Bilgi Görselleştirme - Alıştırma Soruları

Ünite 1

Bilgi görselleştirme ile grafik tasarım arasındaki ayrımın kaynağı nedir?
- A-) Kullanılan yazılımların farklılığı
- Cevap B-) Tasarımcının görevinin gereklilikleri ve amacı
- C-) İletişimde kullanılan dil
- D-) Hedef kitle analizi
- E-) Pazar araştırması
Açıklama: Bilgi görselleştirme ile grafik tasarım arasındaki ayrım, tasarımcının görevinin gerekliliklerinden ve amacından kaynaklanmaktadır. Bu, tasarımın ana ekseninin neye odaklandığına ve sunulan bilgi miktarına bağlıdır.
Grafik tasarım disiplininin yeni adı nedir?
- A-) Bilgi İletişim Tasarımı
- Cevap B-) Görsel İletişim Tasarımı
- C-) Görsel Sanatlar Tasarımı
- D-) İnteraktif Tasarım
- E-) Dijital Medya Tasarımı
Açıklama: Grafik Tasarım disiplini yakın zamanda görsel iletişim tasarımı adını almıştır. Bu değişiklik, ortaya konan çalışmanın özünün temelde aynı kaldığını, yani iletişim tasarımının esas olduğunu belirtir.
Aşağıdakilerden hangisi tasarım yönetimi ve sürecin tamamlanması için kritik olan, mesajın ve atılacak adımların belirlendiği süreci temsil eder?
- A-) Kullanıcı grubu
- Cevap B-) Planlama
- C-) Biçimlendirme
- D-) Problemin tanımlanması
- E-) Tasarım Ortamı
Açıklama: Planlama, tasarımın yönetimi ve sürecin tamamlanması adına çok büyük öneme sahiptir. Proje kapsamında yapılan araştırmalar dahilinde mesajın belirlenmesi ve atılacak adımların hesaplanmasıdır. Bilgi görselleştirme tasarımı probleminin birden fazla bileşeninin olması sürecin ciddiyetini arttırmaktadır.
Bilgi görselleştirme tasarımcısının en önemli kararlarından biri nedir?
- A-) Kullanılacak renk paletini seçmek
- Cevap B-) Verilerden görsel özelliklere uygun eşlemeyi seçmek
- C-) Hangi tipografiyi kullanacağını belirlemek
- D-) Görsellerin boyutlarını ayarlamak
- E-) İletişim kanallarını seçmek
Açıklama: Bir görselleştirme tasarımcısı için en önemli kararlardan biri, verilerden görsel özelliklere uygun bir eşlemenin seçilmesidir. Bu, verilerin nasıl etkin bir şekilde görselleştirileceğini ve alıcıya nasıl sunulacağını belirler.
Bilgi görselleştirme tasarımcısının temel yetkinliklerinin yanı sıra odaklanması gereken alan hangisidir?
- Cevap A-) Görsel iletişimde yenilikçilik ve sistematik düşünce
- B-) Grafik tasarım tekniklerinin mükemmel uygulanması
- C-) En güncel teknolojik araçları kullanma becerisi
- D-) Yalnızca estetik ve sanatsal ifade
- E-) Bilgisayar programlama ve kodlama bilgisi
Açıklama: Bilgi görselleştirme tasarımcısı, yenilikçi ve sistematik düşünceye sahip olmalı, aynı zamanda görsel mesajın iletişim özellikleri ve kendi içindeki iletişimi anlayarak uygulamalıdır. Bu yaklaşım, tasarımcının teknik becerilerin yanı sıra, ilgili alanda bilgi sahibi olmasını ve görsel iletişimi etkili bir şekilde kullanmasını gerektirir. Diğer seçenekler, tasarımcının sahip olması gereken beceriler arasında yer alsa da, A seçeneği bu rol için esas odak noktasını ve genel beceri setini en iyi şekilde temsil eder.
Bilgi görselleştirme tasarımı disiplininin ortaya çıkış nedeni nedir?
- Cevap A-) Bilginin günümüzdeki bolluğuyla başa çıkmak.
- B-) Kitle iletişim araçlarının yaygınlaşması.
- C-) Bilginin kısıtlı olması.
- D-) Teknolojik gelişmelerin yavaşlaması.
- E-) Sanayi devriminin sona ermesi.
Açıklama: Bilgiye sahip olmak bu zenginliğe de sahip olmak anlamına gelir… Geçmişte yokluğu insanlığa sorun olan bilgi, günümüzde kitle iletişim kavramlarından yayılan bombardıman nedeniyle bolluğuyla sorun olmaya başlamıştır. Ancak insanlık her zaman olduğu gibi bu soruna çözüm bulma arayışına girmiş ve bu kitabın odak noktası olan bilgi görselleştirme tasarımı disiplinini ortaya çıkartmıştır.
Bilgi görselleştirme tasarımı ne zaman kendi alanı olarak konumlandırılmaya başlanmıştır?
- A-) 1980’lerin başında
- B-) 2000’lerin başında
- Cevap C-) 90’lı yıllardan itibaren
- D-) 70’lerin sonunda
- E-) 60’ların ortasında
Açıklama: Bilgi görselleştirme çalışma alanı olarak görece yeni sayılabilecek bir alandır. Erken dönem örnekleri ve sonrasında üretilen tasarım ürünleri genellikle iletişim tasarımı branşı altında konumlandırılırken, 90’lı yıllardan itibaren kendine ait bir alanda konumlandırılmaya başlanmıştır. Bu dönüşüm, bilgi görselleştirme tasarımının disiplinlerarası doğasını ve kendine has özelliklerini yansıtır.
Bilgi görselleştirme tasarımında hangi süreç esastır?
- A-) Sadece görsel tasarım yapmak
- Cevap B-) Bilgiyi anlamak ve ilginç şekilde sunmak
- C-) Sanatsal değeri öne çıkarmak
- D-) Bilgiyi saklamak ve arşivlemek
- E-) Yeni grafik teknikleri geliştirmek
Açıklama: Bilgi görselleştirme tasarımı, bilginin anlaşılması, ilginç bir şekilde karşılaştırma veya düzenleme, gruplama ya da sınıflandırma, seçme veya eleme ve sunma kapasitesine sahiptir. Bu süreç, karmaşık, rastgele ve organize olmayan verilerin bilgilendirici bilgilere dönüştürülmesinde kullanılan geleneksel ve yeni ortaya çıkan tasarım ilkelerini içerir.
Bilgi görselleştirme tasarımının kuramsal yönüne en uygun açıklama hangisidir?
- A-) Görsel estetiğe odaklanarak bilgi sunumu
- B-) Görsel iletişim aracı olarak halka yönelik dil kullanımı
- C-) Verileri sadece görsel formatlarda ifade etme
- D-) Dijital platformlarda bilgi paylaşımı yapmaAyrıntılı
- Cevap E-) Bilgi ihtiyaçlarını karşılamak için verilerin analizi ve anlaşılır sunumu
Açıklama: Bilgi görselleştirme, hedef kitle alıcılarının bilgi gereksinimini karşılamak amacıyla, mesajın analizini, planlanmasını, sunuluşunu ve anlaşılmasını kapsar. Bu tanım, bilgi görselleştirmenin sadece estetik bir süreç olmadığını, aynı zamanda bir iletişim ve anlama süreci olduğunu vurgular. Seçilen kitle ne olursa olsun, iyi tasarlanmış bir çalışma estetik, ergonomik ve ekonomik olacak ve konu kapsamındaki gereksinimleri karşılayabilecektir.
Bilgi görselleştirme tasarımının profesyonel tarafı ne ile ilgilidir?
- Cevap A-) Bilginin kendisiyle
- B-) Kullanılan araçların kalitesiyle
- C-) Görsel sanatlarla
- D-) Bilgiyi saklamak ve arşivlemekle
- E-) Yeni grafik teknikleri geliştirmekle
Açıklama: Dirk Knemeyer, bilgi görselleştirme tasarımının profesyonel tarafının sağlanan araçlardan ziyade bilginin kendisiyle ilgili olduğuna inanıyor. Bu, her bir aracın, bilginin etkililiğine katkıda bulunduğu ölçüde projenin bir parçası olabileceği anlamına gelir. Bu yaklaşım, bilgi görselleştirme tasarımının temel amacının, bilginin net, anlaşılır ve kullanışlı bir şekilde sunulması olduğunu vurgular.
Bilgi görselleştirme tasarımının temel amacı nedir?
- A-) Estetik değeri artırmak
- B-) Bilgiyi yalnızca görselleştirmek
- C-) Teknolojik gelişmeleri teşvik etmek
- D-) Yeni bilgi üretmek
- Cevap E-) Bilgiyi netleştirerek alıcının algısına aktarmak
Açıklama: Bilgi görselleştirme tasarımının temel amacı, bilgiyi netleştirerek alıcının algısına aktarmaktır. Bu süreç, bilginin özümsenmesi için gereklidir ve kullanıcıya gerekli bilgilerin iletilmesini garanti eder. Bilgi görselleştirmede, bilgi kelimesinin tanımı ihtiyaç tanımına benzer şekilde ele alınır, böylece tasarım, kullanıcıların gereksinimlerine cevap verecek şekilde odaklanır.
Bilgi görselleştirme tasarımının ve grafik tasarımın ortak noktası nedir?
- A-) Her ikisi de yalnızca sanatsal ifadeye odaklanır.
- B-) Her ikisi de sadece reklamcılıkta kullanılır.
- Cevap C-) Her ikisi de iletişim tasarımı formunda kendini ifade eder.
- D-) Her ikisi de yalnızca dijital medyada uygulanır.
- E-) Her ikisi de yalnızca yazılı basında kullanılır.
Açıklama: Bilgi görselleştirme tasarımının iletişim tasarımıyla ilişkisi, her ikisinin de iletişim tasarımı formunda kendini ifade ettiği ve gerçeklikle buluştuğu anlamına gelir. Bu, hedef kitleye aktarılmak istenen mesajın çok daha yoğun bir bilgi içermesinin temel fark olduğunu vurgular.
Bilgi görselleştirme tasarımının önemi neden artmıştır?
- A-) Bilginin kademeli olarak azalması
- B-) Bilginin sadece metin olarak sunulması
- C-) Bilgiye erişimin zorlaşması
- Cevap D-) Bilgi bombardımanı içinde önemli bilgileri ayıklamanın zorlaşması
- E-) Görsel tasarımın estetik değerinin artması
Açıklama: Bilgi miktarının artması ve paylaşım hızının çoğalmasıyla birlikte, bilgiye erişim serbestliği ve gelişen teknolojiyle kolaylaşmıştır. Ancak bu durum, bilgi bombardımanına dönüşen içeriğin içinden önemlilerini ayıklamak zorlaşmasına neden olmuştur. Bu noktada gereken bilginin, ilgili kullanıcı tarafından algılanabilir hâle getirilmesi önem kazanmış ve bu durum bilgi görselleştirme tasarımına olan gereksinimin artmasına yol açmıştır.
Bilgi görselleştirme ve grafik tasarım arasındaki ilişkiyi en iyi açıklayan ifade hangisidir?
- A-) İki alan tamamen bağımsızdır ve kısmen kesişme noktaları vardır.
- B-) Grafik tasarım, bilgi görselleştirme tasarımının bir alt dalıdır.
- C-) Bilgi görselleştirme, grafik tasarımın gerekliliklerini yerine getirir.
- Cevap D-) Bilgi görselleştirme ile grafik tasarım arasında dolaylı ve bütüncül bir etkileşim vardır.
- E-) Bilgi görselleştirme yalnızca sanatsal ifade için kullanılırken, grafik tasarım mesaj iletimi odaklıdır.
Açıklama: Bilgi görselleştirme ve grafik tasarım arasındaki ilişki, her iki disiplinin de tasarım süreçlerinin bir parçası olarak birbiriyle etkileşim içinde olduğunu gösterir. Bu etkileşim, her iki alanın da bir bütün olarak hareket ettiği ve Mesajın içeriğinin belirlenmesi ve hedef kitleye göre görselleştirilmesinin her ikisinin de amacının bir parçası olduğu anlamına gelir.
Bilgi görselleştirme ürünlerinin kapalı ve açık alanlarda kullanılması, etkileşimli medyada var olması hangi tasarım öğesini ifade eder?
- A-) Biçimlendirme
- B-) Kullanıcı grubu
- C-) Planlama
- Cevap D-) Tasarım Ortamı
- E-) Problemin tanımlanması
Açıklama: Tasarımda ortam bir projedeki tasarımın etkinlik göstereceği alanı tanımlar. Ayrıca hem gerçek hem de sanal ortamlara işaret etmektedir. Bilgi görselleştirmeye ait ürünün kapalı-açık alanlarda yer alması, etkileşimli medyada hayat bulması, ortam kavramına verilebilecek örnekler arasındadır.
Matbaanın icadının bilgi üzerindeki etkisi nedir?
- A-) Bilginin yok olmasına sebep olmuştur
- B-) Bilgiye erişimi zorlaştırmıştır
- Cevap C-) Bilginin çoğalıp yaygınlaşmasını sağlamıştır
- D-) Bilginin değerini düşürmüştür
- E-) Bilgiyi gereksiz hale getirmiştir
Açıklama: Bilgiye erişim ve bilginin paylaşımında Sanayi Devrimi’nin büyük etkisi bulunmaktadır. Bununla birlikte öncesinde yaşanan başka bir teknolojik gelişme olan ‘matbaanın icadı’ da etkili bir hareket yaratmıştır. Böylece mevcut bilgi çoğaltılma yoluyla yaygınlaşmaya başlamıştır.
Sanayi devrimi sonucunda bilgiye erişim nasıl etkilenmiştir?
- A-) Daha zorlaşmıştır.
- B-) Değişmemiştir.
- Cevap C-) Hızla çoğalmış ve kolaylaşmıştır.
- D-) Tamamen durmuştur.
- E-) Sadece seçkinler için mümkün hale gelmiştir.
Açıklama: 18. yüzyılda başlayan ve etkileri günümüzde hâlen süren sanayi devrimi… Bu gelişim sürecindeki en önemli sonuçlardan biri de ‘bilgi’nin hızla çoğalması ve insanların bilgiye kolay ulaşabilmesidir
Thomas Kuhn bilgi hakkında söylemiştir?
- A-) Statik bir varlık olduğunu
- Cevap B-) Zaman içinde gelişen dinamik bir süreç olduğunu
- C-) Hiçbir zaman değişmeyeceğini
- D-) Yalnızca bilim insanları için önemli olduğunu
- E-) Teknoloji ile çok ilgili olmadığını
Açıklama: Thomas Kuhn’un belirttiği gibi bilgi statik bir varlık değil, zaman içinde gelişen dinamik bir süreçtir.
Veri ile bilgi arasındaki temel fark nedir?
- A-) Veri işlenmiş ve analiz edilmiş bilgidir.
- B-) Bilgi, verinin ham, analiz edilmemiş formudur.
- C-) Veri anlamlı, bilgi anlamsızdır.
- Cevap D-) Veri analiz edilmemiş ham, bilgi işlenmiş veridir.
- E-) Hiçbir fark yoktur, aynı şeylerdir.
Açıklama: Veri ile bilgi arasındaki temel fark, verinin ham, analiz edilmemiş malzeme olması, bilginin ise anlam ve bağlam sağlayan işlenmiş ve analiz edilmiş veri olmasıdır. Veriler aslında kendi başına anlamsız görünürken bilgi, onun önemini anlamamıza olanak tanıyan bir bağlam ya da bakış açısı sağlar. Bununla birlikte, bilgi verilerden türetildiği ve onsuz var olamayacağı için veri ve bilgi de yakından ilişkilidir.
Yanlış bilginin yayılmasını önlemek için ne önemlidir?
- Cevap A-) Bilgi kaynaklarının doğruluğunun kontrol edilmesi ve doğrulanması.
- B-) Bilgiye erişimin zorlaştırılması.
- C-) Sadece devlet kaynaklı bilgilere güvenmek.
- D-) Tüm bilgileri kabul etmek.
- E-) Bilgiye erişimi sınırlandırmak.
Açıklama: Yanlış bilginin yayılmasını önlemek için bilgi kaynaklarının doğruluğunun kontrol edilmesi ve doğrulanması önemlidir.

Ünite 2

“Isaac Newton’un biliminden etkilenen İngiliz entomolog (böcek bilimci) ve oymacı, ışık renkleri üzerine çalışan Newton’un aksine sadece somut dünyadaki renklerin ilişkileri üzerine çalışmıştır. 1769 ve 1776 yılları arasında yayımladığı “Prizmatik Renk Çemberi” (Prismatic color wheel) isimli çalışmasında, renklerin ve birbirleriyle olan ilişkilerinin farklılıklarının ortaya çıkarmaya çalışmıştır” ifadesinde bahsedilen kişi aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) William Playfair
- B-) Joseph Priestley
- Cevap C-) Moses Harris
- D-) Carl Sagan
- E-) Valentine Seaman
Açıklama: Isaac Newton’un biliminden etkilenen İngiliz entomolog (böcek bilimci) ve oymacı Moses Harris, ışık renkleri üzerine çalışan Newton’un aksine sadece somut dünyadaki renklerin ilişkileri üzerine çalışmıştır. 1769 ve 1776 yılları arasında yayımladığı “Prizmatik Renk Çemberi” (Prismatic color wheel) isimli çalışmasında, renklerin ve birbirleriyle olan ilişkilerinin farklılıklarının ortaya çıkarmaya çalışmıştır ve görsel kültür üzerinde derin bir etki bırakmıştır. Yayımladığı çalışmasındaki renk çemberi diyagramı, kırmızı, sarı ve maviden yeni renklerin nasıl oluşturulabileceğini gösterir ve üç ana rengin üst üste bindiği merkezi üçgende ortaya çıkan siyah karışımın açıklandığı ilk örnek olma özelliğini taşır.
İngiliz hemşire Florence Nightingale’in, 1858’de yayımladığı döngüsel bir zaman modeli kullanarak ürettiği “Doğu Ordusunda Ölüm Nedenleri Diyagramı (Diagram of the Causes of Mortality in the Army in the East)” isimli tasarım aşağıdakilerden hangi veri yöntemini kullanmıştır?
- Cevap A-) Gül grafikleri veya kutup grafiği
- B-) İstatistiksel ve resimsel grafikler
- C-) Çiçek grafikleri veya düz grafikler
- D-) Dairesel grafikler ve zıt renk
- E-) Basit veya dört-boyutlu grafikler
Açıklama: Bilgigrafiler sayesinde yaşanılan önemli bir başka farkındalık İngiliz hemşire Florence Nightingale’in, 1858’de yayımladığı döngüsel bir zaman modeli kullanarak ürettiği tıbbi verilerin temsilidir. Nightingale, “Doğu Ordusunda Ölüm Nedenleri Diyagramı (Diagram of the Causes of Mortality in the Army in the East)” isimli çalışmada savaştaki ölümlerin çoğunun hijyen eksikliği ve bulaşıcı hastalıklar gibi önlenebilir sebeplerden olduğunu net bir biçimde ortaya koymuştur. Ölüm verileri “gül grafikleri” ya da “kutup grafiği” olarak bilinen yöntem kullanılarak gösterilmiştir. Nightingale İngiliz Hükümeti’ni daha iyi sağlık sistemlerine olan ihtiyaca ikna eden grafiği tıpta bir dönüm noktası olarak kabul görmektedir (Meirelles, 2013, s. 95).
Görselde verilen “Biyografi Tablosu”nun bir yeni versiyonu olan “Yeni Bir Tarih Grafiği”ni, 1769 yılında yayımlanmıştır. Bu şema tasarımı aşağıdakilerden hangi tasarımcıya aittir?
- Cevap A-) Joseph Priestley
- B-) Harry Beck
- C-) Valentine Seaman
- D-) Charles Joseph Minard
- E-) Otto Neurath
Açıklama:
İngiliz teolog, din adamı ve doğal filozofluğunun yanında şema tasarımında da önemli bir isim olan Joseph Priestley (1733-1804), 1765 yılında MÖ 1200 ile 1800 yılları arasında yaşamış tarihin önemli figürlerini gösteren bir “Biyografi Tablosu” yayımlamıştır. Yaklaşık olarak 60x90 cm boyutundaki bir diyagram içeren ve iki bin isimden oluşan kitapçıkla, öğrencileri için tarih ve genel politikadaki derslerini somutlaştırmıştır. 1769 yılına gelindiğinde ise daha yeni versiyonu olarak “Yeni Bir Tarih Grafiği”ni tekrar yayımlanmıştır
Yukarıda verilen görsel kim tarafından tasarlanmıştır ve neyi göstermektedir?
- Cevap A-) John Show - Londra’daki kolera salgını haritası
- B-) Harry Beck - Londra’daki kolera salgını haritası
- C-) Florence Nightingale - Doğu Ordusunda Ölüm Nedenleri Diyagramı
- D-) Charles Joseph Minard - Londra Metrosu
- E-) Harry Beck - Londra metrosu
Açıklama:
Charles Booth, Londra’daki İnsanların Emeği (Labour of the People in London) isimli ünlü sosyal araştırmasında, halkı sosyo ekonomik değerler üzerinden incelenmiştir. Booth’un bu incelemesinde en öne çıkan özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Sokak ve blokların yoksulluk ve refah derecelerine göre kromatik kodlanmış olması
- B-) Kullanılan yazı karakterinin tırnaksız (serifsiz) oluşu
- C-) İlk kez coğrafi bilgiyi kullanmış olması
- D-) Bilgisayarda çizilmiş olması
- E-) İlk bilgigrafi örneği olması
Açıklama: Harita, Booth ve araştırmacı ekibi tarafından toplanan verilere göre sokak blokları ve Bilgi Görselleştirme bazen sokaklar arasında farklılaşan, sınırlandırılmış yoksulluk ve refah derecelerine göre renklendirilmiştir (http34). On yedi ciltlik yazılı analiz, yüzlerce el yazısı defter ve en önemlisi, 19. yüzyılın son yirmi yılında Londra’nın yaşam ve emek modellerinin temel verileriyle ayrıntılı kromatik kodlamasını yaratan anıtsal iki dizi haritayla sonuçlanmıştır
Döngüsel zaman modeli kullanarak tıbbi veriler üreten, “Doğru Ordusunda Ölüm Nedenleri Diyagramı” çalışmasını gerçekleştiren ünlü İngiliz Hemşire kimdir?
- A-) Dmitri Mendeleev
- B-) Michael George Mulhall
- C-) Charles Booth
- D-) Charles Joseph Minard
- Cevap E-) Florence Nightingale
Açıklama: Yanıt Florence Nightingale
Döngüsel zaman modeli kullanarak tıbbi veriler üreten, “Doğru Ordusunda Ölüm Nedenleri Diyagramı” çalışmasını gerçekleştiren ünlü İngiliz Hemşire Florence Nightingale’dir.
Facebook, Instagram ve Apple gibi teknoloji devleri için tasarım ve kullanıcı deneyimi çalışmaları yapmış, özellikle facebook için geliştirdiği “paper” uygulamasıyla ses getirmiş olan tasarımcı aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Nicholas Felton
- B-) Harry Beck
- C-) Otto Neurath
- D-) Fritz Kahn
- E-) Florence Nightingale
Açıklama: Amerikalı tasarımcı Nicholas Felton, Facebook, Instagram ve Apple gibi teknoloji devleri için tasarım ve kullanıcı deneyimi çalışmaları yapmış, özellikle facebook için geliştirdiği “paper” uygulamasıyla ses getirmiştir.
Johannes Kepler’in diyagramla gezegenlerin güneşe olan mesafeleriyle hızlarındaki değişimi matematiksel olarak açıkladığı kitabının adı nedir?
- Cevap A-) Yeni Astronomi
- B-) Dünyanın Uyumu
- C-) Weltharmonik
- D-) L’harmonie Du Monde
- E-) Neue Stereometrie Der Fasser
Açıklama: Doğru yanıt Yeni Astronomi
Johannes Kepler’in diyagramla gezegenlerin güneşe olan mesafeleriyle hızlarındaki değişimi matematiksel olarak açıkladığı kitabı Yeni Astronomi’dir
Karmaşık verileri daha anlaşılır ve hızlı bir şekilde iletmek amacıyla verileri görsel olarak temsil etmek için kullanılan grafik araçlarına ne isim verilir?
- Cevap A-) Diyagram
- B-) Optik
- C-) Logo
- D-) Tipografi
- E-) Şekil
Açıklama: Doğru yanıt diyagramdır
Karmaşık verileri daha anlaşılır ve hızlı bir şekilde iletmek amacıyla verileri görsel olarak temsil etmek için kullanılan grafik araçlarına diyagram denir
Kimya Prensipleri kitabını yayımlayan bilim insanı kimdir?
- Cevap A-) Dmitri Mendeleev
- B-) Michael George Mulhall
- C-) Charles Booth
- D-) Chatles Joseph Minard
- E-) Florence Nightingale
Açıklama: Yanıt Dmitri Mendeleev
Kimya Prensipleri kitabını yayımlayan bilim insanı Dmitri Mendeleev’dir
Mesafe, açı ve yükseklik ölçümleri gibi coğrafi özelliklerin doğru ölçümlerini almak için kullanılan ölçüm aletine verilen isim nedir?
- Cevap A-) nirengi
- B-) itinerarium
- C-) portolanlar
- D-) diyagram
- E-) selenografi
Açıklama: Yanıt nirengidir
Mesafe, açı ve yükseklik ölçümleri gibi coğrafi özelliklerin doğru ölçümlerini almak için kullanılan ölçüm aletine nirengi denir
Mısır’ın Üçüncü Hanedanlığı Dönemi ve ardından üretilen mezar resimleri ve yazıtlarda kullanılan kavramlardan türetilen eser hangisidir?
- A-) Optikler
- B-) Kitab al Tafhim
- Cevap C-) Ölüler Kitabı
- D-) Biyografi Tablosu
- E-) Kimya Prensipleri
Açıklama: Doğru yanıt Ölüler Kitabı
Mısır’ın Üçüncü Hanedanlığı Dönemi ve ardından üretilen mezar resimleri ve yazıtlarda kullanılan kavramlardan türetilen eser Ölüler Kitabı’dır
Optik gözlemlerine dayanarak ayın ilk haritasını çizen bilim insanı kimdir?
- Cevap A-) Galileo Galilei
- B-) Johannes Kepler
- C-) Joseph Priestley
- D-) Moses Harris
- E-) William Playfair
Açıklama: Yanıt Galileo Galilei’dir
Optik gözlemlerine dayanarak ayın ilk haritasını çizen Galileo Galilei’dir
Periyodik tablonun ilk taslağını yayımlayarak elementler arasındaki düzen arayışına önemli bir adım atan Rus kimyacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Gillis Lundgren
- B-) Fritz Kahn
- C-) Harry Beck
- D-) Michael George Mulhall
- Cevap E-) Dmitri Mendeleev
Açıklama: Herkesin ortaokul kimya derslerinden hatırlayacağı periodik tablonun yaklaşık bir buçuk yüzyıl önce ilk taslağını yayımlayan Rus kimyacı Dmitri Mendeleev bu konu üzerinde çalışan öncü isimlerden biridir.
Sosyal dokunun bilgigrafi tasarımcısı olarak tanımlanan isim aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Dmitri Mendeleev
- B-) Michael George Mulhall
- Cevap C-) Charles Booth
- D-) Charles Joseph Minard
- E-) Florence Nightingale
Açıklama: Yanıt Charles Booth
Sosyal dokunun bilgigrafi tasarımcısı olarak tanımlanan isim Charles Booth’tur
Uluslararası bir dil yaratma arzusuyla ortaya çıkan ISOTYPE’ın tasarımcısı kimdir?
- A-) John Grimwade
- B-) Fritz Kahn
- C-) Harry Beck
- Cevap D-) Otto Neurath
- E-) Paule Scher
Açıklama: Avusturyalı ekonomist, ekonomi tarihçisi, filozof ve politikacı Otto Neurath (1882-1945), bu alanlardaki çalışmalarının yanında bilgi görselleştirmede de oldukça önemli çalışmalar gerçekleştirmiş ve bilgigrafi tarihine öncü isimlerden biri olarak geçmiştir. Neurath, “Görsel eğitimin, entelektüel demokrasinin toplumlardaki ve insanlık içindeki genişlemesiyle ilişkili olduğunu” savunmuştur (Oven ve Požar, 2016). Neurath, Viyana merkezli konut, şehircilik, toplum ve ekonomi başlıklarıyla ilgili iki müzenin kurulmasını sağlamış ve bu müzeleri yönetmiştir. Müzelerin sergilerini oluşturmak için çalışırken, aralarında grafik tasarımcı Gerd Arntz’ın da bulunduğu ekibiyle birlikte önceleri “Viyana Yöntemi” olarak isimlendirdikleri görsel bir dil yaratmışlardır. Daha sonra ismine 42 “Uluslararası Tipografik Resim Eğitimi SistemiISOTYPE” dedikleri bu ikonik görsel dil, “bazı değerli bilgileri sunmak, çarpıcı bir şekilde bir ilişki veya gelişme göstermek, ilgiyi uyandırmak, dikkati yönlendirmek ve seyirciyi aktif katı
Otto Neurath’ın Görsel Dil Mirası: ISOTYPE Avusturyalı ekonomist, ekonomi tarihçisi, filozof ve politikacı Otto Neurath (1882-1945), bu alanlardaki çalışmalarının yanında bilgi görselleştirmede de oldukça önemli çalışmalar gerçekleştirmiş ve bilgigrafi tarihine öncü isimlerden biri olarak geçmiştir. Uluslararası bir dil yaratma arzusuyla ortaya çıkan ISOTYPE hareketi, özellikle katmanlı ve istatistiki bilgiyi vermek için görsel temsiller kullanılmasını öngörmektedir.
İngiliz Hükümeti’ni daha iyi sağlık sistemlerine olan ihtiyaca ikna eden ve tıpta bir dönüm noktası olarak kabul gören “Doğu Ordusunda Ölüm Nedenleri Diyagramı (Diagram of the Causes of Mortality in the Army in the East)” grafiğini kim tasarlamıştır?
- Cevap A-) Florence Nightingale
- B-) Charles Joseph Minard
- C-) John Snow
- D-) Michael George Mulhall
- E-) Carl Sagan
Açıklama: Bilgigrafiler sayesinde yaşanılan önemli bir başka farkındalık İngiliz hemşire Florence Nightingale’in, 1858’de yayımladığı döngüsel bir zaman modeli kullanarak ürettiği tıbbi verilerin temsilidir. Nightingale, “Doğu Ordusunda Ölüm Nedenleri Diyagramı (Diagram of the Causes of Mortality in the Army in the East)” isimli çalışmada savaştaki ölümlerin çoğunun hijyen eksikliği ve bulaşıcı hastalıklar gibi önlenebilir sebeplerden olduğunu net bir biçimde ortaya koymuştur. Ölüm verileri “gül grafikleri” ya da “kutup grafiği” olarak bilinen yöntem kullanılarak gösterilmiştir. Nightingale İngiliz Hükümeti’ni daha iyi sağlık sistemlerine olan ihtiyaca ikna eden grafiği tıpta bir dönüm noktası olarak kabul görmektedir
İngiltere’nin 18. Yüzyıl Boyunca Ticari Gelişimi, Gelir, Gider ve Borçlarını Renkli Gravür Baskılarla Sunan Ticari ve Siyasi Atlası tasarımıyla ünlenen ve kartezyen koordinatları ve analitik geometriyi istatistiksel verileri sembolik grafiklere dönüştürmek için ustalıkla kullanan yazar ve bilim adamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Valentine Seaman
- Cevap B-) William Playfair
- C-) Peter Saville
- D-) Otto Neurath
- E-) John Snow
Açıklama: İskoç yazar ve bilim adamı William Playfair (1759-1823) kartezyen koordinatları ve analitik geometriyi istatistiksel verileri sembolik grafiklere dönüştürmek için ustalıkla kullanmıştır. Ticaret ve ekonomi hakkında güçlü görüşlere sahip tutkulu bir adam olan Playfair, inançlarını savunmak ve yaymak için çok çalışmıştır (Meggs ve Purvis, Meggs, 2012, s. 130). Görselleştirmelerin, kavram ve fikirleri aktarmada kelimelerden daha güçlü bir yöntem olduğuna inanan Playfair, bu görüşünü çalışmalarıyla desteklemiştir. Playfair’in 1786’daki İngiltere’nin finansal durumunu görselleştirdiği ilk büyük yayınının ismi de bu görüşünü destekler niteliktedir: “The Commercial and Political Atlas, Representing by Means of Stained CopperPlate Charts, the Progress of the Commerce, Revenues, Expenditure, and Debts of England, During the Whole of the Eighteenth Century” (İngiltere’nin 18. Yüzyıl Boyunca Ticari Gelişimi, Gelir, Gider ve Borçlarını Renkli Gravür Baskılarla Sunan Ticari ve Siyasi Atlası)
İskoç yazar ve bilim insanı William Playfair kartezyen koordinatları ve analitik geometriyi hangi amaç ile kullanmıştır?
- A-) bilgigrafi örnekleri ve modern bilgi görselleştirme örnekleri arasındaki bağlantıyı açıklamak için kullanmıştır
- B-) derinlikli salgın hastalık incelemesi için kullanmıştır
- C-) öğrencileri için tarih ve genel politikadaki dersleri somutlaştırmak için kullanmıştır
- D-) akılcılık ve eşitlik gibi konuları görselleştirmek için kullanmıştır
- Cevap E-) istatiksel verileri sembolik grafiklere dönüştürmek için kullanmıştır
Açıklama: Yanıt “istatiksel verileri sembolik grafiklere dönüştürmek için kullanmıştır”‘tır.
İskoç yazar ve bilim insanı William Playfair kartezyen koordinatları ve analitik geometriyi, istatiksel verileri sembolik grafiklere dönüştürmek için kullanmıştır
“Itinerarium” kavramı neyi ifade etmektedir?
- A-) Antik Mısır’da kabartma resimlerini
- Cevap B-) Antik Roma’da yol haritalarını
- C-) Orta Avrupa’da mimari tasarımları
- D-) Güney Doğu Asya’da su kanallarını
- E-) Kuzey Amerika’da hayvan çizimlerini
Açıklama: Yanıt Antik Roma’da yol haritalarıdır
Itinerarium Antik Roma’da yol haritalarını ifade eder

Ünite 3

……….. tasarım, izleyicilerin bilgiyi anlamalarını ve etkileşimde bulunmalarını sağlamak için kullanılan bir disiplindir. Bilginin ………..olarak tasvir edilmesi ve yaratıcı, etkileyici vizyonların ortaya çıkması, görüntü, kelime, sayı ve sanatın kesiştiği bir alanda çalışmayı gerektirir.
Boş bırakılan yere hangisi gelmelidir?
- Cevap A-) Görsel
- B-) İşitsel
- C-) Sanal
- D-) Dijital
- E-) Teknolojik
Açıklama: Görsel tasarım, bilgiyi görsel bir dille iletmek ve izleyicilerin bilgiyi anlamalarını ve etkileşimde bulunmalarını sağlamak için kullanılan bir disiplindir. Bilginin görsel olarak tasvir edilmesi ve yaratıcı, etkileyici vizyonların ortaya çıkması, görüntü, kelime, sayı ve sanatın kesiştiği bir alanda çalışmayı gerektirir. Bu süreçte, yazı ve tipografi, çizgi, renk gibi görselleştirme elemanları ile büyük veri kümelerinin yönetimi ve istatistiksel analiz önemli araçlardır. Bu şekilde, görsel tasarımın kullanıldığı çeşitli alanlarda, bilginin etkili bir şekilde aktarılması ve hedef kitleyle etkileşim kurulması sağlanabilir.
Veri görselleştirme ve bilgigrafi alanında tanınmış bir Amerikalı istatistikçi, bilgisayar bilimci, yazar ve profesörü olan Edward Tufte, bilgigrafinin sunumunda 5 farklı anlatımdan bahsetmektedir. Bu anlatımları, doku ve renk kullanarak anlatım, parçalara ayırarak anlatım, mikro-makro okuma, zaman ve mekân kullanarak anlatım ve küçük çoğaltmalar olarak başlıklandırmaktadır
Aylık satış raporu satış verileri olan bir işletmenin Mikro okuma seviyesi aşağıdakilerden hangisini gerektirmez?
- Cevap A-) Uzun vadeli stratejik kararlar almayı gerektirir
- B-) Raporun detaylarına odaklanmayı gerektirir
- C-) Her günün satış rakamlarını incelemeyi gerektirir
- D-) Belirli ürünlerin günlük performansını değerlendirmeyi içerir
- E-) Özel müşteri segmentlerinin satın alma davranışlarını analiz etmeyi gerektirir
Açıklama: “Mikro/Makro Okuma” kavramını daha iyi anlayabilmek adına, örnek olarak bir işletmenin aylık satış raporu ele alınabilir. Bu rapor, işletmenin satış verilerini içermekte olup her iki okuma seviyesini de açıklamak için kullanılabilir. Mikro okuma seviyesi, raporun detaylarına odaklanmayı gerektirir. Bu, her günün satış rakamlarını incelemek, belirli ürünlerin günlük performansını değerlendirmek veya özel müşteri segmentlerinin satın alma davranışlarını analiz etmek gibi detaylı incelemeleri içerir. Örneğin, hangi ürünün hangi günlerde daha fazla talep gördüğünü veya belirli bir müşteri grubunun en yüksek satın alma potansiyeline sahip olduğunu belirlemek için mikro okuma seviyesi kullanılabilir. Bu tür analizler, işletmenin günlük operasyonlarını iyileştirmek ve kısa vadeli stratejik kararlar almak için kritik öneme sahiptir. Makro okuma seviyesi ise, raporun bütününü ve genel yapısını anlamayı içerir. Bu, aylık veya yıllık toplam satışları incelemeyi içerebilir. Bu düzeyde, işletmenin gene
Uzun vadeli stratejik kararlar almayı gerektirir
Aşağıdakilerden hangisi Statik Bilgigrafileri temel özelliğinden değildir?
- A-) Sabit bir yapıya sahiptir
- Cevap B-) Daha fazla içerikle etkileşime girmelerini sağlar.
- C-) Çoğunlukla kâğıt üzerinde veya dijital platformlarda görüntülenir.
- D-) Tasarımın temel ve yaygın biçemlerinden birini oluşturur.
- E-) Çevrimiçi paylaşması en kolay formattır.
Açıklama: Bu tür bilgigrafiler, sabit bir yapıya sahiptir…bilgigrafi tasarımın temel ve yaygın biçemlerinden birini oluşturur. bilgigrafiler ayrıca çevrimiçi paylaşması en kolay formattır. Sayfa 71 bkz.
Daha fazla içerikle etkileşime girmelerini sağlar.
Aşağıdakilerden hangisi Yakınlaştırılabilir Bilgigrafileri temel özelliğinden değildir?
- A-) Kullanıcılara daha fazla ayrıntıya inme imkânı sunar.
- Cevap B-) Kullanıcıların daha fazla içerikle etkileşime girmelerini sağlamaz.
- C-) Daha fazla kaynak ve beceri gerektirebilir.
- D-) Bilgileri daha fazla detayla keşfetmelerine olanak tanır.
- E-) Temel bir görüntü veya ana hikâye sunar.
Açıklama: Yakınlaştırılabilir bilgigrafiler, kullanıcılara daha fazla ayrıntıya inme veya belirli bir konuya derinlemesine bakma imkânı sunan etkileşimli bilgigrafilerdir…kullanıcıların bilgileri daha fazla detayla keşfetmelerine olanak tanıyan bir yakınlaştırma işlevine sahip olmalarıdır…kullanıcıların daha fazla içerikle etkileşime girmelerini sağlar. Kendi hızlarında, kendi ilgi alanlarına göre bilgiye dalma fırsatı sunar. Sayfa 72 bkz.
Genellikle daha büyük ve karmaşık veri setleri kullanılır.
Aşağıdakilerden hangisi bilgi görselleştirme türlerinden değildir?
- A-) Süreç Bilgigrafileri
- Cevap B-) Tasarım Bilgigrafileri
- C-) Anatomi Bilgigrafileri
- D-) İstatistiksel Bilgigrafileri
- E-) Öğretici Bilgigrafileri
Açıklama: Bunlar İstatistiksel Bilgigrafiler, Öğretici Bilgigrafiler, Zaman Çizelgesi Bilgigrafileri, Süreç Bilgigrafileri, Anatomi Bilgigrafileri, Akış Şeması Bilgigrafileri, Coğrafi Bilgi ve Konum Bilgigrafileri, Karşılaştırma bilgigrafileri ve Hiyerarşi Bilgigrafileridir.
Tasarım Bilgigrafileri
Aşağıdakilerden hangisi veri görselleştirme ve bilgigrafi alanındaki 5 farklı anlatımdan birisi değildir?
- Cevap A-) Büyük çoğaltmalar olarak anlatım
- B-) Doku ve renk kullanarak anlatım
- C-) Parçalara ayırarak anlatım
- D-) Mikro-makro okuma
- E-) Zaman ve mekân kullanarak anlatım
Açıklama: Veri görselleştirme ve bilgigrafi alanında tanınmış bir Amerikalı istatistikçi, bilgisayar bilimci, yazar ve profesörü olan Edward Tufte, bilgigrafinin sunumunda 5 farklı anlatımdan bahsetmektedir. Bu anlatımları, doku ve renk kullanarak anlatım, parçalara ayırarak anlatım, mikro-makro okuma, zaman ve mekân kullanarak anlatım ve küçük çoğaltmalar olarak başlıklandırmaktadır
Büyük çoğaltmalar olarak anlatım
Bilgigrafiler temel olarak, aşağıdaki faktörlerden hangisine/hangilerine bağlı olarak okuma deneyimlerinde etki yaratmaktadır?
I) Kapsamları ve işlevleri dikkate alınarak
II) Farklı sunum biçimlerine bağlı olarak
III) Okuyucuların algısal kapasiteleri dikkate alınarak
IV) Okuma alışkanlıkları ve zihinsel işleme farklılıklarına bağlı olarak
- Cevap A-) I-II-III-IV
- B-) I ve IV
- C-) I-III-IV
- D-) II-III-IV
- E-) I-II-III
Açıklama: Bilgigrafiler, veri görselleştirme araçları olarak çeşitli kapsamların görsel olarak ifade edilmesi için farklı biçimlerde ve sunum ortamlarında kullanılabilmektedirler. Temel olarak, bilgigrafiler, kapsamları ve işlevleri dikkate alınarak sınıflandırılmaktadır.
Bunun yanı sıra, bilgigrafilerin çeşitli sunum biçimleri, okuyucuların algısal kapasitesi, okuma alışkanlıkları ve zihinsel işleme farklılıklarına bağlı olarak
okuma deneyimlerini etkileyebilmektedir. Teknolojik gelişmeler ve kullanım alışkanlıklarındaki değişimler, bilgigrafilerin sunulduğu ortamın, işlevi ve
algılanabilirliği açısından önemli bir faktördür.
I-II-III-IV
Bilgigrafiler, kapsamları ve işlevleri dikkate alınarak sınıflandırılmaktadır. Bunun yanı sıra, Bilgigrafiler farklı okuma deneyimlerini etkileyebilmektedirler. Aşağıdakilerden hangisi bu deneyimlerden değildir?
- A-) Çeşitli sunum biçimleri
- B-) Okuyucuların algısal kapasitesi
- C-) Okuma alışkanlıkları
- Cevap D-) Kullanılan araç gereçler
- E-) Zihinsel işleme farklılıkları
Açıklama: Bilgigrafiler, kapsamları ve işlevleri dikkate alınarak sınıflandırılmaktadır. Bunun yanı sıra, bilgigrafilerin çeşitli sunum biçimleri, okuyucuların algısal kapasitesi, okuma alışkanlıkları
ve zihinsel işleme farklılıklarına bağlı olarak okuma deneyimlerini etkileyebilmektedir.
Kullanılan araç gereçler
Bir finans bilgigrafileri, hisse senedi fiyatlarının zaman içindeki değişimini, süreci bir çizgi grafiği üzerinde animasyonla gösteriyorsa ve bu izleyicilere fiyat hareketlerini daha iyi anlamalarına yardımcı olabiliyorsa internet üzerinden hikaye anlatımı veya veri görselleştirmede aşağıdakilerden hangisinden yararlanmış olabilir?
- Cevap A-) Hareketlendirilmiş bilgigrafilerinden
- B-) Statik bilgigrafiklerinden
- C-) Yakınlaştırılabilir bilgigrafilerinden
- D-) Etkileşimli bilgigrafilerinden
- E-) Tıklanabilir bilgigrafilerinden
Açıklama: Verilerin ve bilgilerin hareketli grafikler, geçişler ve animasyonlarla iletilmesini sağlayan bilgigrafi türleri verilerin dinamik bir şekilde sunulmasına olanak tanır ve izleyicilerin bilgilere görsel olarak daha etkili bir şekilde odaklanmalarına yardımcı olur.
Hareketlendirilmiş bilgigrafiler, bir hikâye anlatma veya belirli bir süreci görselleştirme amacı taşıyabilir. Örneğin, bir finans bilgigrafileri, hisse
senedi fiyatlarının zaman içindeki değişimini bir çizgi grafiği üzerinde animasyonla gösterebilir. Bu, izleyicilere fiyat hareketlerini daha iyi anlamalarına yardımcı olabilir.
Bu tür bilgigrafiler, bilgiyi daha çarpıcı ve etkileyici bir şekilde sunmanın yanı sıra izleyicilerin ilgisini daha iyi çekme potansiyeline sahiptir. Ancak bu tür bilgigrafilerin tasarımı ve oluşturulması daha fazla zaman, beceri ve teknik bilgi gerektirebilir. Ayrıca, animasyonlu bilgigrafilerin aşırı kullanılması, izleyicilerin bilgiye odaklanmasını zorlaştırabilir, bu nedenle dengeli bir şekilde kulla
Hareketlendirilmiş bilgigrafilerinden
Bir işletmenin aylık satış raporu aşağıdaki bilgigrafinin anlatım türlerinden hangisidir?
- Cevap A-) Mikro-makro okuma anlatım
- B-) Küçük çoğaltmalar olarak anlatım
- C-) Zaman ve mekân kullanarak anlatım
- D-) Parçalara ayırarak anlatım
- E-) Doku ve renk kullanarak anlatım
Açıklama: “Mikro/Makro Okuma” kavramını daha iyi anlayabilmek adına, örnek olarak bir işletmenin aylık satış raporu ele alınabilir.
Mikro-makro okuma anlatım
Bir sürecin ne kadar devam edeceği konusunda izleyicilerin beklentilerini ortaya koymaya yardımcı olabiliyor, bir şirketin iş geçmişini özetlemek veya bir hikayeyi kronolojik sırayla anlatmak için kullanılıyorsa hangi tür bilgigrafisinden bahsediliyordur?
- Cevap A-) Zaman çizelgesi bilgigrafiler
- B-) İstatiksel bilgigrafiler
- C-) Öğretici bilgigrafiler
- D-) Süreç Bilgigrafileri
- E-) Bilgi ve konum bilgigrafileri
Açıklama: Bir zaman çizelgesi, bir konunun kronolojik olay sırasını görsel olarak sunmak için kullanılan etkili bir bilgigrafi türüdür. Bu tür bir bilgigrafi, okuyucuların bir konunun tarihini kolayca takipnetmelerine olanak tanır. Zaman çizelgesi bilgigrafisi, birçok alanda kullanılmaktadır ve finansal raporlarda, stratejik raporlarda ve sunumlarda
en yaygın formatlardan biridir. Ayrıca, bir fikrin, projenin veya hikayenin nasıl ortaya çıktığını göstermek için de kullanılabilir. Zaman çizelgesi bilgigrafisi, bir etkinlik için planlama yapmak için kullanılabilir. Etkinlik planlamacıları, bir etkinlik
için bir zaman çizelgesi hazırlayarak, etkinlik takvimini görselleştirebilirler. Bu, katılımcıların etkinlik hakkında daha iyi bir anlayışa sahip olmalarına ve etkinlikle ilgili tarihsel bilgileri daha kolay hatırlamalarına yardımcı olabilir.
Zaman çizelgesi bilgigrafisi, bir dizi olayı vurgulamak için de tercih edilebilir. Örneğin, bir spor takımının geçmişini göstermek için kullanılabilir. Bu, takım
Zaman çizelgesi bilgigrafileri
Edward Tufte, bilgigrafinin sunumunda 5 farklı anlatım türünden bahsetmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu türlerden değildir?
- A-) Doku ve renk kullanarak anlatım
- B-) Parçalara ayırarak anlatım
- Cevap C-) Özet kullanarak anlatım
- D-) Mikro-makro okuma
- E-) Zaman ve mekân kullanarak anlatım
Açıklama: Edward Tufte, bilgigrafinin sunumunda 5 farklı anlatımdan bahsetmektedir. Bu anlatımları,
doku ve renk kullanarak anlatım, parçalara ayırarak anlatım, mikro-makro okuma, zaman ve mekân
kullanarak anlatım ve küçük çoğaltmalar olarak başlıklandırmaktadır.
Özet kullanarak anlatım
Genellikle piramit veya akış şeması biçiminde düzenlenen ve önemli bilgilerin hızlı bir şekilde fark edilerek anlaşılmasını sağlayan bilgigrafi aşağıdakilerden hangi tür grafikle açıklanmaktadır?
- Cevap A-) Hiyerarşi bilgigrafileri
- B-) Karşılaştırma bilgigrafileri
- C-) Coğrafi bilgi ve konum bilgigrafileri
- D-) Akış şeması bilgigrafileri
- E-) Anatomi bilgigrafileri
Açıklama: Bir konuyu öncelik sırasına göre sunan bilgigrafiler, hiyerarşi bilgigrafileri kategorisine dâhil edilebilmektedir. Bu tür grafikler genellikle piramit veya akış şeması biçiminde düzenlenir ve önemli bilgilerin hızlı bir şekilde fark edilerek anlaşılmasını sağlarlar.
Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi, hiyerarşik bilgigrafi türüne örnek olarak verilebilir. Bu piramitte, insanların en temel ihtiyaçları piramidin alt kısmında bulunurken, en üstteki bölümde ise en üst düzey ihtiyaçlar yer almaktadır. Bu görsel, insan ihtiyaçlarının öncelik sırasını ve bu ihtiyaçların birbirleriyle nasıl ilişkilendiğini göstermektedir.
Hiyerarşi bilgigrafileri, bilgileri önceden tanımlanmış seviyelerde düzenleyerek kullanılır. Bu bilgigrafi türünü kullanarak bilginin farklı seviyelerde nasıl düzenlendiği ve bu seviyelerin nasıl ilişkili olduğu açıklanabilir. Örneğin bir şirketin organizasyon yapısını göstermek için bu tür bilgigrafiler kullanılabilir. Bu
görselleştirmede, CEO en üst düzeyde yer alırken, alt sev
Hiyerarşi Bilgigrafileri
Kapsam ve işlevine göre sınıflandırıldığında, görseller yerine esas olarak metinlerden veya kelimelerden yararlanılıyor ve özellikle SWOT analizi gibi konularda, konuya hızlı bir şekilde aşinalık kazanmak için kullanılabiliyorsa hangi bilgigrafiden bahsediliyordur?
- Cevap A-) Öğretici bilgigrafi
- B-) Zaman çizelgesi bilgigrafi
- C-) Süreç bilgigrafi
- D-) Anatomi bilgigrafi
- E-) Akış şeması bilgigrafi
Açıklama: Bilgilendirici bir bilgigrafi, görseller yerine esas olarak metinlerden veya kelimelerden oluşur ve özellikle SWOT analizi gibi konularda, konuya hızlı bir
şekilde aşinalık kazanmak için kullanılabilir. Bu kategori, geniş bir yelpazede özetleyici metin tabanlı bilgi grafikleri, son derece görsel bilgi parçaları ve bunların arasındaki her şeyi kapsar. Kavramsal konuları basitleştirmek için sıklıkla kullanılırlar.
Öğretici bilgigrafi
Popülerliği ve izleyicileri bilgiyle daha uzun süre meşgul etme yeteneği nedeniyle yüksek olan bilgigrafi medya formatı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Hareketlendirilmiş
- B-) Tıklanabilir
- Cevap C-) Etkileşimli
- D-) Statik
- E-) Video
Açıklama: Bu tür tasarımların popülerliği, izleyicileri bilgiyle daha uzun süre meşgul etme yeteneği nedeniyle yüksektir, çünkü statik bilgigrafilere göre daha fazla etkileşime olanak tanırlar.
Etkileşimli
Temelde altı bilgigrafi medya formatı bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu formatlardan değildir?
- A-) Yakınlaştırılabilir
- B-) Tıklanabilir
- C-) Hareketlendirilmiş
- Cevap D-) Çizilebilir
- E-) Video
Açıklama: Bilgigrafi tasarımcıları için temelde altı farklı bilgigrafi medya formatı bulunmaktadır. Sayfanın devamını 71.sayfadan sonra okuyunuz…
Çizilebilir.
Verilerin analiz edilmesi sırasında ortaya çıkan yapıların anlaşılmasına ve daha kolay iletilmesine yardımcı olan yapı aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilebilir?
- Cevap A-) Görsel düzenlemeler
- B-) Sesli veriler
- C-) Sayısal veriler
- D-) Hikayesel anlatımlar
- E-) İstatistik bilgiler
Açıklama: İstatistik, büyük miktarda sayısal verinin incelenmesi sonucu elde edilen bir olgu veya veri parçası olarak tanımlanmaktadır. Bu verilerin karmaşık
bir yapıya sahip olması, görselleştirilmesi için istatistiksel bilgigrafi kullanımını gerektirebilmektedir.
İstatistiksel bir bilgigrafi, verilere odaklanılmasına olanak sağlayarak verilerin arkasındaki hikayenin anlatılmasına yardımcı olabilir. Görsel düzenlemeler ise verilerin analiz edilmesi sırasında ortaya çıkan yapıların anlaşılmasına ve daha kolay iletilmesine yardımcı olmaktadır
Verilerin ve bilgilerin geçişler ve animasyonlarla iletilmesini sağlayan, verilerin dinamik bir şekilde sunulmasına olanak tanıyan bilgigrafi medya formatı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Statik
- B-) Video
- C-) Tıklanabilir
- D-) Yakınlaştırılabilir
- Cevap E-) Hareketlendirilmiş
Açıklama: Verilerin ve bilgilerin hareketli grafikler, geçişler ve animasyonlarla iletilmesini sağlayan bilgigrafi
türleridir. Bu tür bilgigrafiler, verilerin dinamik bir şekilde sunulmasına olanak tanır ve izleyicilerin
bilgilere görsel olarak daha etkili bir şekilde odaklanmalarına yardımcı olur.
Hareketlendirilmiş.
İstatistik, büyük miktarda sayısal verinin incelenmesi sonucu elde edilen bir olgu veya veri parçası olarak tanımlanmaktadır. Bu verilerin karmaşık bir yapıya sahip olması, görselleştirilmesi için ………….. ……………… kullanımını gerektirebilmektedir.
Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
- Cevap A-) İstatistiksel Bilgigrafiler
- B-) Öğretici Bilgigrafiler
- C-) Zaman Çizelgesi Bilgigrafiler
- D-) Süreç Bilgigrafiler
- E-) Akış Şeması Bilgigrafiler
Açıklama: Kapsam ve işlevine göre sınıflandırıldığında, bilgigrafiler 9 gruba ayrılabilmektedir. Bunlar İstatistiksel Bilgigrafiler, Öğretici Bilgigrafiler, Zaman Çizelgesi Bilgigrafileri, Süreç Bilgigrafileri, Anatomi Bilgigrafileri, Akış Şeması Bilgigrafileri, Coğrafi Bilgi ve Konum Bilgigrafileri, Karşılaştırma bilgigrafileri ve Hiyerarşi Bilgigrafileridir.
İstatistik, büyük miktarda sayısal verinin incelenmesi sonucu elde edilen bir olgu veya veri parçası olarak tanımlanmaktadır. Bu verilerin karmaşık bir yapıya sahip olması, görselleştirilmesi için istatistiksel bilgigrafi kullanımını gerektirebilmektedir.
İstatistiksel bir bilgigrafi, verilere odaklanılmasına olanak sağlayarak verilerin arkasındaki hikayenin anlatılmasına yardımcı olabilir. Görsel düzenlemeler ise verilerin analiz edilmesi sırasında ortaya çıkan yapıların anlaşılmasına ve daha kolay iletilmesine yardımcı olmaktadır.
İzleyicinin baştan sona takip etmesi kolay olan sezgisel bir düzen ile her adımda veya aşamada neler olduğunu göstererek, paylaşılan konsepti daha anlaşılır hâle getiren bilgi görselleştirme türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Akış Şeması Bilgigrafileri
- B-) Hiyerarşi Bilgigrafileri
- C-) Karşılaştırma Bilgigrafileri
- D-) Zaman Çizelgesi Bilgigrafileri
- Cevap E-) Süreç Bilgigrafileri
Açıklama: Bu bilgigrafiler, izleyicinin baştan sona takip etmesi kolay olan sezgisel bir düzen ile her adımda veya aşamada neler olduğunu gösterir. İyi tasarlanmış bir süreç bilgigrafisi, paylaşılan konsepti daha anlaşılır hâle getirmektedir.
Süreç Bilgigrafileri

Ünite 4

“Bilgi mimarisi dendiğinde, başta web siteleri olmak üzere, çeşitli medya uzamlarında sunulan bilginin……………………….”
Yukarıdaki cümleyi aşağıdakilerden hangisi tamamlar?
- A-) … alt parçalara bölünerek ve bu parçaları birbirleri ile ilişkilendirilmesi anlaşılır
- Cevap B-) …organizasyonu, etiketlenmesi, dolaşımı ve aranması ile ilgili, çıkış noktasında kütüphane ve enformasyon bilimi alanı bulunan bir disiplin anlaşılır
- C-) …bölünmüş alt parçaların oluşturduğu alt gruplara isim verilerek etiketlenmesi anlaşılır
- D-) …fiziksel sistemlerde; bilgiyi organize etmek, etiketlemek ve içerisinde dolaşmak anlaşılır
- E-) … bir etiket ya da tanımlama aracılığı ile pek çok bilgi içeren bir belgenin tüm kapsamını işaret etmesinin mümkün olduğu anlaşılır
Açıklama: BİLGİ MİMARİSİ
Bilgi mimarisi dendiğinde, başta web siteleri olmak üzere, çeşitli medya uzamlarında sunulan bilginin organizasyonu, etiketlenmesi, dolaşımı ve aranması ile ilgili, çıkış noktasında kütüphane ve enformasyon bilimi alanı bulunan bir disiplin anlaşılır
“Eğitimi ifade ederken okuryazar için 1, ilköğretim için 2, ortaöğretim için 3, lise için 4, yükseköğretim için 5, lisansüstü eğitim için 6 değerleri verilerek yapılan bir ölçümde ………… değerler söz konusudur.”
Yukarıdaki cümleyi hangisi tamamlar?
- A-) Nominal
- Cevap B-) Ordinal
- C-) Likert
- D-) Interval
- E-) Özel
Açıklama: Ölçüm Düzeyleri
Ordinal
“TÜİK’in adrese dayalı nüfus verilerine dayanan bir örnekte, illerin 2021 yılı toplam nüfusları ile o ile yerleşen yabancı sayısı arasında -0,11 düzeyinde bir korelasyon vardır.”
Yukarıdaki ifadeyi hangisi açıklar?
- A-) Nüfusu fazla olan illere görece daha az sayıda yabancı uyruklu yerleşimi olduğu söylenebilir.
- B-) Nüfusu fazla olan illere görece daha fazla sayıda yabancı uyruklu yerleşimi olduğu söylenebilir.
- C-) Bir ile ne kadar yabancı uyruklu kişinin yerleştiğinin, o ilin mevcut nüfusu ile korelasyonu çok yüksek düzeydedir.
- D-) Nüfusu az olan illere görece daha fazla sayıda yabancı uyruklu yerleşimi olduğu söylenebilir.
- Cevap E-) Bir ile ne kadar yabancı uyruklu kişinin yerleştiğinin, o ilin mevcut nüfusu ile korelasyonu çok düşük düzeydedir.
Açıklama: Farklar, Oranlar ve Korelasyonlar (Bağıntılar)
Bir ile ne kadar yabancı uyruklu kişinin yerleştiğinin, o ilin mevcut nüfusu ile korelasyonu çok düşük düzeydedir.
1. Kırmızı, beyaz, roze
2. Bordeaux, Burgundy, Champagne, Alsace
3. Köpüklü, düz
4. Öğle, akşam yemeği
Yukarıda verilen şarap bilgi listesi için oluşturulan kavramsal içerik modeli aşağıdakilerden hangi taksonomileri kullanır?
- A-) renk-cinsiyet-yapım şekilleri-yemek
- B-) renk-üretildikleri bölge-işlev-yemek
- C-) renk-işlev-cinsiyet-yemek
- Cevap D-) renk-üretildikleri bölge-yapım şekilleri-yemek
- E-) üretildikleri bölge-yapım şekilleri-yaş-işlev
Açıklama: Yapılandırma, Organize Etme ve Etiketleme
renk-üretildikleri bölge-yapım şekilleri-yemek
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Rosenfeld, Morville ve Arango’nun bilgi mimarisini tanımlarken kullandıkları maddelerden birisidir?
- Cevap A-) Paylaşımlı bilgi ortamlarının yapısal tasarımı
- B-) Sadece dijital sistemlerde; bilgiyi organize etmek, etiketlemek, aramak ve içerisinde dolaşmak işlerinin bir birleşimi
- C-) Fiziksel ortam üzerinde tasarım ve mimarlık prensiplerini uygulamaya odaklanmış gelişmekte olan bir disiplin ve uygulama alanı.
- D-) Sadece fiziksel sistemlerde; bilgiyi organize etmek, etiketlemek, aramak ve içerisinde dolaşmak işlerinin bir birleşimi
- E-) Sadece bilgiyle ilgili deneyimleri; kullanılabilirlik, bulunabilirlik ve anlaşılırlığı destekleyecek şekillendirme sanatı ve bilimi
Açıklama: Rosenfeld, Morville ve Arango (2015), enformasyon ve kütüphane biliminden yola çıkarak, bilgiye erişim bağlamında bilgi mimarisi terimini şu maddeler içerisinde tanımlamışlardır:
1. Paylaşımlı bilgi ortamlarının yapısal tasarımı,
2. Dijital, fiziksel ya da ikisi arasında geçişken
sistemlerde; bilgiyi organize etmek, etiketlemek, aramak ve içerisinde dolaşmak işlerinin bir birleşimi,
3. Bilgi ürünleri ve bilgiyle ilgili deneyimleri;
kullanılabilirlik, bulunabilirlik ve anlaşılırlığı destekleyecek şekillendirme sanatı ve
bilimi,
4. Dijital ortam üzerinde tasarım ve mimarlık
prensiplerini uygulamaya odaklanmış gelişmekte olan bir disiplin ve uygulama alanı.
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi açımlama metodlarından birisidir?
- A-) Oran
- B-) Aralık
- Cevap C-) Histogram
- D-) Doğal dil işleme
- E-) Sıralama
Açıklama: Açımlama metodları; pasta grafik, kutu grafiği, sütun grafik, histogram ve dağılım grafiğidir.
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi istatiksel yapı taşları arasında yer almaktadır?
- A-) Derin öğrenme
- Cevap B-) Yüzdeler ve riskler
- C-) Makina öğrenmesi
- D-) Doğal dil işleme
- E-) Karar ağaçları
Açıklama: İstatiksel yapı taşları; farklar, oranlar, korelasyonlar, sürekli ve ayrık,yüzdeler ve riskler veri/istatistik kıyaslaması’dır.
Aşağıdakilerden hangisi bilgi mimarisi tanımı kapsamında değildir?
- A-) Paylaşımlı bilgi ortamlarının yapısal tasarımı
- B-) Sistemlerde; bilgiyi organize etmek, etiketlemek, aramak ve içerisinde dolaşmak işlerinin bir birleşimi
- C-) Bilgi ürünleri ve bilgiyle ilgili deneyimleri; kullanılabilirlik, bulunabilirlik ve anlaşılırlığı destekleyecek şekillendirme sanatı ve bilimi,
- Cevap D-) Doğal bir sıra ile birbirlerini izleyen, birbirine göre alt ve üst olarak değerlendirilebilecek ölçüm kademeleri
- E-) Dijital ortam üzerinde tasarım ve mimarlık prensiplerini uygulamaya odaklanmış gelişmekte olan bir disiplin ve uygulama alanı
Açıklama: BİLGİ MİMARİSİ
Doğal bir sıra ile birbirlerini izleyen, birbirine göre alt ve üst olarak değerlendirilebilecek ölçüm kademeleri
Aşağıdakilerden hangisi fenomolojist bakış açısını yansıtmaz?
- A-) Dünyayı fiili münasebetler üzerinden anlamak
- B-) Bilgiyi ve anlayışı, eylem ve uygulama üzerinden şekillendirmek
- Cevap C-) Dünyayı soyut akıl yürütmelerle anlamak
- D-) Gerçek dünya koşullarından yola çıkarak teorik modeller kavramsallaştırmak
- E-) Bilginin kullanım amacına ve bağlamına göre düzenlenmesi
Açıklama: Giriş
Dünyayı soyut akıl yürütmelerle anlamak.
Fenomenolojist bakış açısına göre, dünyayı soyut akıl yürütmeler yolu ile değil, dünya ile fiili münasebetlerimiz üzerinden anlarız. Bilgi ve anlayış, eylem ve uygulama üzerinden şekillenir. Teorik modeller, gerçek dünya koşullarından yola çıkarak kavramsallaştırılırlar…
Aşağıdakilerden hangisi zamansal-nedensel veri değildir?
- A-) Eskişehir ilindeki ölçüm noktalarında 8-12 Kasım 2022 arası günlerindeki en yüksek sıcaklık ölçümleri ve hava durumundaki değişim grafikleri
- B-) Bireylerin edimleri, nüfustaki, eğitimdeki, gayri safi millî hasıladaki değişimler gibi veriler
- C-) 2020 yılında dünyanın en büyük 10 buğday üreticileri olan ülkelerin üretim miktarları ve ekim yapılan alanları
- Cevap D-) Eskişehirdeki Covit salgın verileri
- E-) 2021 yılında Eskişehir’deki tramway hattının kullanım miktarı ve yoğunluk değişim grafikleri
Açıklama: Verinin İçeriği
Eskişehirdeki Covit salgın verileri
Bilgelik hiyerarşisinde (Wurman, 2000) deneyim hangi bilgi katmanlarında etkindir?
- Cevap A-) bilgi-bilgi birikimi-bilgelik
- B-) veri-bilgi-birikimi-bilgelik
- C-) veri-bilgi-bilgi birikimi
- D-) veri-bilgi-bilgelik
- E-) veri-bilgi-yaratım
Açıklama: BİLGİ HİYERARŞİSİ
bilgi-bilgi birikimi-bilgelik
Bilgiyi alt parçalara bölerek ve bu parçaları birbirleri ile ilişkilendirerek gerçekleştirilen sürece verilen isim aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?
- A-) Etiketleme
- Cevap B-) Yapılandırma
- C-) Organize etme
- D-) Tasarımlama
- E-) Temsiliyet
Açıklama: Yapılandırma, bilginin parçacıklılığı ile ilgilidir. Yapılandırma, bilgiyi alt parçalara bölerek ve bu parçaları birbirleri ile ilişkilendirerek gerçekleştirilir.
Bilgiyi en doğru ve eksiksiz yani verimli bir biçimde sunmak aşağıdaki seçeneklerde verilen kavramlardan hangisinin alanına girer?
- Cevap A-) Bilgi tasarımı
- B-) Bilgi mimarisi
- C-) Etiketleme
- D-) Yapılandırma
- E-) İçeriklendirme
Açıklama: Bu bilgiyi en doğru ve eksiksiz; yani etkin, en kolay şekilde anlaşılacak;yani verimli bir biçimde sunmak ise, bilgi tasarımının ilgi alanıdır.
Doğru parçacıklar hâlinde yapılandırılmış, anlamsal ilişkiler çerçevesinde organize edilmiş ve içeriği hakkında doğru bir izlenim uyandıracak şekilde etiketlenmiş bilgi aşağıda verilen hangi alanı nesnesidir?
- A-) Bilgi sınıflandırma
- B-) Bilgi tasarımı
- Cevap C-) Bilgi mimarisi
- D-) Bilgi etiketleme
- E-) Bilgi temsiliyeti
Açıklama: Doğru parçacıklar hâlinde yapılandırılmış, anlamsal ilişkiler çerçevesinde organize edilmiş ve içeriği hakkında doğru bir izlenim uyandıracak şekilde etiketlenmiş bilgi, bilgi mimarisi alanının nesnesidir.
Sosyal medyada paylaşılan içerikler ile paylaşılan görüşler, duygular ve düşüncelerin karakterine karşılık gelen veri aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?
- A-) Oranlar
- B-) Farklar
- Cevap C-) Nitel veri
- D-) Korelasyonlar
- E-) Veri kıyaslaması
Açıklama: Nitel veriye bir örnek verecek olursak; sosyal medyada paylaşılan içerikler ile paylaşılan görüşler, duygular ve düşünceler nitel karakterlidir.
Verinin ne şekilde düzenlenerek sunulduğuna bağlı olarak farklılık gösteren kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?
- A-) Bilgelik
- B-) Bilgi birikimi
- C-) Değerlendirme
- D-) Yorumlama
- Cevap E-) Bilgi
Açıklama: Veri ve bilgi gündelik dilde birbirleri yerine kullanılan sözcükler olsa da; bilgi, verinin ne şekilde düzenlenerek sunulduğuna bağlı olarak farklılık gösterir.
Wurman’ın (2000) bilgi hiyerarşi katmanlarında aşağıdakilerden hangisi küresel-yerel-kişisel bağlam kapsamındadır?
- A-) veri-bilgi-bilgi birikimi
- Cevap B-) bilgi-bilgi birikimi-bilgelik
- C-) veri-bilgi-bilgelik
- D-) bilgi birikimi-keşif-bilgelik
- E-) bilgi-keşif-toplama
Açıklama: BİLGİ HİYERARŞİSİ
bilgi-bilgi birikimi-bilgelik
Wurman’ın (2000) bilgi hiyerarşisi katmanlarında aşağıdakilerden hangisi veri altında sınıflanmaz?
- A-) Araştırma
- B-) Yaratım
- C-) Toplama
- Cevap D-) Düzenleme
- E-) Keşif
Açıklama: BİLGİ HİYERARŞİSİ
Düzenleme bilgi sınıfıdır.
Wurman’ın görselleştirmesine göre; karşılıklı konuşma, öykü anlatma, bütünleştirme hangi kavramın alt sınıflandırmasında yer almaktadır?
- Cevap A-) Bilgi birikimi
- B-) Bilgi
- C-) Veri
- D-) Bilgelik
- E-) Etiketleme
Açıklama: Wurman’ın görselleştirmesine göre; karşılıklı konuşma, öykü anlatma, bütünleştirme bilgi birikiminin altında sınıflandırılmıştır.
İngilizcedeki veri, bilgi birikimi ve bilgelik sözcüklerinin ilk harfleri ile DIKW (data - information - knowledge - wisdom) piramidi olarak da anılan bu hiyerarşik yaklaşım ilk defa kim tarafından literatüre eklenmiştir?
- A-) Wurman
- Cevap B-) Ackoff
- C-) Morville
- D-) Rosenfeld
- E-) Rosati
Açıklama: İlk kez Ackoff (1989) tarafından literatüre eklenen ve İngilizcedeki veri, bilgi birikimi ve bilgelik sözcüklerinin ilk harfleri ile DIKW (data - information - knowledge - wisdom) piramidi olarak da anılan bu hiyerarşik yaklaşım, küçük farklarla da olsa çok pek çok araştırmacı tarafından ele alınmıştır(Rowley, 2007).

Ünite 5

Aşağıdakilerden hangisi bilgi görselleştirme ile ilgili doğru bir ifadedir?
- A-) Kitle iletişim araçları aracılığıyla yoğun bilgi bombardımanına maruz kalan insanlar çevresini saran bilgiyi anlamakta güçlük çekmezler.
- Cevap B-) Bilgi görselleştirme karmaşık verilerin daha iyi anlaşılmasını ve yorumlanmasını sağlamak amacıyla verilerin görsellerle temsil edilmesidir.
- C-) Bilgi görselleştirme sadece uzmanların yararlandığı bir tasarım disiplinidir.
- D-) İnsanlar genellikle küçük miktarda bilgiyi algılamakta zorlanır.
- E-) Görsel verileri kullanmak verilerin daha kolay anlaşılmasını sağlamaz.
Açıklama: Kitle iletişim araçları aracılığıyla günümüzde yoğun bilgi bombardımanına maruz kalan insanlar çevresini saran bilgiyi anlamlandırmakta zorluk çekmektedirler. Bilgi görselleştirme zaman içerisinde hem sıradan vatandaşların hem de uzmanların yararlandığı bir tasarım disiplini hâline gelmiştir. İnsanlar genellikle büyük miktarda bilgiyi algılamakta zorlanır. Görsel öğeler kullanıldığında verileri daha kolay anlayabilirler.
Aşağıdakilerden hangisi bilgi görselleştirme ile ilgili doğru bir ifadedir?
- A-) Grafik görselleştirme bir bilgi görselleştirme yöntemi değildir.
- B-) Tablo kullanmak verilerin yönelimini daha kolay anlamayı sağlamaz.
- C-) Bilgi görselleştirme sıradan vatandaşlar için büyük bir öneme sahip değildir.
- Cevap D-) Bilgi görselleştirme verilerin daha ayrıntılı bir şekilde incelenmesine yardımcı olur.
- E-) Verilerin ayrıntılı incelenmesi uzmanlar tarafından doğru sonuçlar çıkarılmasına yardımcı olmaz.
Açıklama: İnsanlar, bir grafik görselleştirme ya da tablo kullanarak verilerin yönelimini, ilişkilerini ve farklı özelliklerini daha hızlı ve daha kolay bir şekilde anlayabilirler. Dolayısıyla, bilgi görselleştirme sıradan vatandaşlar için daha büyük öneme sahiptir. Bununla birlikte uzmanlar için bilgi görselleştirme, verilerin daha ayrıntılı bir şekilde incelenmesine yardımcı olmak anlamına gelir. Verilerin derinlemesine incelenmesi, uzmanlar tarafından daha doğru sonuçlar çıkarılmasına ve daha iyi kararlar verilmesine yardımcı olur.
Aşağıdakilerden hangisi bilgi görselleştirmede görsel tasarım unsurlarından biri değildir?
- A-) Rengin kullanımı
- B-) Estetik
- C-) Metin ve Görsel Temsilci Oluşturma
- Cevap D-) Çarpıtma ve Manipülasyon
- E-) Grafik Gösterimlerin Kullanımı
Açıklama: Görsel Tasarım Unsurları
Çarpıtma ve Manipülasyon
Aşağıdakilerden hangisi bilgi görselleştirmenin en çok dikkat edilmesi gereken özelliği olan doğruluk ve dürüstlük konusunda dünya genelinde yaygın bir sorun haline gelmiştir?
- A-) Ekonomi içerikleri
- B-) Kan örneklerinin tahlil sonuçları
- Cevap C-) Sosyal medya gönderileri
- D-) Sağlık verileri
- E-) Sanat ve tasarım içerikleri
Açıklama: Bilgi Görselleştirmede Nesnellik
Sosyal medya gönderileri
Aşağıdakilerden hangisi bilginin aktarılmasında yazının icadından önce sözlü bilgiyi yaygınlaştıran önemli bir faaliyettir?
- A-) Üç boyutlu görselleştirme
- B-) Pratik uygulamalar
- C-) Toplumsal dayanışma
- Cevap D-) Deneyim aktarımı
- E-) Görselleştirme teknikleri
Açıklama: BİLGİNİN GELENEKSEL GÖSTERİMİ
Deneyim aktarımı
Aşağıdakilerden hangisi bilginin metne dönüştürülmesinin olumlu özelliklerinden biri değildir?
- A-) Yoğun içerikler her kitabın ön sayfalarında “içindekiler” (indeks ya da fihrist) ile daha kolay takip edilebilir hâle getirilmektedir.
- B-) Bilgi metin içerisinde kolay erişilebilir şekilde verildiğinde okuyucunun konuya hâkimiyeti artar.
- Cevap C-) Deneyim aktarımı sözlü bilgiyi yaygınlaştıran bir faaliyet olarak önemli ölçüde bir birikimin oluşmasına katkı sağlamıştır.
- D-) Maddeler hâlinde verilen bilgiler, okuyucunun konuyu daha kolay hazmetmesini sağlar.
- E-) Grafikler bilgi ve içerik görselleştirme yöntemidir ve tercih edilen formların verilerle kurulan nesnel ilişkisinden yararlanılır.
Açıklama: Bilginin Metin Olarak Gösterilmesi
Deneyim aktarımı sözlü bilgiyi yaygınlaştıran bir faaliyet olarak önemli ölçüde bir birikimin oluşmasına katkı sağlamıştır.
Aşağıdakilerden hangisi bilginin tablo biçiminde görselleştirilmesinin avantajlarından biri değildir?
- A-) Verilerin düzenli ve anlaşılır bir şekilde sunulmasını sağlar
- B-) Karmaşık verilerin kolayca anlaşılmasına yardımcı olur
- C-) Farklı sınıflandırma kriterlerine göre sıralama olanağı sunar
- Cevap D-) İlave bir görselleştirmenin tablo alanında yapılmasına imkan tanır
- E-) Sayfalar dolusu verinin bir göz atımı süresinde görülmesini, algılanmasını ve analiz edilmesini sağlar
Açıklama: Bilginin Tablo ile Gösterilmesi
İlave bir görselleştirmenin tablo alanında yapılmasına imkan tanır
Aşağıdakilerden hangisi bilginin tablo ile gösterimi için uygun değildir?
- A-) Bilginin birden çok alanda ve birden çok miktarda olduğu içerikler
- B-) Farklı kategorilerde ve farklı zaman dilimlerinde yer alan veriler
- C-) Zaman/miktar çizelgeleri
- D-) Kategorilere göre büyükten küçüğe vb. sıralamalar
- Cevap E-) İndeks ya da fihrist
Açıklama: Bilginin Tablo ile Gösterilmesi
İndeks ya da fihrist
Aşağıdakilerden hangisi ilk metinlerle ilgili doğru bir ifade değildir?
- A-) bir bilgi mimarisi vardır
- Cevap B-) devrik akış vardır
- C-) neden sonuç ilişkisi vardır
- D-) bir kurguya sahiptir
- E-) anlamlı bir akışa sahiptir
Açıklama: Metinler her zaman bir kurguya sahip olmuş, günlük konuşmada sıkça rastlanılan devrik akış metne taşınmamıştır. Yazı öncesinden beri var olan insanların sözlü iletişim kurma becerileri metin oluştururken devreye girmiş ve yazılı metinler en başından beri anlamlı bir akışa sahip olmuştur. Bu nedenle yazının icadıyla başlayan dönemde de oluşturulan metinlerde bir “bilgi mimarisi” olduğundan bahsedilebilir.
Aşağıdakilerden hangisi yazının icadından önce bilgi aktarımını sağlamamıştır?
- A-) resimler
- B-) semboller
- C-) deneyim aktarımı
- Cevap D-) ses kayıtları
- E-) görsel işaretler
Açıklama: Bilginin aktarılmasında yazının icadından önce sözlü bilgiyi yaygınlaştıran önemli bir faaliyet deneyim aktarımıdır. Bilginin bir diğer aktarımı da resimler, semboller ve diğer görsel işaretler aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Kültüre ait değerler özellikle yazı öncesi dönemde iki ya da üç boyutlu görselleştirmeler aracılığıyla günümüze kadar ulaşabilmiştir.
Bilgi görselleştirme tasarımı, ortada düzgün bir içerik varsa amacına ulaşır. Aşağıdakilerden hangisi olursa görselleştirme amacına ulaşamaz?
- A-) İçerik doğru hazırlanmışsa
- B-) Rasyonel ise
- C-) Fazla genişletilmemişse
- D-) Fazla daraltılmamışsa
- Cevap E-) Özünde doğruluğu içermiyorsa
Açıklama: Bilginin Görselleştirilmesinde İçeriğin Önemi
Özünde doğruluğu içermiyorsa
Bilgi görselleştirmede içerik oluştuktan sonra bu içeriğin görselleştirilmesi aşamasında aşağıdakilerden hangisinden yararlanılmaz?
- A-) Tipografi
- B-) Semiyolojik temelde uzlaşılmış formlar
- C-) Renkler ve biçimler
- D-) Lay-out
- Cevap E-) Sabit bilgi
Açıklama: Görsel Tasarım Unsurları
Sabit bilgi
Bilgi görselleştirmede renk hangi amaçla kullanılır?
- A-) İki ya da daha fazla parametreyle birlikte aynı düzlemde gösterilmesinde
- Cevap B-) Verilerin vurgulanmasında ve dikkatin belirli bir noktaya odaklanmasında
- C-) Lay-out düzeniyle verilerin daha iyi anlaşılmasında
- D-) Konular arası akışın planlanmasında
- E-) İzleyicinin gördüğü değerleri karşılaştırdığı içeriklerin algılamasında
Açıklama: Görsel Tasarım Unsurları
Verilerin vurgulanmasında ve dikkatin belirli bir noktaya odaklanmasında
Bilgi mimarisi aşağıdakilerden hangisi ile başlamıştır?
- A-) Yazının icadından önce
- Cevap B-) Yazının icadıyla
- C-) Yazının icadından sonra
- D-) Resimler, semboller ve diğer görsel işaretlerle
- E-) Usta-çırak ilişkisinin başlamasıyla
Açıklama: Bilginin Metin Olarak Gösterilmesi
Yazının icadıyla
Bilginin günümüzdeki anlayışla ilk aktarıldığı ortam ne şeklindedir?
- A-) resim
- B-) görüntü
- Cevap C-) metin
- D-) şekil
- E-) imge
Açıklama: Bilginin günümüzdeki anlayışla ilk aktarıldığı ortam metin şeklindedir.
Bilginin metne dönüşmesi aynı zamanda ne anlamına gelmektedir?
- Cevap A-) kayıt altına alınmasına
- B-) sözcüklerin kullanılmasına
- C-) harflerin kullanılmasına
- D-) heceleme yapılmasına
- E-) görsellerin kullanılmasına
Açıklama: Bilginin metne dönüşmesi aynı zamanda kayıt altına alınması anlamına gelmektedir.
Bilginin yayılmasındaki en büyük sıçrama nedir?
- Cevap A-) yazının icadi
- B-) ateşin bulunması
- C-) dumanla iletişim
- D-) tarıma geçiş
- E-) sulama yöntemlerinin geliştirilmesi
Açıklama: Bilginin yayılmasındaki en büyük sıçramanın yazının icadı olduğu tartışmasızdır.
Matbaa öncesi dönemde olduğu gibi günümüzde kitaplardaki yoğun içerik her kitabın ön sayfalarında yer alan ne ile daha kolay takip edilebilir hâle getirilmektedir?
- A-) basım evi
- B-) yazar ismi
- Cevap C-) içindekiler
- D-) önsöz
- E-) başlık
Açıklama: Matbaa öncesi dönemde kitaplar el yazmasıyla oluşturulurken de içerik anlamlı bir sıralamada okuyucuya sunulmaktaydı. Günümüzde olduğu gibi kitaplardaki yoğun içerik her kitabın ön sayfalarında “içindekiler” (indeks ya da fihrist) ile daha kolay takip edilebilir hâle getirilmektedir.
Tarihî kayıtların başlangıcı ne olarak kabul edilir?
- A-) Internetin hayatımıza girmesi
- B-) televizyonun yaygınlaşması
- C-) sözel iletişim
- D-) dumanla iletişim
- Cevap E-) yazının icadi
Açıklama: Şüphesiz bilginin günümüze ulaşma serüvenindeki en önemli taşıyıcı yazının kendisi olmuştur. Bu nedenle pek çok kaynakta yazının icadı tarihî kayıtların da başlangıcı kabul edilir.
İlk temel metinler nasıl yazılmıştır?
- A-) Olayların oluş sırasını atlayarak
- Cevap B-) Belirli bir akışta ve birbirini takip eder şekilde
- C-) Karmaşık bir şekilde
- D-) İki kişi arasında geçen bir diyaloğa benzemeyerek
- E-) Karışık bir sırayla
Açıklama: İlk temel metinler ve ardından onları takip eden gündelik olayları aktarır metinlerin belirli bir akış içerisinde yazıldığı görülmüştür. Nitekim iki kişi arasındaki bir diyalog da benzer bir olay örgüsünü takip etmektedir. Bu noktadan yola çıkarak metinlerin yazının ilk icat edildiği zamanlarda bile doğru akışla yazıldığı, karışık sırayla yazılmadığı söylenebilir.

Ünite 6

“Bilgigrafi tasarımında bilginin öne çıkarılması, anlamın iletilmesi ve izleyicinin odak
noktasının belirlenmesi açısından temel ilkedir. Farklı ögelerin önem sıralamasını belirlemekte, izleyicinin bilgiyi anlama sürecini yönlendirmekte ve akışı tasarlamaya yaramaktadır.”
Tanımı aşağıdakilerden hangi seçeneğin açıklamasıdır?
- A-) Ölçek
- B-) Oran
- C-) Kapalılık
- D-) Benzerlik
- Cevap E-) Hiyerarşi
Açıklama: Bilgigrafi tasarımında hiyerarşi, bilginin öne çıkarılması, anlamın iletilmesi ve izleyicinin odak
noktasının belirlenmesi açısından temel ilkedir. Hiyerarşi, farklı ögelerin önem sıralamasını belirlemekte, izleyicinin bilgiyi anlama sürecini yönlendirmekte ve akışı tasarlamaya yaramaktadır.
Yanıt E’dir. Hiyerarşi doğru seçenektir.
“Bilgigrafi tasarımında, bilgiyi düzenlemek ve iletmek için önemli bir tasarım ilkesidir. Bu ilke, görsel olarak bağlantılı ve sürekli bir akış oluşturarak izleyicinin bilgiyi daha kolay ve
anlaşılır bir şekilde takip etmelerini sağlamak amacıyla kullanılır.”
İfadesinde sözü edilen Gestalt ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Devamlılık ilkesi
- B-) Benzerlik ilkesi
- C-) Yakınlık ilkesi
- D-) Kapalılık ilkesi
- E-) Figür-zemin ilkesi
Açıklama: Bilgigrafi tasarımında, bilgiyi düzenlemek ve iletmek için devamlılık ilkesi önemli bir tasarım ilkesidir. Bu ilke, görsel olarak bağlantılı ve sürekli bir akış oluşturarak izleyicinin bilgiyi daha kolay ve anlaşılır bir şekilde takip etmelerini sağlamak amacıyla kullanılır.
Yanıt A’dır. Devamlılık ilkesidir.
“Bir coğrafi harita tasarımında farklı bölgeleri farklı renklerle kodlayarak izleyicinin her bölgeyi hızla ayırt etmesi” bibligrafi tasarımında renk kullanımının hangi rolünün örneğidir?
- A-) Vurgu
- Cevap B-) Kategorizasyon
- C-) Zaman betimlemesi
- D-) Değişim betimlemesi
- E-) Uyum ve zıtlık
Açıklama: Bilgigrafi tasarımında renk kullanımı oldukça önemlidir çünkü renkler, bilgilerin iletilmesinde
güçlü bir araç olarak hizmet edebilir. Birçok örnekle renk kullanımının bilgigrafi tasarımındaki rolünün açıklanması mümkündür. Renk kullanımının rollerinden biri de kategorizasyondur.
Kategorizasyon: Bilgigrafilerde çok sayıda veriyi kategorilere ayırmak yaygındır. Renkler, her kategoriyi temsil etmek için kullanılabilir. Örneğin, bir coğrafi harita tasarımında farklı bölgeleri farklırenklerle kodlayarak izleyicinin her bölgeyi hızla ayırt etmesi sağlanabilir.
Yanıt B’dir. Kategorizasyon rolüne işaret eder.
Algıda bütünü oluşturan görsel ögelerin, eksik veya tamamlanmamış formları tamamlama eğiliminde olduğunu açıklayan ilke aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Figür-Zemin İlkesi
- Cevap B-) Kapalılık İlkesi
- C-) Devamlılık İlkesi
- D-) Benzerlik İlkesi
- E-) Tamamlama İlkesi
Açıklama: “Kapalılık ilkesi”, algıda bütünü oluşturan görsel ögelerin, eksik veya tamamlanmamış formları tamamlama eğiliminde olduğunu açıklar.
Kapalılık İlkesi
Aşağıda bahsedilen Gestalt ilkesi hangisidir?
“Bir sayfa üzerindeki bir grup harf arasındaki mesafe ile ilgilidir. düşünelim. Harfler kelimeleri, kelimeler anlamlı bir satırı, satırlar anlamlı bilgi öbeğiyle geliştirilmiş bir paragrafı oluşturur. Okur, mesafe ile ilişkilendirerek metni anlamlandırma eğilimindedir.”
- A-) Benzerlik ilkesi
- B-) Devamlılık ilkesi
- C-) Figür-zemin ilkesi
- Cevap D-) Yakınlık ilkesi
- E-) Kapalılık ilkesi
Açıklama: Gestalt ilkelerinden biri olan “yakınlık ilkesi,” nesnelerin birbirlerine olan mesafeye dayalı olarak nasıl algılandığını açıklar. Bu ilkeye göre, nesneler bir arada bulunduklarında bir grup oluştururlar ve bu grup içinde daha yakın olan nesneler, birlikte algılanma eğilimindedir. Sorudaki açıklamada işaret edilen ilke yakınlık ilkesidir.
Yanıt D’dir. Yakınlık ilkesidir.
Aşağıdakilerden hangisi Gestalt ilkelerinden biri değildir?
- A-) Figür-zemin ilkesi
- B-) Devamlılık ilkesi
- Cevap C-) Açıklık ilkesi
- D-) Yakınlık ilkesi
- E-) Benzerlik ilkesi
Açıklama: Özellikle sanatçılar ve tasarımcılar tarafından
sıklıkla odaklanılan bazı Gestalt ilkeleri şunlardır:
• Yakınlık İlkesi
• Benzerlik İlkesi
• Devamlılık İlkesi
• Kapalılık İlkesi
• Figür-Zemin İlkesi
Buna göre açıklık ilkesi olarak bir Gestalt ilkesi yoktur.
Yanıt C’dir. Açıklık ilkesi bir Gestalt ilkesi değidlir.
Aşağıdakilerden hangisi bibligrafi tasarımında grafik sistemlerindeki parametrelerden biri değildir?
- A-) Entelektüel amaç
- B-) İçerik türü
- C-) Anlam yapılandırma yöntemi
- D-) Disiplin kökeni
- Cevap E-) Tasarımcı zevki
Açıklama: Bibligrafi tasarımında grafik sistemlerindeki parametrelerden biri tasarımcı zevki değildir. Grafik format, entelektüel amaç ya da işlev, içerik türü, anlamı yapılandırma yöntemleri, disiplin kökenleri gibi parametreler bulunmaktadır.
Yanıt E’dir. Tasarımcı zevki parametrelerden biri değildir.
Aşağıdakilerden hangisi sanatçılar ve tasarımcılar tarafından sıklıkla odaklanılan Gestalt ilkelerinden biri değildir? •
- A-) Yakınlık İlkesi
- B-) Benzerlik İlkesi
- C-) Devamlılık İlkesi
- Cevap D-) Açıklık İlkesi
- E-) Figür-Zemin İlkesi
Açıklama: Özellikle sanatçılar ve tasarımcılar tarafından sıklıkla odaklanılan bazı Gestalt ilkeleri şunlardır: • Yakınlık İlkesi • Benzerlik İlkesi • Devamlılık İlkesi • Kapalılık İlkesi • Figür-Zemin İlkesi
Açıklık İlkesi
Aşağıdakilerden hangisi tasarımın duygusal etkisini artırmak ve mesajını vurgulamak için kullanılabilir. ?
- Cevap A-) Renkler
- B-) Tipografi
- C-) Grid
- D-) Okunurluk
- E-) Okuturluk
Açıklama: Renkler, tasarımın duygusal etkisini artırmak ve mesajını vurgulamak için kullanılabilir
Aşağıdakilerden hangisi yazı tip seçerken dikkat edilmesi gereken unsurlardan biri değildir?
- A-) Harflerin karakteristik biçimleri.
- B-) Harflerin oranları.
- C-) Yazı tipinin tasarımının tipografi tarihindeki yeri ve temsil ettiği değerler.
- Cevap D-) Tasarımcısının karakteristik özellikleri.
- E-) Vuruşlarının görsel etkisi.
Açıklama: Yazı tipleri seçimi kimi zaman zorlu bir iştir. Bu seçimi yaparken, harflerin karakteristik biçimleri, oranları ve vuruşlarının yazının görsel etkisini nasıl etkilediğini anlamak önemlidir. Ayrıca, yazı tipinin tasarımının tipografi tarihindeki yerini ve temsil ettiği değerleri bilmek gereklidir.
Tasarımcısının karakteristik özellikleri.
Bibligrafi tasarımında okunurluk açısından aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
I. Parlak ve zıt renklerin bir arada kullanılması okunurluğu azaltabilir.
II. Siyah yazılar beyaz bir arka plan üzerinde negatif olarak algılanır.
III. Yakın tonlardaki renklerin bir arada kullanılması yazının görünmez hâle gelmesine yol açabilir.
- A-) Yalnız I
- B-) Yalnız II
- C-) I ve II
- Cevap D-) I ve III
- E-) I, II ve III
Açıklama: Okunurluk için yazının rengi ve zeminin rengi arasındaki ilişki önemlidir. Tipografi tasarımında genellikle vurgu ve hiyerarşi oluşturmak için renk kullanır. Ancak parlak ve zıt renklerin bir arada kullanılması, yazının titremesine neden olabilir ve okunurluğu azaltabilir. Aynı şekilde çok yakın tonlardaki açık ve koyu renklerin bir arada kullanılması, yazının görünmez hâle gelmesine yol açabilir. Yazının arka plan rengine dikkat etmek de önemlidir. Siyah yazılar beyaz bir arka plan üzerinde pozitif olarak algılanırken, beyaz yazılar siyah bir arka plan üzerinde negatif olarak algılanır.
Yanıt D’dir. I ve III doğrudur.
Bilgigrafi tasarımında bilginin öncelik sırasına göre tasarlanmasına yarayan ayrıca izleyiciyi de belirlenen bu düzen içinde yönlendiren temel prensip aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Ölçek
- B-) Oran
- C-) Form
- Cevap D-) Hiyerarşi
- E-) İletişim
Açıklama: Hiyerarşi, tüm tasarım ürünlerinde olduğu gibi bilgigrafi tasarımında da bilginin öncelik sırasına göre tasarlanmasına yarayan ayrıca izleyiciyi de belirlenen bu düzen içinde yönlendiren temel prensiptir.
Bilgigrafi tasarımında kullanılan renkler, yazı karakterleri ve stil özelliklerinin (örneğin, başlık stilleri ya da görsel dilde kullanılan üslup), benzer renk paletleri veya yazı karakterleri kullanılmasıyla bilgi parçaları arasında görsel tutarlılık sağlanması hangi Gestalt ilkesinin uygulamasıdır?
- A-) Kapalılık ilkesi
- Cevap B-) Devamlılık ilkesi
- C-) Yakınlık ilkesi
- D-) Benzerlik ilkesi
- E-) Figür-zemin ilkesi
Açıklama: Bilgigrafi tasarımında devamlılık ilkesi, bilgiyi düzenlemek ve iletmek için önemli bir tasarım ilkesidir. Bu ilke, görsel olarak bağlantılı ve sürekli bir akış oluşturarak izleyicinin bilgiyi daha kolay ve anlaşılır bir şekilde takip etmelerini sağlamak amacıyla kullanılır. Bilgigrafi tasarımında devamlılık ilkesinin nasıl kullanılabileceğine dair Renk ve Stil Sürekliliği sağlanması için, Bilgigrafi tasarımında kullanılan renkler, yazı karakterleri
ve stil özellikleri (örneğin, başlık stilleri ya da görsel dilde kullanılan üslup) devamlılık ilkesine uygun olarak tasarlanır. Benzer renk paletleri veya yazı karakterleri kullanılarak bilgi parçaları arasında görsel tutarlılık sağlanır.
Yanıt B’dir. Devamılık ilkesidir.
Bilgigrafi tasarımında metin akışında başlıkların, alt başlıkların ve ana metin paragrafları
arasındaki görsel bağlantılar kurularak izleyicinin metni kolayca takip etmesinin sağlanması hangi Gestalt ilkesini açıklar?
- Cevap A-) Devamlılık ilkesi
- B-) Benzerlik ilkesi
- C-) Yakınlık ilkesi
- D-) Kapalılık ilkesi
- E-) Hiyerarşi
Açıklama: Bilgigrafi tasarımında devamlılık ilkesi, bilgiyi düzenlemek ve iletmek için önemli bir tasarım ilkesidir. Bu ilke, görsel olarak bağlantılı ve sürekli bir akış oluşturarak izleyicinin bilgiyi daha kolay ve anlaşılır bir şekilde takip etmelerini sağlamak amacıyla kullanılır. Bilgigrafi tasarımında devamlılık ilkesinin nasıl kullanılabileceğine dair örneklerden biri de metin akışıdır.
Metin Akışı: Bilgigrafi tasarımında metin akışı devamlılık ilkesiyle düzenlenir. Başlıklar, alt başlıklar ve ana metin paragrafları arasındaki görsel bağlantılar kurularak izleyicinin metni kolayca takip etmesi sağlanır. Aynı tip yazı karakterleri, noktalama işaretleri ve renk kullanılarak metinler arasında bir bütünlük ve süreklilik oluşturulur.
Yanıt A’dır. Devamlılık ilkesidir.
Bir çizgi grafiği üzerinde zamanla değişen döviz kurlarını gösterirken, yükselen kurlar için kırmızı, düşen kurlar için mavi rengin kullanılması, renk kullanımının bilgigrafi tasarımındaki hangi rolünün örneğidir?
- A-) Vurgu
- B-) Kategorizasyon
- Cevap C-) Zaman ve değişim betimlemesi
- D-) Renk kodlaması
- E-) Uyum ve zıtlık
Açıklama: Bilgigrafi tasarımında renk kullanımı oldukça önemlidir çünkü renkler, bilgilerin iletilmesinde
güçlü bir araç olarak hizmet edebilir. Altta verilen örneklerle renk kullanımının bilgigrafi tasarımındaki rolünün açıklanması mümkündür:
Vurgu: Bilgigrafilerde, belirli verilerin vurgulanması önemlidir. Bu, bir metindeki anahtar istatistikler, grafikler veya diğer önemli bilgileri içerebilir. Renkler, bu tür vurgular için mükemmel bir araçtır. Örneğin, bir bilgigrafide en yüksek geliri gösteren bir sütun grafiği yeşil renkle vurgulanabilir, böylece izleyici hemen bu önemli bilgiyi yakalayabilir.
Kategorizasyon: Bilgigrafilerde çok sayıda veriyi kategorilere ayırmak yaygındır. Renkler, her kategoriyi temsil etmek için kullanılabilir. Örneğin, bir coğrafi harita tasarımında farklı bölgeleri farklı renklerle kodlayarak izleyicinin her bölgeyi hızla ayırt etmesi sağlanabilir.
Zaman ve Değişim Betimlemesi: Renkler aynı verinin zaman içindeki değişimini veya karşılaştırmalarını gösterm
Yanıt C’dir. Zaman ve değişim betimlemesidir.
Gestalt Psikolojisinin hangi ilkesine göre, tasarımda yer alan ögelerin birbiriyle sürekli bir ilişki içinde olması ve izleyicinin bu ilişkiyi kolayca görmesi gerekmektedir?
- Cevap A-) Devamlılık İlkesi
- B-) Kapalılık İlkesi
- C-) Benzerlik İlkesi
- D-) Yakınlık İlkesi
- E-) Hiyerarşi
Açıklama: Bu ilkeye göre, tasarımda yer alan ögelerin birbiriyle sürekli bir ilişki içinde olması ve izleyicinin bu ilişkiyi kolayca görmesi gerekmektedir.
Devamlılık İlkesi
Gestalt ilkeleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A-) Algının parçalarının toplamından farklı ve daha fazlasını oluşturduğu.
- B-) Hafızayı ve öğrenmeyi içeren kapsamlı bir psikolojik çerçeve sunar.
- C-) Bütünsel bir bakış açısının önemini vurgular.
- Cevap D-) Dünyanın sadece dışsal bir varlık olduğunu vurgular.
- E-) Max Wertheimer’in takipçileri tarafından geliştirilmişlerdir.
Açıklama: Gestalt ilkeleri, dünyanın sadece dışsal bir varlık olmadığını, aynı zamanda algılama sürecinde inşa edildiğini vurgular.
Manuel Bortoletti isimli tasarımcının sağlık ve korunma konularında İtalyanca olarak yayınlanan aylık dergi Salute Magazine’deki “LA PAROLA” isimli bölüm için tasarladığı bilgigrafi serisi Gestalt’ın hangi ilkesi için iyi bir örnektir?
- A-) Hiyerarşi
- B-) Yakınlık İlkesi
- C-) Benzerlik İlkesi
- D-) Kapalılık İlkesi
- Cevap E-) Devamlılık İlkesi
Açıklama: Manuel Bortoletti isimli tasarımcının sağlık ve korunma konularında İtalyanca olarak yayınlanan aylık dergi Salute Magazine’deki “LA PAROLA” isimli bölüm için tasarladığı bilgigrafi serisi Gestalt devamlılık ilkesi için oldukça iyi bir örnektir.
Devamlılık İlkesi
Metin blokları ve grafiklerin düzenlenmesi sırasında, okunurluk ve akıcılığı artırmak için kullanılan ilke aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Kapalılık İlkesi
- Cevap B-) Devamlılık İlkesi
- C-) Figür- Zemin İlkesi
- D-) Hiyerarşi
- E-) Benzerlik İlkesi
Açıklama: Okunurluk ve Akıcılık: Metin blokları ve grafiklerin düzenlenmesi sırasında, okunurluk ve akıcılığı artırmak için devamlılık ilkesi kullanılır. Metin blokları ve grafikler arasındaki boşluklar, hizalar ve aralıklar sistematik bir biçimde dikkatlice düzenlenir.
Devamlılık İlkesi
Verilerin görsel olarak temsil edildiği yapı veya düzen biçimine ne ad verilir?
- A-) Harita
- B-) Diyagram
- C-) Çizelge
- D-) Tablo
- Cevap E-) Grafik format
Açıklama: Grafik format, verilerin görsel olarak temsil edildiği yapı veya düzen biçimidir.

Ünite 7

“Etkileşimli veri görselleştirmelerinin kullanımının oldukça azalmasının öncelikli nedeni, …………….. yaklaşımı olmakla birlikte, tek neden bu değildir. Veri görselleştirmenin ……………….. haberlerinin de bir parçası hâline gelmesi, örneğin harita kullanımının sıklaşmasıyla beraber, hazırlanması için daha fazla zaman gereken etkileşimli görselleştirmeler terkedilmeye başlanmıştır.” ifadesindeki boş yerlere sırasıyla hangi ifadeler gelmelidir?
- Cevap A-) “önce mobil” ve “son dakika”
- B-) “önce mobil” ve “spor”
- C-) “önce tasarım” ve “son dakika”
- D-) “veri görselleştirme” ve “kültür-sanat”
- E-) “önce masaüstü” ve “son dakika”
Açıklama: Etkileşimli veri görselleştirmelerinin kullanımının oldukça azalmasının öncelikli nedeni, “önce mobil” yaklaşımı olmakla birlikte, tek neden bu değildir. Veri görselleştirmenin “son dakika” haberlerinin de bir parçası hâline gelmesi, örneğin harita kullanımının sıklaşmasıyla beraber, hazırlanması için daha fazla zaman gereken etkileşimli görselleştirmeler terkedilmeye başlanmıştır.
“Veri gazeteciliği iş birliğine dayanan, çok sayıda kişinin birlikte çalışmasını gerektiren bir alandır. Kimin tarafından yapıldığı belli olan haberlerin yazarları ortalama olarak ….. kişilik gruplardan oluşmaktadır.” ifadesinde doğru değer aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) 1
- B-) 2
- C-) 3
- Cevap D-) 5
- E-) 10
Açıklama: Loosen v.d. (2017) tarafından yapılan çalışmanın da gösterdiği üzere veri gazeteciliği iş birliğine dayanan, çok sayıda kişinin birlikte çalışmasını gerektiren bir alandır. Kimin tarafından yapıldığı belli olan haberlerin yazarları ortalama olarak 5 kişilik gruplardan oluşmaktadır.
2015 yılında National Geographic için bir makale kaleme alarak Bright Ideas dergisinde yayımlanmak üzere Sundance Film Festivali ile ilgili olarak hazırladığı veri görselleştirme çalışmasının sürecini anlatan ve eskizlerle başladığı tasarım sürecinin başlangıcında gerçek nicel veriler kullanmayan veri tasarımcısı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Mona Chalabi
- Cevap B-) Georgia Lupi
- C-) Simon Rost
- D-) Paule Scher
- E-) Stefan Sagmeister
Açıklama: Veri tasarımcısı olan Georgia Lupi, 2015 yılında National Geographic için bir makale kaleme alarak Bright Ideas dergisinde yayımlanmak üzere Sundance Film Festivali ile ilgili olarak hazırladığı veri görselleştirme çalışmasının sürecini anlatmıştır. İlginçtir ki eskizlerle başladığı tasarım sürecinin başlangıcında gerçek nicel veriler kullanmamıştır.
Aşağıdakilerden hangisi Kennedy’e (2021) göre veriye dayalı haberlerdeki görselleştirmelerin okuyucu tarafından ilgi görmesinde etkili olan faktörlerden değildir?
- A-) Haberin konusu
- B-) Okuyucunun inanç ve görüşleri
- Cevap C-) Mekan
- D-) Zaman
- E-) Duygular
Açıklama: Kennedy vd. (2021) veriye dayalı haberlerdeki görselleştirmelerin okuyucu tarafından ilgi görmesinde etkili olan faktörleri şu başlıklar altında incelemiştir:
• Haberin konusu,
• Verinin kaynağı ve haberin yayımlandığı mecra,
• Okuyucunun inanç ve görüşleri,
• Zaman,
• Okuyucunun özgüveni ve becerileri,
• Duygular.
Aşağıdakilerden hangisi etkileşimli veri görselleştirmelerinin kullanımının oldukça azalmasının öncelikli nedenidir?
- Cevap A-) Önce mobil yaklaşımı
- B-) Harita kullanımının sıklaşması
- C-) Hazır uygulamaların çeşitliliğinin artması
- D-) Statik görsel paylaşımının kolaylığı
- E-) Artan maliyetler
Açıklama: Etkileşimli veri görselleştirmelerinin kullanımının oldukça azalmasının öncelikli nedeni, “önce mobil” yaklaşımı olmakla birlikte, tek neden bu değildir.
Aşağıdakilerden hangisi okuyucuların veriye dayalı haberlerden kaçınma sebeplerinden değildir?
- A-) Görsel okuryazarlık eksikliği
- B-) Matematik beceri eksikliği
- C-) İstatistik beceri eksikliği
- Cevap D-) Zaman eksikliği
- E-) Eleştirel düşünme eksikliği
Açıklama: Okuyucuların haberde sunulan görselleştirmeyi anlayacak görsel okuryazarlığa, matematik ve istatistik ile ilgili bazı becerilere ve eleştirel düşünme becerisine sahip olmadıklarını düşünerek veriye dayalı haberlerden kaçındığı da tespit edilmiştir.
Gazetecilik mesleği açısından veri görselleştirmelerinin ne kadar inanılır
olduğu ve gerçeği ne kadar yansıttığı konusunda aşağıdakilerden hangisi tartışılmamaktadır?
- A-) Haberi hazırlayan kişilerin seçimleri ve bakış açıları doğrultusunda analizlerin şekillenmesi.
- B-) Günümüz medya ortamında bir haber pek çok farklı şekilde algılanabilmesi.
- C-) Bazı okuyucuların sunulan içeriği körü körüne kabullenirken, bazılarının kuşkuyla reddedebilmesi.
- Cevap D-) Haberin görselleştirilmesi aşamasında hata yapılabilmesi.
- E-) Özellikle sosyal medyada haberin üzerinde değişiklik yapılarak çarpıtılabilmesi.
Açıklama: Haberin görselleştirilmesi aşamasında hata yapılabilmesi, ünite kapsamında gazetecilik mesleği açısından veri görselleştirmelerinin ne kadar inanılır olduğu ve gerçeği ne kadar yansıttığı konusunda tartışılan konulardan biri değildir. Bunun yanında veri görselleştirmeleri her ne kadar gerçeklere dayansa da hazırlayan kişilerin seçimleri ve bakış açıları doğrultusunda şekillenen analizler, veriye dayalı olarak yapılacak tüm çıkarsamaları yansıtmaması, günümüz medya ortamında bir haber pek çok farklı şekilde algılanması, bazı okuyucular sunulan içeriği körü körüne kabullenirken, bazıları kuşkuyla reddetmesi, hatta bağlamından koparılarak sosyal medyada paylaşılan bir veri görselleştirilmesi, aslında ifade edilmek istenenden farklı yorumlanması, bunun da ötesinde, üzerinde değişiklik yapılarak çarpıtılabilmesi tartışılan noktalardandır.
Habercilik uygulamalarında en önemli değişim aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Veri görselleştirmesinin, haber metninin önüne geçerek anlatının temel unsuru hâline gelmesidir.
- B-) Veri görselleştirmesinde etkileşim kullanımının artmasıdır.
- C-) Okurun ilgisinin günden güne artmasıdır.
- D-) Veriyi görselleştirmelerinde yeni yazılım araçlarının yaygınlaşmasıyla özgün veri görselleştirme çalışmalarının kullanımını azalmasıdır.
- E-) Okuyucuların haberde sunulan görselleştirmeyi anlayacak görsel okuryazarlığa, sahip olmadıklarını düşünülmesidir.
Açıklama: Veri görselleştirmeleri, habercilik uygulamalarında bazı değişimler ve zorlukları beraberinde getirmektedir. En önemli değişim, veri görselleştirmesinin, haber metninin önüne geçerek anlatının temel unsuru hâline gelmesidir.
Habercilikte kullanılan veri görselleştirmeleri aşağıdakilerden hangi amaca hizmet ederler?
1. Zaman içindeki değişimi göstermek
2. Değerleri birbirleri ile kıyaslamak
3. İlişkileri ve akışları göstermek
4. Coğrafi konum bildirmek
- A-) Yalnızca I
- B-) I ve II
- C-) I ve III
- Cevap D-) I, II ve III
- E-) I, II, III ve IV
Açıklama: Habercilikte kullanılan veri görselleştirmeleri, temelde üç amaca hizmet ederler.
• Zaman içindeki değişimi göstermek,
• Değerleri birbirleri ile kıyaslamak ve
• İlişkileri ve akışları göstermek.
Hiçbir veri görselleştirmesine yer vermeyen haberlerin oranı yüzde kaçtır?
- A-) Yüzde 10’dan az
- B-) Yüzde 7’den az
- C-) Yüzde 5’ten az
- D-) Yüzde 3’ten az
- Cevap E-) Yüzde 1’den az
Açıklama: Hiçbir veri görselleştirmesine yer vermeyen haberlerin oranı yüzde 1’den azdır. Bu bulgular, veri görselleştirmenin veri gazeteciliği açısından önemini nicel olarak da ortaya koymaktadır.
Kennedy vd. (2021)’e göre aşağıdakilerden hangisi veriye dayalı haberlerdeki görselleştirmelerin okuyucu tarafından ilgi görmesinde etkili olan faktörlerden biri değildir?
- A-) Haberin konusu
- B-) Okuyucunun inanç ve görüşleri
- C-) Verinin kaynağı ve haberin yayımlandığı mecra
- D-) Okuyucunun özgüveni ve becerileri
- Cevap E-) Okuyucunun cinsiyeti ve medeni durumu
Açıklama: Kennedy vd. (2021) veriye dayalı haberlerdeki görselleştirmelerin okuyucu tarafından ilgi görmesinde etkili olan faktörleri şu başlıklar altında incelemiştir:
• Haberin konusu,
• Verinin kaynağı ve haberin yayımlandığı mecra,
• Okuyucunun inanç ve görüşleri,
• Zaman,
• Okuyucunun özgüveni ve becerileri,
• Duygular.
Konularına bakıldığında, veri gazeteciliği ürünleri en az hangi tür haberlerde kullanılmaktadır?
- A-) Nüfus, göç ve suç
- B-) Siyaset
- C-) İş ve ekonomi
- D-) Bilim
- Cevap E-) Kültür, spor, eğitim
Açıklama: Konularına bakıldığında, veri gazeteciliği ürünlerinin çoğunun siyaset haberleri (%48,2) olduğu görülmüştür. Nüfus ve göç, suç oranları gibi toplumsal konuları (%36.6) iş ve ekonomi haberleri (%28,1) ve bilim ile ilgili haberler (%21,4) takip etmekte; kültür, spor, eğitim gibi konular ele alındığı haberlerin %2,7 ila %5,4’ünü oluşturmaktadır.
Konularına bakıldığında, veri gazeteciliği ürünlerinin neredeyse %50’ya yakın çoğunluğunu hangi tür haberler oluşturur?
- A-) Nüfus ve göç haberleri
- B-) Eğitim haberleri
- Cevap C-) Siyaset haberleri
- D-) iş ve ekonomi haberleri
- E-) Kültür ve spor
Açıklama: Konularına bakıldığında, veri gazeteciliği ürünlerinin çoğunun siyaset haberleri (%48,2) olduğu görülmüştür. Nüfus ve göç, suç oranları gibi toplumsal konuları (%36.6) iş ve ekonomi haberleri (%28,1) ve bilim ile ilgili haberler (%21,4) takip etmekte; kültür, spor, eğitim gibi konular ele alındığı haberlerin %2,7 ila %5,4’ünü oluşturmaktadır.
National Geographic dergisi için hazırladığı görsele temel oluşturacak verileri derlemek üzere Türkiye’ye seyahat edip Göbeklitepe’yi ziyaret ederek arkeologlar ile bizzat görüşme sonrası kilden modeller yaparak Göbeklitepe’nin oranlarını ve yapısını analiz etmekte kullanan tasarımcı aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Fernando Baptista
- B-) Georgia Lupi
- C-) Keith Haring
- D-) Adolfo Arranz
- E-) Mona Chalabi
Açıklama: Tasarımcı Fernando Baptista National Geographic dergisi için hazırladığı görsele temel oluşturacak verileri derlemek üzere Türkiye’ye seyahat edip Göbeklitepe’yi ziyaret ederek arkeologlar ile bizzat görüşmekle kalmamış, iki hafta süren ziyaretinden geriye döndüğünde kilden modeller yaparak Göbeklitepe’nin oranlarını ve yapısını analiz etmekte kullanmıştır
Nicel veriye dayalı veri gazeteciliği örneklerinde en az rastlanan görselleştirme biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Pasta Grafiği
- B-) Kabarcık Grafiği
- C-) Sütun Grafik
- Cevap D-) Akış Şeması
- E-) Harita
Açıklama: Akış Şeması, nicel veriye dayalı veri gazeteciliği örneklerinde en az rastlanan görselleştirme biçimidir.
Okuyucularının çoğunun haberlere küçük ekranlı mobil telefonlardan erişmesi, detaylı ve etkileşimli görselleştirmelerin yerini sütun ve çizgi grafikler gibi daha temel formlara bırakmasıyla hyatımıza giren ve Türkçeye “kaydırarak anlatım” olarak çevrilebilecek terim aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Storytelling
- Cevap B-) Scrollytelling
- C-) visual impact
- D-) typography
- E-) infography
Açıklama: “Önce mobil” sloganı, veri haberciliğini de etkilemiştir. Okuyucularının çoğunun haberlere küçük ekranlı mobil telefonlardan erişmesi, detaylı ve etkileşimli görselleştirmelerin yerini sütun ve çizgi grafikler gibi daha temel formlara bırakmasına sebep olmuştur. Türkçeye “kaydırarak anlatım” olarak çevrilebilecek scrollytelling biçimindeki haberler, örneğin yukarıda değinilen NY Times Futbol Kulüpleri ya da Bloomberg ABD Otomobil Türleri gibi sayfa kaydırıldıkça veri görsellerinin değiştiği haber sunumları ortadan kalkmıştır
Sadece izin verilmiş kullanıcıların erişimine açık verilerin, bilgi işlem sisteminin kusurlarından yararlanılarak yetkisiz kişilerce ele geçirilmesine ne ad verilir?
- A-) Veri görselleştirme
- Cevap B-) Veri sızıntısı
- C-) Veri kazıma
- D-) Veri hikayesi
- E-) Veri grafiği
Açıklama: Veri sızıntısı, sadece izin verilmiş kullanıcıların erişimine açık verilerin, bilgi işlem sisteminin kusurlarından yararlanılarak yetkisiz kişilerce ele geçirilmesiyle gerçekleşir.
Zaman içindeki değişimler için hazırlanan veri görselleştirmeler en yaygın olarak hangi biçimde görselleştirilir?
- A-) Harita
- B-) Akış çizelgesi
- C-) Dağılım grafiği
- D-) Piktogram
- Cevap E-) Çizgi grafikler
Açıklama: Zaman içindeki değişimler, pek çok farklı biçimlerde görselleştirilebilirler. En yaygın biçimlerden biri TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) bültenlerinde de sıkça rastlanan çizgi grafiklerdir.
İstatistiksel yaklaşımlarla veri analizine dayanan “bilgisayar destekli habercilik” hangi tarihte ortaya çıkmıştır?
- A-) 1950’lerde
- Cevap B-) 1960’larda
- C-) 1970’lerde
- D-) 1980’lerde
- E-) 1990’larda
Açıklama: İstatistiksel yaklaşımlarla veri analizine dayanan “bilgisayar destekli habercilik” 1960’larda ortaya çıkmış, 1980’ler ve 90’larda önem kazanmış olmakla birlikte (Nguyen ve Lugo-Ocando, 2016), özellikle ABD ve İngiltere’deki bazı yayın kuruluşlarının haber odalarında, 2000’li yılların ortasından başlayarak bilgisayar programcılarının da çalışmaya başladığı görülmektedir (Parasie ve Dagiral, 2013).
İstatistiksel yaklaşımlarla veri analizine dayanan “bilgisayar destekli habercilik” temelleri ilk kez hangi yıllarda ortaya çıkmıştır?
- Cevap A-) 1960’lar
- B-) 1970’ler
- C-) 1980’ler
- D-) 1990’lar
- E-) 2000’ler
Açıklama: İstatistiksel yaklaşımlarla veri analizine dayanan “bilgisayar destekli habercilik” 1960’larda ortaya çıkmış, 1980’ler ve 90’larda önem kazanmış olmakla birlikte (Nguyen ve Lugo-Ocando, 2016), özellikle ABD ve İngiltere’deki bazı yayın kuruluşlarının haber odalarında, 2000’li yılların ortasından başlayarak bilgisayar programcılarının da çalışmaya başladığı görülmektedir (Parasie ve Dagiral, 2013).

Ünite 8

“Arayüz ya da deneyim kullanıcısına zaman kavramını unutturabilmelidir” tanımı, Csikszentmihalyi’nin başarılı bir etkileşimin temel özelliklerinden hangisidir?
- Cevap A-) Zaman Kavramının Yitimi
- B-) Geri Bildirimin Sağlanması
- C-) Kontrol Hissi
- D-) Ödüllendirici
- E-) Konsantrasyon
Açıklama: Geri Bildirimin Sağlanması: Akışın bozulmaması için kullanıcılar eylemlerine anlık ve hızlı geribildirimler almalıdır.
Zaman Kavramının Yitimi; Arayüz ya da deneyim kullanıcısına zaman kavramını unutturabilmelidir.
“Bir bilgiyi almak ya da işlemi yapmak için gerekli olan zorluğun derecesi hedeflenen kitlenin becerileri ile örtüşmelidir” tanımı, Csikszentmihalyi’nin başarılı bir etkileşimin temel özelliklerinden hangisidir?
- A-) Konsantrasyon
- B-) Öz Bilincin Terk Edilmesi
- C-) Zaman Kavramının Yitimi
- D-) Geri Bildirimin Sağlanması
- Cevap E-) Dengeli Bir Mücadele
Açıklama: Dengeli Bir Mücadele: Bir bilgiyi almak ya da işlemi yapmak için gerekli olan zorluğun derecesi hedeflenen kitlenin becerileri ile örtüşmelidir.
“Görsel iletişimin anlık etkileşimler olmaktan çıkıp, zamana yayılan, davranış değişikliği yaratabilen, alışkanlıklarımızı belirleyen ve duygular ortaya çıkaran ve en önemlisi tüm bunları süreklilik içinde yapabilen eylemler ve etkileşimler bütünü olarak algılanmasını öneren yenilikçi bir tasarım yaklaşımı” aşağıdakilerden hangisi olarak tanımlanabilir?
- A-) Geri Bildirimin Sağlanması
- B-) Zaman Kavramının Yitimi
- C-) Öz Bilincin Terk Edilmesi
- Cevap D-) Kullanıcı Deneyimi Tasarımı
- E-) Dengeli Bir Mücadele
Açıklama: Kullanıcı Deneyimi Tasarımı: Görsel iletişimin anlık etkileşimler olmaktan çıkıp, zamana yayılan, davranış değişikliği yaratabilen, alışkanlıklarımızı belirleyen ve duygular ortaya çıkaran ve en önemlisi tüm bunları süreklilik içinde yapabilen eylemler ve etkileşimler bütünü olarak algılanmasını öneren yenilikçi bir tasarım yaklaşımıdır.
“Kullanıcı farkındalığı ile eylemlerini birleştirebilmelidir.” tanımı, Csikszentmihalyi’nin başarılı bir etkileşimin temel özelliklerinden hangisidir?
- Cevap A-) Öz Bilincin Terk Edilmesi
- B-) Zaman Kavramının Yitimi
- C-) Geri Bildirimin Sağlanması
- D-) Kontrol Hissi
- E-) Ödüllendirici
Açıklama: Öz Bilincin Terk Edilmesi: Kullanıcı farkındalığı ile eylemlerini birleştirebilmelidir.
“Tasarım sürecinin hedefe yönelik belirlenen kullanıcılardan alınan test verileri ile sürekli biçimde iyileştirilmesi ve yenilenmesi anlamına gelmektedir” tanımı aşağıdakilereden hangi tasarım yaklaşımıdır?
- Cevap A-) Yinelemeli Tasarım Yaklaşımı
- B-) Karma Gerçeklik Tasarımı
- C-) Arttırılmış Gerçeklik Tasarımı
- D-) Kullanıcı Deneyimi Tasarımı
- E-) STRAVA
Açıklama: Yinelemeli Tasarım Yaklaşımı: Tasarım sürecinin hedefe yönelik belirlenen kullanıcılardan alınan test verileri ile sürekli biçimde iyileştirilmesi ve yenilenmesi anlamına gelmektedir.
…………………….Dijital ve fiziksel nesnelerin gerçek zamanlı bir arada olabildiği, özel görüntüleme cihazları yardımıyla yaratılan sanal ve gerçek dünya melezi olarak tanımlanabilir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?
- A-) IoT (Internet of Things)
- B-) Akış (Streaming)
- C-) Didi Smart Transportation Brain
- Cevap D-) Karma Gerçeklik
- E-) Arttırılmış Gerçeklik
Açıklama: Karma Gerçeklik: Dijital ve fiziksel nesnelerin gerçek zamanlı bir arada olabildiği, özel görüntüleme cihazları yardımıyla yaratılan sanal ve gerçek dünya melezi olarak tanımlanabilir.
2020 yılından itibaren üretilen otomobillerin %70’inde ön camlarında hangi teknolojinin kullanılması planlanmaktadır?
- A-) Bluetooth
- B-) GPS Navigasyon
- C-) Led ışıklar
- D-) Güneş paneli
- Cevap E-) Arttırılmış gerçeklik
Açıklama: 2020 yılı ile üretilen yeni otomobillerin %70’inde arttırılmış gerçeklik hizmeti sunan ön camların kullanılması planlanmaktadır. Bu alanda uzmanlaşan WayRay girişiminin örneğinde olduğu gibi gereksinim olan temel bilgiler ve hatta daha zengin bir deneyim yaratmak adına kullanıcı araştırmaları doğrultusunda damıtılmış gereklilik ve zamana duyarlı veriler bir akış hâlinde ön cama yansıtılmaktadır. Bu sayede sürücü gözünü ve dikkatini yoldan ayırmadan çok daha güvenli bir sürüş yapabilmekte, bunun yanında yeni nesil otonom (kendi kendini kullanabilen) cihazları kullanırken de pek çok yan görevi ya da bilgiyi bu yeni nesil gösterge panellerinden alabilmektedir.
Aşağıdaki kavramlardan hangisi bilgi görselleştirmede ‘izleyici’ kavramınını ‘kullanıcı’ ile değiştirmeye yardımcı olur?
- A-) Uygulama
- B-) Değerlendirme
- C-) Tasarımlama
- D-) Deneyim
- Cevap E-) Etkileşim
Açıklama: Robert Spence bilgi görselleştirme ve etkileşim ilişkisi üzerine kaleme aldığı kitabında etkileşim kurgulamayı bilgiyi anlamanın ve görselleştirmenin ilk basamağı olarak tanımlar. Etkileşim kullanıcıların veriler ile diyaloğunun sağlanmasında ve edindiği bilgi üzerine anlayış ve yargı geliştirmesinde önemli bir katalizör görevi yapar. Dahası etkileşim, bilgi görselleştirmede ‘izleyici’ kavramını ‘kullanıcı’ ile değiştirir.
Aşağıdakilerden hangisi deneyimde akış kavramının yaratıcısı Csikszentmihalyi tarafından belirlenen başarılı bir etkileşimin temel özelliklerinden biri değildir?
- Cevap A-) Kontrolsüzlük hissi
- B-) Zaman kavramının yitimi
- C-) Öz bilincin terk edilmesi
- D-) Geri bildirimin sağlanması
- E-) Konsantrasyon
Açıklama: Deneyimde akış kavramının yaratıcısı Csikszentmihalyi başarılı bir etkileşimin temel özelliklerini yedi ana başlık üzerinde özetlemiştir:
1. Dengeli Bir Mücadele: Bir bilgiyi almak ya da işlemi yapmak için gerekli olan zorluğun derecesi hedeflenen kitlenin becerileri ile örtüşmelidir.
2. Konsantrasyon: Tasarlanan aktivite ya da arayüz sınırlı bir alanda yüksek derecede konsantrasyona izin vermelidir.
3. Öz Bilincin Terk Edilmesi: Kullanıcı farkındalığı ile eylemlerini birleştirebilmelidir.
4. Zaman Kavramının Yitimi; Arayüz ya da deneyim kullanıcısına zaman kavramını unutturabilmelidir.
5. Geri Bildirimin Sağlanması: Akışın bozulmaması için kullanıcılar eylemlerine anlık ve hızlı geribildirimler almalıdır.
6. Kontrol Hissi: Kullanıcı ortam üzerinde mutlak kontrol hissini almalıdır.
7. Ödüllendirici: Aktivite sonunda kullanıcısını ödüllendirmelidir.
Aşağıdakilerden hangisi kapsamlı görselleştirmeler ile büyük şehirlerde trafik sıkışıklığını önlemeye yarayan platformlara örnek bir sistem olarak verilebilir?
- Cevap A-) Didi Smart Transportation Brain
- B-) Streaming
- C-) HUD
- D-) Karma Gerçeklik
- E-) Arttırılmış Gerçeklik
Açıklama: Geçmiş yıllarda en yalın biçimiyle bireysel mobil cihazlardan alınan hız verileri ile çalışan ve yön bulma uygulamalarında karşımıza çıkan trafik yoğunluğu bildirimleri, bugün çok daha kapsamlı görselleştirmeler ile büyük şehirlerde trafik sıkışıklığını önlemeye yarayan platformlara dönüşmektedirler. Bu bağlamda son yıllarda en başarılı örneklerden biri Çin gibi kalabalık bir nüfusa sahip bir ülkede başarıya ulaşmış olan ‘Didi Smart Transportation Brain’ sistemi verilebilir.
Bilgi görselleştirme Norman’ın bilgiyi kavramanın temel aşamaları arasında gösterdiği ………… ve ………….. arasındaki köprüyü kurmaya yardımcı olur.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerlerde aşağıdaki kavramlardan hangileri gelmelidir?
- Cevap A-) uygulama ve değerlendirme
- B-) tasarım ve etkileşim
- C-) sanallık ve gerçeklik
- D-) hatırlama ve anlama
- E-) analiz ve sentez
Açıklama: Veri ve devamında bilgi soyut kavramlardır. Bu soyut kavramları anlamlı ve kullanışlı hâle getirmenin en verimli yollarından biri de onu görselleştirmektir. Bilgi görselleştirme Norman’ın bilgiyi kavramanın temel aşamaları arasında gösterdiği “uygulama” ve ‘değerlendirme’ arasındaki köprüyü kurmaya yardımcı olur. Bugün çağdaş medyalar özelinde düşünüldüğünde etkileşim, bu köprünün en temel yapı taşlarından biridir.
Büyük verinin verimli biçimde görselleştirilmesinde teknolojik cihaz ve tasarım dilinin etkisine başarılı bir örnek olan ve Çin’de büyük başarıya ulaşmış ‘Didi Smart Transportation Brain’ sistemi aşağıdaki bilgilerden hangisini görselleştirmektedir?
- Cevap A-) Şehir içi trafik yoğunluğunu
- B-) Turist destinasyonlarını
- C-) Denizdeki trafik durumunu
- D-) Tren hareket saatlerini
- E-) Uçuş bilgilerini
Açıklama: Büyük verinin verimli biçimde görselleştirilmesinde teknolojik cihaz ve tasarım dilinin etkisine bir diğer örnek de akıllı şehir sistemleri üzerinden verilebilir. Özellikle trafik kontrolü ve ulaşım alanında toplanan veriler şehir içi seyahatin kolaylaştırılması adına bugün sıklıkla kullanılmaktadır. Geçmiş yıllarda en yalın biçimiyle bireysel mobil cihazlardan alınan hız verileri ile çalışan ve yön bulma uygulamalarında karşımıza çıkan trafik yoğunluğu bildirimleri, bugün çok daha kapsamlı görselleştirmeler ile büyük şehirlerde trafik sıkışıklığını önlemeye yarayan platformlara dönüşmektedirler. Bu bağlamda son yıllarda en başarılı örneklerden biri Çin gibi kalabalık bir nüfusa sahip bir ülkede başarıya ulaşmış olan ‘Didi Smart Transportation Brain’ sistemi verilebilir. Trafik verilerini görsel bir ısı haritası hâline getirerek kullanıcısına aktaran Didi aynı zamanda bağlantıda olduğu ve nesnelerin interneti sistemi ile çalışan Akıllı trafik lamba ve işaretçileri ile algıladığı veriyi verimli bir çıktı hâline dönüştürmekte, trafik yoğunluğunu büyük oranda engellemekte, aynı zamanda bu veriyi görsel olarak kullanıcısına iletmektedir. Aynı zamanda topladığı veriler içinde birbirini takip eden dokuları yakalayan yapay zekâ sistemi oluşması muhtemel tıkanıklıkları da önceden çözmektedir.
Günlük pek çok veriyi takip ettiğimiz mobil arayüzler, yenilikçi otomobiller ya da dijital dönüşümü üretim sistemlerine entegre etmiş geleceğin fabrikaları aşağıdakilerden hangisine örnektir?
- A-) Artırılmış gerçeklik
- B-) Karma gerçeklik
- C-) Nesnelerin interneti
- Cevap D-) Dijital arabirimler
- E-) Kullanıcı deneyimi tasarımı
Açıklama: Bilgi görselleştirme teknolojilerinin öneminin her geçen yıl daha da arttığı en belirgin alanlardan biri de günlük hayatımız ve çalışma dünyamız içine tamamen dâhil olmuş dijital arabirimlerdir. Bunlara hızlıca birkaç örnek olarak günlük pek çok veriyi takip ettiğimiz mobil arayüzler, yenilikçi otomobiller ya da dijital dönüşümü üretim sistemlerine entegre etmiş geleceğin fabrikaları verilebilir. Bu örneklerin ortak özelliği sürekli bir akış içerisinde olan veriyi anlık biçimde bize grafik arabirimler aracılığıyla sunmalarıdır.
Karma gerçeklik (MR) ve arttırılmış gerçeklik (AR) teknolojileri hangi prensibe dayanmaktadır?
- A-) Sadece sanal ortamlar oluşturmak
- Cevap B-) Gerçek zamanlı görüntüyü teknoloji ile zenginleştirmek
- C-) İnteraktif oyunlar yaratmak
- D-) Kullanıcı arayüz tasarımı oluşturmak
- E-) Etkileşimli grafik tasarımı yaratmak
Açıklama: Temel olarak gerçek zamanlı görüntünün teknoloji yardımıyla zenginleştirilmesi prensibine dayanan karma gerçeklik (MR) ve arttırılmış gerçeklik (AR) teknolojileri bugün bilgi görselleştirme adına yenilikçi çalışmaların üretildiği pek çok örneğin temelini oluşturmaktadır. Gerçek zamanlı ve etkileşimli görseller aracılığıyla bilgi aktarmak bugün en verimli yöntemlerden biridir. Bu yenilikçi teknolojiler iki boyutlu gerçekliğin üzerine yeni bir görsel katman daha yaratarak çalışır. Çevremiz üzerindeki algımızı zenginleştirir, bilgiyi gerçek zamanlı biçimde harici bir fiziksel yüzeye gereksinim duymadan bize aktarırlar.
Kişisel spor takip ve sağlıklı yaşam uygulamalarına global ölçekte en popüler uygulama örneği olarak aşağıdakilerden hangisi verilebilir?
- Cevap A-) Strava
- B-) Streaming
- C-) Solid Light
- D-) Google Glass
- E-) Virtualitics
Açıklama: Bugün günlük hayatta çokça kullanılan ve bilginin deneyime dönüşmesi adına en görünür örneklerden biri kişisel spor takip ve sağlıklı yaşam uygulamalarıdır. Bu anlamda global ölçekte en popüler girişimlerden biri STRAVA uygulamasıdır.
Nesnelerin İnterneti (IoT) kavramını aşağıdakilerden hangisi tanımlamaktadır?
- A-) İnternet bağlantısı olmayan herhangi bir cihaz
- Cevap B-) Akıllı cihazların birbirleri ile veri alışverişinde bulunması
- C-) Sosyal medya platformları arasındaki bağlantı
- D-) E-posta servislerinin genel adı
- E-) Verinin sürekli değiştiği bilgi deneyimleme biçimi
Açıklama: IoT (Internet of Things) Nesnelerin İnterneti, akıllı cihazların birbirleri ile veri alışverişinde bulunması anlamına gelmektedir. Günümüzde pek çok akıllı cihaz (Ev asistanları, Mobil cihazlar ya da otomobiller) nesnelerin internet prensibi ile bilgi alışverişinde bulunarak kullanıcısının hayatını daha verimli hâle getirmeyi amaçlamaktadır.
Nesnelerin İnterneti, akıllı cihazların birbirleri ile veri alışverişinde bulunmasına kısaca ne denilmektedir?
- A-) AoT (Archive of Things)
- Cevap B-) IoT (Internet of Things)
- C-) DoT (Data of Things)
- D-) SoT (Streaming of Things)
- E-) MoT (Media of Things)
Açıklama: IoT (Internet of Things) Nesnelerin İnterneti, akıllı cihazların birbirleri ile veri alışverişinde bulunması anlamına gelmektedir. Günümüzde pek çok akıllı cihaz (Ev asistanları,
Mobil cihazlar ya da otomobiller) nesnelerin internet prensibi ile bilgi alışverişinde bulunarak kullanıcısının hayatını daha verimli hâle getirmeyi amaçlamaktadır.
Tasarım sürecinin hedefe yönelik belirlenen kullanıcılardan alınan test verileri ile sürekli biçimde iyileştirilmesi ve yenilenmesi anlamına gelen tasarım yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Deneyimsel tasarım yaklaşımı
- B-) Kullanıcı tasarımı yaklaşımı
- C-) Teknolojik tasarım yaklaşımı
- D-) Durumsal tasarım yaklaşımı
- Cevap E-) Yinelemeli tasarım yaklaşımı
Açıklama: Yinelemeli Tasarım Yaklaşımı: Tasarım sürecinin hedefe yönelik belirlenen kullanıcılardan alınan test verileri ile sürekli biçimde iyileştirilmesi ve yenilenmesi anlamına gelmektedir. Bu yaklaşım tasarımın kullanıma girmesinde önce başlar, gerçek kullanım sırasında da sürekli biçimde alınan verilerin değerlendirilmesi ile devam eder. Dolayısıyla tasarım ömrü boyunca bitmeyen bir döngüyle kendini yeniler, iyileştirir.
Veri görselleştirmeyi hem yapay zekâ teknolojileri hem de sanal gerçeklik ile birleştirmeyi hedefleyen girişime aşağıdakilerden hangisi örnek olarak gösterilebilir?
- A-) IoT (Internet of Things)
- B-) STRAVA
- Cevap C-) Virtualitics
- D-) Karma gerçeklik
- E-) Arttırılmış gerçeklik
Açıklama: Her ne kadar erken zamanları olmasına rağmen bu üç boyutlu görselleştirme araçları karar vericilerin büyük bilgi kümelerini anlama ve iç görüler toplama şeklini temelden değiştirebilecek potansiyele sahiptir (Nichols, 2019). Bu bağlamda veri görselleştirmeyi hem yapay zekâ teknolojileri hem de sanal gerçeklik ile birleştirmeyi hedefleyen Virtualitics girişimi öne çıkan örneklerden biri olarak gösterilebilir
Verinin sürekli biçimde değiştiği, anlık olarak izlendiği ve sadece gerekli olduğu zamanlarda depolandığı bilgi deneyimleme biçimine ne ad verilir?
- A-) Artırılmış gerçeklik
- B-) Nesnelerin interneti
- Cevap C-) Akış
- D-) Karma gerçeklik
- E-) Kullanıcı deneyim tasarımı
Açıklama: Akış (Streaming) Verinin sürekli biçimde değiştiği, anlık olarak izlendiği ve sadece gerekli olduğu zamanlarda depolandığı bilgi deneyimleme biçimi.
IoT (Internet of Things) Nesnelerin İnterneti, akıllı cihazların birbirleri ile veri alışverişinde bulunması anlamına gelmektedir.
Arttırılmış Gerçeklik: Çeşitli teknolojik cihazlar aracılığıyla çevremizde gördüğümüz fiziksel unsurların veri ve grafikler aracılığıyla zenginleştirilerek yeniden sunulması an lamına gelmektedir.
Karma Gerçeklik: Dijital ve fiziksel nesnelerin gerçek zamanlı bir arada olabildiği, özel görüntüleme cihazları yardımıyla yaratılan sanal ve gerçek dünya melezi olarak tanımlanabilir.
Kullanıcı Deneyimi Tasarımı: Görsel iletişimin anlık etkileşimler olmaktan çıkıp, zamana yayılan, davranış değişikliği yaratabilen, alışkanlıklarımızı belirleyen ve duygular ortaya çıkaran ve en önemlisi tüm bunları süreklilik içinde yapabilen eylemler ve etkileşimler bütünü olarak algılanmasını öneren yenilikçi bir tasarım yaklaşımıdır.