3 boyutlu karakter oyuncunun gerçekleştirdiği en ufak hareketi bile gerçekçi bir şekilde yapar.
    Kameralar ve sensörler tarafından yakalanan veriler, daha sonra hareket yakalama yazılımı kullanılarak bir 3 boyutlu iskelet modeline eşlenir.
    • A-) Bir aktörün, kameranın izleyebileceği özel işaretlerle (veya performans yakalama durumunda, oyuncunun yüzüne boyanmış noktalarla) kaplı bir hareket yakalama giysisi giyerek aksiyon içinde bulunması ile gerçekleşir.
    • Cevap B-) Oyuncunun sadece el, kol hareketlerini belirli bir rota izleyerek taklit eder.
    • C-) Bu süreç bir oyuncunun yüz ifadelerini kaydetmeyi içerdiğinde, buna genellikle “Performans Yakalama” denir.
    • D-) 3 boyutlu karakter oyuncunun gerçekleştirdiği en ufak hareketi bile gerçekçi bir şekilde yapar.
    • E-) Kameralar ve sensörler tarafından yakalanan veriler, daha sonra hareket yakalama yazılımı kullanılarak bir 3 boyutlu iskelet modeline eşlenir.

    Açıklama: Hareket Yakalama (Motion Capture) tanımında, sürecin bir oyuncunun hareketlerini dijital olarak kaydetme ve bunu 3 boyutlu modele aktarma işlemi olduğu belirtilir. ‘Oyuncunun sadece el, kol hareketlerini belirli bir rota izleyerek taklit eder’ ifadesi yanlıştır çünkü Mocap, oyuncunun tüm hareketlerini (yüz ifadeleri, vücut hareketleri vb.) yakalamayı amaçlar ve bu, rotadan bağımsız, doğal hareketlerdir. Bu nedenle B şıkkı yanlıştır.

Spill Terimi

  1. Aşağıdakilerden hangisi Spill teriminin tanımıdır?
    Karakterin ışık koşullarının canlı aksiyon çekimindeki ışık koşullarına uygun hale getirilmesi ve renk doğrulama süreçlerinin tamamını tanımlayan terimdir.
    Yeşil ekrana özneye geri yansıyan renkli ışığı ifade eder.
    Arka planda yer alması gereken ortam sesi, ışık koşulu ve materyal ile oluşturulmasını ifade eder.
    Bilgisayar tarafından oluşturulan görüntüler ile film çekimindeki uygulanmış efektleri oluşturan görsel efektleri tanımlamar.
    Gerçekçi bir görüntü oluşturabilmek için her iki taraf da aksiyondaki nesneler için, ya da nesneler üzerinden çizimidir.
    • A-) Mat boyama
    • Cevap B-) Rotoskop
    • C-) Maskeleme
    • D-) Key’leme
    • E-) Renk doğrulama

    Açıklama: Spill terimi, yeşil ekranda çekim yapılırken, öznenin (karakterin) yeşil ekrandan yansıyan renkli ışığı geri almasını ifade eder. Ünite 7’de ‘Yeşil Ekran Birleştirme (Greenscreen Compositing)’ başlığı altında, ‘Spill, yeşil ekrandan öznenize geri yansıyan renkli ışığı ifade eder’ şeklinde net olarak tanımlanmıştır.

Yeşil Ekran Teknikleri

  1. Aşağıdakilerden hangisi Spill teriminin tanımıdır? (2 kez soruldu)
    • A-) Bilgisayar tarafından oluşturulan görüntüler ile film ve televizyonda dijital olarak oluşturulan görsel efektleri tanımlamar.
    • Cevap B-) Yeşil ekrandan özneye geri yansıyan renkli ışığı ifade eder.
    • C-) Gerçekçi bir görüntü oluşturabilmek için her bir karenin canlı aksiyondaki karakterler ya da nesneler üzerinden çizimidir.
    • D-) Karakterin ışık koşullarının canlı aksiyon çekimdeki ışık koşullarına uygun hale getirilmesi ve renk doğrulama süreçlerinin tamamını tanımlayan terimdir.
    • E-) Arka planda yer alması gereken öğeler, istenen açı, ışık koşulu ve materyal ile oluşturulmasını ifade eder.

    Açıklama: Metinde, Yeşil Ekran Birleştirme başlığı altında Spill terimi açıklanmıştır. Spill, yeşil ekrandan özneye geri yansıyan renkli ışık demektir ve bu ışığın ön plandaki karakterler üzerine düşmesini engellemek için belli önlemler alınması gerektiği belirtilmiştir.

Ünite 8

Dijital Ses Formatları

  1. Aşağıdakilerden hangisi Adobe Premiere Pro’da içe aktarmada desteklenen ses dosya türlerinden biri değildir? (4 kez soruldu)
    • A-) MP3
    • B-) AIFF
    • C-) AAC
    • Cevap D-) MP4
    • E-) WAV

    Açıklama: Profesyonel ses kurgusunda kayıpsız (lossless) formatlar tercih edilir. WAV ve AIFF kayıpsız formatlardır. MP3 ise kayıplı (lossy) bir formattır ve genellikle profesyonel/sinema kurgusunda orijinal veri kaybı nedeniyle tercih edilmez. (Metin Sayfa 2)

Dinamik Alan

  1. Ses sinyalinin en düşük ve en yüksek seviyesi arasındaki farka ne ad verilir? (3 kez soruldu)
    • A-) Toplam güç
    • Cevap B-) Dinamik alan
    • C-) Yetersiz seviye
    • D-) Sessizlik
    • E-) Gürültü

    Açıklama: Ses sinyalinin en düşük ve en yüksek seviyesi arasındaki farka ‘dinamik alan’ (dynamic range) adı verilir. Ünite 8’de, ‘Ses Monitörleri ve Ses Sinyal Seviyeleri’ başlığı altında, ‘Ses sinyalinin en düşük ve en yüksek seviyesi arasındaki fark da “dinamik alan

Ses Efekt Uygulaması

  1. Kurgu yazılımında ses kliplerine ayrı ayrı ses efektleri eklenip uygulanabildiği gibi bu işlemi ses mikseri aracılığıyla yapmayı da sağlayan araç aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Media Browser
    • Cevap B-) Audio Track Mixer
    • C-) Effect Controls
    • D-) Hard Limiter
    • E-) Clip FX Editor

    Açıklama: Ünite 8’de, ‘Ses Kliplerine Efekt Eklemek ve Hazır Ayarlar Oluşturmak’ başlığı altında, ‘Ses kliplerine efekt eklerken bu işlem için “Effects” penceresinin açılması/seçilmesi gerekir’ denildikten sonra, ‘Ses mikseri aracılığıyla yapmak da mümkündür. Bu işlem için “Audio Track Mixer” aracını açmak gerekir’ ifadesi bulunmaktadır. Bu, hem bireysel klibe hem de tüm ses kanalına efekt ekleme imkanı sunan ‘Audio Track Mixer’ın varlığını doğrular.

Ses Giriş/Çıkış Sorunları

  1. Ses kayıtlarında kullanılan mikrofon ile bilgisayar hoparlörleri birbirine yakın olduğunda aşağıdakilerden hangisi oluşur?
    • A-) Video sinyalde titreme
    • B-) Bilgisayar ses kartında aşırı ısınma
    • Cevap C-) Seste geri dönüş
    • D-) Timecode hatası
    • E-) Seste patlama

    Açıklama: Ünite 8’de, ‘Ses Monitörleri ve Ses Sinyal Seviyeleri’ başlığı altında, ses kayıt cihazlarının veya mikrofonların diğer ekipmanlara yakın olması durumunda oluşabilecek sorunlardan doğrudan bahsedilmemekle birlikte, ses kaydı ve dinleme süreçlerinin hassasiyeti vurgulanmıştır. Ancak, ses sinyallerinin kendisinin (örneğin bir kayıttan diğerine aktarılırken veya ses kartına yakın bir cihazdan gelen sinyalden kaynaklı olarak) birbiriyle etkileşime girerek geri dönüşe neden olabileceği genel ses mühendisliği prensibidir. Soruda belirtilen durum (kayıt ve dinleme cihazlarının yakınlığı) tipik olarak ‘seste geri dönüş’ (feedback) oluşmasına neden olur. Bu durum, ses sistemlerinin temel bir sorunudur.

Ses Kliplerini Ayırma

  1. Video görüntü ile videoya bağlı olan ses kanalı/kanalları istenildiğinde birbirinden bağımsız hale getirebilir ve tekrar birbirine bağlayabilir. Yukarıdaki ifadeye göre bu işlemleri gerçekleştirmek için aşağıdaki hangi ikili kullanılır?
    • Cevap A-) Unlink ve Link
    • B-) Fade-down ve Fade-up
    • C-) Pan ve solo
    • D-) Fade-in ve Fade-out
    • E-) Cut ve Crossfade

    Açıklama: Ünite 8’in ‘Video ve Ses Kliplerini Ayırma’ başlığı altında, ‘Video kanalında herhangi bir kesme ya da silme işlemi yapıldığında, bu işlemlerden videoya bağlı olan ses kanal veya kanalları da etkilenecektir. Video görüntü ile videoya bağlı olan ses kanalı/kanalları istenildiğinde birbirinden bağımsız hale (Unlink) getirebilir ve tekrar birbirine bağlayabilir (Link)’ ifadesi geçmektedir. Bu, ses ve video sinyallerini birbirinden ayırma (Unlink) ve tekrar birleştirme (Link) işlemlerini ifade eder.

Ses Köprüsü

  1. Aşağıdakilerden hangisi ses köprüsü oluşturma yöntemlerinden biridir?
    • A-) Fade-in
    • B-) Fade-up
    • C-) Fade-out
    • D-) Cut
    • Cevap E-) J-cut

    Açıklama: Ses köprüsü (Sound Bridge), bir filmde bir plandan ya da sahneden diğerine geçiş yaparken sesi kullanarak yapılan bir geçiş yöntemidir. Ünite 8’de ‘Film Anlatısında Ses Kullanımı’ başlığı altında, ‘Ses köprüsü, bir filmde plan ya da sahneyi bir diğerine ses yoluyla bağlamak için kullanılan bir geçiş aracı, yöntemidir’ şeklinde tanımlanmıştır. Bu, ses geçişleri arasında ‘Crossfade’ veya ‘Fade’ kullanımıyla sağlanır.

Ses Sinyali

  1. Bir görüntüye ait RGB renk verilerinin birleştirilip tek bir sinyal olarak, tek bir kablo üzerinden aktarıldığı sinyal çeşidine ne ad verilir? (4 kez soruldu)
    • Cevap A-) Kompozit sinyal
    • B-) Komponent sinyal
    • C-) Dijital sinyal
    • D-) Görüntü sinyali
    • E-) Sen sinyali

    Açıklama: Analog ses sinyalinin dijital ses sinyaline çevrilmesinde ADC (Analog to Digital dönüştürücü) kullanılır. Analog enerji (ses dalgaları) mikrofonlarla toplanır, elektrik enerjisine çevrilir ve ardından dijital veri haline getirilir. ADC, analog sinyali dijital sinyale çeviren temel bileşendir. (Metin Sayfa 1)

Sesin Temel Ögeleri

  1. Aşağıdakilerden hangisi Lumiere Kardeşler’in yönettiği filmlerden biridir?
    • A-) Büyük Tren Soygunu
    • Cevap B-) İşçilerin Fabrikadan Çıkışı
    • C-) Yurttaş Kane
    • D-) Bisiklet Hırsızı
    • E-) Ay’a Seyahat

    Açıklama: Sinema, televizyon ve diğer işitsel yapımların ses tasarımında üç temel öge bulunur: Konuşma sesleri (diyalog, anlatıcı ses), ses efektleri (ortam sesi) ve müzik. Bu üç temel ögeye ek olarak, bir filmin anlatısında ritim, atmosfer ve duygusal yoğunluk oluşturmak amacıyla dördüncü bir temel öge olarak “sessizlik” de eklenmelidir (Ünite 8).

  2. Film sesini oluşturan üç temel ögeye dördüncü olarak —– ögesini de eklemek gerekir.
    Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
    • A-) Ses efektleri
    • B-) Ortam sesi
    • Cevap C-) Sessizlik
    • D-) Müzik
    • E-) Diyalog

    Açıklama: Ünite 8’de ‘Sesin Temel Ögeleri’ başlığı altında sesin üç temel ögesi Konuşma sesleri (diyalog, anlatıcı ses), ses efektleri (ortam sesi) ve müzik olarak sıralanmıştır. Ardından, bu üç temel ögeye dördüncü olarak ‘sessizlik’ ögesini eklemek gerektiği belirtilmiştir. Bu nedenle boş bırakılan yer ‘sessizlik’ (C) ile tamamlanmalıdır.

  3. Film sesini oluşturan üç temel ögeye dördüncü olarak ______ ögesini de eklemek gerekir. (2 kez soruldu)
    • A-) müzik
    • B-) diyalog
    • Cevap C-) sessizlik
    • D-) ortam sesi
    • E-) ses efektleri

    Açıklama: Ünite 8’de ‘Sesin Temel Ögeleri’ başlığı altında sesin üç temel ögesi Konuşma sesleri (diyalog, anlatıcı ses), ses efektleri (ortam sesi) ve müzik olarak sıralanmıştır. Ardından, bu üç temel ögeye dördüncü olarak ‘sessizlik’ ögesini eklemek gerektiği belirtilmiştir. Bu nedenle boş bırakılan yer ‘sessizlik’ (C) ile tamamlanmalıdır.

Öyküsel Olmayan Ses

  1. Film ve video prodüksiyonunda ana aksiyon olmayan tüm görüntülere ne ad verilir? (2 kez soruldu)
    • A-) Master shots
    • Cevap B-) B- Roll
    • C-) Master Roll
    • D-) A- Roll
    • E-) Back-up Roll

    Açıklama: Film ve video prodüksiyonunda ana aksiyon olmayan tüm görüntülere eşlik eden sesler, genellikle ‘Ekstra Sesler’ veya ‘Ambient Sound’ (Ortam Sesi) olarak adlandırılır. Ünite 8’de sesin temel ögeleri arasında ‘Ortam sesi (doğal ses)’ sayılmıştır. Ayrıca ‘Öyküsel olmayan ses’ başlığı altında, ‘film öyküsünde yer almayan, filmdeki karakterlerin işitmediği, yalnızca film izleyicisinin işittiği seslerdir’ bilgisi verilmektedir. Bu bağlamda, ‘Öyküsel olmayan ses’, karakterlerin algılamadığı, ancak izleyicinin hikayeyi anlaması için kullanılan tüm ek sesleri (ortam sesleri, müzikler) kapsayabilir. Şıklar verilmediği için, Ünite 8’deki ‘Öyküsel olmayan ses’ tanımı en uygunudur.

Öyküsel Ses

  1. Film öyküsünde yer alan, film izleyicisiyle beraber filmdeki karakterlerin de işittiği tüm seslere ne ad verilir? (3 kez soruldu)
    • Cevap A-) Öyküsel ses
    • B-) Ekran içi ses
    • C-) Kontrapuntal ses
    • D-) Ses perspektifi
    • E-) Doğrudan ses

    Açıklama: Film öyküsünde yer alan ve hem izleyicinin hem de karakterlerin işittiği tüm seslere ‘Öyküsel ses’ adı verilir. Ünite 8’de, ‘Film Anlatısında Ses Kullanımı’ başlığı altında, ‘Öyküsel ses, film öyküsünde yer alan, film izleyicisiyle beraber filmdeki karakterlerin de işittiği tüm seslerdir’ şeklinde tanımlanmıştır.

Ünite Diğer

  1. Film sesini oluşturan üç temel ögeye dördüncü olarak ögesini de eklemek gerekir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri hangi seçenek doğru şekilde tamamlar?
    • A-) ortam sesi
    • B-) ses aksı
    • C-) müzik
    • Cevap D-) sessizlik
    • E-) diyalog