Görsel Sistem Tasarımları - Alıştırma Soruları

Ünite 1

1920’ler ve 30’larda Viyana metodu olarak da bilinen Isotype (Uluslararası Tipografik ve Resimsel Eğitim Sistemi) geliştirilmesine öncü olan isim aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Otto Neurath
- B-) Harry Beck
- C-) Heinz Waibl
- D-) Paul Mijksenar
- E-) Jan Tschichold
Açıklama: 1920’ler ve 30’larda Viyana metodu olarak da bilinen Isotype (Uluslararası Tipografik ve Resimsel Eğitim Sistemi) geliştirilmesine Otto Neurath öncü olmuştu.
1928 yılında Die Neue Typographie (Yeni Tipografi) hareketinin öncülüğünü yaparak kitapta ve sayfada tipografi ve mizanpaj adına en önemli gelişmeleri ortaya koyan isim aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Jan Tschichold
- B-) Ivan Chermayef
- C-) Eric Gill
- D-) MuirMcNeil
- E-) Otto Neurath
Açıklama: Kitapta ve sayfada tipografi ve mizanpaj adına en önemli gelişme 1928 Die Neue Typographie (Yeni Tipografi) kitabında Jan Tschichold tarafından ortaya konulmuştur.
1. Kişiye özel müdahalelere olanak veren sistemlerdir.
2. Farklı ürünler kullanıldığında bütünlük korunabilir.
3. Bilgisayar kasasının yüksek kapasitede ürüne yer verebilecek şekilde tasarlanması örnek olarak verilebilir.
Yukarıda özellikleri belirtilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Grid sistemler
- B-) Seri tasarım
- C-) Tipografi
- D-) Mizanpaj
- Cevap E-) Modüler sistem
Açıklama: Modüler sistemler seri üretimin standartlaşan üretim bandı biçiminde kişiye özel müdahalelere olanak veren sistemlere verilen genel addır. Örneğin bir bilgisayarın kasası standarttır ancak içindeki işlemci veya kartlar için kart yuvası daha yüksek kapasitede ürüne yer verebilecek şekilde tasarlanmıştır. Tasarımcılar bu yöntemle farklı ürünlerde kullanıldığında bütünlüğü koruyabilecek sistemler ortaya koyarlar. Bu bilgiler ışığında doğru cevap E’dir.
1. Sistem birçok unsurdan oluşan bir düzene karşılık gelmektedir.
2. Sistemler mühendislik ve işletme gibi belirgin alanlarda kullanılmaktadır.
3. Sistemler farklı birçok amaca hizmet ederek kullanıcısına kolaylıklar sağlamaktadır.
4. Birbirlerine bağlantılı ya da ilişkili unsurların oluşturduğu her şey bir sistemdir.
Yukarıdakilerden hangileri sistem kavramıyla ilgili doğru bir açıklamadır?
- A-) I ve IV
- B-) II, III ve IV
- C-) III ve IV
- Cevap D-) I, III ve IV
- E-) II ve III
Açıklama: huuoy
Birbirlerine bağlantılı ya da ilişkili unsurların oluşturduğu her şey bir sistemdir. Aynı zamanda, sistem kelimesi temel sözlük anlamında “birçok unsurdan oluşan düzen” olarak kullanılır. Sistemler mühendislikten işletmeye, sağlık hizmetlerinden eğitime kadar çeşitli alanlarda kullanılır. Süreçleri otomatikleştirmek, verimliliği artırmak ve karmaşık görevler üzerinde daha iyi kontrol sağlamak için kullanılırlar. Diğer yandan, verileri daha iyi anlayıp düzenlemek için ve böylelikle daha iyi ve kararlar vermek için kullanılır. Verimli üretim ve sağlıklı işleyişler için sistemlerin varlığı kaçınılmazdır. Görüldüğü gibi, sistem farklı birçok alanda kullanılmakta ve farklı bir çok amaca hizmet etmektedir. Bu bilgiler ışığında doğru cevap I, III ve IV maddelerinin yer aldığı D seçeneğidir.
Alıcıda koleksiyon güdüsü yaratan, bir parçaya sahip olduktan sonra diğerlerini de edinerek “tamamlama” hissi yaratan, bir bakıma her bir parçayı koleksiyona dahil etme isteği uyandıran durum ………………… olarak tanımlanmaktadır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisinin gelmesi uygundur?
- A-) Modüler sistem
- B-) Kullanıcı dostu
- Cevap C-) Seri tasarım
- D-) Veri görselliştirme
- E-) Piktogram
Açıklama: Seri tasarım, bir koleksiyon veya seri üründen oluşan ürün veya hizmetlerin bir arada bir bütün halinde tasarlanmasıdır. Seri tasarımlar, alıcıda koleksiyon güdüsü yaratırlar, serinin bir parçasına sahip olduktan sonra diğerlerini de edinmek “tamamlama” hissi yaratarak serinin diğer parçalarını da koleksiyona dahil etme isteği uyandırır. Bu bilgiler ışığında doğru cevap C’dir.
Aşağıdakilerden hangisi bir sistem biçimi değildir?
- A-) Açık ve Kapalı Sistemler
- B-) Alt Sistem ve Üst Sistem
- C-) Kalıcı ve Geçici Sistem
- D-) Doğal ve Yapay Sistem
- Cevap E-) Görsel ve İşitsel Sistem
Açıklama: “Görsel ve İşitsel Sistem” sistem türleri içinde yer almaz.
Aşağıdakilerden hangisi grafik tasarımıyla sistem kavramının örtüştüğü durumlara bir örnektir?
- Cevap A-) Havaalanındaki yönlendirme tabelaları
- B-) Laboratuar deneyleri
- C-) Açıköğretim sesli kitapları
- D-) Geleneksel bir kek tarifi
- E-) Kütüphane arşivi
Açıklama: Seçeneklerde belirtilen tüm durumlar sistem kavramına örnek olarak verilebilir. Bununla birlikte görsel bir tasarımla sistem kavramının örtüştüğü duruma en iyi örnek havalandırma yönlendirme tabelalarıdır. Bu yönlendirme sisteminde; kişiler nerede olduklarını, nereye gitmek istediklerini ve oraya nasıl ulaşacaklarını gösteren markalama, işaret, harita ve yönle ilgili araçları kullanır. Dolayısıyla doğru cevap A’dır.
Bir eşyayı, bir objeyi, bir yeri, bir işleyişi veya bir kavramı yalınlaştırarak görsel yolla temsil eden sembol aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Amblem
- Cevap B-) Piktogram
- C-) İdeogram
- D-) Kaligram
- E-) Logotype
Açıklama: Piktogram bir eşyayı, bir objeyi, bir yeri, bir işleyişi veya bir kavramı yalınlaştırarak görsel yolla temsil eden semboldür.
Bir sistem veya modelin ait bileşenlerinin pek çok yolla etkileşimde olduğu ve doğrusal olmayan, gelişigüzel, kolektif dinamiğe, hiyerarşiye ve gelişime yönelik yerel kuralları izleyen davranışı olarak nitelendirilen kavram hangisidir?
- A-) Tasarım
- B-) Görsellik
- Cevap C-) Kompleksite
- D-) Diyagram
- E-) Tipografi
Açıklama: Kompleksite ve Tasarımın Çözüm Yöntemleri
Kompleksite, yani karmaşıklık, bir
sistem veya modelin ait bileşenlerinin pek çok yolla etkileşimde olduğu ve doğrusal olmayan, gelişigüzel,
kolektif dinamiğe, hiyerarşiye ve gelişime yönelik yerel kuralları izleyen davranışı olarak nitelendirilir.
Bir sonraki durumun kolayca tahmin edilebildiği ve olayların oluşumunun tam olarak tahmin edilemediği sistemler aşağıdakilerden hangi grup içinde yer alır?
- A-) Fiziksel (Somut) veya Soyut Sistemler
- B-) Alt Sistem ve Üst Sistem
- C-) Kalıcı ve Geçici Sistem
- D-) Doğal ve Yapay Sistem
- Cevap E-) Belirlenimci (Deterministik) ve Olasılıkçı Sistemler
Açıklama: Belirlenimci bir sistem, tüm olayların oluşumunun tamamen tahmin edilebilir olduğu sistemdir. Belirli bir zamandaki sistem durumunun açıklamasını alırsak, bir sonraki durum kolayca tahmin edilebilir. Olasılıkçı sistem ise olayların oluşumunun tam olarak tahmin edilemediği sistemdir.
Fiziksel veya ekrana yönelik ürün tasarımında insan merkezli yaklaşımı ve kullanıcının ilk temastan sonuna kadarki tüm deneyimini konu alan tasarım alanı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Kurumsal kimlik
- B-) Hizmet tasarımı
- Cevap C-) Kullanıcı deneyimi
- D-) Arayüz tasarımı
- E-) Sistem tasarımı
Açıklama: Kullanıcı deneyimi: Fiziksel veya ekrana yönelik ürün tasarımında insan merkezli yaklaşımı ve kullanıcının ilk temastan sonuna kadarki tüm deneyimini konu alan tasarım alanıdır.
Gerekli mesaj ve bilgileri, belirli sosyal gruplara tanımlanmış amaçlarla aktarmak
üzere görsel iletişim aracılığıyla çözümler sunan bir alanı hangisi tanımlar?
- A-) Sistem
- Cevap B-) Görsel tasarım
- C-) İçerik tasarımı
- D-) Pantone
- E-) ISO216
Açıklama: GRAFİK TASARIM VE SİSTEM
İLİŞKİSİ
Grafik tasarım, gerekli mesaj ve bilgileri, belirli sosyal gruplara tanımlanmış amaçlarla aktarmak
üzere görsel iletişim aracılığıyla çözümler sunan bir
alandır.
Grafik tasarımda özellikle çok sayfalı basılı ürünlerde tutarlı bir düzen yaratabilmek için sayfaların yatay ve dikey çizgilerle bölünmesiyle oluşturulan sistem aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Pikaj
- B-) Montaj
- C-) Mizampaj
- Cevap D-) Grid
- E-) Margin
Açıklama: Kitap gibi çok sayfalı basılı ürünlerde tutarlı bir düzen yaratabilmek için bir grid sisteminden faydalanılır.
Gözlemlenebilir ve ölçülebilir olan somut nesneler veya süreçler, hangi sistem içerisinde yer alır?
- Cevap A-) Fiziksel sistemler
- B-) Soyut sistemler
- C-) Açık sistemler
- D-) Kapalı sistemler
- E-) Geçici sistemler
Açıklama: Sistem Türleri
Fiziksel sistemler, gözlemlenebilir ve ölçülebilir olan somut nesneler veya süreçlerdir
Harita tasarımcısı Harry Beck’in çalışması da dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi bir müellif olarak tasarımcının yapmaya çalıştığı şeylerden biri değildir?
- A-) Fikrin, aklın ve belleğin yolunu şematik olarak sunma
- B-) Yeni bir argüman ortaya koyabilme
- C-) Amaç ya da problem neyse onu çözmeye odaklanma
- Cevap D-) Coğrafi bilgiyi resmederek birebir taklidini oluşturma
- E-) Kullanışlı olan bilgiyi ön planda sunabilme
Açıklama: Bir müellif olarak tasarımcı, bilgiyi doğrudan ve birincil bir şekilde yapar ve yapılandırır. Bunun en iyi örneklerinden birini Harry Beck’in harita tasarımıdır. Beck, haritaların coğrafi bilgiyle birebir ilerlemesinin şart olmadığını, önemli olan şeyin seyahat eden yolcuların net bir rota bilgisine ulaşmaları olduğunu vurgulamaktadır. Beck’in tasarımında coğrafi bilgi önem bakımından ikinci sıradadır. Beck, haritaların amaç veya problem neyse, onu çözmesi gerektiğini önemli bir ezberi bozarak gösterir. Beck, doğanın ve coğrafyanın “resmini çizerek” taklit etmek yerine, fikrin, aklın ve belleğin yolunu şematik olarak sunar ve Drucker’in dediği gibi yeni bir argüman ortaya koyar. Bu bilgiler ışığında doğru cevap D’dir.
Kitapların konularına göre sınıflandırıldığı ve kodlandığı, bu kodları takip ederek bulunduğu ve yaygın olarak kullanıldığı sınıflama sistemleri hangisidir?
- Cevap A-) DDC ve LCC sistemleri
- B-) CDD ve CCL sistemleri
- C-) CDC ve CLC sistemleri
- D-) CCC ve DDD sistemleri
- E-) LLL ve CDC
Açıklama: Sistem Türleri
Bu nedenle kitaplaran konularına
göre sınıflandırıldığı ve kodlandığı, bu kodları takip
ederek bulunduğu sistemler geliştirilmiştir. DDC ve
LCC sistemleri yaygın olarak kullanılmaktadır.
Kompleksite kavramı da düşünüldüğünde tasarımda “mükemmellik” aşağıdaki niteliklerden özellikle hangisine karşılık gelmektedir?
- Cevap A-) Sadelik
- B-) Eşitlik
- C-) Kapsayıcılık
- D-) Yoğunluk
- E-) Aynılık
Açıklama: Kompleksite, yani karmaşıklık, bir sistem veya modelin ait bileşenlerinin pek çok yolla etkileşimde olduğu ve doğrusal olmayan, gelişigüzel, kolektif dinamiğe, hiyerarşiye ve gelişime yönelik yerel kuralları izleyen davranışı olarak nitelendirilir. Bu bağlamda, grafikler ve diyagramlar, sanatın ve bilimin bir sentezini temsil eder. Grafik tasarımcı onlara mükemmeliyet kazandırma imkânına sahiptir. Mükemmellik, tasarlanan ürünün işlevlerinin karmaşıklığına karşın zarafetinin ve sadeliğinin bir kıyaslamasıdır. Bu bilgiler ışığında doğru cevap A’dir.
Kullanıcının etkileşimi, kolaylıkla aradığını bulabilmesi veya deneyimini sürdürmesi gibi alanları mevzu edinen, kullanıcıların dijital ürünlerle nasıl etkileşim kurduğunu inceleyen alan aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Kullanıcı dostu
- Cevap B-) Kullanıcı arayüzü
- C-) Kullanıcı deneyimi
- D-) Kullanıcı memnuniyeti
- E-) Kullanıcı geçmişi
Açıklama: UI (User-Interface) yani Kullanıcı Arayüzü tasarımı alanı kullanıcıların dijital ürünlerle nasıl etkileşim kurduğunu inceleyen bir alandır. Arayüz tasarımında hem kullanıcının etkileşimi, kolaylıkla aradığını bulabilmesi ve deneyimi sürdürebilmesi konuları hem de bulunduğu siteye ait kişisel ve kurumsal aidiyet konuları söz konusu olmaktadır. Bu bilgiler ışığında doğru cevap B’dir.
Kurum afişinde başlık, alt başlık, tarih, yer, organizasyon bilgileri vb öğelerin birbiriyle ilişkisi vardır, diğer bir ifadeyle bu parçalar bir arada bütünü (afiş) oluşturmaktadır.
Bu durum, grafik tasarımıyla sistem kavramının benzerlik gösterdiği aşağıdaki özelliklerden hangisine örnek verilebilir.
- A-) Metodik, mantıklı ve belli bir amaca odaklanan yöntemler kullanılır.
- B-) Belli bir yapı bütünlüğü ve sorun çözme sürecini içermektedir.
- C-) Sistematik bir düşünce biçimine sahiptir.
- D-) Kolay -öğrenilebilir görsel bir dil oluşturma hedeflenmektedir.
- Cevap E-) Belli amaca hizmet eden parçalardan oluşmaktadır.
Açıklama: Grafik tasarımda ortaya konan tasarım ürünleri, tıpkı sistemlerde olduğu gibi, birbirlerine bağlı ve birbirini düzenli biçimde etkileyen parçalardan oluşan, belli bir amaca hizmet eden bir bütündür. Buradaki ilişki, bir afiş tasarımında yer alan başlık, alt başlık, tarih, yer, organizasyon bilgileri vb. gibi ögelerin birbiriyle ilişkisi olabileceği gibi, daha büyük bir sistemde bir etkinliğin tüm grafik ürünlerinin birbiriyle ve etkinlik kimliğiyle ilişkisini de barındırabilir. Dolayısıyla doğru cevap E’dir.
Latincede “düzenleme, birleşme, bir araya gelme” ve Yunancada “düzenli bütün, parçaların meydana getirdiği bütün” anlamında kullanılan kavram, hangisidir?
- A-) Görsellik
- B-) Estetik
- C-) Grafik tasarım
- D-) Endüstriyel tasarım
- Cevap E-) Sistem
Açıklama: Sistem Kavramının Tanımlanması
Sistem kelimesi Latincede “düzenleme, birleşme, bir araya gelme” ve Yunancada “düzenli bütün, parçaların meydana getirdiği bütün” anlamında kullanılan systema kökünden gelir.
Massimo Vignelli’nin Bob Noorda ile birlikte 1970’te tasarladığı ve yeni görsel bir dil önerisi getiren ulaşım sistemi hangi şehir için hazırlanmıştır?
- Cevap A-) New York
- B-) Londra
- C-) Paris
- D-) Los Angles
- E-) Pekin
Açıklama: Massimo Vignelli’nin New York kenti ulaşım sistemi için Bob Noorda ile birlikte 1970’te tasarladığı sistem yeni görsel bir dil önerisi getirir.
Rotterdam’daki De Doelen adlı kongre ve konser alanı için binanın mimari ögelerinden yola çıkarak kurumun tüm afişlerinde kullanılabilecek bir çerçeve ortaya koyup, bu uygulamayı sürdürülebilir bir görsel kimlik sistemi hâline getirmeyi başaran tasarımcı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Massimo Vignelli
- Cevap B-) Eva Klose
- C-) Bob Noorda
- D-) Harry Beck
- E-) Ivan Chermayef
Açıklama: Eva Klose, Rotterdam’daki De Doelen adlı kongre ve konser alanı için binanın mimari ögelerinden yola çıkarak kurumun tüm afişlerinde kullanılabilecek bir çerçeve ortaya koyup, bu uygulamayı sürdürülebilir bir görsel kimlik sistemi hâline getirmeyi başaran tasarımcıdır.
Süreçleri otomatikleştirmek, verimliliği artırmak ve karmaşık görevler üzerinde daha iyi kontrol
sağlamak ve verileri daha iyi anlayıp düzenlemek ya da daha iyi ve kararlar vermek için ne kullanılır?
- A-) Çizelgeler
- B-) Planlar
- Cevap C-) Sistemler
- D-) Kılavuzlar
- E-) İletişim
Açıklama: Sistem Kavramının Tanımlanması
Sistemler mühendislikten işletmeye, sağlık hizmetlerinden eğitime kadar çeşitli alanlarda kullanılır. Süreçleri otomatikleştirmek, verimliliği artırmak ve karmaşık görevler üzerinde daha iyi kontrol
sağlamak için kullanılırlar. Diğer yandan, verileri
daha iyi anlayıp düzenlemek için ve böylelikle daha
iyi ve kararlar vermek için kullanılır.
Tasarımcıların sıklıkla karşılaştığı, uluslararası renk sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) APA
- B-) ISO 216
- Cevap C-) Pantone
- D-) DIN520
- E-) CMY
Açıklama: Tasarımcıların sıklıkla karşılaştığı yaygın sis- temlerden ikisi ISO216 kâğıt ölçüleri ve Pantone renk sistemleridir.
Tasarımcıların üreticilerle kritik kararları doğru şekilde alabilmesini sağlayan evrensel
bir renk dilini, aşağıdakilerden hangisi ortaya koyar?
- A-) Isotype
- Cevap B-) Pantone
- C-) ISO216
- D-) PDF
- E-) DDC
Açıklama: Gündelik Hayatta Sistemler
Pantone ise tasarımcıların üreticilerle kritik kararları doğru şekilde alabilmesini sağlayan evrensel
bir renk dili ortaya koyar.
Toplumun en küçük birimini oluşturan aile kendi içinde bir sitemdir. Eşler arası ilişkiler, ebeveyn çocuk ilişkisi ve kardeşler arası ilişkiler bütünü etkileyen daha küçük yapıdaki sistemlerdir ve bu sistemler arasında dikey ve yatay yönlü etkileşimler bulunmaktadır.
Yukarıdaki örnek durum aşağıdaki sistem türlerinden özellikle hangisi ile ilişkidir?
- A-) Fiziksel ve soyut sistemler
- Cevap B-) Alt sistem ve üst sistem
- C-) Doğal ve yapay sistem
- D-) Açık ve kapalı sistem
- E-) Kalıcı ve geçici sistem
Açıklama: Sistem türleri arasında yer alan alt sistem ve üst sistem sınıflamasına göre her sistem daha büyük bir sistemin parçasıdır. Alt sistemler, bir sistem içindeki daha küçük sistemlerdir. Her sistemin bağlı olduğu daha büyük sistemlere de üst sistem denmektedir. Bu bilgiler ışığında örnek durum incelendiğinde, aile de kendi içinde alt ve üst sistemleri barındıran daha büyük bir siteme karşılık gelmektedir. Dolayısıyla doğru cevap B’dir.
Tüm olayların oluşumunun tamamen tahmin edilebilir olduğu sistem hangisidir?
- A-) Soyut sistemler
- B-) Somut sistemler
- C-) Açık sistemler
- D-) Kapalı sistemler
- Cevap E-) Belirlenimci sistemler
Açıklama: Sistem Türleri
Belirlenimci bir sistem, tüm olayların oluşumunun tamamen tahmin edilebilir olduğu sistemdir.
Uluslararası Tasarım Konseyi (ICoD) “estetik, işlevsel, bağlamsal, kültürel ve toplumsal hususları dikkate alarak, bir kişi (bir kullanıcı) ile insan yapımı çevre arasındaki etkileşime odaklanan bir çalışma ve uygulama disiplini” olarak, neyi tanımlamıştır?
- A-) Estetik
- B-) İmaj
- Cevap C-) Tasarım
- D-) Sistem
- E-) Görselleştirme
Açıklama: Görsel Sistem Tasarımları
Uluslararası Tasarım Konseyi (ICoD) tasarımı “estetik, işlevsel, bağlamsal, kültürel ve toplumsal hususları dikkate alarak, bir kişi (bir kullanıcı) ile insan yapımı çevre arasındaki etkileşime odaklanan bir çalışma ve uygulama disiplini” olarak tanımlar.
Yönlendirme tasarımında “oluşturulan kurallara bağlı kalmak” aşağıdaki özelliklerden hangisiyle açıklanmaktadır?
- A-) Açıklık
- B-) Devamlılık
- Cevap C-) Tutarlılık
- D-) Belirginlik
- E-) Kapsayıcılık
Açıklama: Amsterdam Schipol Havaalanının yönlendirme tasarımını yapan tasarım şirketi Mijksenar’ın kurucusu Paul Mijksenar, yönlendirme tasarımı yaparken dört unsura dikkat etmek gerektiğini söylemektedir. Bunlar devamlılık, yani bilgiyi varış yerine kadar tekrar ettirebilmek; belirginlik, yani levhaların göze çarpması; tutarlılık, yani oluşturulan kurallara bağlı kalmak ve açıklık, yani bilginin net bir şekilde algılanabilir olmasıdır. Bu bilgiler ışığında doğru cevap C’dir.
“Grafik tasarımı anlamsal olarak doğru, sözdizimsel olarak tutarlı ve pragmatik olarak anlaşılabilir bilgilerin organizasyonu olarak görüyorum” diyen tasarımcı, aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Massimo Vignelli
- B-) Bob Noorda
- C-) Heskett
- D-) Wyman
- E-) Harry Beck
Açıklama: Grafik Tasarımı Sistem Kavramı ile
Birlikte Düşünmek
“Grafik tasarımı anlamsal olarak doğru, sözdizimsel olarak tutarlı ve pragmatik olarak anlaşılabilir bilgilerin organizasyonu olarak görüyorum” diyen tasarımcı Massimo Vignelli.

Ünite 2

Ariel Sanat’ın 2015-2019 yılları arasında gerçekleşen 21 farklı sergi için Bülent Erkmen, her serginin özel bir işaretine de dönüşen 21 afiş hazırladı. Afiş tasarımlarında sisteme dair ilk göze çarpan görsel kararlar aşağıdakilerden hangisi/hangileridir?
I. Afişlerde yalnızca siyah renk kullanılmış.
II. Dikdörtgen afişin üst kare alanı, serginin kimliğine dönüşen işaretlere, alt kısmı ise sergi bilgilerine ayrılmış.
III. Serginin adı İngilizce olarak yatay yazılmış.
IV. Sergi sahipleri (sanatçılar) işaretin hemen altında yer alıyor.
V. Ariel logosu ise afişin alt orta kısmında bulunuyor.
- A-) I, II ve III
- B-) I, III, IV ve V
- C-) I, II ve V
- D-) II, III ve V
- Cevap E-) I, II, IV ve V
Açıklama: Afişlerde yalnızca siyah renk kullanılmış. Dikdörtgen afişin üst kare alanı, serginin kimliğine dönüşen işaretlere, alt kısmı ise sergi bilgilerine ayrılmış. Sergi sahipleri (sanatçılar) işaretin hemen altında yer alıyor. Serginin adı ise Türkçe ve İngilizce olarak dikey yazılmış. Ariel logosu ise afişin alt orta kısmında bulunuyor.
Penguin Books Great Ideas serisi için aşağıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
I.David Pearson tarafından tasarlanmıştır.
II. Seri, “sistem içerisinde serbestlik” tanımının en iyi örneklerinden sayılabilir.
III. Cep boyutu olarak adlandırılan (111x181mm) ölçüde çıkan serilerin her birisi kendi özel rengine sahip.
IV. Her kapakta mutlaka ait olduğu serinin rengi kullanılmıştır. Serinin genel anlayışına göre kapaklar tipografik, illüstratif, soyutlama gibi anlayışlarla ele alınmıştır. Her kapakta çukur veya kabartı baskı (deboss ve emboss) kullanılmıştır.
V. Seri, felsefe, politika, bilim ve savaş gibi konuları içeren, radikal, öncü ve geleceği öngören yazarların ürettiği kurgusal olmayan metinleri içerir.
- Cevap A-) I, II, III, IV ve V
- B-) I, II, III ve IV
- C-) II, III ve IV
- D-) II, IV ve V
- E-) III, IV ve V
Açıklama: David Pearson tarafından tasarlanan Penguin Books Great Ideas serisi ise “sistem içerisinde serbestlik” tanımının en iyi örneklerinden sayılabilir. Seri, felsefe, politika, bilim ve savaş gibi konuları içeren, radikal, öncü ve geleceği öngören yazarların ürettiği kurgusal olmayan metinleri içerir. Cep boyutu olarak adlandırılan (111x181mm) ölçüde çıkan serilerin her birisi kendi özel rengine sahip. Her kapakta mutlaka ait olduğu serinin rengi kullanılmıştır. Serinin genel anlayışına göre kapaklar tipografik, illüstratif, soyutlama gibi anlayışlarla ele alınmıştır. Her kapakta çukur veya kabartı baskı (deboss ve emboss) kullanılmıştır.
“Casa Da Musica” Kimlik Tasarımı için aşağıdaki seçeneklerden hangisi/hangileri doğrudur?
I. Casa da Musica, Portekiz’in liman kenti Porto’da yer alan, bir müzik merkezidir.
II. Mimari tasarımı Stefan Sagmeister’e aittir.
III. Stefan Sagmeister, bu merkez için kapsamlı bir kimlik tasarımı ele almıştır. Binanın logosu, doğrudan binanın kendisinden ilhamla tasarlanmıştır.
IV. Logonun formu, basitçe binanın altı farklı açıdan görünüşünün soyutlanmasından oluşuyor.
V. Müzik türlerinin değişimine göre logo da “bir zar gibi” dönerek karakter değiştiriyor ve her konser için logonun farklı bir yönü kullanılıyor.
- A-) I, II, III ve IV
- B-) I, II ve IV
- C-) II, III, IV
- Cevap D-) I, III, IV ve V
- E-) II, III, IV ve V
Açıklama: Casa da Musica, Portekiz’in liman kenti Porto’da yer alan, mimari tasarımı Rem Kohlhaas’a ait olan bir müzik merkezidir. Stefan Sagmeister ise bu merkez için kapsamlı bir kimlik tasarımı ele almıştır. Binanın logosu, doğrudan binanın kendisinden ilhamla tasarlanmıştır.
Logonun formu, basitçe binanın altı farklı açıdan görünüşünün soyutlanmasından oluşuyor. Müzik türlerinin değişimine göre logo da “bir zar gibi” dönerek karakter değiştiriyor ve her konser için logonun farklı bir yönü kullanılıyor.
İkinci Dünya Savaşı sonrası Avrupa, İsviçre’den başlayıp Almanya ve İngiltere’de karşılığını bulan ve tasarımda sadelik, anlaşılırlık, az renk ve tırnaksız yazı karakteri kullanımı ön planda olarak 1970’lerin sonuna dek devam eden anlayış aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Yeni sistem
- B-) Şablon yaklaşımı
- Cevap C-) Uluslararası Tipografik Üslup
- D-) Sistematik yaklaşım
- E-) Yazınsal yaklaşım
Açıklama: İkinci Dünya Savaşı sonrası Avrupa, İsviçre’den başlayıp Almanya ve İngiltere’de karşılığını bulan “Uluslararası Tipografik Üslup” adı verilen bir tasarım anlayışına yönelmiştir. Bu anlayış tasarımda sadelik, anlaşılırlık, az renk ve tırnaksız yazı karakteri kullanımı ön planda olarak 1970’lerin sonuna dek devam etmiştir.
Yayımlanacak kitapların yayınevi direktörü veya yayınevi editörleri tarafından, türlerine bağlı olarak gruplanması çalışmasına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Kurum kimliği
- B-) Modelleme
- C-) Sayfa düzeni
- Cevap D-) Editoryal
- E-) Basılı mecra
Açıklama: Editoryal tanımı, yayımlanacak kitapların yayınevi direktörü veya yayınevi editörleri tarafından, türlerine bağlı olarak gruplanması çalışmasına verilen addır. Örneğin; “Garip Akımı Şairleri Serisi” veya “Rus Klasikleri Serisi” gibi.
Seri tasarım anlayışı için aşağıdaki seçeneklerden hangisi/hangileri doğrudur?
I.Tüketici alışkanlıkları açısından olumlu bir hamledir.
II.Bir markanın kimlik bütünlüğünü koruyup marka altında çıkan ürün gruplarının (veya serisinin) görsel tutarlılığını ve devamlılığını sağlar.
III.Seri tasarım mantığı doğrultusunda tasarımcının vereceği tüm kararlar, tasarımı yapılacak ürünün markası, ait olduğu kurum ve içeriğinden bağımsızdır.
IV.Bir müzik grubunun bir albümü için üretilmiş, başka albümlerde tekrar etmeyecek bir tasarım anlayışına sahip albüm kapağı tasarımı bu anlayışa örnek verilebilir.
V.Grafik tasarımda “seri” mantığı, ürünün tasarımının da seri anlayışta gerçekleştirilmesi gerektiğine işaret eder.
- A-) I, II ve III
- Cevap B-) I, II ve V
- C-) II, III ve IV
- D-) III, IV ve V
- E-) IV ve V
Açıklama: Seri tasarım anlayışı, bir markanın kimlik bütünlüğünü koruyup marka altında çıkan ürün gruplarının (veya serisinin) görsel tutarlılığını ve devamlılığını sağlar. Bu metot, tüketici alışkanlıkları açısından olumlu bir hamledir. Seri tasarım mantığı doğrultusunda tasarımcının vereceği tüm kararlar, tasarımı yapılacak ürünün markasına, ait olduğu kuruma ve içeriğine bağlıdır. Bir seri tasarım yaklaşımı, söz gelimi yayın hayatına yeni başlayacak olan bir derginin kimliğini tanımlayacak bir ilk adım da olabilir, köklü bir markanın yerleşmiş olan kimliğine aidiyet değeri katacak ve hacmini genişletecek bir müdahaleyi de içerebilir.
Bir seriye ait olmayan, tekil, tekrar etmeyen, şablona dönüşmeyen bir tasarım mantığına bağlı üretime, bir müzik grubunun bir albümü için üretilmiş, başka albümlerde tekrar etmeyecek bir tasarım anlayışına sahip albüm kapağı tasarımı örnek gösterilebilir.
Grafik tasarımda “seri” mantığı, ürünün tasarımının da seri anlayışta gerçekleştirilmesi gerektiğine işaret eder.
Ariel Sanat afiş tasarımlarını gerçekleştiren sanatçı aşağıdakilerden hangisdir?
- Cevap A-) Bülent Erkmen
- B-) Emrah Yücel
- C-) Nevzat Akoral
- D-) Sait Maden
- E-) Mengü Erte
Açıklama: Ariel Sanat’ın 2015-2019 yılları arasında gerçekleşen 21 farklı sergi için Bülent Erkmen, her serginin özel bir işaretine de dönüşen 21 afiş hazırladı. Afiş tasarımlarında sisteme dair ilk göze çarpan görsel kararlar şöyle sıralanabilir: Afişlerde yalnızca siyah renk kullanılmış. Dikdörtgen afişin üst kare alanı, serginin kimliğine dönüşen işaretlere, alt kısmı ise sergi bilgilerine ayrılmış. Sergi sahipleri (sanatçılar) işaretin hemen altında yer alıyor. Serginin adı ise Türkçe ve İngilizce olarak dikey yazılmış. Ariel logosu ise afişin alt orta kısmında bulunuyor.
Arredamento Mimarlık dergisinin kapak tasarımlarında hangi tasarım yaklaşımı baskın olarak kullanılmıştır?
- A-) Görsel imge
- B-) Yanılsama
- C-) Hazır nesne
- Cevap D-) Metaforik anlatı
- E-) Sadelik
Açıklama: kapak tasarımı
Bu dergi kapaklarında dikkat edilmesi gereken ortak nokta, kapakların belirli bir sistem içerisinde değişkenliğe, kapaklara dair bir özgürlüğe sahip olması. Kapak görselleri her sayı değişiyor olsa bile, o görsellerin oluşum mantığı, tasarım fikri, uygulama biçimi değişim göstermediği için serileşiyor, bir bakıma aynılaşıyor. Kapak görsellerinin metaforik anlatımları, dergiyi takip eden okuyucuda bir alışkanlık ve aynı türden bir beklenti yaratıyor. Bu da doğrudan görsel benzerlik üstünden olmasa bile yaklaşım üstünden bir şablon kurma mantığına işaret ediyor.
Arredamento Mimarlık dergisinin kapaklarında aşağıdakilerden hangi yaklaşım ön plana çıkmıştır?
- A-) Karma
- B-) Empatik
- C-) Deneysel
- D-) Soyut
- Cevap E-) Metaforik
Açıklama: Metaforik yaklaşım, kapak konularında geçen tanımların, aynı anlama varan farklı görselliklerle hatırlatılması veya açıklanmasıdır. Örneğin: “Mimarlıkta Izgara” konusunun ızgara köfte görseliyle açıklanması gibi.
Aşağıda verilenlerden hangileri Penguin Books Great Ideas serisinin özelliklerindendir?
I. Cep boyutu olarak adlandırılan (111x181mm) ölçüde çıkan serilerin her birisi kendi özel rengine sahiptir.
II. Kapaklardaki tasarım anlayışı serbestmiş gibi görünse de serinin bütününe bakıldığında genel bir tasarım üslubu izlenebilir.
III. Serinin genel anlayışına göre kapaklar tipografik, illüstratif, soyutlama gibi anlayışlarla ele alınmıştır.
- A-) Yalnız I
- B-) I ve II
- C-) II ve III
- Cevap D-) I, II ve III
- E-) Yalnız III
Açıklama: kitap kapağı tasarımlarına örnekler
Great Ideas, şimdiye dek 120 kitaplık altı seri olarak yayımlandı ve devam ediyor. Cep boyutu olarak adlandırılan (111x181mm) ölçüde çıkan serilerin her birisi kendi özel rengine sahip. Kapaklardaki tasarım anlayışı serbestmiş gibi görünse de serinin bütününe bakıldığında genel bir tasarım üslubu izlenebilir. Her kapakta mutlaka ait olduğu serinin rengi kullanılmıştır. Serinin genel anlayışına göre kapaklar tipografik, illüstratif, soyutlama gibi anlayışlarla ele alınmıştır. Her kapakta çukur veya kabartı baskı (deboss ve emboss) kullanılmıştır
Aşağıdakilerden hangisi grafik tasarımda sistem tasarımının temel mantığı ile bağdaşmaz?
- A-) Mesajın iletildiği görsel organizasyon bir sistem içerisinde düzenlenir
- B-) Kullanıcı deneyiminin sürdürülebilmesi için bir plan veya yapı oluşturulur
- C-) Bir mecranın tasarımının bütünsel ve kararlı bir yaklaşımla ele alınmasını sağlar
- D-) Grafik elemanların sistematik bir yaklaşımla kullanılması kullanıcı veya tüketici deneyiminde belirli bir alışkanlığın gelişmesine yardımcı olur
- Cevap E-) Tasarımcıya sunulan yöntem yeniden kullanılabilir özellikte olmaz
Açıklama: Sistem tasarımının özellikleri
Grafik tasarımda sistem tasarımının temel mantığı, mesajın iletildiği görsel organizasyonun bir sistem içerisinde düzenlenmesi ve kullanıcı deneyiminin sürdürülebilmesi için bir plan veya yapı oluşturulmasına dayanır. Bu da bir mecranın tasarımının bütünsel ve kararlı bir yaklaşımla ele alınmasını sağlar. Renk, tipografi, fotoğraf, işaret vb. grafik elemanların sistematik bir yaklaşımla kullanılması kullanıcı veya tüketici deneyiminde belirli bir alışkanlığın gelişmesine yardımcı olur. Sistem tasarımı, tasarımcıya yeniden kullanılabilir bir yöntem sunar. Bu yaklaşım da tasarıda tutarlı bir dil oluşmasına katkı sağlar.
David Pearson tarafından tasarlanan ve “sistem içerisinde serbestlik” tanımının en iyi örneklerinden sayılan seri aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Ejderha Mızrağı Destanı Serisi
- B-) Garip Akımı Şairleri Serisi
- Cevap C-) Penguin Books Great Ideas Serisi
- D-) Can Lab serisi
- E-) Can Klasik Serisi
Açıklama: sitem içinde serbestlik tanımına örnekler
David Pearson tarafından tasarlanan Penguin Books Great Ideas serisi ise “sistem içerisinde serbestlik” tanımının en iyi örneklerinden sayılabilir. Seri, felsefe, politika, bilim ve savaş gibi konuları içeren, radikal, öncü ve geleceği öngören yazarların ürettiği kurgusal olmayan metinleri içerir.
Grafik tasarımın iki ana üretim kanalı aşağıdakilerden hangisdir?
- Cevap A-) Şablona dönüşmeyen-şablon mantığı.
- B-) Karma-deneysel mantığı.
- C-) Soyut-Şablon mantığı.
- D-) Tasarım-deneysel mantığı.
- E-) Deneysel-Şablon mantığı.
Açıklama: Grafik tasarımı iki ana üretim kanalından değerlendirebiliriz:
1. Bir seriye ait olmayan, tekil, tekrar etmeyen, şablona dönüşmeyen bir tasarım mantığına bağlı üretim,
2.Bir seriye ait, sabit kararları olan, detaylarda değişim olsa bile o gruptaki aidiyetini koruyan, tasarım kararları bir “şablon” mantığına bağlı üretim.
Great Ideas serisinin kitap kapak tasarımcısı aşağıdakilerden hangisdir?
- A-) Rem Kohlhaas
- B-) Andre Green
- C-) Bülent Erkmen
- D-) Stefan Sagmeister
- Cevap E-) David Pearson
Açıklama: Great Ideas serisinin tasarımcısı Pearson kapaklarda uyguladığı metodu “kendisine referans veren” olarak tanımlar. Yani her kapak, kitabın içeriğinden gelen fikirle biçimlenmiştir. Örneğin Walter Bejnamin’in Teknik Araçlarla Yeniden Üretim (Çoğaltma) Çağında Sanat Eseri isimli kitabın kapağı,kitabın kendi sırt tasarımının tekrarıdır. Dolayısıyla kapakta kitabın yan yana dizilmiş hâlini görürüz.
Jan Tschichold tarafından ortaya konulan ve tasarımı gereksiz detaylardan ve süsten arındırarak, işlevselliğin ön planda tutulduğu estetik yaklaşıma yönelmeye ne ad verilir?
- Cevap A-) Rafine etme
- B-) Eleme
- C-) Tersyüz etme
- D-) Benzeme
- E-) Tekrar edebilirlik
Açıklama: kavram ve terimler
Tschichold’un bu yaklaşımı, İkinci Dünya Savaşı sonrası inşa edilen modernist bir dünya anlayışının yansımasıdır. Bu yaklaşım, tasarımı gereksiz detaylardan ve süsten arındırma ve işlevselliğin ön planda tutulduğu estetik yaklaşıma yönelme, tasarımı “rafine etme” olarak özetlenebilir.
Kapak konularında geçen tanımların, aynı anlama varan farklı görselliklerle hatırlatılması veya açıklanması olarak tanımlayabileceğimiz ve Mimarlıkta Izgara” konusunun ızgara köfte görseliyle açıklanması ile örnekleyeceğimiz yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Şablon kurma
- B-) Kolaj düzenleme
- Cevap C-) Metaforik yaklaşım
- D-) Sistematik yaklaşım
- E-) Fotoğrafik yaklaşım
Açıklama: Metaforik yaklaşım, kapak konularında geçen tanımların, aynı anlama varan farklı görselliklerle hatırlatılması veya açıklanmasıdır. Örneğin: “Mimarlıkta Izgara” konusunun ızgara köfte görseliyle açıklanması gibi.
Kapak konularında geçen tanımların, aynı anlama varan farklı görselliklerle hatırlatılması veya açıklanmasına ne ad verilir?
- A-) Estetik yaklaşım
- Cevap B-) Metaforik yaklaşım
- C-) Deneysel yaklaşım
- D-) Kavramsal Yaklaşım
- E-) Yenilikçi yaklaşım
Açıklama: Dergi kapağı tasarımı
Metaforik yaklaşım, kapak konularında geçen tanımların, aynı anlama varan farklı görselliklerle hatırlatılması veya açıklanmasıdır. Örneğin: “Mimarlıkta Izgara” konusunun ızgara köfte görseliyle açıklanması gibi.
Kitap kapağı kimliği konusunda İkinci Dünya Savaşı sonra inşa edilen modernist bir dünya anlayışının yansıtan İsveçli tasarımcı aşağıdakilerden hangisdir?
- Cevap A-) Tschichold
- B-) Pearson
- C-) Rem Kohlhaas
- D-) Stefan Sagmeister
- E-) Andre Green
Açıklama: Tschichold’un bu yaklaşımı, İkinci Dünya Savaşı sonrası inşa edilen modernist bir dünya anlayışının yansımasıdır. Bu yaklaşım, tasarımı gereksiz detaylardan ve süsten arındırma ve işlevselliğin ön planda tutulduğu estetik yaklaşıma yönelme, tasarımı “rafine etme” olarak özetlenebilir.
Metis Yayınları’nın “Ötekini Dinlemek” serisi için aşağıdaki seçeneklerden hangisi/hangileri doğrudur?
I. Kapak tasarımları, kitap isimlerinden gelen metaforların bir çekmece imgesi ve çekmecenin taşıdığı nesneleri içeren illüstrasyonlarla görselleştirilmiş.
II. Serinin yayın mantığı, ilki 1998 yılında çıkmak üzere, seneler boyu birbirine eklemlenerek devam edecek olmasına dayalıdır.
III. Çekmece imgesi, her kapakta, kitabın adı ve konusuyla aynı biçimde ilişki kuruyor.
IV. Kapaklarda en istikrarlı görsel öge ise yazar, kitap adı ve arka kapak yazısı için seçilen yazı karakteridir.
V. Her kapak aynı renge sahip.
- A-) I, II ve III
- B-) I, III ve IV
- C-) II, III ve V
- D-) I, III ve V
- Cevap E-) I, II ve IV
Açıklama: Kapak tasarımları, kitap isimlerinden gelen metaforların bir çekmece imgesi ve çekmecenin taşıdığı nesneleri içeren illüstrasyonlarla görselleştirilmiş. Serinin yayın mantığı, ilki 1998 yılında çıkmak üzere, seneler boyu birbirine eklemlenerek devam edecek olmasına dayalıdır.
Çekmece imgesi, her kapakta, kitabın adı ve konusuyla farklı biçimlerde ilişki kuruyor. Kapaklarda en istikrarlı görsel öge ise yazar, kitap adı ve arka kapak yazısı için seçilen yazı karakteridir. Her kapak ayrı bir renge sahip.
Metis Yayınları’nın “Ötekini Dinlemek” serisinin kitap kimliğini tasarlayan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Bülent Erkmen
- Cevap B-) Yetkin Başarır
- C-) Nevzat Akoral
- D-) Sait Maden
- E-) Mengü Erte
Açıklama: “Ötekini Dinlemek” serisinin yayın mantığı, ilki 1998 yılında çıkmak üzere, seneler boyu birbirine eklemlenerek devam edecek olmasına dayalıdır. Bu mantığa bağlı olarak Yetkin Başarır, ilk sayıdan son sayıya kadar değişmeyecek bir tasarım yaklaşımına karar veriyor ve bu kuralı hiç bozmuyor. Her kitap kendi içerisinde farklı bir anlatıma ve görselliğe sahip olsa da bu farklılık serinin bütününde tutarlılık sorunu yaratmıyor.
Portekiz’in liman kenti Porto’da yer alan Casa da Musica müzik merkezi kimlik tasarımı aşağıdakilerden hangisi tarafından gerçekleştirilmiştir?
- Cevap A-) Stefan Sagmeister
- B-) Bülent Erkmen
- C-) Andre Green
- D-) Pearson
- E-) Rem Kohlhaas
Açıklama: Casa da Musica, Portekiz’in liman kenti Porto’da yer alan, mimari tasarımı Rem Kohlhaas’a ait olan bir müzik merkezidir. Stefan Sagmeister ise bu merkez için kapsamlı bir kimlik tasarımı ele almıştır. Binanın logosu, doğrudan binanın kendisinden ilhamla tasarlanmıştır. Koolhaas’ın binası mimari bir sembol olarak yeterince kimlikli olduğundan, logo bu kimlikten çok da uzaklaşmadan ortaya çıkmıştır.
Seri tasarım anlayışı, bir markada aşağıdaki unsurlardan hangisinin oluşumuna neden olur?
- A-) Görsel tutarlığın azalmasına
- Cevap B-) Markanın kimlik bütünlüğünün korunmasına
- C-) Tasarımda değişebilen yaklaşımları azaltır
- D-) Patent alınmasını sağlar
- E-) Maliyeti azaltır
Açıklama: Seri tasarım anlayışı, bir markanın kimlik bütünlüğünü koruyup marka altında çıkan ürün gruplarının (veya serisinin) görsel tutarlılığını ve devamlılığını sağlar. Bu metot, tüketici alışkanlıkları açısından olumlu bir hamledir. Seri tasarım mantığı doğrultusunda tasarımcının vereceği tüm kararlar, tasarımı yapılacak ürünün markasına, ait olduğu kuruma ve içeriğine bağlıdır. Bir seri tasarım yaklaşımı, söz gelimi yayın hayatına yeni başlayacak olan bir derginin kimliğini tanımlayacak bir ilk adım da olabilir, köklü bir markanın yerleşmiş olan kimliğine aidiyet değeri katacak ve hacmini genişletecek bir müdahaleyi de içerebilir.
Yalnızca yazı veya harf kullanılarak tasarlanmış logolara verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Logotype
- B-) Tipografi
- C-) İşaret
- D-) Fotoğraf
- E-) İllüstrasyon
Açıklama: Logotype, yalnızca yazı veya harf kullanılarak tasarlanmış logolara verilen isimdir.
Yalnızca yazı veya harf kullanılarak tasarlanmış logolara ne ad verilir?
- Cevap A-) Logotype
- B-) Eskiz
- C-) Mizanpaj
- D-) Pigtografi
- E-) Degrade
Açıklama: Grafik tasarımı terimlerinin kavranması
Logotype, yalnızca yazı veya harf kullanılarak tasarlanmış logolara verilen isimdir.
Yayımlanacak kitapların yayınevi direktörü veya yayınevi editörleri tarafından, türlerine bağlı olarak gruplanması çalışmasına ne ad verilir?
- A-) Rafine etme
- B-) Tasarım
- C-) Şablon tasarımı
- D-) Dekorasyon
- Cevap E-) Editoryal
Açıklama: kavram ve tanımlar
Editoryal tanımı, yayımlanacak kitapların yayınevi direktörü veya yayınevi editörleri tarafından, türlerine bağlı olarak gruplanması çalışmasına verilen addır. Örneğin; “Garip Akımı Şairleri Serisi” veya “Rus Klasikleri Serisi” gibi.
Yazı veya harf kullanılarak tasarlanmış logolar aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?
- A-) Afiş
- B-) Kitap kapağı
- C-) Reklam
- D-) Marka
- Cevap E-) Logotype
Açıklama: Logotype, yalnızca yazı veya harf kullanılarak tasarlanmış logolara verilen isimdir.
ilk sayısı Şubat 1989 yılında yayınlanan Arredamento Mimarlık dergisinin kapak tasarımı aşağıdakilerden hangisi tarafından gerçekleştirilmiştir?
- Cevap A-) Bülent Erkmen
- B-) Mengü Erte
- C-) Emrah Yücel
- D-) Sait Maden
- E-) Nevzat Akoral
Açıklama: Editörlüğünü Uğur Tanyeli’nin yaptığı ve ilk sayısı Şubat 1989 yılında yayımlanan (önce Arredamento Dekorasyon, 1989’dan itibaren ise Arredamento Mimarlık) dergilerin kapak tasarımlarını derginin ilk sayısından itibaren Bülent Erkmen üstleniyor. Dergi’nin kapak tasarımlarındaki ana konsept, tasarımcının her sayının dosya konusu doğrultusunda oluşturduğu görsel kurgusuyla şekilleniyor. Dekorasyon adıyla çıktığı sayıların kapak tasarımı anlayışı tamamen kolaja dayalıyken Mimarlık adı altında çıkan kapaklar ise fotoğrafik bir anlayışla ele alınıyor.
İkinci Dünya Savaşı sonrası Avrupa’da başlayan ve 1970’lerin sonuna dek devam eden, tasarımda sadelik, anlaşılırlık, az renk ve tırnaksız yazı karakteri kullanımını ön planda tutan yaklaşıma ne ad verilir?
- A-) Metaforik yaklaşım
- Cevap B-) Uluslararası Tipografik Üslup
- C-) Soyut yaklaşım
- D-) Yazınsal yaklaşım
- E-) Genel geçer
Açıklama: tasarım yaklaşımları
İkinci Dünya Savaşı sonrası Avrupa, İsviçre’den başlayıp Almanya ve İngiltere’de karşılığını bulan “Uluslararası Tipografik Üslup” adı verilen bir tasarım anlayışına yönelmiştir. Bu anlayış tasarımda sadelik, anlaşılırlık, az renk ve tırnaksız yazı karakteri kullanımı ön planda olarak 1970’lerin sonuna dek devam etmiştir.
İkinci Dünya Savaşı sonrası Avrupa da yayılan ve 1970 li yılların sonuna kadar devam eden kitap tasarım anlayışı aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanı?
- A-) Klasik tasarım
- B-) Referans yöntemi
- C-) Penguin Books tasarım
- Cevap D-) Uluslararası Tipografik Üslup
- E-) Deneysel yöntem
Açıklama: İkinci Dünya Savaşı sonrası Avrupa, İsviçre’den başlayıp Almanya ve İngiltere’de karşılığını bulan “Uluslararası Tipografik Üslup” adı verilen bir tasarım anlayışına yönelmiştir. Bu anlayış tasarımda sadelik, anlaşılırlık, az renk ve tırnaksız yazı karakteri kullanımı ön planda olarak 1970’lerin sonuna dek devam etmiştir.
İlk sayısı Şubat 1989 yılında yayımlanan (önce Arredamento Dekorasyon, 1989’dan itibaren ise Arredamento Mimarlık) dergilerinin kapak tasarımları kime aittir?
- A-) Uğur Tanyeli
- Cevap B-) Bülent Erkmen
- C-) Kevin Roche
- D-) Erol Akyavaş
- E-) Balthazar Korab
Açıklama: Editörlüğünü Uğur Tanyeli’nin yaptığı ve ilk sayısı Şubat 1989 yılında yayımlanan (önce Arredamento Dekorasyon, 1989’dan itibaren ise Arredamento Mimarlık) dergilerin kapak tasarımlarını derginin ilk sayısından itibaren Bülent Erkmen üstleniyor.

Ünite 3

15. yüzyılda resimlerinde mükemmel perspektif ve tasarladığı alfabede grid sistemini kullanan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Le Corbusier
- Cevap B-) Albrecht Dürer
- C-) Stefan Sagmeister
- D-) Andre Green
- E-) Rem Kohlhaas
Açıklama: Albrecht Dürer: Altın oran, o zamandan günümüze mimari, sanat ve tasarım dalında ve özellikle de grafik tasarımda önemli bir rol oynamıştır. Altın oranın grafik tasarım alanında kullanımı özellikle sayfa tasarımında grid sistemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Örneğin Albrecht Dürer, grid sistemini 15. yüzyılda resimlerinde mükemmel perspektif arayışında ve tasarladığı alfabe sistemlerinde kullanmıştır.
Altın oran ölçü birimi aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) 1.618
- B-) 2.432
- C-) 7.055
- D-) 5.702
- E-) 3.205
Açıklama: Altın oran: Altın oran esasında geçmişte günümüze kadar bir ölçü birimi olarak düşünülmüş ve kullanılmıştır. Bu ölçü birimi ilk başlarda √2 olarak ele alınsa da zamanla daha net ve doğru bir değer olarak temsil edilmeye başlanmıştır. Günümüzde altın oran olarak ifade edilen sayı 1.618 olarak ifade edilmektedir.
Altın oran ölçüleri için referans alınan tapınak aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Parthenon
- B-) İktinos
- C-) Kallikrates
- D-) Epicurius
- E-) Zeus
Açıklama: GRİD SİSTEMİNİN TEMELLERİ
Atina’da bulunan ünlü Parthenon Tapınağı’nın ölçülerinin dayandırıldığı “Altın Oran” olarak adlandırılmıştır
Aşağıdaki yazı karakterlerinden hangisi okunur yazı karakterlerinden birisi değildir?
- A-) Garamond
- B-) Times New Roman
- C-) Helvetica
- Cevap D-) Chiller
- E-) Futura
Açıklama: Garamond, Times New Roman, Helvetica, Futura gibi yazı karakterleri, okunur yazı karakterlerine örnek olarak verilebilir.
Sorunun doğru cevabı D seçeneğinde verilmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi ana metnin içeriğinin okuyucu tarafından daha iyi anlaşılması ve yazının içeriğini destekleyen görsellerden birisidir?
- A-) Karikatür
- B-) Tipografi
- C-) NFT
- Cevap D-) İllüstrasyon
- E-) Harita
Açıklama: Resim, Fotoğraf, İllüstrasyon vb. (7. düzey başlık): Ana metnin içeriğinin okuyucu tarafından daha iyi anlaşılması ve yazının içeriğini destekleyen görsellerdir.
Sorunun doğru cevabı D seçeneğinde verilmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi mimardır?
- Cevap A-) Le Corbusier
- B-) a Piet Mondrian
- C-) Paul Klee
- D-) Albrecht Dürer
- E-) Gustave Courbet
Açıklama: Modüler Sistem
Mimari alanına gelindiğinde ise grid sistemini en etkili biçimde kullanan isimlerin başında hiç kuşkusuz İsviçreli mimar Le Corbusier gelmektedir.
Aşağıdakilerden hangisi serifli yazı fontlarındandir?
- Cevap A-) Garamond
- B-) Helvatica
- C-) Futura
- D-) Gill
- E-) Didot
Açıklama: TEMEL SAYFA TASARIM İLKELERİ VE GRİD
Serifli (tırnaklı) yazı karakterleri, bir harften diğerine görsel olarak yatay bir devamlılık yarattığı için daha okunur olarak kabul görürler. Yapılarında genellikle ince ve kalın hat zıtlıkları gözlemlenir. Örnek olarak Times New Roman, Garamond gibi yazı karakterleri verilebilir.
Aşağıdakilerden hangisi simetrik grid için iyi bir aday olan çoklu sayfa tasarımlarının tasarım elemanlarından birisi değildir?
- A-) Başlıklar
- B-) Sayfa numaraları
- C-) Ana metin
- D-) Resimler
- Cevap E-) Şekiller
Açıklama: Başlıklar, alt başlıklar, sayfa numaraları, ana metin, kesit yazılar, resimler, resim altı yazıları gibi tasarım elemanı içeren çoklu sayfa tasarımları, simetrik bir grid için iyi bir adaydır.
Sorunun doğru yanıtı E seçeneğinde verilmiştir.
Bir yazı karakterinin hatlarının uç yapısında bulunan yatay çıkıntılar aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?
- Cevap A-) Serifli
- B-) Bold
- C-) Helvetica
- D-) Futura
- E-) Espas
Açıklama: Serifli (Tırnaklı) Yazı Karakteri: Bir yazı karakterinin hatlarının uç yapısında bulunan yatay çıkıntılardır. 6
Biçim, anlatım ve noktalama özelliklerini taşıyan bir mesaj ve anlam içeren yazılar aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?
- Cevap A-) Ana Metin
- B-) Alt Başlık
- C-) Başlık
- D-) Resim
- E-) Sayfa Numarası
Açıklama: Ana Metin : Biçim, anlatım ve noktalama özelliklerini taşıyan bir mesaj ve anlam içeren yazılardır. Ana metin, düzeylerde iletişim kurmak için bir cümle akışı kullanan bir anlatım ve anlaşma aracıdır. İçerik, cümlelerden paragraflara uzanan bileşenler kullanılarak oluşturulur.
Genelgeçer bir grafik tasarım kuralına göre, optimum bir satır uzunluğu kaç kelime olmalıdır?
- A-) 10-15 kelime arası
- B-) 6-8 kelime arası
- Cevap C-) 7-10 kelime arası
- D-) 5-8 kelime arası
- E-) 5-10 kelime arası
Açıklama: Genelgeçer bir grafik tasarım kuralına göre, optimum bir satır uzunluğu 7-10 kelime olmalıdır.
Sorunun doğru cevabı C seçeneğinde verilmiştir.
Geometrik tarzda tasarlanmış yazı karakterleri aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?
- A-) Garamond
- B-) Espas
- Cevap C-) Serifsiz
- D-) Bold
- E-) Serifli
Açıklama: Serifsiz yazı karakterleri geometrik tarzda tasarlanmış yazı karakterleri olarak da tanımlanabilir. Bu tip karakterlerin hatlarının uç kısımlarında serif gibi çıkıntılar yoktur ve hat yapılarındaki kalınlık aynıdır.
Görsel olarak eski Roma sütunlarına yontulmuş yazıları az ya da çok yansıttıkları için Roma tarzı olarak da adlandırılan ve bir yazı karakterinin hatlarının uç yapısında bulunan yatay çıkıntılara ne ad verilir?
- A-) Simetrik yazı karakteri
- Cevap B-) Tırnaklı yazı karakteri
- C-) Tırnaksız yazı karakteri
- D-) Serifsiz yazı karakteri
- E-) Sans Serif yazı karakteri
Açıklama: Serifli (Tırnaklı) Yazı Karakteri: Bir yazı karakterinin hatlarının uç yapısında bulunan yatay çıkıntılardır. Genellikle Roma tarzı olarak da adlandırılır. Bunun sebebi görsel olarak eski Roma sütunlarına yontulmuş yazıları az ya da çok yansıttıkları içindir.
Sorunun doğru cevabı B seçeneğinde verilmiştir.
Günümüzde altın oran olarak ifade edilen sayı ______ olarak ifade edilmektedir.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
- Cevap A-) 1.618
- B-) 3.236
- C-) 3.14
- D-) 1.333
- E-) 2.111
Açıklama: GRİD SİSTEMİNİN TEMELLERİ
Günümüzde altın oran olarak ifade edilen sayı 1.618 olarak ifade edilmektedir
Günümüzde kullandığımız yazılı alfabe Mezopotamya’da gelişirken Uzak Doğu’da da _____ tabanlı kaligrafik yazı sistemi gelişmiştir.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
- Cevap A-) Kanji
- B-) Kallos
- C-) Graphe
- D-) Hiyeroglif
- E-) Runik
Açıklama: Giriş
Günümüzde kullandığımız yazılı alfabe Mezopotamya’da gelişirken Uzak Doğu’da da Kanji tabanlı kaligrafik yazı sistemi gelişmiştir.
I. Kenar boşlukları
II. Altın oran
III. Sütunlar
IV. Modüller
V. Simetrik grid
Yukarıdakilerden hangileri grid sisteminin temel parçalarıdır?
- Cevap A-) I-III-IV
- B-) II-III-V
- C-) II-V
- D-) I-II-III-IV-V
- E-) III-IV-V
Açıklama: GRİD’İN ANATOMİSİ
Kenar Boşlukları, sütunlar, modüller
I. Simetrik grid
II. Asimetrik grid
III. Modüler grid
–
a. sayfa tasarım alanında ayrı ayrı kullanılabilen alanlardan oluşan bir çerçevedir
b. grid çizgi yerleşimlerinin dikey alanlarda sütunlar oluşturacak bir biçimde ve karşılıklı sayfalarda birbirinin ayna yansımaları şeklinde düzenlendiği bir grid sistemidir
c. karşılıklı sayfalardaki grid çizgi yerleşimlerinin birbirinden farklı kullanıldığı sayfa düzenleme biçimidir.
–
Yukarıda verilen grid sistemleri ve onların işlevlerinin doğru eşleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) I-b, II-c, III-a
- B-) I-b, II-a, III-c
- C-) I-a, II-b, III-c
- D-) I-c, II-b, III-a
- E-) I-c, II-a, III-b
Açıklama: GRİD TÜRLERİ
I. Simetrik grid a. grid çizgi yerleşimlerinin dikey alanlarda sütunlar oluşturacak bir biçimde ve karşılıklı sayfalarda birbirinin ayna yansımaları şeklinde düzenlendiği bir grid sistemidir
II. Asimetrik grid b. karşılıklı sayfalardaki grid çizgi yerleşimlerinin birbirinden farklı kullanıldığı sayfa düzenleme biçimidir
III. Modüler grid c. sayfa tasarım alanında ayrı ayrı kullanılabilen alanlardan oluşan bir çerçevedir
Kompozisyonlarını ilk olarak klasik altın orana dayalı olarak dikdörtgen gridler çizerek oluşturan ressam aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Piet Mondrian
- B-) Le Corbusier
- C-) Paul Klee
- D-) Albrecht Dürer
- E-) Leonardo da Vinci
Açıklama: GRİD SİSTEMİNİN TEMELLERİ
Grid sistemini çalışmalarında temel unsur olarak kullanan bir başka ressam da Piet Mondrian’dır. Mondrian’a göre yatay ve dikey çizgilerden oluşan grid desenli bir kompozisyon, dünyanın evrensel uyumunu temsil edebilir.
Le Corbusier’in mimari tasarımlarındaki oranların çıkış noktası insan figürünün adı aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Modulor
- B-) Grid
- C-) Vidruvius
- D-) Kanon
- E-) Etrüsk
Açıklama: Modüler Sistem
Modulor: İnsan vücudunun ölçülerini temel alan, altın oran ve Fibonacci dizisini kullanarak türetilmiş kendine özgü bir ölçüler dizisidir. 1.83 m boyundaki bir insandan türetilmiştir. “Modulor”deki göbek deliği, kafa üstü, kolların uzandığı nokta ve bunların arasındaki mesafelerin ölçülerinin oranı altın oranı vermektedir
Mimari alanında, grid sistemini etkin biçimde kullanan mimar aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Rem Kohlhaas
- B-) Paul Klee
- Cevap C-) Le Corbusier
- D-) Andre Green
- E-) Stefan Sagmeister
Açıklama: Mimari alanına gelindiğinde ise grid sistemini en etkili biçimde kullanan isimlerin başında hiç kuşkusuz İsviçreli mimar Le Corbusier gelmektedir. Le Corbusier, altın oranı 1946 senesinde kendi tanımladığı “Modüler (Modulor)” tasarım sistemine uyarlamıştır. Bu tasarım sisteminin en büyük özelliği altın oran ile insan figürünün oranı ve boyutları arasında bir ilişki kurmasıdır. Le Corbusier’in “Modüler (Modulor)” sistemi kısaca 1.83 mt uzunluğundaki bir insan figürünün dört ana noktasına dayanmaktadır.
Resimlerinde, grid sistemi izleyicide bir dama tahtası hissi yaratan, açık ve koyu lekelerin ritmik yapılarından oluşan, dengeli, renkli kompozisyonlar şeklinde karşımıza çıkan, grid sistemini renk ilişkilerinin karmaşıklığına bir düzen getirmek amacıyla kullanmış ve bu sayede renkler arasında ince geçişleri olan canlı kompozisyonlar elde etmiş olan ressam aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Pablo Picasso
- Cevap B-) Paul Klee
- C-) Albrecht Dürer
- D-) Vincent Van Gogh
- E-) Pieter Bruegel
Açıklama: Paul Klee’nin resimlerinde, grid sistemi izleyicide bir dama tahtası hissi yaratan, açık ve koyu lekelerin ritmik yapılarından oluşan, dengeli, renkli kompozisyonlar şeklinde karşımıza çıkmaktadır. Paul Klee, grid sistemini renk ilişkilerinin karmaşıklığına bir düzen getirmek amacıyla kullanmış ve bu sayede renkler arasında ince geçişleri olan canlı kompozisyonlar elde etmiştir.
Sorunun doğru cevabı B seçeneğinde verilmiştir.
Resimlerinde, grid sistemi izleyicide bir dama tahtası hissi yaratan, ritmik, dengeli renkli kompozisyonlar eserler ortaya çıkaran ressam aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Paul Klee
- B-) Le Corbusier
- C-) Stefan Sagmeister
- D-) Andre Green
- E-) Rem Kohlhaas
Açıklama: Paul Klee’nin resimlerinde, grid sistemi izleyicide bir dama tahtası hissi yaratan, açık ve koyu lekelerin ritmik yapılarından oluşan, dengeli, renkli kompozisyonlar şeklinde karşımıza çıkmaktadır. Paul Klee, grid sistemini renk ilişkilerinin karmaşıklığına bir düzen getirmek amacıyla kullanmış ve bu sayede renkler arasında ince geçişleri olan canlı kompozisyonlar elde etmiştir . Sanatçının çalışmalarındaki üst üste binmeler ve sızan renkler deseni bozarak kasıtlı olarak karmaşık bir yapı oluşturmaktadır. Ressam, resimlerinde dikkat çekmek için yarışıyor gibi görünen bu biçimleri grid ile düzenleyerek bir bütünlük sağlamıştır.
Sayfa tasarım elemanları uyumlu bir biçimde düzenlenmezler ve birbirlerinden kopuk görünürlerse, kompozisyon bütünlükten yoksun algılanır. Çoklu sayfa tasarımlarında bu uyum ve bütünlük algısı önemlidir. Aşağıdakilerden hangisi bu çoklu sayfa tasarımlarından birisi değildir?
- A-) Katalog
- B-) Kitap
- Cevap C-) Afiş
- D-) Dergi
- E-) Broşür
Açıklama: Sayfa tasarım elemanları uyumlu bir biçimde düzenlenmezler ve birbirlerinden kopuk görünürlerse, kompozisyon bütünlükten yoksun algılanır. Kitap, katalog, dergi, broşür ve benzeri çoklu sayfa tasarımlarında bu uyum ve bütünlük algısı önemlidir.
Sorunun doğru yanıtı C seçeneğinde verilmiştir.
Sayfa üzerinde kullanılan tasarım elemanlarının benzer görünmelerinden kaçınmak hangi temel sayfa tasarım ilkelerindendir?
- Cevap A-) Zıtlık
- B-) Tekrar
- C-) Hizalama
- D-) Yakınlık
- E-) Bütünlük
Açıklama: TEMEL SAYFA TASARIM İLKELERİ VE GRİD
Zıtlığın arkasındaki temel fikir, sayfa üzerinde kullanılan tasarım elemanlarının benzer görünmelerinden kaçınmaktır.
Tarih boyunca birçok medeniyet özellikle mimari yapılarını oluştururken, matematik ve form arasında ilişki kurmaya çalışmışlardır. İsa’dan önce 5. yüzyılda Yunanlı mimarlar, bu form anlayışını dayandırdıkları oran ve orantının temel kuralları üzerine çalışmışlardır. Sonradan bu kurallar Atina’da bulunan ünlü Parthenon Tapınağı’nın ölçülerinin dayandırıldığı______________ olarak adlandırılmıştır.
Yukarıda boşluğa aşağıdakilerden hangisinin gelmesi uygun olur?
- Cevap A-) Altın Oran
- B-) Asimetrik Grid
- C-) Mimari Oran
- D-) Yüzeysel Oran
- E-) Modüler Grid
Açıklama: Tarih boyunca birçok medeniyet özellikle mimari yapılarını oluştururken, bu oranlanmaya dayanarak matematik ve form arasında ilişki kurmaya çalışmışlardır. Yunan ve diğer Ege medeniyetlerinin ortaya çıkmasıyla bu form anlayışından daha çok bahsedilmeye başlanmıştır. İsa’dan önce 5. yüzyılda Yunanlı mimarlar, bu form anlayışını dayandırdıkları oran ve orantının temel kuralları üzerine çalışmışlardır. Sonradan bu kurallar Atina’da bulunan ünlü Parthenon Tapınağı’nın ölçülerinin dayandırıldığı “Altın Oran” olarak adlandırılmıştır.
Sorunun doğru cevabı A şıkkında verilmiştir.
Tasarım alanında kullanılan elemanların tasarım kaygısı güdülerek ilkeler açısından bir araya getirilmesi aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?
- Cevap A-) Kompozisyon
- B-) Renk
- C-) Doku
- D-) Espas
- E-) Bold
Açıklama: Kompozisyon: Tasarım alanında kullanılan elemanların tasarım kaygısı güdülerek ilkeler açısından bir araya getirilmesidir. Tasarımcının üslubunu ya da ifade etmek istediği mesajın karakterini yansıtan bir bütündür.
Tasarım alanında kullanılan elemanların tasarım kaygısı güdülerek ilkeler açısından bir araya getirilmesine ne ad verilir?
- Cevap A-) Kompozisyon
- B-) Görsellik
- C-) Renklendirme
- D-) Yazı
- E-) Simetri
Açıklama: Kompozisyon: Tasarım alanında kullanılan elemanların tasarım kaygısı güdülerek ilkeler açısından bir araya getirilmesidir. Tasarımcının üslubunu ya da ifade etmek istediği mesajın karakterini yansıtan bir bütündür.
Sorunun doğru yanıtı A seçeneğinde verilmiştir.
Tasarımda bütünlüğü ve sürekliliği sağlamak için aşağıdakilerden hangi sistem kullanılır?
- A-) Parça
- Cevap B-) Grid
- C-) Nokta
- D-) Üçken
- E-) Kare
Açıklama: Grid: Tasarım sürecinde, devamlılık sağlayacak şekilde görsel elemanların birbirlerine hizalamasını, öncelik sırası oluşturacak bir biçimde düzenlenmesini dolayısıyla tasarımda sürekliliğin sağlanması için kullanılan, baskı esnasında görünmeyen yatay ve dikey rehber çizgiler olarak tanımlanabilir. Gridin amacı da tasarımda bütünlüğü ve sürekliliği sağlamak olarak özetlenebilir.
Çoklu sayfa tasarımında genellikle karşılıklı sayfalarda simetrik grid sistemi kullanılmaktadır. Bunun sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Resim alanını ön plana çıkartmak
- B-) Asimetri yaratmak
- C-) Simetri yaratmak
- D-) Renk alanını çarpıcı yapmak
- Cevap E-) Yazı alanını okutur alanlara bölmek
Açıklama: Çoklu sayfa tasarımında genellikle karşılıklı sayfalarda simetrik grid sistemi kullanılmaktadır. Bunun sebebi, yazı alanını okutur alanlara bölmektir.
Sorunun doğru cevabı E seçeneğinde verilmiştir.
İnsan vücudunun ölçülerini temel alan, altın oran ve Fibonacci dizisini kullanarak türetilmiş kendine özgü bir ölçü sistem aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?
- A-) Karma
- B-) Deneysel
- C-) Soyut
- D-) Metaforik
- Cevap E-) Modulor
Açıklama: Modulor: İnsan vücudunun ölçülerini temel alan, altın oran ve Fibonacci dizisini kullanarak türetilmiş kendine özgü bir ölçüler dizisidir. 1.83 m boyundaki bir insandan türetilmiştir. “Modulor”deki göbek deliği, kafa üstü, kolların uzandığı nokta ve bunların arasındaki mesafelerin ölçülerinin oranı altın oranı vermektedir.

Ünite 4

………………. taşıdığı içeriğin kullanıcının anlayacağı şekilde görselleştirildiği bir iletişim mecrasıdır. Boş bırakılan yere gelmesi gereken ifade hangisidir?
- A-) El broşüleri
- B-) Tanıtım Afişleri
- Cevap C-) Bilgi Panoları
- D-) Tanıtım filmleri
- E-) İnternet siteleri
Açıklama: Bilgi panoları taşıdığı içeriğin kullanıcının anlayacağı şekilde görselleştirildiği bir iletişim mecrasıdır.
……………………………………. tarafından yapılan güncel tanımda şöyle denilmiştir: Harita coğrafi
bir gerçekliğin, seçilen özelliklerini ve karakteristik özelliklerini temsil eden, oluşturanın seçimlerini gerçekleştirme amacından beslenen, mekânsal ilişkilerin birincil öneme sahip olduğu durumlarda kullanılmak üzere tasarlanmış, sembolize edilmiş bir temsilidir. Boş bırakılan yere gelmesi gereken ifade hangisidir?
- Cevap A-) Uluslararası Kartografya Birliği
- B-) Uluslararası Denizcilik entitüsü
- C-) Uluslararası Keşif Akademisi
- D-) Uluslararası ticaret Birliği
- E-) Uluslararası Askeri İşbirliği Teşkilatı
Açıklama: Uluslararası Kartografya Birliği tarafından yapılan güncel tanımda şöyle denilmiştir: Harita coğrafi
bir gerçekliğin, seçilen özelliklerini ve karakteristik özelliklerini temsil eden, oluşturanın seçimlerini gerçekleştirme amacından beslenen, mekânsal ilişkilerin birincil öneme sahip olduğu durumlarda kullanılmak üzere tasarlanmış, sembolize edilmiş bir temsilidir.
……………………………………………….. kendi başına çalışan ve kullanıcıların kapalı/açık mekanları
kullanmasını sağlayan tasarım sistemleridir.
- A-) Mimari tasarım
- B-) Kamusal alan tasarımı
- C-) açık mekan planlaması
- Cevap D-) Yönlendirme ve işaretleme tasarımı
- E-) Toplu taşıma tasarımı
Açıklama: Yönlendirme ve işaretleme tasarımı kendi başına
çalışan ve kullanıcıların kapalı/açık mekanları
kullanmasını sağlayan tasarım sistemleridir.
Aşağıdakilerden hangisi bilgi panoları içeriğinde yer alan öğelerden değildir?
- A-) Şema
- Cevap B-) Ölçek
- C-) Tablo
- D-) Başlık
- E-) Gövde metin
Açıklama: Bilgi panolarının oluşturulmasında belirleyici unsur taşıyacağı içeriktir. İçerik derken bilgi, görseller ve tablo çizim vb. gibi diğer öğeler de kastedilmektedir. Söz konusu tasarım ürününün hedefi belirli bir içeriği görselleştirerek izleyiciye aktarmak olacağı için, içeriğin salt metinden oluşacağı düşünülemez. Daha da detaya inmek gerekirse içerik başlık, gövde metin, fotoğraf, illüstrasyon, tablo, şema gibi öğelerden oluşmaktadır. Bütün bu ögeler algılanma sırasına göre hiyerarşik olarak düzenlenmiş dengeli bir kompozisyonda bir araya getirilirler.
Ölçek
Aşağıdakilerden hangisi etkili bir yönlendirme sisteminin sonuçlarından değildir?
- A-) Düzen
- Cevap B-) Heyecan
- C-) Verimlilik
- D-) Olumlu izlenim
- E-) Güvenilirlik
Açıklama: Etkili bir yönlendirme sistemi, yayaları ve araç trafiğini iç ve dış mekânlarda yönlendirir, bilgilendirir ve düzene sokar. Yönlendirme tasarımıyla verimlilik artar, mekâna yönelik olumlu bir izlenim oluşur ve kullanıcılara tanımadıkları bir mekanda kendilerini güvende hissettirir.
Heyecan
Aşağıdakilerden hangisi yönlendirme ve işaretleme tasarımının özelliklerinden değildir?
- A-) Kullanıcıların kapalı/açık mekânları kullanmasını sağlayan tasarım sistemleridir.
- B-) Yalnızca tabelaların tasarımı değil, bir akış sisteminin tasarımıdır.
- C-) Mekânsal ve grafik iletişimin çok önemli bir yönüdür.
- D-) Kullanıcıların gidecekleri noktayı bulabilmeleri için yapılan tasarımlardır.
- Cevap E-) Bilgi ve içerikle ilgili konularda uyarıda bulunmak için yapılmış tasarımlardır.
Açıklama: Yönlendirme ve işaretleme tasarımı kendi başına çalışan ve kullanıcıların kapalı/açık mekanları
kullanmasını sağlayan tasarım sistemleridir (Sayfa 97 Bkz.)…
Bilgi ve içerikle ilgili konularda uyarıda bulunmak için yapılmış tasarımlardır.
Aşağıdakilerden hangisi harita tasarımında fiziksel yapıları ayırt etmede kullanılan unsurdur?
- Cevap A-) Renk
- B-) Doku
- C-) Yazı
- D-) Desen
- E-) Sembol
Açıklama: Haritada ayrıca renkler fiziksel yapıları ayırt etmede, desen ve dokular yüzeyleri tanımlamada, yazılar açıklamalarda ve semboller tekrar eden bilgileri gruplandırarak anlatmak amacıyla kullanılır.
Belirli bir kullanım amacı için, yeryüzünün ya da bir parçasının kuş bakışı görünümünün belirli bir oranda küçültülerek bir düzlem üzerinde gösterilmesi kavramına verilen tanım aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Kroki
- B-) Plan
- C-) Taslak
- Cevap D-) Harita
- E-) İzohips
Açıklama: Harita, belirli bir kullanım amacı için, yeryüzünün ya da bir parçasının kuş bakışı görünümünün
belirli bir oranda küçültülerek bir düzlem üzerinde gösterilmesidir.
Belirli bir kullanım amacı için, yeryüzünün ya da bir parçasının kuş bakışı görünümünün belirli bir oranda küçültülerek bir düzlem üzerinde gösterilmesine ne ad verilir?
- A-) Kroki
- B-) Ölçek
- Cevap C-) Harita
- D-) Şifreleme
- E-) fotoğraf
Açıklama: Harita, belirli bir kullanım amacı için, yeryüzünün
ya da bir parçasının kuş bakışı görünümünün
belirli bir oranda küçültülerek bir düzlem üzerinde
gösterilmesidir. Bir başka deyişle harita, üç boyutlu
yer yüzeyinin belirli kurallar dâhilinde iki boyutlu
başka bir yüzeye aktarılmasıdır
Duvara afişe benzer ölçüde bir dünya haritası asılmak isteniyorsa bunun ……………………. bir harita
olacağı kesindir. Boş bırakılan yere gelmesi gereken doğru ifade hangisidir?
- A-) Çok ayrıntılı
- B-) Küçük ölçekli
- Cevap C-) Büyük ölçekli
- D-) siyasi
- E-) Fiziki
Açıklama: Duvara afişe benzer ölçüde bir dünya haritası asılmak isteniyorsa bunun büyük ölçekli bir harita
olacağı kesindir.
GPS teknolojisinin 100 yılı aşmayan geçmişinden önce insanlar ………………………………. için değişmez coğrafi noktaları, güneşi, ayı ve yıldızları referans olarak kullanmıştır. Boş bırakılan yere gelmesi gereken ifade hangisidir?
- A-) Ülkeleri adlandırmak
- B-) Kıtaları keşfetmek
- C-) Yabancılarla anlaşmak
- Cevap D-) Konum tespiti yapmak
- E-) Tarihi saptamak
Açıklama: GPS teknolojisinin 100 yılı aşmayan geçmişinden önce de insanlar konumlarını
tespit edebilmiş bunun için değişmez coğrafi noktaları, güneşi, ayı ve yıldızları referans olarak
kullanmıştır.
Harita tasarımlarında kullanılan yüzeyin boyutu ve sığdırılmak istenen içeriğin miktarına bağlı olarak aşağıdaki unsurlardan hangisi değişir?
- A-) Renk
- B-) Doku
- C-) Desen
- Cevap D-) Ölçek
- E-) Sembol
Açıklama: Kullanılan yüzeyin boyutu ve sığdırılmak istenen içeriğin miktarına bağlı olarak ölçek değişir.
Haritada yansıtılacak alanın büyütme ve küçültme işlemine ne ad verilir?
- A-) Fizibilite
- B-) Tarama
- C-) Konumlandırma
- D-) Tarihleme
- Cevap E-) Ölçekleme
Açıklama: Haritada yansıtılacak alanın büyütme ve küçültme işlemine ölçekleme denir.
Haritaların birçok bileşeni vardır. Bu bileşenlerden en belirleyici unsur aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Yazı
- B-) Sembol
- Cevap C-) Ölçek
- D-) Renk
- E-) Desen
Açıklama: Haritaların renk, desen, doku, yazı, sembol, ölçek gibi pek çok bileşeni bulunmaktadır. Bunların şüphesiz en belirleyicisi ölçektir.
Haritaların yaygın olarak kullanılması, taşınabilir ver çoğaltılabilir olması, hangi nesnenin icadı ile gerçekleşmiştir?
- A-) Baskı aleti
- Cevap B-) Kâğıt
- C-) Mürekkep
- D-) Kalem
- E-) Çanta
Açıklama: Kâğıdın kullanıma geçmesiyle birlikte yaygınlaşan haritalar taşınabilir ve kolay çoğaltılabilir hâle gelmiştir.
Kâğıt
Haritanın hazırlanabilmesi ve kullanılabilmesi için hangi bilgiye gereksinim vardır?
- A-) Kronoloji
- B-) Astroloji
- C-) Astronomi
- D-) İcat ve buluşlar
- Cevap E-) Konum
Açıklama: Haritanın hazırlanabilmesi ve kullanılabilmesi için konum bilgisine gereksinim vardır.
Haritanın hazırlık aşaması anlamında da kullanılabilecek “…………………………. ” kısaca, içerik ve konum bilgisinin aynı düzlemde bir araya getirilmesi olarak açıklanabilir. Boş bırakılan yere gelmesi gereken ifade hangisidir?
- A-) Keşif yapmak
- Cevap B-) Haritalama Eylemi
- C-) Bilgi Toplama
- D-) Diplomatik Ziyaret
- E-) Yolculuk planlaması
Açıklama: Haritanın hazırlık aşaması anlamında da kullanılabilecek “haritalama eylemi” kısaca, içerik ve konum
bilgisinin aynı düzlemde bir araya getirilmesi olarak açıklanabilir.
Lejant nedir?
- A-) Haritanın hazırlık aşaması “haritalama eylemi”
- B-) Harita içeriğinin sistem olarak tasarımı
- C-) Haritada yansıtılacak alanın büyütme ve küçültme işlemi
- D-) Haritanın gösterdiği bilgi ve içerik
- Cevap E-) Haritada renklerin ne anlama geldiğini gösteren açıklama kısmı
Açıklama: İlk kez görecekler için haritada hangi rengin hangi anlama geldiğini toplu olarak gösteren bir açıklama kısmı (Lejant) bulunmaktadır.
Tarihin ilk profesyonel yönlendirme ve işaretleme tasarımcısı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Henri de Toulouse-Lautrec
- B-) Johannes Gutenberg
- Cevap C-) Henry Beck
- D-) Peter Brugger
- E-) Eric Spiekermann
Açıklama: Bu alanda tarihin ilk profesyonel yönlendirme ve işaretleme tasarımcısının Henry Beck olduğuna dair ortak bir görüş vardır. Beck’in Londra Metrosu için 1931 yılında hazırladığı metro haritası kalabalıklaşan kentsel yaşama yönelik ciddi anlamda bir yeniliktir.
Yönlendirme ve işaretleme tasarımı, bulunduğu mekanlara göre ayrıştırılarak incelendiğinde sokak adları tabelaları hangi mekansal kategoride yer alır?
- A-) Kamusal Binalar
- B-) Ulaştırma Birimleri
- C-) Kültürel Mekânlar
- D-) Kurum Kimlik Uygulamaları
- Cevap E-) Kent
Açıklama: Yönlendirme ve işaretleme tasarımı, bulunduğu mekanlara göre ayrıştırılarak daha iyi incelenebilir:
Kamusal Binalar, Ulaştırma Birimleri, Kültürel Mekânlar, Kent, Kurum Kimlik Uygulamaları.
Her geçen gün kalabalıklaşan kentlerde insanlar bilgilendirmeye gereksinim duymaktadırlar. Kent içinde yapılan yönlendirme ve işaretleme tasarımı, belirli bir plan dahilinde kullanıcıyı bir noktadan diğer bir noktaya ya da merkeze yönlendirme amacı taşımaktadır. Her ne kadar kara yollarını işleyen bir sistem varsa da yayaların yaşam ve dolaşım alanları hâlen sıkıntılıdır. Gelişen şehircilik anlayışlarının da etkisiyle, dünyada kimi yerleri bir parkur gibi tasarlanmış kentlerin sayısı hızla artmaktadır. Yapılan tasarım ürünleri görevini yerine getirir ve kullanıcılar tarafından benimsenirse, tıpkı logo gibi kent adına birer sembol-eser hâline de gelebilirler.

Ünite 5

“Sergide, kullanıcıların bir geri bildirim yapabilmesi ya da sergi ile edindikleri bilgiyi geliştirebilmeleri ve böylece akışı devam ettirebilmeleri olanaklı değildir.” Bu durum serginin aşağıdaki özelliklerinden hangisine karşılık gelmektedir?
- A-) Sergi, yoğun bir kavramsal bilgi akışına sahiptir.
- Cevap B-) Sergi, tek taraflı bir iletişim modelidir.
- C-) Sergi, açık ya da kapalı mekanda gerçekleşir.
- D-) Sergide görünür kılmak başat koşuldur.
- E-) Sergi, öğretici ve bilgilendiricidir.
Açıklama: Sergi kavramı iletişim modelleri açısından incelendiğinde tek taraflı bir iletişim modeline sahip olduğu söylenebilir. Şöyle ki serginin çıkış noktası olan sanatçı ya da üretici eserini ya da ürününü izleyiciyle buluşturmakta ve böylece iletişim süreci tamamlanmaktadır. Sergilerde eser ya da ürünlerin künyeleri bulunmakta, böylece kullanıcılar bilgi sahibi olabilmektedirler. Ancak kullanıcıların bir geri bildirim yapabilmesi ya da sergi ile edindikleri bilgiyi geliştirebilmeleri ve böylece akışı devam ettirebilmeleri olanaklı değildir. Sergi, eylemsel olarak değerlendirildiğinde tek taraflı ve pasif olarak görünür. Bu bilgiler ışığında doğrı cevap B’dir.
“Sergileme tasarımında önemli çalışmalardan biridir. Bu çalışmada, matematik
ile ilgili önemli bilim insanlarını tanıtmak, matematik ve insanın gelişimini zaman çizelgesiyle aktarmak, matematiğe ilişkin temel kavram ve teoremleri etkileşimli sunmak amaçlanmıştır. Sergi, 1998 yılına kadar tam 37 yıl açık kalmıştır”
Yukarıda bahsi geçen ve sergi tasarımı alanında önemli bir çalışma olan “Mathematica: A World of Numbers… and Beyond” adlı çalışmanın eser sahibi aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Herbert Bayer, Walter Gropius ve Laszlo Moholy-Nagy
- B-) Brigitte Campeau, Stephane Breton
- C-) Ralph Appelbaum
- Cevap D-) Charles - Ray Eames
- E-) El Lissitzky
Açıklama: Sergileme tasarımı açısından önemli bir diğer çalışma da 1961 yılında açılan ve Eames Office’den Charles - Ray Eames çifti tarafından tasarlanan “Mathematica: A World of Numbers… and Beyond” adlı sergidir. Tamamen soyut bir kavram olan matematik üzerine anlatımlar içeren sergi, IBM firmasının sponsor olduğu Kaliforniya Bilim ve Endüstri Müzesi için hazırlanmış ve 1998 yılına kadar tam 37 yıl açık kalmıştır. Eames’in bu çalışmada sergileme tasarımı adına başardıkları arasında matematik ile ilgili önemli bilim insanlarını tanıtmak, matematik ve insanın gelişimini zaman çizelgesiyle aktarmak, matematiğe ilişkin temel kavram ve teoremleri etkileşimli sunmak olmuştur. Bu bilgiler ışığında doğru cevap D’dir.
1. Hususi olarak yapılmıştır.
2. Somut eser formundadır.
3. Sözün görsel canlandırmasıdır.
4. Günümüzde dayanıklı eserler kullanılmaktadır.
Yukarıdakilerden hangileri sanat eserinin nitelikleriyle ilgili doğru bir bilgidir?
- A-) II ve III
- Cevap B-) I ve III
- C-) II ve IV
- D-) III ve IV
- E-) I ve IV
Açıklama: Bir ürünün eser olarak adlandırılabilmesi için birtakım niteliklere sahip olması
gerekmektedir. Bunların en başında hususi olarak yapılmış olması ve ortaya çıkartıldığı materyalin kendine aitliği sayılabilir. Sanat eseri somut (figüratif
) ya da soyut (abstre) olabilir ve aynı zamanda sanat eseri sanatçının sözünün
görsel olarak canlandırılmasıdır. Son olarak, günümüzde sanat eserleri taş ve seramik gibi dayanıklı materyaller dışında kâğıt, kumaş hatta plastik gibi çok farklı materyallerden meydana gelmektedirler. Bu bilgiler ışığında doğru cevap B’dir.
1. Sahibinin eserlerinden oluşan bir seçki anlamına gelir.
2. Tek bir sayfası pek çok referans mektubundan daha
değerlidir.
3. Tek ve mutlak bir dosya değildir, her seferinde yeniden oluşturulabilir.
Yukarıda özelliklere sıralanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Portföy
- B-) Sunum
- C-) Sergi
- Cevap D-) Portfolyo
- E-) Sistem
Açıklama: Kendisi de hâlihazırda bir sunum olan portfolyo, sahibinin eserlerinden oluşan bir seçki anlamına gelir. Yerine göre portfolyonun tek bir sayfası pek çok referans mektubundan daha değerlidir. Seçki olması da bu çalışmayı kendine özgü kılar. Seçki derken hem eser sahibinin en iyi eserlerinin bir araya getirildiği hem de başvuru ya da sunum yapılan yerle ilişkili olarak derlendiği anlatılmak istenmektedir. Bu bağlamda portfolyonun tek ve mutlak bir dosya olmadığı, başvuru ya da sunum yapılacak yere göre her seferinde yeniden oluşturulabilecek esnek bir çalışma olduğu anlaşılır. Dolayısıyla doğru cevap D’dir.
Amerikan Ulusal Anayasa Merkezinde, 1787 yılında bildiriye imza atan 39 kişinin birebir boyutlu bronz heykelleri arasında gezinme ve deftere imza atabilme imkanı sunulmaktadır. Bu durum, aşağıdaki yenilikçi sistemlerden özellikle hangisine örnek olarak verilebilir?
- A-) Işıklandırma ve renklendirme
- Cevap B-) Etkileşimli grafik/sergiler
- C-) Üç boyutlu çalışmalar
- D-) Dev boyutlu grafik/sergiler
- E-) Video art
Açıklama: Klasik anlamdan sıyrılan sergilemenin, sergileme tasarımı biçimine dönüşerek pek çok ögeyi kapsadığı görülmektedir. Artık günümüzde işin içine dev boyutlu grafikler, üç boyutlu çalışmalar, farklı sergileme biçimleri, izleyiciyi sergiye dahil eden etkileşimli grafikler girmektedir. Amerikan Ulusal Anayasa Merkezinde anayasanın onaylanma sürecini hissettirme amaçlanmaktadır. Bu bağlamda, izleyicilere 1787 yılında bildiriye imza atan 39 kişinin birebir boyutlu bronz heykelleri arasında gezinme ve deftere imza atabilme gibi benzersiz deneyimler yaşatılmaktadır. Diğer bir ifadeyle, bu sergi izleyiciyi sergiye dahil eden etkileşimli grafik/ eserler içermektedir. Bu bilgiler ışığında doğru cevap B’dir.
Aşağıdakilerden hangisi sahip olduğu bir özellik bağlamında diğerlerinden farklılık göstermektedir?
- A-) Sanal gerçeklik
- B-) Video art
- C-) Dijital sanat
- D-) Multimedya sunumlar
- Cevap E-) Asma sistem
Açıklama: Sanat galerilerinin duvarlara asılan veya kaidelere yerleştirilen resim ve heykeller gibi geleneksel sunum yöntemleri uzun zamandır bilinmektedir. Ancak son yıllarda yenilikçi sunum sistemleri, sanatın galerilerde sergilenme ve deneyimlenme biçimini dönüştürmüştür. Bu bağlamda, kurulu bir asma sistem geleneksel sunum yöntemleri arasında yer alırken, video art, sanal gerçeklik, dijital sanat ve multimedya sunumları yenilikçi sunumlar arasında yer almaktadır. Dolayısıyla doğru cevap E’dir.
Aşağıdakilerden hangisi serginin önemiyle ilgili doğru bir açıklama değildir?
- Cevap A-) Sergiler, sanatla uğraşan kesime eserleri görme imkanı tanır.
- B-) Sergiler, kültürel ve entelektüel diyaloğu kolaylaştırır.
- C-) Sergiler, eleştirel düşünmeyi ve yaratıcılığı teşvik eder.
- D-) Sergiler, daha fazla görünüm ve tanınırlığa yol açar.
- E-) Sergiler, farklı tarz ve hareketlerle temas imkanı sağlar.
Açıklama: Sanatsal sergiler, sanatın teşvik edilmesinde, kültürel ve entelektüel diyaloğun teşvik edilmesinde çok önemli rol oynar. Sanatçılara çalışmalarını sergilemeleri için bir platform sağlayarak daha fazla görünüm ve tanınırlığa yol açar. Ayrıca sanat sergileri, insanları farklı tarzlara ve hareketlerle temas etmesini sağlayarak halka sanatın takdirini arttırır. İnsanların farklı fikirleri ve bakış açılarını tartışıp keşfetmeleri için bir alan sağlayarak eleştirel düşünmeyi ve yaratıcılığı teşvik eder. Bununla birlikte, günümüzde sanat eserleri her kesimden insanın ulaşabileceği mekanlarda sergilenmektedir. Diğer bir ifadeyle, sıradan insanların sanat eserlerini serbestçe görme imkanları bulunmaktadır. Bu bilgiler ışığında doğru cevap A’dır.
Ortak bir konu veya üslupla birden fazla sanatçının çalışmasına yer verilen, eleştirel düşünme ve entelektüel diyaloğu teşvik eden sergi türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Bilimsel sergi
- B-) Kişisel sergi
- C-) Duo sergi
- Cevap D-) Temalı sergi
- E-) Ticari sergi
Açıklama: Üç ana sanat sergisi türü vardır: kişisel sergiler, karma sergiler ve temalı sergiler. Kişisel sergiler, tek bir sanatçının eserlerine yer vererek eserlerini kapsamlı bir şekilde sergilemelerine olanak tanır. Karma sergiler ise çoğu zaman ortak bir tema veya üslupla birden fazla sanatçının çalışmasına yer verir. Temalı sergiler, belirli bir konuya veya fikre odaklanır ve temayı keşfeden çeşitli sanatçıların eserlerine yer verir. Temalı sergiler, sanatçılara belirli fikirleri veya temaları keşfetmeleri için bir platform sağlayarak eleştirel düşünmeyi ve entelektüel diyaloğu teşvik eder. Bu bilgiler ışığında doğru cevap D’dir.
Sanayi Devrimi öncesinde de sonrasında bir ürünün ortaya çıkışında ilk etapta ……….. ön planda olmuş sonraları ………………………. gibi nitelikler eklenmiştir.
Yukarıdaki boşluklara aşağıdakilerden hangisinin gelmesi daha uygundur?
- A-) basitlik / karmaşıklık
- B-) doğallık / yapaylık
- Cevap C-) işlev / kişiselleştirme
- D-) özerklik / faydacılık
- E-) yaratıcılık / sıradanlık
Açıklama: Sanayi Devrimi öncesinde de sonrasında bir ürünün ortaya çıkışında ilk etapta işlev ön planda olmuş sonraları kişiselleştirme ve kimlik tamamlayıcısı olma gibi nitelikler de işlevin üzerine ayırt edici olarak eklemlenmiştir. Dolayısıyla doğru cevap C’dir.
Sergilemeyi, sergiden ayıran en temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Bilgilendirme amaçlı olması
- Cevap B-) Temel öğelere göre yazılmış bir anlatıya sahip olması
- C-) Kişiye özgü tasarımları içermesi
- D-) Mekan ve zaman uyumunu dikkate alması
- E-) Bir ekip işini gerekli kılması
Açıklama: Benzer özellikleri olan iki eylem olan sergi ve sergileme arasındaki temel fark, sergilemenin hedef kitle, içerik, sergi mekânı gibi temel öğelere göre yazılmış bir anlatısının olmasıdır. Dolayısıyla doğru cevap B’dir.

Ünite 6

1930’lu yıllarda modadan mimariye hayatın tamamına sadelik getiren şirketin adı aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Bauhaus
- B-) IBM
- C-) Morton Goldsholl
- D-) Motorola
- E-) International Harvester
Açıklama: 1930’larda, Bauhaus modadan mimariye hayatın tamamına sadelik getirmiştir. Bu yalın çizgili hayat grafik tasarımı da etkisi altına aldı. Sayfa grid sistemlerinden, ambalaj ve ürün formlarına, tüm kurum iletişimini etkisi altına almıştır
Aşağıdaki tanımlardan hangisi kurumsal iletişim kavramına aittir?
- A-) Kurumun kültürü, değerleri, tutumları, ilkeleri, amacı ve tarihinden meydana gelmektedir.
- B-) Kurumun felsefesi davranışlarını şekillendirir. Sosyal, iletişim, dağıtım, ücret, finans, sunum/teklif ve her türlü sosyal davranışlardır. Kurumun içsel ve dışsal tüm davranışlarının toplamıdır.
- Cevap C-) Kurumsal davranış iletişimini belirler, tüm topluma ve hedef kitlelere, kurumsal etkilerinin farklı kanallarla iletilmesidir
- D-) Sembol, doku, ses, renk, marka, yazı, mimari tasarım gibi görünen, duyulan, hissedilebilen her türlü uyaran tasarlanıp kimlik sistemine eklenmesiyle ortaya çıkan yapılanmadır.
- E-) Kurumu rakiplerinden ayıran ve hatırlanmasını sağlayan öğelerin algılanabilirliği.
Açıklama: Kurumsal İletişim: Kurumsal davranış iletişimini belirler, tüm topluma ve hedef kitlelere, kurumsal etkilerinin farklı kanallarla
iletilmesidir.
Aşağıdakilerden hangisi bir grafik tasarımcının sembol tasarımında başarılı olabilmesi için, göz önünde bulundurması gereken noktalar arasında yer almamaktadır?
- A-) Negatif etkiden sakınmalıdır
- B-) Pozitif etki uyandırmalıdır
- C-) İş stratejisi planlamayla ilgili soruları cevaplamalıdır
- D-) Şirketin stili ve teknik ihtiyaçlarını bir arada tutmalıdır
- Cevap E-) Kısa, basit, okunması ve söylenmesi kolay, kulağa hoş gelmelidir
Açıklama: E şıkkı kurumsal kimliği yansıtan ismin bulunma süreci ile ilgilidir.
Aşağıdakilerden hangisi kalıp dosya (mocks-ups) kullanımına bir örnektir?
- A-) Logotayp kullanmamak
- Cevap B-) Şirket logosunun yer aldığı mühür tasarımı
- C-) Ambemi kullanmamak
- D-) Farklı gruplar oluşturmak
- E-) Detayları kaldırmak
Açıklama: Doğru cevap 17. sayfada yer alan görsel 6.23’te bulunmaktadır, diğer şıklardaki örnekler esnek markalama tasarımına aittir.
Aşağıdakilerden hangisi kurum isimleri kategorilerinden tanım isim kategorisinin tanımını oluşturmaktadır?
- A-) Bazı kurumlar kurucu sahiplerinin adı /soyadı ile isimlendirilmiştir. Burada kişisel karakter doğrudan kuruma geçer
- B-) Kurumun isminin uzun ve söylenmesinin ve hatırlanmasının zor olduğu durumlarda kullanılmaktadır
- C-) Kendi isimleriyle ticari hayatlarını sürdürürken kurum evliliği yapan şirketler tarafından tercih edilmektedir
- Cevap D-) Böyle kurumlar doğrudan yaptığı işten isimlerini alır. Bu tür isimleri hatırlamak ve kuruma mal etmek kolay ama korumaya alıp tescil ettirmek de bir o kadar zordur
- E-) Herhangi bir dilde karşılığı olmayan isimlerdir. Bazen sektörle fonetik bağı olan bir çağrıştırıcı olabileceği gibi bazen de tamamen ilgisiz olabilirler.
Açıklama: Tanım İsimleri: Böyle kurumlar doğrudan yaptığı işten isimlerini alır. Bu tür isimleri hatırlamak ve kuruma mal etmek kolay ama korumaya alıp tescil ettirmek de bir o kadar zordur (Türk Hava Yolları, Türkiye Radyo Televizyonu, USAir).
Bir tasarım anlayışı olarak ortaya çıkan kurum kimliği, stratejik yönetim, halkla ilişkiler, pazarlama, örgütsel davranış, psikoloji, etnografiyi ve grafik tasarımı kapsayan, disiplinlerarası ve bütünleşik pazarlama iletişiminin önemli uygulama alanlarını kapsayan bu anlayış aşağıdaki tarihsel dönemlerin hangisinde ortaya çıkmıştır?
- A-) 1960’lar
- Cevap B-) 1970’ler
- C-) 1980’ler
- D-) 1990’lar
- E-) 2000’ler
Açıklama: 1970’li yıllarda bir tasarım anlayışı olarak ortaya çıkan kurum kimliği, stratejik yönetim, halkla ilişkiler, pazarlama, örgütsel davranış, psikoloji, etnografiyi ve grafik tasarımı kapsayan, disiplinlerarası ve bütünleşik pazarlama iletişiminin önemli uygulama alanıdır.
Kurum kimliği tasarımı görsel olarak kodlanmaya başlaması için genellikle ilk önce belirlenen bileşeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Antetli kağıtlar
- B-) Tabelalar
- C-) Kurumsal araç giydirmeleri
- Cevap D-) Sembol
- E-) Kurumsal mimari ve iç mimarlık tasarımı
Açıklama: Kurum kimliği tasarımı görsel olarak kodlanmaya başlamak için genellikle önce kurum sembolü belirlenir. Geleneksel olarak önce sembol sonra kurumsal sistem oluşturulur.
Kurumun tüm iletişim faaliyetlerini kapsayan kurum kimliği tasarımı aşağıdaki nedenlerden hangisi tarafından gerçekleşmez?
- A-) Kurumun yeni kurulması
- B-) Var olan tasarımın yetersiz olması
- C-) Bir kuruluşun yeni sektörlere girmesi
- D-) Değişen ekonomik ve teknolojik koşullara göre yeniden yapılanma sürecinde olması
- Cevap E-) Desteklenmiş kimliğe sahip olma isteğinden
Açıklama: Desteklenmiş kimlik kurumsal kimlik yapıları arasında yer almaktadır. Desteklenmiş kimlik: Kurumun sahip farklı faaliyet alanlarını farklı isimlerle oluştururken kendi ismi
ve kimliğiyle de desteklemesidir.
Wiliam Golden’a göre kurum kimliğinin oluşturulmasında tescilli markanın işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Hatırlatma işlevine sahiptir
- B-) Kârın artmasına yarar
- C-) Kurumsal etkinliği arttırır
- D-) Kurum içi iletişime katkı sağlar
- E-) Kurum içi işleyişi düzenler
Açıklama: CBS televizyonu için 1959 yılında çok bilinen “göz”ün tasarımcısı William Golden’ın, Print’te yayımlanan sözleri; “Tescilli bir marka tek başına kurumsal imaj oluşturmaz, imaj, kurumun ürünleri, politikası, hareketleri ve reklamcılık gücü doğrultusunda oluşturduğu etkilerin toplamıdır. Bana kalırsa, eğer kurumsal kimlik varsa tescilli marka bunu sadece hatırlatmaya yarayabilir”.

Ünite 7

“… … formların hatayı ortadan kaldırmalarının yegâne aracı satır içi doğrulama mesajlarıdır. Satır içi doğrulama, kullanıcılara soruyu doğru anladıklarından emin olmanın veya bir şeylerin yolunda gitmediğini bildirmenin en iyi yoludur” tanımında hangi form tasarımından söz edilmektedir?
- A-) Yazışma
- B-) Karma
- C-) Tapu senedi
- D-) Kutu
- Cevap E-) Çevrim içi
Açıklama: Çevrim içi formların hatayı ortadan kaldırmalarının yegâne aracı satır içi doğrulama mesajlarıdır. Satır içi doğrulama, kullanıcılara soruyu doğru anladıklarından emin olmanın veya bir şeylerin yolunda gitmediğini bildirmenin en iyi yoludur.
“… …, aynı içeriğin yazımdaki tekrarını önleyerek işleyişe hız kazandırmak adına üretilmiş formlardır. Tekrar edilecek içerik formun sabit alanlarında yer alırken kullanıcıdan beklenen yazınsal veri alanları boş bırakılmaktadır. Doldurulacak alanlar genellikle nokta ya da çizgiyle belirtilmektedir. Bu tür formların en belirgin örneklerini dilekçeler oluşturmaktadır” tanımında yer alan boşluğa gelmesi en uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Çizgi formlar
- B-) Kutu formlar
- C-) Karma formlar
- Cevap D-) Yazışma formları
- E-) Çevrim dışı formlar
Açıklama: “Yazışma formları, aynı içeriğin yazımdaki tekrarını önleyerek işleyişe hız kazandırmak adına üretilmiş formlardır. Tekrar edilecek içerik formun sabit alanlarında yer alırken kullanıcıdan beklenen yazınsal veri alanları boş bırakılmaktadır. Doldurulacak alanlar genellikle nokta ya da çizgiyle belirtilmektedir. Bu tür formların en belirgin örneklerini dilekçeler oluşturmaktadır”.
“Bürokrasi kavramını sistematik ve kapsamlı bir biçimde ilk inceleyen Alman ekonomist ve sosyolog Max Weber bürokrasiyi, iş bölümü (görev dağılımı), hiyerarşi, yazılı kurallar, yapılan çalışmaların ve yazışmaların dosyalanması, gayrişahsilik, belli bir disipline bağlı olarak kurulmuş olan bir yapı ve … olarak görevini yürüten bir örgüt biçimi şeklinde ifade etmektedir” anlatımında yer alan boşluğa gelmesi en uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Resmî
- B-) Özel
- C-) Gayriresmi
- D-) Öznel
- E-) Etnik
Açıklama: Bürokrasi kavramını sistematik ve kapsamlı bir biçimde ilk inceleyen Alman ekonomist ve sosyolog Max Weber bürokrasiyi, iş bölümü (görev dağılımı), hiyerarşi, yazılı kurallar, yapılan çalışmaların ve yazışmaların dosyalanması, gayrişahsilik, belli bir disipline bağlı olarak kurulmuş olan bir yapı ve resmî olarak görevini yürüten bir örgüt biçimi şeklinde ifade etmektedir.
“Her resmî yazışmanın içeriğindeki tüm bilgi … bir sıra gözetilerek üretilmektedir. İlk sırada başlık ve muhatap, daha sonra tarih sayı varsa ilgi, daha sonra imzacı, metin ve diğer detayların bilgisi verilmektedir.
- A-) Tipografik
- Cevap B-) Hiyerarşik
- C-) Fotografik
- D-) Sistematik
- E-) Otomatik
Açıklama: Her resmî yazışmanın içeriğindeki tüm bilgi hiyerarşik bir sıra gözetilerek üretilmektedir. İlk sırada başlık ve muhatap, daha sonra tarih sayı varsa ilgi, daha sonra imzacı, metin ve diğer detayların bilgisi verilmektedir.
Bürokrasi ile ilgili aşağıdaki seçeneklerden hangisi/hangileri doğrudur?
I. “Bürokrasi” terimi ilk defa 1745’te Fransız fizyokrat ve iktisatçı Max Weber tarafından kullanılmıştır.
II. Bürokrasi kurallı, tutarlı ve sürdürülebilir bir yönetim sistemidir.
III. Bürokratik sistemin vazgeçilmezi her işlemin kayıtlı olmasıdır.
IV. Ülkemizde bürokratik sistemlerin yönetim, organizasyon ve işleyiş kuralları kanun ve yönetmeliklerce normlaştırılarak sürdürülebilir hâle getirilmiştir.
V. Bürokrasinin ayırt edici başlıca özellikleri kayıt ve haberleşmenin yazılı olarak yapılması ve ayrıntılı bir dosyalama sisteminin olmasıdır.
- A-) I, II, III ve IV
- B-) I, III, IV ve V
- Cevap C-) II, III, IV ve V
- D-) I, II, III ve V
- E-) II, III ve IV
Açıklama: Fransızcadan türeyen “bürokrasi” terimi ilk defa 1745’te Fransız fizyokrat ve iktisatçı Vincent De Gournay tarafından, “büro” (daire, memurlar) ve “krasi” (güç, iktidar) kelimelerinin birleşmesinden meydana gelerek “büroların iktidarı” anlamında kullanılmıştır. Bürokrasi kurallı, tutarlı ve sürdürülebilir bir yönetim sistemidir. Bürokratik sistemin vazgeçilmezi her işlemin kayıtlı olmasıdır. Ülkemizde bürokratik sistemlerin yönetim, organizasyon ve işleyiş kuralları kanun ve yönetmeliklerce normlaştırılarak sürdürülebilir hâle getirilmiştir. Bürokrasinin ayırt edici başlıca özellikleri kayıt ve haberleşmenin yazılı olarak yapılması ve ayrıntılı bir dosyalama sisteminin olmasıdır.
Aşağıdakilerden hangisi ‘Bürokratik bir yapının içinde yazılı iletişimi tercih etmenin başlıca nedenleri’ arasında yer almaz?
- A-) Yazılı belgenin arşiv değeri vardır ve daha kalıcıdır.
- B-) Konu bir bütünlük içinde ifade edilir ve iletilebilir.
- C-) Daha resmidir ve yetkiyi daha fazla hissettirir.
- Cevap D-) Kurumun konuya mesafeli olduğunu gösterir.
- E-) Zaman açısından daha elverişlidir; uygun olunduğu zaman yazılabilir ve okunabilir, gerektiğinde üzerinde değişiklikler yapılabilir.
Açıklama: 1.Yazılı belgenin arşiv değeri vardır ve daha kalıcıdır.
2. Konu bir bütünlük içinde ifade edilir ve iletilebilir.
3. Daha resmidir ve yetkiyi daha fazla hissettirir.
4. Zaman açısından daha elverişlidir; uygun olunduğu zaman yazılabilir ve okunabilir, gerektiğinde üzerinde değişiklikler yapılabilir.
5. Kurumun konuyla yakından ilgilendiğini gösterir.
Aşağıdakilerden hangisi Elektronik Belge Yönetim Sistemi (EBYS)’nin temel amacıdır?
- A-) Elektronik ortamda belgelerin üretilmesi, yönetilmesi, paylaşımı ve iletimi konularında bir referans kriteri belirlenmesidir
- B-) Kurumsal kararların, belleğin ve işleyişin kanıtı niteliğindeki belgelerin içerik, zaman ve biçim olarak korunmuş hâlleriyle ilgililerin erişimlerine izin vermek
- Cevap C-) Belgelerin içerik, bağlam ve yapılarını bütün olarak yönetmek ve bunları güvenli ve özgün şekilde muhafaza etmektir
- D-) Tasarım açısından sınırlayıcı bir çerçeve çizilmemesi
- E-) Üretilen sistemlerin tasarım ve işleyişteki unsurlar açısından birbirleri arasında bazı farklılıklar göstermesi
Açıklama: EBYS’nin temel amacı, belgelerin içerik, bağlam ve yapılarını bütün olarak yönetmek ve bunları güvenli ve özgün şekilde muhafaza etmektir.
Aşağıdakilerden hangisi Gestalt Teorisi’ne göre yakınlık kavramının tanımıdır?
- A-) Nesneler benzer göründüklerinde, göz onları bir doku ya da grup olarak algılar
- B-) Gözün bir nesneden diğerine kaymak zorunda kaldığı durumdur
- C-) Bir nesne eksik veya tamamen kapalı olmadığında göz eksik parçaları tamamlar
- D-) Göz nesneyi çevresinden ayırdığında algılanmaktadır
- Cevap E-) Nesneler birlikte yer aldıklarında, göz onları grup olarak algılar
Açıklama: Doğru cevap E şıkkıdır.
Aşağıdakilerden hangisi belgelerin dijital ortamlara aktarılmasının avantajlarından biri değildir?
- Cevap A-) Belgelere tek tek ansiklopedik dizinler aracılığıya erişim sağlanır.
- B-) Yapılan işlemlerin süresi azalır.
- C-) Bilgi ve belgeye daha hızlı erişilir.
- D-) Belgeler daha güvenli şartlar altında depolanır.
- E-) Belgeler istenilen sayıda çoğaltılabilir.
Açıklama: Belgelerin dijital ortamlara aktarılmasının avantajları şu maddelerle açıklanabilir:
* Yapılan işlemlerin süresi azalır.
* Bilgi ve belgeye daha hızlı erişilir.
* Belgelere çok fazla anahtar terim kullanarak erişim sağlanır.
* Belgeler daha güvenli şartlar altında depolanır.
* Belgeler istenilen sayıda çoğaltılabilir.
Aşağıdakilerden hangisi bürokratik bir yapının içinde yazılı iletişimi tercih etmenin başlıca nedenleri arasında yer almamaktadır?
- Cevap A-) Yazılı belgelerin maliyeti çok yüksektir.
- B-) Yazılı belgenin arşiv değeri vardır ve daha kalıcıdır
- C-) Daha resmidir ve yetkiyi daha fazla hissettirir
- D-) Kişilerin gidemeyeceği yerlere gidebilir
- E-) Zaman açısından daha elverişlidir; uygun olunduğu zaman yazılabilir ve okunabilir, gerektiğinde üzerinde değişiklikler yapılabilir
Açıklama: a. Yazılı belgenin arşiv değeri vardır ve daha kalıcıdır.
b. Konu bir bütünlük içinde ifade edilir ve iletilebilir.
c Daha resmidir ve yetkiyi daha fazla hissettirir.
d. Kişilerin gidemeyeceği yerlere gidebilir.
e. Zaman açısından daha elverişlidir; uygun olunduğu zaman yazılabilir ve okunabilir, gerektiğinde üzerinde değişiklikler yapılabilir.
f. Kurumun konuyla yakından ilgilendiğini gösterir
Aşağıdakilerden hangisi formları kullanıcılar tarafından çok sevilmeyen iletişim araçları haline getirmektedir?
- A-) Tasarımın kullanıcılar tarafından benimsenmemesi
- B-) Kolay okunur olması
- C-) Kopyalamanın zaman alması
- D-) Kısa sürede içerdiği verilerin eskimesi
- Cevap E-) Sözel iletişime kıyasla daha zor iletişim kurulan bir iletişim aracı olması
Açıklama: Fakat formlar sık kullanımı ve etkin veri toplama araçları olmalarının yanında sözel iletişime kıyasla daha zor iletişim kurulan ve dürüst olmak gerekirse bu zorluk sebebiyle kullanıcı tarafından çok da sevilmeyen iletişim araçlarıdır.
Aşağıdakilerden hangisi karma formun tanımıdır?
- A-) Aynı içeriğin yazımdaki tekrarını önleyerek işleyişe hız kazandırmak adına üretilmiş formlardır.
- B-) Beklenilen cevaplar için ayrılan alanların dikey ya da yatay kutulardan oluşturulduğu form tasarımlarıdır
- Cevap C-) Yazı, kodlama ve işaretleme yapılarak doldurulacak verinin beklenildiği ve buna uygun olarak sabit alan tasarımının yapıldığı formlardır. Tasarımda sıklıkla kutu, sütün, işaretleme ve yazı alanları bir arada kullanılmaktadır.
- D-) Tasarımında çizgilerin kullanımından yararlanılan formlardır
- E-) Çizgiler doldurulacak alanları belirtmek ya da doldurulacak alanları birbirlerinden ayırmak için kullanılabilmektedir
Açıklama: Karma formlar, yazı, kodlama ve işaretleme yapılarak doldurulacak verinin beklenildiği ve buna uygun olarak sabit alan tasarımının yapıldığı formlardır. Tasarımda sıklıkla kutu, sütün, işaretleme ve yazı alanları bir arada kullanılmaktadır.
Bürokrasi kavramı sistematik ve kapsamlı bir biçimde ilk kez kim tarafından incelenmiştir?
- A-) Max Horkheimer
- Cevap B-) Max Weber
- C-) Emile Durkheim
- D-) Edgar Morin
- E-) Herbert Marcuse
Açıklama: Bürokrasi kavramını sistematik ve kapsamlı bir biçimde ilk inceleyen Alman ekonomist ve sosyolog Max Weber bürokrasiyi, iş bölümü (görev dağılımı), hiyerarşi, yazılı kurallar, yapılan çalışmaların ve yazışmaların dosyalanması, gayrişahsilik, belli bir disipline bağlı olarak kurulmuş olan bir yapı ve resmî olarak görevini yürüten bir örgüt biçimi şeklinde ifade etmektedir
Bürokrasi terimi ilk kez hangi yılda Fransız fizyokrat ve iktisatçı Vincent De Gournay tarafından, “büro” (daire, memurlar) ve “krasi” (güç, iktidar) kelimelerinin birleşmesinden meydana gelerek “büroların iktidarı” anlamında kullanılmaya başlanmıştır?
- A-) 1689
- Cevap B-) 1745
- C-) 1755
- D-) 1801
- E-) 1883
Açıklama: İlk defa 1745’te Fransız fizyokrat ve iktisatçı Vincent De Gournay tarafından, “büro” (daire, memurlar) ve “krasi” (güç, iktidar) kelimelerinin birleşmesinden meydana gelerek “büroların iktidarı” anlamında kullanılmıştır.
Bürokratik sistemlerde form kullanımı ile ilgili aşağıdaki seçeneklerden hangisi/hangileri doğrudur?
I. Form kullanımı, veri toplama işini karışıklıktan kurtarıp bir sistem yaratarak standart hâle getirir.
II. Formlar ve onların sağladığı yazılı iletişime oldukça sık başvurulmasının sebebi rastlantısaldır.
III. Form kullanımı zaman, emek ve maliyet konularında tasarruf edilmesini sağlar.
IV. Formlar, etkili bir yazılı iletişime olanak verir.
V. Formlar, verinin toplanmasına, analizine, sağlıklı biçimde kaydedilmesine, sonuçlar elde edilmesine yardımcı olur.
- A-) I,II, III ve IV
- B-) I,II, III ve V
- Cevap C-) I, III, IV ve V
- D-) II,III,IV ve V
- E-) I,II, IV ve V
Açıklama: Form kullanımı, veri toplama işini karışıklıktan kurtarıp bir sistem yaratarak standart hâle getirir. Formlar ve onların sağladığı yazılı iletişime oldukça sık başvurulmasının sebebi rastlantısal değildir. Form kullanımı zaman, emek ve maliyet konularında tasarruf edilmesini sağlar. Formlar, etkili bir yazılı iletişime olanak verir. Formlar, verinin toplanmasına, analizine, sağlıklı biçimde kaydedilmesine, sonuçlar elde edilmesine yardımcı olur.
Resmi yazışmalarda kullanılan yazı karakterleriyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
I. Times New Roman yazı karakteri, 1930’ların başında önemli yazı tasarımcısı Stanley Morison tarafından, 1785’te kurulmuş menşei Büyük Britanya olan “The Times” gazetesinin çehresini değiştirmek amacıyla tasarlanmıştır.
II.Times New Roman yazı karakterinin geleneksel görünümü resmiyet, dürüstlük ve güvenilirlik hislerini pekiştirirken, tırnaklı (serifli) yapısı sayesinde metin okumasını da kolaylaştırmaktadır.
III. Times New Roman dünyanın en uzun yaşayan ve en sık kullanılan yazı karakterlerinden biridir ve resmî yazışmaların ciddi ve bürokratik görünümünü pekiştirmektedir.
IV. Ariel, 1982 yılında Robin Nicholas ve Patricia Saunders tarafından Monotype isimli firma için tasarlanmış çağdaş, tırnaklı yazı karakteridir.
V. 1992 yılında Windows 3.1’ün piyasaya sürülmesiyle Arial yazı karakteri ücretsiz hale getirilmiş ve bu nedenle hızla dünya çapında yayılmaya başlamıştır.
- A-) I, II, III ve IV
- B-) I, II ve III
- C-) II, III, IV ve V
- D-) I, III, IV ve V
- Cevap E-) I, II, III ve V
Açıklama: Times New Roman yazı karakteri, 1930’ların başında önemli yazı tasarımcısı Stanley Morison tarafından, 1785’te kurulmuş menşei Büyük Britanya olan “The Times” gazetesinin çehresini değiştirmek amacıyla tasarlanmıştır. Times New Roman yazı karakterinin geleneksel görünümü resmiyet, dürüstlük ve güvenilirlik hislerini pekiştirirken, tırnaklı (serifli) yapısı sayesinde metin okumasını da kolaylaştırmaktadır. Times New Roman dünyanın en uzun yaşayan ve en sık kullanılan yazı karakterlerinden biridir ve resmî yazışmaların ciddi ve bürokratik görünümünü pekiştirmektedir.
Ariel, 1982 yılında Robin Nicholas ve Patricia Saunders tarafından Monotype isimli firma için tasarlanmış çağdaş, tırnaksız (sans serif ) yazı karakteridir. 1992 yılında Windows 3.1’ün piyasaya sürülmesiyle Arial yazı karakteri ücretsiz hale getirilmiş ve bu nedenle hızla dünya çapında yayılmaya başlamıştır.
Resmî Yazışmalarda Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’e göre hazırlanan belgelerde aşağıdaki yazı tiplerinden hangileri kullanılmaktadır?
- A-) Arial veya Calibri
- B-) Times New Roman veya Georgia
- C-) Arial veya Garamond
- Cevap D-) Times New Roman veya Arial
- E-) Arial veya Berlin Sans
Açıklama: Resmî yazışmalarda kullanılacak yazı karakteri ve büyüklükleri ise Resmî Yazışmalarda Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’e göre “Hazırlanan belgelerde “Times New Roman” veya “Arial” yazı tipi normal yazı stilinde kullanılır.
Temelde veri toplamak için alan girişlerinin kullanıldığı bir dizi sorudan oluşan ve soruları soran ve soruları yanıtlayan arasında yazılı iletişim sağlayan araçlara verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Çizelge
- B-) Tablo
- Cevap C-) Form
- D-) Broşür
- E-) Çetele
Açıklama: Temelde veri toplamak için alan girişlerinin kullanıldığı bir dizi sorudan oluşan ve soruları soran ve soruları yanıtlayan arasında yazılı iletişim sağlayan araçlardır.
Türkiye’de 5070 sayılı E-İmza Kanunu hangi tarihte yürürlüğe girmiştir?
- Cevap A-) 2004
- B-) 2005
- C-) 2006
- D-) 2007
- E-) 2008
Açıklama: Ülkemizde EBYS ile ilgili çalışmalar 2000’li yılların ortalarından itibaren hız kazanmış, bu sürecin hukuki altyapısı 5070 sayılı E-İmza Kanunu’nun (2004) yürürlüğe girmesiyle başlamıştır.
İdarelerin faaliyetlerini yerine getirirken hazırladıkları ve faaliyetlerinin delili olabilecek E-Yazışma Teknik Rehberi’ne uygun belgelerin içerik, üstveri, format ve ilişkisel özelliklerini koruyan, belgelerin ait olduğu fonksiyon veya işlem için delil teşkil eden ve aidiyet zinciri içerisindeki yönetimini elektronik ortamda sağlayan sistem aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Teknolojik Bilgi Sistemi
- Cevap B-) Elektronik Belge Yönetim Sistemi
- C-) Bürokratik Belge Yönetimi
- D-) Elektronik İmza Sistemi
- E-) Bürokratik Arşiv Yönetimi
Açıklama: Elektronik belge yönetim sistemi (EBYS), idarelerin faaliyetlerini yerine getirirken hazırladıkları ve faaliyetlerinin delili olabilecek E-Yazışma Teknik Rehberi’ne uygun belgelerin içerik, üstveri, format ve ilişkisel özelliklerini koruyan, belgelerin ait olduğu fonksiyon veya işlem için delil teşkil eden ve aidiyet zinciri içerisindeki yönetimini elektronik ortamda sağlayan sistemdir.

Ünite 8

“………. verilen herhangi bir girdiye uygun şekilde yanıt vererek, tasarımda karar verme sürecini yeniden yaratmakta, objelerin ya da tasarım bileşenlerinin farklı şartlarda bir otomasyona bağlı biçimde farklı davranışlar geliştirebilmesini amaçlamaktadır.” Boşluğa getirilebilecek doğru yanıt aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
- Cevap A-) Fonksiyonlar yaklaşımı
- B-) Açık kaynak yaklaşımı
- C-) Bileşen kütüphaneleri
- D-) Model kütüphaneleri
- E-) Düz tasarım yaklaşımı
Açıklama: Fonksiyonlar yaklaşımı, verilen herhangi bir girdiye uygun şekilde yanıt vererek, tasarımda karar verme sürecini yeniden yaratmakta, objelerin ya da tasarım bileşenlerinin farklı şartlarda bir otomasyona bağlı biçimde farklı davranışlar geliştirebilmesini amaçlamaktadır.
“İnsanların bir nesneyle etkileşime girerken, genellikle bu nesne hakkındaki algılarına veya bilgilerine dayanarak mümkün olduğunu düşündükleri eylemleri tanımlamak için kullanılan” Sağlarlık (Affordance) terimi ilk olarak kim tarafından kullanılmıştır?
- Cevap A-) James Gibson
- B-) Don Narman
- C-) Alex Schleifer
- D-) Hayley Hugher
- E-) Raluca Budiu
Açıklama: “Sağlarlık” (Affordance) terimi ilk olarak psikolog James Gibson tarafından görsel algıyı araştırırken ortaya atıldı. Gibson, bu terimi, insanların bir nesneyle etkileşime girerken, genellikle bu nesne hakkındaki algılarına veya bilgilerine dayanarak mümkün olduğunu düşündükleri eylemleri tanımlamak için kullandı.
‘Skemorfik Tasarım’ kavramının tanımı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru verilmiştir?
- A-) Zengin Tasarım.
- Cevap B-) Taklit Tasarım.
- C-) Düz Tasarım.
- D-) Yatay Tasarım.
- E-) Materyal Tasarım.
Açıklama: Skemorfik tasarım (Taklit Tasarım) temelinde doğanın derinlik, ışık, renk ya da hareket gibi birebir taklidine dayanmaktadır. Bu anlayış erken örneklerden çok yakın dönemlere dek arayüz sistemlerinin temel iletişim kurma prensibi olmuştur. Dosya-Klasör, Ataçlama, Kesme, Yapıştırma gibi fikirler yine bu skemorfik anlayışın çıktıları olarak kabul edilebilir. Böyle bir sistem oluşturmanın temel amacı kullanıcıların karşılaştığı bu yepyeni iletişim dünyasında kendilerini yabancı hissetmemeleri ve kolay uyum sağlamalarıdır.
Aşağıdaki duygusal çıktılardan hangisi tasarım sistemlerinin kullanıcılar üzerinde olumlu etkiler yaratabilir?
- A-) Yabancılık ve başarısızlık hissi.
- B-) Özgüvensizlik ve karmaşıklık.
- Cevap C-) Başarma hissi ve özgüven.
- D-) Kullanıcıların sadakatini azaltan duygusal çıktılar.
- E-) Karmaşıklık ve kullanıcıların endişesi.
Açıklama: Sorunun çözümü 220. sayfada belirtilmektedir.
Bugün Google gibi öncü yazılım geliştiricilerin ürün sepetleri ya da Adobe gibi tasarım yazılımı geliştiricilerin ürün gamları incelendiğinde bu yaklaşımı kolaylıkla görmek mümkündür. Bu sistem anlayışı kullanıcı deneyimi gözüyle değerlendirildiğinde yabancılık çekmeme, başarma hissi, özgüven, gibi duygusal çıktılar yaratarak kullanıcı üzerinde sadakat hissini pekiştirmektedir.
Aşağıdaki kısaltmalardan hangisi ‘Kullanıcı ara yüzünü’ tanımlar?
- A-) UX
- Cevap B-) UI
- C-) CSS
- D-) HCI
- E-) DEMO
Açıklama: Kullanıcı ara yüzü terimi, User Interface kelimelerinin kısaltılışı olarak ‘UI’ harfleriyle simgelenmektedir.
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Görsel İletişim Tasarımının hedeflerinden bir tanesi değildir?
- A-) Tutarlı bir sistem kurgusu.
- B-) Kurumsal kimlik çalışması.
- C-) Ürün kimliğinin ortaya konulması.
- Cevap D-) Rakip ürünle bağlantı kurulması.
- E-) Marka algısının kuvvetlendirilmesi.
Açıklama: D seçeneği haricindeki tüm seçenekler Görsel İletişim Tasarımının hedefleri arasındadır.
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi XEROX şirketinin 1970’lerde kurduğu Palo Alto Research Center (PARC) laboratuvarının geliştirdiği özelliklerden bir tanesi değildir?
- A-) Zengin metin.
- B-) Masa üstü.
- C-) Fare
- D-) Sürükle bırak.
- Cevap E-) Uzun tıklama.
Açıklama: E seçeneğinde verilen ‘Uzun tıklama’ özelliği ancak dokunmatik ekranların gelişimi ile bulunmuştur.
Aşağıdakilerden hangisi ‘Açık Kaynak Yaklaşımının’ hedeflerinden bir tanesi değildir?
- A-) Yaratıcı özgürlüğün teşviki.
- B-) Paydaşlarla etkileşim.
- C-) Erişebilirlik.
- Cevap D-) Patent kolaylığı.
- E-) İyi tasarımın yaygınlaşması.
Açıklama: ‘Patent Kolaylığı’, Paydaşlarla etkileşim ve erişebilirliği ön planda tutan ve de yaratıcı özgürlüğün teşvik ile İyi tasarımın yaygınlaşmasını hedefleyen ‘Açık Kaynak Yaklaşımının’ hedeflerinden bir tanesi değildir?
Aşağıdakilerden hangisi açık kaynak tasarım sistemlerinin amacıdır?
- A-) Tasarımı karmaşıklıklaştırmak.
- B-) Tasarımı gizli tutmak.
- C-) Yaratıcı özgürlüğü sınırlamak.
- Cevap D-) **Yenilikçi yaklaşımları paydaşlara aktarmak.**
- E-) Sadece büyük şirketlerin kullanabileceği bir yaklaşımı temsil etmek.
Açıklama: Sorunun çözümü 228. sayfada belirtilmektedir.
Tasarımı organizasyon içinde, küçük bir ekipte kilitli bir sır olarak tutmak yerine, artık pek çok kuruluş geliştirdiği tasarım pratikleri kullanıma açmakta. Örneğin IBM ve MailChimp firmaları yakın zamanda görsel kimliklerini ve devamında tasarım geliştirme sistemlerini yeni çağın ihtiyaçlarına ayak uyduracak daha atik ve hızlı sistemlere evirmek üzere yeniledi. Paydaşlarına hizmet veren bu firmalar bu anlayış ile hem kendi çalışma ve tasarım modellerini güncelledi hem de paydaşlarını da bu sisteme davet ederek daha verimli bir entegrasyonu, iyi tasarımın yaygınlaşmasını ve kurumsal bağı arttıracak bir ekosistemin oluşmasını sağladılar. Alex Schleifer’in (Airbnb Tasarım Başkanı) dediği gibi: “İşte basit gerçek: İlk önce onları oluşturma şeklinizde yenilik yapmadan ürünlerde yenilik yapamazsınız.”. Bu yaklaşımı oldukça iyi özetleyen bu söz yenilikçi ürünler geliştirmek isteyen organizasyonların öncelikli olarak kendi çalışma biçimleri ve sistemlerinde bu arayışı sürdürmeleri ve oradan yaratılan buluşçu yaklaşımları paydaşlarına aktarabileceklerini ifade etmekte. Açık kaynak tasarım sistemlerinin de amacı bu yenilikçi yaklaşımın aktarımına dayanmaktadır (Aspelin, 2018).
Aşağıdakilerden hangisi düz (flat) tasarımın bir özelliği değildir?
- A-) Skemorfik yaklaşımı minimize eder.
- B-) Daha net ve kontrast renkler kullanır.
- C-) Arabirim öğeleri arasındaki hiyerarşiyi kurar.
- Cevap D-) 3D efektler kullanır.
- E-) Tipografi kullanır.
Açıklama: Sorunun çözümü 219. sayfada belirtilmektedir.
Flat tasarımlar arayüzlerde skemorfik yaklaşımı minimize etmiş, daha net ve kontrastlı renkler ve tipografi kullanımı ile arabirim öğeleri arasındaki hiyerarşiyi kurmayı hedeflemiştir.
Aşağıdakilerden hangisi insan-bilgisayar etkileşimi araştırmalarının temel amacını açıklar?
- Cevap A-) Makineler ve insanlar arasında olan tüm etkileşimleri verimli, kolay ve sezgisel hale getirmek.
- B-) Grafik ve fiziksel arabirimler geliştirmek.
- C-) Kullanıcı psikolojisi ve öğrenme bilimi üzerine araştırmalar yapmak.
- D-) Grafik tasarımcıların iletişim kurma metotlarını genişletmek.
- E-) Arayüz tasarımı süreçlerinin iskeletini belirlemek.
Açıklama: Sorunun çözümü 216. sayfada belirtilmektedir.
XEROX PARC ve benzeri laboratuvarlarda yapılan çalışmalara genel olarak İnsan-Bilgisayar Etkileşimi araştırma alanı (HCI) adı verilmiştir. Bu alanın temel amacı makineler ve insanlar arasında olan tüm grafik ve fiziksel etkileşimleri verimli, kolay ve sezgisel hale getirmektir.
Aşağıdakilerden hangisi komponentlerin tasarlanmasında yol açan etkileri açıklar?
- A-) Sadece çalışma verimine olumlu etki eder.
- B-) Yalnızca son kullanıcı deneyimine olumlu etki eder.
- Cevap C-) Hem çalışma verimine hem de son deneyime birebir olumlu etki eder.
- D-) Sadece tasarım ekibinin iç işleyişine olumlu etki eder.
- E-) Sadece tasarım sistemini karmaşıklaştırır.
Açıklama: Sorunun çözümü 229. sayfada belirtilmektedir.
Toparlayıcı bir tanımla tasarımcıların salt grafik arabirimler değil aynı zamanda bu arabirim sistemlerini yöneten politikaları da tasarlarlar. Bu sayede hem iç bileşenler hem de son kullanıcı arasında akışkan bir tasarım sistemi kurulabilir. Bu da hem çalışma verimine hem de son deneyime birebir olumlu etki eder (Hugher, 2019)
Aşağıdakilerden hangisi komponentlerin tasarım sistemlerinin içerisinde hangi öğeleri temsil ettiğini açıklar?
- A-) Sadece grafik arabirim öğelerini.
- B-) Sadece etkileşim biçimlerini.
- Cevap C-) Hem grafik arabirim öğelerini hem de etkileşim biçimlerini.
- D-) Yalnızca tasarım ekibinin iç işleyişini.
- E-) Sadece son kullanıcı deneyimini.
Açıklama: Sorunun çözümü 229. sayfada belirtilmektedir.
Komponentler: Tasarım sistemlerinin genel geçer tanımlarında temel grafik arabirim öğelerini ve etkileşim biçimlerini ifade eden komponentler Hugher‘ın ihtiyaçlar piramidinde bir davranış biçimi ile tanımlanırlar.
Aşağıdakilerden hangisi kullanıcıların ürün ve sistemlere olan bağlılıklarının değerlendirilmesini açıklar?
- Cevap A-) Kullanım hikaye modelleri üzerinden.
- B-) Renk seçimleri üzerinden.
- C-) Buton tasarımları ile.
- D-) Ürünün genel tasarımına göre.
- E-) Kullanıcıların hissettiği güven ile.
Açıklama: Sorunun çözümü 229. sayfada belirtilmektedir.
Her ne kadar arayüz öğeleri tasarım sistemlerinin temelini oluştursalar da kullanıcılar ürünleri ne kadar hoş butonları ya da renkleri olduğu için tercih etmezler. Piramidin bu aşamasında kullanıcıların sistem ve ürün üzerinde bağlılıkları kullanım hikâye modelleri üzerinden değerlendirilir.
Aşağıdakilerden hangisi tasarım sistemini oluşturur?
- A-) Sadece kullanıcı deneyimi tasarımı ilkeleri.
- B-) Yalnızca marka yönergeleri.
- Cevap C-) Farklı sayfalar ve kanallar arasında paylaşılan bir dil ve görsel tutarlılık.
- D-) Sadece erişilebilirlik yönergeleri.
- E-) Yalnızca tasarım sistemi yol haritası.
Açıklama: Sorunun çözümü 222. sayfada belirtilmektedir.
Tasarımda deneyim yaklaşımının yaratıcısı ve öncüsü Nielsen ve Norman Grup ekrana yönelik tasarım sistemlerini şöyle tanımlamaktadır: “Tasarım sistemi, farklı sayfalar ve kanallar arasında paylaşılan bir dil ve görsel tutarlılık oluştururken fazlalığı azaltarak tasarımı büyük ölçekte yönetmeye yarayan bir dizi standarttır.” (Fessenden, 2021).
Aşağıdakilerden hangisi, kullanışlı ve kolay öğrenilebilir bir ara yüz tasarımı için tutarlı bir sistem kurgulamanın ana hedeflerinden bir tanesi değildir?
- Cevap A-) Tasarım süresinin kısaltılması.
- B-) Kurgulanan iletişimin kolaylıkla kavranması.
- C-) Zihinsel olarak daha az güç harcanması.
- D-) Tekrar başvurulmak üzere alışkanlık geliştirmesi.
- E-) Kullanıcı psikolojisine olumlu etkilerde bulunmak.
Açıklama: Tasarım süresinin kısaltılması, kullanışlı ve kolay öğrenilebilir bir ara yüz tasarımı için tutarlı bir sistem kurgulamanın ana hedeflerinden bir tanesi değildir.
Grafik arayüz tasarımları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A-) Grafik arayüz tasarımları donanımdan bağımsız olarak geliştirilebilir.
- B-) Grafik arayüz tasarımları donanıma bağlı olarak gelişir.
- C-) Grafik arayüz tasarımları donanıma paralel olarak gelişir.
- D-) Grafik arayüz tasarımları donanıma göre değişir.
- Cevap E-) Grafik arayüz tasarımları donanıma göre değişmez.
Açıklama: Sorunun çözümü 217. sayfada belirtilmektedir.
Donanıma dair tüm yenilikler arayüz tasarımcılar için de çözümlenmesi gereken yeni etkileşimler ve tasarım problemleri sunmaktadır. Örneğin dokunmatik ekranların icadı dijital etkileşim süreçlerine benzersiz bir boyut eklemiştir. Arabirime dokunmak, fiziksel dünya ve dijital ekran arasındaki bağın aracılarından kurtulması yeni iletişim ve tasarım modellerinin de geliştirilmesini sağlamış, bu ergonomi problemi tasarımın kendisini doğrudan etkilemiştir.
Hugher’in ihtiyaçlar piramidinin en tepesinde hangi maddeler yer almaktadır?
- A-) Ara yüz modelleri-Komponentler
- B-) Ara yüz modelleri-Kolaylaştırıcılık
- C-) Hikayeler-İlkeler
- D-) Servisler-Deneyim
- Cevap E-) Değerler-İlkeler
Açıklama: Hugher’in ihtiyaçlar piramidinin en tepesinde ‘Değerler-İlkeler’ yer almaktadır.
Kapalı sistem bir üretim yaklaşımının, Açık Kaynak yaklaşımı ile arasındaki temel fark aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru verilmiştir?
- A-) Bilgi paylaşımına olanak sağlaması.
- Cevap B-) Kar odaklı ve rekabetçi yaklaşımı benimsemesi.
- C-) Erişebilirliğe önem vermesi.
- D-) Eğitim odaklı bir yaklaşıma sahip olması.
- E-) İç bileşenler ve son kullanıcı arasında akışkan bir yaklaşım benimsemesi.
Açıklama: Açık kaynak bir tasarım sistemi ya da yazılım paylaşımı benimsemesi şirket değerleri adına bilgi paylaşımı, erişilebilirlik ve eğitim odaklı bir ilkesel model çizerken kapalı sistem bir üretim yaklaşımı benimsenmesi rekabetçi ve kar odaklı bir değerler şemasının tasarlanmasını doğurur.