İleri Tipografi - Alıştırma Soruları

Ünite 1

” … tipografi, değiştirilemeyen ve tümüyle binayla ilişkili olan tipografi anlamında kullanılırken, geçici çözümler sunan bina tabelalarından farklı olarak kişiye değil binanın kendisine aittir” açıklamasında yer alan boşluğa gelmesi en uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Dijital
- Cevap B-) Mimari
- C-) Geleneksel
- D-) Tarihsel
- E-) Deneysel
Açıklama: Mimari tipografi, değiştirilemeyen ve tümüyle binayla ilişkili olan tipografi anlamında kullanılırken, geçici çözümler sunan bina tabelalarından farklı olarak kişiye değil binanın kendisine aittir.
“………………………, değiştirilemeyen ve tümüyle binayla ilişkili olan tipografi anlamında kullanılırken, geçici çözümler sunan bina tabelalarından farklı olarak kişiye değil binanın kendisine aittir.” cümlesinin doğru olması için boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
- A-) Anamorfik üç boyutlu tipografi
- B-) Çizgisel tipografi
- Cevap C-) Mimari tipografi
- D-) Yer imi amaçlı tipografi
- E-) Mekânsal tipografi
Açıklama: “Mimari tipografi, değiştirilemeyen ve tümüyle binayla ilişkili olan tipografi anlamında kullanılırken, geçici çözümler sunan bina tabelalarından farklı olarak kişiye değil binanın kendisine aittir”(s.5). Buna göre cevap c seçeneğidir.
“1987 yılında tamamlanan heykelsi düzenleme, bölgenin en eski ve en büyük yazı örneklerini barındırır. “Görsel Şiir” olarak adlandırılan projede, kamusal alanda büyük boyutlu tipografik heykeller bulunur. Görsel ve yürüyerek deneyimlenen bu şiir Barcelona Velòdrom d’horta’da yer almakta ve üç kısımdan oluşmaktadır” açıklamasında söz edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Jiyeon Song
- B-) Oded Ezer
- C-) Ruedi Baur
- Cevap D-) Joan Brossa
- E-) Axel Peemoeller
Açıklama: “Görsel Şiir” olarak adlandırılan projede İspanyol sanatçı Joan Brossa, kamusal alanda büyük boyutlu tipografik heykeller oluşturmuştur. Görsel ve yürüyerek deneyimlenen bu şiir Barcelona Velòdrom d’horta’da yer almaktadır ve üç kısımdan oluşmaktadır. 1987 yılında tamamlanan bu heykelsi düzenleme, bölgenin en eski ve en büyük yazı örneklerini barındırır.
“… tipografide, harflerin geleneksel olan düz ve hareketsiz yapısı hareketli ve deneyimlenebilecek bir hâle gelir” tanımında yer alan boşluğa gelmesi en uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Boyutlu
- B-) Renkli
- C-) Hareketli
- D-) Deneysel
- E-) Hareketsiz
Açıklama: Boyutlu tipografide, harflerin geleneksel olan düz ve hareketsiz yapısı hareketli ve deneyimlenebilecek bir hâle gelir.
‘Autobahn’ın Hollanda’da ilk kez yapılacak bir dizi müzik ve kültürel etkinlik için tasarladığı heykelsi tipografik işaretler ‘için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A-) Etkinlik yeri keşfedilmemiş yeni bir mekân olduğu için ve hiçbir işaret barındırmadığından zor anlaşılır bir tasarımdır.
- B-) Daha önce mekânı deneyimlememiş olan izleyicilerin etkinlik yerlerini güçlükle bulmaları mümkün olmuştur.
- Cevap C-) Bu tasarım, kültürel bir etkinlik için başarılı bir Bilgilendirme Amaçlı Üç Boyutlu Tipografi örneğidir.
- D-) Lazer kesim dayanıklı strafor malzemeler ile hem zor taşınabilir hem de zorlukla uygulanabilir işaretler yaratılmıştır.
- E-) Autobahn, büyük beyaz rakamlarla ani bir etki sağlamış ve ziyaretçilerin hangi etkinliği hangi kısımda bulacaklarını zorlaştırmıştır.
Açıklama: Autobahn’ın Hollanda’da ilk kez yapılacak bir dizi müzik ve kültürel etkinlik için tasarladığı heykelsi tipografik işaretler, daha önce mekânı deneyimlememiş olan izleyicilerin etkinlik yerlerini büyük boyutlu numaralar sayesinde kolayca bulmalarını sağlamıştır. Bilgilendirme Amaçlı Üç Boyutlu Tipografi için başarılı bir örnektir.
2008 yılında açılan bir sergide Sagmeister Inc, 10000 adet muz yerleştirilen
bir duvarda “Self Confidence Produces Fine Results (Kendine Güven İyi Sonuçlar Verir)” yazısını oluşturmuşlardır. Bu örnek aşağıdaki tipografi türlerinden hangisi ile ilişkilendirilebilir?
- A-) Mimari İmge Olarak Üç Boyutlu Tipografi
- B-) Bilgilendirme Amaçlı Üç Boyutlu Tipografi
- C-) Yeri İmi Amaçlı Üç Boyutlu Tipografi
- Cevap D-) Sanat Tasarım Amaçlı Üç Boyutlu Tipografi
- E-) Performans Oluşturulan Üç Boyutlu Tipografi
Açıklama: Verilen örnek sanat tasarım amaçlı üç boyutlu tipografi başlığı altında olup cevap d seçeneğidir.
1925 yılında kaleme aldığı “Tipofoto” adlı makalesinde, tipografik malzemelerin kendilerinin, yalnızca dolaylı bir entelektüellik ile kalmaksızın ayrıca doğrudan görünürlüklü, güçlü bir optik somutluğa sahip olduğundan söz eden tasarımcı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Takenobu Igarashi
- Cevap B-) Laszlo Moholy-Nagy
- C-) Gyöngy Laky
- D-) Abbott Miller
- E-) Benoit Challand
Açıklama: Laszlo Moholy-Nagy, 1925 yılında kaleme aldığı “Tipofoto” adlı makalesinde, tipografik malzemelerin kendilerinin, yalnızca dolaylı bir entelektüellik ile kalmaksızın ayrıca doğrudan görünürlüklü, güçlü bir optik somutluğa sahip olduğundan söz etmiştir.
Gavin Ambrose tarafından Design Council için tasarlanan üç boyutlu tipografik düzenleme hangi amaçla yapılmıştır?
- A-) Mimari imge
- B-) Gösteri-reklam
- C-) Yer imi
- D-) Sanat
- Cevap E-) Bilgilendirme
Açıklama: Gavin Ambrose tarafından Design Council için karmaşık istatistiksel bilgiyi tek bir gerçeğe indirgeyerek izleyeni onlarla etkileşime geçmeye davet etmek için tasarlanmıştır. Her bir sayının açıklaması veya önemi yapılan biçimlerin kenarlarına basılmış ve böylece izleyenler formların üzerine oturup harf biçimlerini keşfetmeye teşvik edilmiştir.
Mimari imge olarak üç boyutlu tipografinin kullanımının en geniş kapsamlı ve etkileyici bina aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Notre Dame
- B-) Sidney Opera Binas
- C-) Tac Mahal
- Cevap D-) The Cooper Union
- E-) Dünya Ticaret Merkezi
Açıklama: Mimari imge olarak üç boyutlu tipografinin kullanımının en geniş kapsamlı görüldüğü görsel 1.9’daki “The Cooper Union” binası, Pentagram tarafından tasarlanan çeşitli tipografik düzenlemelerin sergilenmesine olanak sağlamıştır. Pentagram’dan Abbott Miller, binanın işaret tasarımı için de eşsiz ve binanın dinamik mimarisine uyum gösterecek bir sistem tasarlamıştır. İşaret tasarımında kullanılan yazı karakteri yer alır.
Bakış açısına göre değişen üç boyutlu tipografi, aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?
- Cevap A-) Anamorfik
- B-) Tipografi
- C-) Bilgilendirme
- D-) Yer imi
- E-) İşaret
Açıklama: Bakış açısına göre değişen üç boyutlu tipografi Anamorfik tipografidir.
Japon tasarımcı Takenobu Igarashi’nin alüminyum plakaların farklı kesitlerle bir araya getirilmesi ile oluşturduğu harfler, aşağıdaki üç boyutlu tipografi oluşturma yöntemlerindendir?
- A-) Hazır malzemelerden oluşturulan üç boyutlu tipografi
- B-) Ileri tipografi
- C-) Işık-gölge kullanılarak oluşturulan üç boyutlu tipografi
- D-) Kesip çıkarma yöntemiyle oluşturulan üç boyutlu tipografi
- Cevap E-) Çeşitli nesneler kullanılarak oluşturulan üç boyutlu tipografi
Açıklama: Igarashi’nin yaklaşımı yaklaşımı, düz yüzeylerde yazılan harflerin, katı hacimde meydana gelirken negatif ve pozitif alanları yeniden yorumlamasına dayanır. Tipografi, malzeme, detaylandırma, görsel yorumlama ve üç boyutlu formların üst düzey çalışmalarını gördüğümüz tasarımcının işlerinde, kurulu çevrenin büyük evreninde, grafik tasarımın küçük evreninin temsili bulunmaktadır.
Tarihsel süreç içerisinde hangi uygarlıkta üç boyutlu tipografi ön plana çıkmıştır?
- A-) Hun İmparatorluğu
- B-) Macar İmparatorluğu
- C-) Osmanlı İmparatorluğu
- Cevap D-) Roma İmparatorluğu
- E-) Alman İmparatorluğu
Açıklama: Üç boyutlu yazının tarih içerisindeki sürecinde Roma İmparatorluğu’nun ayrı bir önemi vardır.Roma İmparatorluğu’ndan miras kalan herhangi bir şehirde gezintiye çıkan bir ziyaretçi sadece heykellere, tapınaklara, meydanlara rastlamaz, aynı zamanda caddelerde, duvarlarda, meydanlarda büyük taşlara veya sütunlara kazınmış yazıların varlığına da şahit olur. Bu yazıların içerikleri (politik, cenaze törenlerine ait, ticari) ve yerleşimleri (iç veya dış mekân) çok farklı olsa da ortak yanları herkes tarafından fark edilmeleri için yapılmış olmalarıdır.
Tipografi, aşağıdaki hangi tasarım alanlarının bir alt koludur?
- Cevap A-) Grafik
- B-) Endüstriyel tasarım
- C-) Mimarlık
- D-) İç mimarlık
- E-) Sinema
Açıklama: Tipografi de grafik tasarımının bir alt konusu olduğundan onunla aynı sıkıntıları paylaşır.
Üç boyutlu yazı karakterlerinin illüstrasyondan, mimariye, endüstriyel tasarımdan, mücevher tasarımına kadar birçok yerde obje olarak kullanılması ile oluşturulan tipografiye ne ad verilir?
- Cevap A-) Sanatsal tasarım amaçlı üç boyutlu tipografi
- B-) Yer imi amaçlı üç boyutlu tipografi
- C-) Gösteri amaçlı üç boyutlu tipografi
- D-) Mimari imge olarak üç boyutlu tipografi
- E-) Bilgilendirme amaçlı üç boyutlu tipografi
Açıklama: Yazı karakterleri her alanda kendine yer edinebilen, vazgeçilmez malzemelerdir. İllüstrasyondan, mimariye, endüstriyel tasarımdan, mücevher tasarımına kadar birçok yerde obje olarak karşımıza çıkabilirler. 2008 yılında açılan bir sergide görülen bu düzenlemede Sagmeister Inc, 10000 adet muz yerleştirilen bir duvarda “Self Confidence Produces Fine Results (Kendine Güven İyi Sonuçlar Verir)” yazısını oluşturmuşlardır. Sarı olanlara göre daha az olgunlaşmış yeşil renkli muzlardan oluşturulan yazı, birkaç güz sonra yeşil olanların da sararmasıyla okunmaz hâle gelmiş ve en sonunda bozulan muzlardan kararmış bir görüntü elde edilmiştir .
İnsanlar üzerinde güçlü görsel etki yaratarak hatırlanabilirliği, tanımlanabilirliği ve farkedilebilirliği arttırmak için kullanılan üç boyutlu tipografi aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?
- Cevap A-) Yer imi
- B-) Hatırlatma
- C-) Konumlanma
- D-) Coğrafi işaret
- E-) Bilgilenme
Açıklama: Nerede olduğumuza ve çevremizde başka nereye yöneleceğimize dair bilgi veren, 1970’lerde mimarlar ve şehir tasarımcıları tarafından kullanılmaya başlayan bir terim olan Placemaking (Yer imi) ile bir yerin hayal edilebilirliğinin ve hatırlanabilirliğinin arttırılması amaçlanmıştır. Bir şehir dokusu içinde yer alan saat kulesi, heykeller, çeşmeler hem bulundukları yer ile özdeşleşmeleri hem de özgün bir hava yaratmaları açısından yer imi olarak kullanılabilirler.
Amandine Alessandra’nın giyilebilir tipografiden yola çıkılarak deneyimlenen projesinin adı nedir?
- A-) “Currency”
- Cevap B-) “Letterform for the Ephemeral”
- C-) “Free”
- D-) “Barcino”
- E-) “Project Room 06”
Açıklama: Amandine Alessandra’nın projesi “Letterform for the Ephemeral” 2009-2010 yılları arasında oluşturulmuş, birkaç evreden meydana gelen bir projedir. Giyilebilir tipografiden yola çıkılarak deneyimlenen proje, bolero tarzı kollardan geçirilen birbirine bağlı kumaş parçasının kollar ve omuz yardımıyla harf formlarının oluşturulduğu bir düzenlemedir.
Axel Peemoeller’ın, Melbourne Eureka Kulesi araba parkı için geliştirdiği bir dizi yön bulma sistemi oluşturma yöntemlerine göre hangi tip üç boyutlu tipografi sınıfında yer alır?
- Cevap A-) Anamorfik
- B-) Tipografik Heykel
- C-) Var Olan Bir Mekânı Kullanarak
- D-) Hazır Malzemelerden
- E-) Hareketli yazı
Açıklama: Bakış Açısına Göre Değişen (Anamorfik) Üç Boyutlu Tipografi: Axel Peemoeller, Melbourne Eureka Kulesi araba parkı için bir dizi yön bulma sistemi geliştirmiştir. Duvarda esnetilmiş gibi gözüken tipografi, doğru açıya gelindiğinde girişi, çıkışı, yukarı ve aşağıyı gösteren kelimler doğru bir şekilde okunur. Bu proje, işaret sistemlerine getirdiği farklı bakış açısı sayesinde birkaç uluslararası ödül almıştır.
Aşağıdakilerden hangisi Hazır Malzemelerden Oluşturulan Üç Boyutlu Tipografi olarak değerlendirilir?
- A-) Jiyeon Song’un birbirine ekli yüzeylerin üzerlerindeki nokta şeklindeki boşluklardan gün içinde değişen ışığın yere yansımasıyla elde edilen şiirsel sözler kullanması
- B-) Olga Adelantado’nun ‘Project Room 06 (Proje Odası 06)’ için tasarladığı enstalasyonda var olan bir yazı karakteri kullanmak yerine deliklerden oluşan bir font yaratması
- Cevap C-) Belçikalı tasarımcı Clotilde Olyff, Fransa sahillerinden 20 yıl boyunca topladığı çakıl taşlarından alfabe oluşturması
- D-) Japon tasarımcı Satsuki Atsumi’nin, 2010 yılında tasarladığı “Hinge” adlı yazı karakterini kapı menteşesi olarak düşünmesi ve sunumda “There is Always Tomorrow (Her zaman yarın vardır)” söz dizisini bu menteşeleri kullanarak yazması
- E-) Gyöngy Laky’nin üç boyutlu yazı tasarımında “art (sanat)” kelimesini çeşitli odun parçalarını birbirine çivileyerek oluşturması
Açıklama: Var olan objelerden yazı elemanları oluşturmak, yazıyı bir görüntü hâline dönüştürme mantığını tersine çevirir. Belçikalı tasarımcı Clotilde Olyff de Fransa sahillerinden 20 yıl boyunca topladığı çakıl taşlarından alfabe oluşturmuştur. Bu yolla 30 farklı alfabe oluşturan tasarımcı, bazı düzenlemelerde miniskül harfleri, noktalama işaretlerini ve sayıları dahi tamamlamıştır.
Belçikalı tasarımcı Clotilde Olyff, Fransa sahillerinden 20 yıl boyunca topladığı çakıl taşlarından alfabe oluşturmuştur. Bu yolla 30 farklı alfabe oluşturan tasarımcının bu çalışmaları aşağıdaki üç boyutlu tipografi türlerinden hangisi ile ilişkilendirilebilir?
- A-) Anamorfik üç boyutlu tipografi
- B-) Tipografik heykel olarak oluşturulan üç boyutlu tipografi
- C-) Var olan bir mekânı kullanarak oluşturulan üç boyutlu tipografi
- Cevap D-) Hazır malzemelerden oluşturulan üç boyutlu tipografi
- E-) Hareket-performans ile oluşturulan üç boyutlu tipografi
Açıklama: Verilen örnek, hazır malzemelerden oluşturulan üç boyutlu tipografi başlığı altında yer almakta olup cevap d seçeneğidir.
Bir şarkı albümünün ön, arka kapağında ve iç görsellerinde adını oluşturan üç boyutlu gerçek harfler kullanılması aşağıdaki tipografi türlerinden hangisi ile ilişkilendirilebilir?
- A-) Hazır Malzemelerden Oluşturulan Üç Boyutlu Tipografi
- Cevap B-) Gösteri Reklam Amaçlı Üç Boyutlu Tipografi
- C-) Performans Oluşturulan Üç Boyutlu Tipografi
- D-) Sanat Tasarım Amaçlı Üç Boyutlu Tipografi
- E-) Yer İmi Amaçlı Üç Boyutlu Tipografi
Açıklama: Verilen örnek, gösteri reklam amaçlı üç boyutlu tipografi başlığı altında olup cevap b seçeneğidir.
Gavin Ambrose tarafından Design Council için karmaşık istatistiksel verileri tek bir gerçeğe indirgeyerek izleyeni onlarla etkileşime geçmesini sağlamak amacı ile oluşturulan tipografi yönteminin amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Bilgilendirme
- B-) Yer imi
- C-) Sanat
- D-) Mimari
- E-) Gösteri
Açıklama: Gavin Ambrose tarafından Design Council için karmaşık istatistiksel bilgiyi tek bir gerçeğe indirgeyerek izleyeni onlarla etkileşime geçmeye davet etmek için tasarlanmıştır. Her bir sayının açıklaması veya önemi yapılan biçimlerin kenarlarına basılmış ve böylece izleyenler formların üzerine oturup harf biçimlerini keşfetmeye teşvik edilmiştir.
I- Hareket ya da Performans Oluşturulan Üç Boyutlu Tipografi
II- Anamorfik Üç Boyutlu Tipografi
III- Yeri İmi Amaçlı Üç Boyutlu Tipografi
IV- Oyun Amaçlı ve Obje Çıkışlı Üç Boyutlu Tipografi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri “kullanım alanlarına göre üç boyutlu tipografi” sınıflaması içinde yer alır?
- A-) I ve II
- B-) II ve III
- Cevap C-) III, IV
- D-) II, III, IV
- E-) I, II, III, IV
Açıklama: III. ve IV. maddeler kullanım alanlarına göre üç boyutlu tipografi sınıflamasında yer alıp, cevap c seçeneğidir.
I-Mekânın bir parçası olmalıdır.
II-Mimari nitelikler ile bütünleşmelidir.
III-Mekânın kullanılabilirliğini desteklemelidir.
IV-Ziyaretçinin dikkatini mekâna çekmelidir.
Mimari imge olarak üç boyutlu tipografiye ilişkin yukarıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A-) I ve II
- B-) II ve IV
- C-) I, II, III
- D-) I, II, IV
- Cevap E-) I, II, III, IV
Açıklama: “….mimari imge olarak tasarlanan grafikler mekânın bir parçası olmalı, mimari nitelikler ile bütünleşmeli ve mekânın kullanılabilirliğini desteklemelidir.
Fiziksel bir mekânda coğrafi boyutlar bir birey için algılanması zor bir hâldedir. Bunu kolay hâle getirmek tasarımcıların görevidir. Ziyaretçinin dikkatini mekâna çekmek, coğrafi ve mimari ilgi alanı yaratmak suretiyle gerçekleşir. Üç boyutlu tipografik elemanlar alışılmışın ötesine geçebilme becerileriyle bu ilgiyi fazlasıyla yaratırlar” (s.8). Buna göre cevap e seçeneğidir.
İngiliz şarkıcı Lily Allen’ın 2009 yılında çıkardığı “It’s not me, It’s You” adlı albümünün ön, arka kapağında ve iç görsellerinde adını oluşturan üç boyutlu gerçek harfler kullanılan tasarım, kullanım alanına göre hangi üç boyutlu tipografi örneği olarak değerlendirilebilir?
- A-) Bilgilendirme amaçlı üç boyutlu tipografi
- B-) Mimari imge olarak üç boyutlu tipografi
- C-) Yer imi amaçlı üç boyutlu tipografi
- D-) Sanat-tasarım amaçlı üç boyutlu tipografi
- Cevap E-) Gösteri reklam amaçlı üç boyutlu tipografi
Açıklama: İngiliz şarkıcı Lily Allen’ın 2009 yılında çıkardığı “It’s not me, It’s You” adlı albümünün ön, arka kapağında ve iç görsellerinde adını oluşturan üç boyutlu gerçek harfler kullanılmıştır. Bu tasarım, Gösteri Reklam Amaçlı Üç Boyutlu Tipografiye iyi bir örnektir.
Japon tasarımcı Takenobu Igarashi’nin üç boyutlu alfabe çalışmaları oluşturma yöntemlerine göre hangi tip üç boyutlu tipografi sınıfında yer alır?
- A-) Kesip çıkarma yöntemi
- B-) Işık-gölge kullanılarak
- C-) Hareket-performans ile
- Cevap D-) Çeşitli nesneler kullanılarak
- E-) Bakış açısına göre değişen
Açıklama: Çeşitli Nesneler Kullanılarak Oluşturulan Üç Boyutlu Tipografi: Alüminyum plakaların farklı kesitlerle bir araya getirilmesiyle oluşan alfabe serisinde Japon tasarımcı Takenobu Igarashi, üç boyutlu formların potansiyellerini keşfetmiştir.
Joan Brossa’nın Velòdrom d’horta’da yer alan “Görsel Şiir”in ikinci kısmı olan “Yol” çimenlerin üzerine yerleştirilen hangi semboller ile ifade edilmiştir?
- A-) ”A” harfi
- B-) “Y” harfi
- Cevap C-) Noktalama işaretleri
- D-) Güneş
- E-) Ay
Açıklama: Joan Brossa’nın Velòdrom d’horta’da yer alan “Görsel Şiir”in ikinci kısım olan “Yol: duraksamalar ve tonlamalar”çimenlerin üzerine yerleştirilen noktalama işaretleriyle temsil edilmiştir.
Mimari İmge Olarak Üç Boyutlu Tipografi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A-) Bir binanın grafiksel olarak imgesi, o binanın özellikleri üzerinde etkili değildir.
- B-) Fiziksel bir mekânda coğrafi boyutlar bir birey için algılanması çok kolay bir hâldedir.
- C-) Binayı kullananların mimari ile uygulanan grafik sistemler arasındaki uyumu hissetmemeleri gerekir.
- Cevap D-) Mimari imge olarak tasarlanan grafikler mekânın bir parçası olmalı, mimari nitelikler ile bütünleşmeli ve mekânın kullanılabilirliğini desteklemelidir.
- E-) Ziyaretçinin dikkatini mekâna çekmek, coğrafi ve mimari ilgi alanını yok etmek suretiyle gerçekleşir.
Açıklama: Mimari imge olarak tasarlanan grafikler mekânın bir parçası olmalı, mimari nitelikler ile bütünleşmeli ve mekânın kullanılabilirliğini desteklemelidir.
Nerede olduğumuza ve çevremizde başka nereye yöneleceğimize dair bilgi veren, 1970’lerde mimarlar ve şehir tasarımcıları tarafından kullanılmaya başlayan terim aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Yer imi (Placemaking)
- B-) Mimari imge
- C-) Coğrafi boyut
- D-) Fiziksel mekan
- E-) Uygulanabilir işaretler
Açıklama: Nerede olduğumuza ve çevremizde başka nereye yöneleceğimize dair bilgi veren, 1970’lerde mimarlar ve şehir tasarımcıları tarafından kullanılmaya başlayan bir terim olan Placemaking (Yer imi) ile bir yerin hayal edilebilirliğinin ve hatırlanabilirliğinin arttırılması amaçlanmıştır.
Olga Adelantado, ‘Project Room 06 (Proje Odası 06)’ için tasarladığı enstalasyonda var olan bir yazı karakteri kullanmak yerine duvara açtığı deliklerden oluşan bir font yaratmayı tercih etmiştir. Bu çalışma aşağıdaki üç boyutlu tipografi türlerinden hangisi ile ilişkilendirilebilir?
- A-) Anamorfik Üç Boyutlu Tipografi
- B-) Tipografik Heykel Olarak Oluşturulan Üç Boyutlu Tipografi
- Cevap C-) Kesip Çıkarma Yöntemiyle Oluşturulan Üç Boyutlu Tipografi
- D-) Yer İmi Amaçlı Üç Boyutlu Tipografi
- E-) Işık-Gölge Kullanılarak Oluşturulan Üç Boyutlu Tipografi
Açıklama: Bu çalışma Kesip Çıkarma Yöntemiyle Oluşturulan Üç Boyutlu Tipografi başlığı altında verilen bir örnek olup, cevap c seçeneğidir.
Sanal ortamda harflere katman kazandırılarak hacimlendirilmesinin yanında üç boyutlu harf formlarının heykelsi bir hâl alması olarak tanımlanan tipografi yöntemine ne ad verilir?
- A-) Soyut tipografi
- B-) Karma boyutlu tipografi
- C-) Sanal boyutlu tipografi
- D-) İki boyutlu tipografi
- Cevap E-) Üç boyutlu tipografi
Açıklama: Üç boyutlu tipografi, sanal ortamda harflere katman kazandırılarak hacimlendirilmesinin yanında üç boyutlu harf formlarının heykelsi bir hâl alması olarak da tanımlanabilir.
Satsuki Atsumi, 2010 yılında tasarladığı “Hinge” adlı yazı karakterini kapı menteşesi olarak düşünmüş ve sunumda “There is Always Tomorrow (Her
zaman yarın vardır)” söz dizisini bu menteşeleri kullanarak yazmıştır. Bu çalışma hangi üç boyutlu tipografi türü ile ilişkilendirilebilir?
- Cevap A-) Çeşitli nesneler kullanılarak oluşturulan üç boyutlu tipografi
- B-) Kesip çıkarma yöntemiyle oluşturulan üç boyutlu tipografi
- C-) Anamorfik üç boyutlu tipografi
- D-) Tipografik heykel olarak oluşturulan üç boyutlu tipografi
- E-) Oyun amaçlı ve obje çıkışlı üç boyutlu tipografi
Açıklama: Verilen örnek, çeşitli nesneler kullanılarak oluşturulan üç boyutlu tipografi başlığı altında yer almaktadır, bu nedenle cevap a seçeneğidir.
Stanley Morison ve Beatrice Warde’ın “The Crystal Goblet” adlı makalelerinde tartıştıkları düşünce nedir?
- Cevap A-) Tipografinin görünmez olması gerektiği
- B-) Tipografinin bakılması hoşa giden bir nesne olabileceği
- C-) Harflerin üç boyutlu olması gerektiği
- D-) Bir kristal kadeh gibi tipografinin de kendine odaklanmasının sağlanması
- E-) Yeni fontların tasarlanması zorunluluğu
Açıklama: Kristal Kadeh (The Crystal Goblet)” adlı ünlü makalelerinde Stanley Morison ve Beatrice Warde 1920’lerde tipografinin görünmez olması gerektiğini tartışıyorlardı. Tıpkı bir kristal kadeh gibi tipografi de kendine değil, içindekine odaklanılmasını sağlamalıydı.
Üç boyutlu tipografi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A-) Deneysel ve daha dinamik bir atmosfer yaratır.
- B-) Kendine has özgünlüğü vardır.
- C-) İki boyutlu tipografi kadar çabuk çoğaltılamaz.
- D-) İnsanı düşünmeye sevk eder.
- Cevap E-) Yalnızca bilgisayar ortamında yaratılabilir.
Açıklama: Tipografinin üç boyutlu hale gelmesi, bilgisayar ortamında modelleme ile yapılabildiği gibi, harf yapılarının değişik malzemeler ile boyut kazanmasıyla da mümkündür.
Üç boyutlu tipografiyi oluşturma yöntemlerine göre sınıflandırdığımızda aşağıdakilerden hangisi bu sınıflandırma içerisinde yer alan türlerden biri olmaz?
- A-) Kesip Çıkarma Yöntemiyle Oluşturulan Üç Boyutlu Tipografi
- B-) Işık-Gölge Kullanılarak Oluşturulan Üç Boyutlu Tipografi
- C-) Anamorfik Üç Boyutlu Tipografi
- D-) Hazır Malzemelerden Oluşturulan Üç Boyutlu Tipografi
- Cevap E-) Oyun Amaçlı ve Obje Çıkışlı Üç Boyutlu Tipografi
Açıklama: “Oluşturma Yöntemlerine göre üç boyutlu tipografiyi; Çeşitli nesneler kullanılarak oluşturulan üç boyutlu tipografi, kesip çıkarma yöntemiyle oluşturulan üç boyutlu tipografi, ışık-gölge kullanılarak oluşturulan üç boyutlu tipografi, hazır malzemelerden oluşturulan üç boyutlu tipografi, bakış açısına göre değişen (Anamorfik) üç boyutlu tipografi, tipografik heykel olarak oluşturulan üç boyutlu tipografi, var olan bir mekânı kullanarak oluşturulan üç boyutlu tipografi ve hareket-performans ile oluşturulan üç boyutlu tipografi olarak sınıflandırmak mümkündür” (s.14). Buna göre e seçeneği bu sınıflandırma içerisinde yer almadığından doğru cevaptır.
Üç boyutlu yazı örneklerinde, doğada var olan elemanları kullanarak sanatsal çalışmalar gerçekleştiren sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Takenobu Igarashi
- B-) Gavin Ambrose
- C-) Olga Adelantado
- Cevap D-) Gyöngy Laky
- E-) Alan Fletcher
Açıklama: Doğadan elemanlar kullanılarak yaratılan üç boyutlu yazı örneklerini sıkça görmek mümkündür. Gyöngy Laky tarafından tasarlanan bu üç boyutlu yazı tasarımında “art (sanat)” kelimesi çeşitli odun parçalarının birbirine çivilenmesiyle oluşturulmuştur.
İspanya, Barcelona’daki Sant Tren İstasyonunun giriş kısmında bulunan kapı üzerindeki tasarım hangi sanatçıya aittir?
- A-) Edmund Francis Law
- Cevap B-) Josep Maria Subirachs
- C-) Armado Petrucci
- D-) Zinganello
- E-) Jan Tschichold
Açıklama: İspanya, Barcelona’daki Sant Tren İstasyonunun giriş kısmında kapı üzerinde bulunan tasarım, 1979 yılında tanınmış İspanyol heykeltraş Josep Maria Subirachs tarafından tren tekerleklerinin formundan çıkışla tasarlanmıştır.
Şehirler için tasarlanmış “I amsterdam”, “I love eskişehir” gibi üç boyutlu tipografik heykeller aşağıdaki tipografi türlerinden hangisidir?
- A-) Bilgilendirme Amaçlı Üç Boyutlu Tipografi
- B-) Mimari İmge Olarak Üç Boyutlu Tipografi
- Cevap C-) Yer İmi Amaçlı Üç Boyutlu Tipografi
- D-) Oyun Amaçlı Üç Boyutlu Tipografi
- E-) Obje Çıkışlı Üç Boyutlu Tipografi
Açıklama: Şehirler için tasarlanmış “I amsterdam”, “I love eskişehir” gibi üç boyutlu tipografik heykeller yer imleri olup cevap c seçeneğidir.
“Art of the Environment” kitabının yazarı Ossi Naukkarinen’e göre, çevresel sanatta aşağıdakilerden hangisi çok önemlidir?
- A-) Malzeme - renk seçimi
- B-) Işık - gölge uyumu
- C-) Karakter - punto seçimi
- Cevap D-) Mekân - obje ilişkisi
- E-) Mesaj - yaratıcılık ilişkisi
Açıklama: “Art of the Environment” kitabının yazarı Ossi Naukkarinen’e (2007) göre, çevresel sanatta mekân - obje ilişkisi çok önemlidir. Zira aynı iş başka bir yere taşınırsa o iş artık aynı iş değildir.
“Letterform for the Ephemeral” 2009-2010 yılları arasında oluşturulmuş, birkaç evreden meydana gelen bir projedir. Giyilebilir tipografiden yola çıkılarak deneyimlenen proje, bolero tarzı kollardan geçirilen birbirine bağlı kumaş parçasının kollar ve omuz yardımıyla harf formlarının oluşturulduğu bir düzenlemedir. Bütün harfler ve rakamlar oluşturulduktan sonra projenin ilk ayağında Londra’daki ünlü Abbey bulvarındaki (Beatles grubunun ünlü albüm kapağındaki yürüdükleri yol) trafik ışıklarında bir performans sergilenmiş ve zaman akışı sembolik olarak ifade edilmeye çalışılmıştır. Sözü edilen proje kime aittir?
- A-) El Lissitzky
- B-) Sean Martindale
- C-) Mark Formarek
- D-) Denis Coueignoux
- Cevap E-) Amandine Alessandra
Açıklama: Amandine Alessandra’nın projesi “Letterform for the Ephemeral” 2009-2010 yılları arasında oluşturulmuş, birkaç evreden meydana gelen bir projedir. Giyilebilir tipografiden yola çıkılarak deneyimlenen proje, bolero tarzı kollardan geçirilen birbirine bağlı kumaş parçasının kollar ve omuz yardımıyla harf formlarının oluşturulduğu bir düzenlemedir. Bütün harfler ve rakamlar oluşturulduktan sonra projenin ilk ayağında Londra’daki ünlü Abbey bulvarındaki (Beatles grubunun ünlü albüm kapağındaki yürüdükleri yol) trafik ışıklarında bir performans sergilenmiş ve zaman akışı sembolik olarak ifade edilmeye çalışılmıştır.
“The Cooper Union” binasının işaret tasarımında kullanılan yazı karakteri hangisidir?
- A-) Calibri
- B-) Ariel
- Cevap C-) Foundry Grindik
- D-) Garamond
- E-) Eras Demi
Açıklama: “The Cooper Union” binası, Pentagram tarafından tasarlanan çeşitli tipografik düzenlemelerin sergilenmesine olanak sağlamıştır. Pentagram’dan Abbott Miller, binanın işaret tasarımı için de eşsiz ve binanın dinamik mimarisine uyum gösterecek bir sistem tasarlamıştır. İşaret tasarımında kullanılan yazı karakteri “Foundry Grindik” için Abbott Miller Şöyle demiştir: “T-cetveliyle çizilmiş gibi duruyor.”

Ünite 2

“… temelli deneysel tipografi çalışmaları, çalışmanın sunulduğu ortamın gerektirdiği koşulları dikkate alan geniş bir üretim yelpazesini kapsamaktadır. Bu kapsamda …; binanın dış cephesi, bir nesnenin, duvarın veya kâğıdın yüzeyi, hatta insan bedeni bile olabilir” tanımlamasında yer alan boşluklara gelmesi en uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Malzeme
- B-) Hareket
- C-) Teknoloji
- Cevap D-) Mecra
- E-) Üretim
Açıklama: Mecra temelli deneysel tipografi çalışmaları, çalışmanın sunulduğu ortamın gerektirdiği koşulları dikkate alan geniş bir üretim yelpazesini kapsamaktadır. Bu kapsamda mecra; binanın dış cephesi, bir nesnenin, duvarın veya kâğıdın yüzeyi, hatta insan bedeni bile olabilir.
“Mayakovski’nin For The Voice başlıklı şiir kitabı için yaptığı tasarımlarda tipografi asimetrik, dinamik ancak birbirleriyle yapısal olarak ilişki içinde görülmektedir. Her bir sayfa, tipografik kuralları alaşağı eden, kendi başına yekpare bir eser gibi tasarlanmıştır. ‘Bir tasarımcı olarak kitabı süslememiş, görsel açıdan programlayarak bütün nesneyi inşa etmiştir’. Konstrüktivizmin ateşli bir uygulayıcısı olmuştur”.
Yukarıda anlatılan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Filippo T. Marinetti
- Cevap B-) Lissitzky
- C-) Fortunato Depero
- D-) Raoul Hausmann
- E-) Kurt Schwitters
Açıklama: Lissitzky’nin, Mayakovski’nin For The Voice başlıklı şiir kitabı için yaptığı tasarımlarda tipografi asimetrik, dinamik ancak birbirleriyle yapısal olarak ilişki içinde görülmektedir. Her bir sayfa, tipografik kuralları alaşağı eden, kendi başına yekpare bir eser gibi tasarlanmıştır. “Bir tasarımcı olarak Lissitzky kitabı süslememiş, görsel açıdan programlayarak bütün nesneyi inşa etmiştir”. Lissitzky konstrüktivizmin ateşli bir uygulayıcısı olmuştur.
1925 yılında Jan Tschichold tarafından sistemleştirilen, modernizmin tipografiye yansıması olarak asimetrik, serifsiz yazı kullanımı ve geometriye verilen önemle öne çıkmış ve zamanının tipografi anlayışını kökten değiştirmiş olan anlayış aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) De Stijl
- B-) Fütürizm
- Cevap C-) Yeni Tipografi
- D-) Dadaizm
- E-) Süprematizm
Açıklama: Yeni Tipografi: 1925 yılında Jan Tschichold tarafından sistemleştirilen, modernizmin tipografiye yansıması olarak asimetrik, serifsiz yazı kullanımı ve geometriye verilen önemle öne çıkmış ), zamanının tipografi anlayışını kökten değiştirmiştir.
Görsel iletişim tasarımında “Biçim işlevi izler” düsturuyla asimetrik sayfa düzenlerini, ızgara (grid) düzenine sıkı sıkıya bağlılığı, beyaz alanlara daha çok yer verilmesini, serifsiz yazıların kullanımını ve süslemeden neredeyse bütünüyle kaçınılmasını savunan akım aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Modernizm
- B-) Romantizm
- C-) Empresyonizm
- D-) Rönesans
- E-) İdealizm
Açıklama: Modernizm: Görsel iletişim tasarımında “Biçim işlevi izler” düsturuyla asimetrik sayfa düzenlerini, ızgara (grid) düzenine sıkı sıkıya bağlılığı, beyaz alanlara daha çok yer verilmesini, serifsiz yazıların kullanımını ve süslemeden neredeyse bütünüyle kaçınılmasını savunan akım.
Kullanım alanlarına göre üç boyutlu tipografiyi, aşağıdakilerden hangi guruplarla sınıflandırmak mümkündür?
- A-) 1.Bilgilendirme amaçlı 2.mimari imge olarak 3. gösteri-reklam amaçlı 4.yer imi amaçlı 5. heykelsi şekiller amaçlı 6. oyun amaçlı-obje çıkışlı
- B-) 1.Deneysel yaklaşım amaçlı 2.mimari imge olarak 3. gösteri-reklam amaçlı 4.yer imi amaçlı 5. sanat-tasarım amaçlı 6. oyun amaçlı-obje çıkışlı
- C-) 1.Bilgilendirme amaçlı 2.mimari imge olarak 3. gösteri-reklam amaçlı 4.yer imi amaçlı 5. sanat-tasarım amaçlı 6. hareket ve performans amaçlı
- D-) 1.Bilgilendirme amaçlı 2.mimari imge olarak 3. alfabeyi tanıtım amaçlı 4.sanat-tasarım amaçlı 5. oyun amaçlı-obje çıkışlı 6. geleneksel sanat amaçlı
- Cevap E-) 1.Bilgilendirme amaçlı 2.mimari imge olarak 3. gösteri-reklam amaçlı 4.yer imi amaçlı 5. sanat-tasarım amaçlı 6. oyun amaçlı-obje çıkışlı
Açıklama: KULLANIM ALANLARINA GÖRE ÜÇ BOYUTLU TİPOGRAFİ
Kullanım alanlarına göre üç boyutlu tipografiyi;
1.Bilgilendirme amaçlı üç boyutlu tipografi,
2.Mimari imge olarak üç boyutlu tipografi,
3.Gösteri-reklam amaçlı üç boyutlu tipografi,
4.Yer imi amaçlı üç boyutlu tipografi,
5.Sanat-tasarım amaçlı üç boyutlu tipografi,
6.Oyun amaçlı-obje çıkışlı üç boyutlu tipografi
olarak sınıflandırmak mümkündür.
Yazılı içeriği aktaran harflerin ve sözcüklerin, içerikle eşdeğer biçimde var olduğu şiir türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Pastoral şiir
- B-) Lirik şiir
- Cevap C-) Görsel Şiir
- D-) Epik şiir
- E-) Didaktik şiir
Açıklama: Görsel Şiir: Yazılı içeriği aktaran harflerin ve sözcüklerin, içerikle eşdeğer biçimde var olduğu şiir türüdür. Görüntüyü imgesellikten çıkarıp somutlaştırdığı için somut şiir (concrete poetry) olarak da geçmektedir.
Çevresel tasarımlarda boyut etkisinin yaratılmasının önemini vurgulayan “Dimensional Typography” kitabının yazarı kimdir?
- A-) Gavin Ambrose
- B-) Jan Middendorp
- Cevap C-) Abbott Miller
- D-) Herbert Bayer
- E-) Josep Maria Subirachs
Açıklama: Mimari İmge Olarak Üç Boyutlu Tipografi
“Dimensional Typography” kitabının yazarı Abbott Miller’dır.
1. Orjinal fikir geliştirme
2. Ön bilgilerini kullanma
3. Farklı malzemeler kullanma
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri tasarımcının yaratıcı sürecinde yaşadıkları ile ilgili değildir?
- A-) Yalnız I
- Cevap B-) Yalnız II
- C-) II ve III
- D-) Yalnız III
- E-) I ve III
Açıklama: Tasarımcı bu süreçte yeni yolları, yeni yöntemleri veya teknikleri, farklı malzemeleri, daha önce üzerinde hiç çalışmadığı mecraları kullanabilir, sınırları belirsiz ve ucu açık bir süreci deneyimleyebilir, orijinal fikirler geliştirebilir.
Alüminyum plakaların farklı kesitlerle bir araya getirilmesiyle oluşan alfabe serisinde Japon tasarımcı Takenobu Igarashi, üç boyutlu formların potansiyellerini keşfetmiştir. Tasarımcının kendi tanımıyla mimari alfabeleri hangi yıllarda büyük ses getirmiştir?
- Cevap A-) 1980
- B-) 1985
- C-) 1990
- D-) 1995
- E-) 2000
Açıklama: Çeşitli Nesneler Kullanılarak Oluşturulan Üç Boyutlu Tipografi
Japon tasarımcı Takenobu Igarashi’nin üç boyutlu alfabe çalışmaları kendi tanımıyla mimari alfabeleri 1980’li yıllarda büyük ses getirmiştir. Alüminyum plakaların farklı kesitlerle bir araya getirilmesiyle oluşan alfabe serisinde Igarashi, üç boyutlu formların potansiyellerini keşfetmiştir.
Amerikalı sanatçı Jenny Holzer’in Bosna’da işlenen savaş suçlarına tepki olarak hazırladığı, insan bedeni üzerine mürekkep kullanarak ürettiği “Lustmord” adlı çalışma deneysel tipografinin hangi kategorisini temel almıştır?
- A-) Malzeme
- B-) Hareket
- Cevap C-) Mecra
- D-) Statik
- E-) Teknoloji
Açıklama: Mecra
Amerikalı sanatçı Jenny Holzer’in 1993 yılında Bosna’da işlenen savaş suçlarına tepki olarak hazırladığı Lustmord adlı çalışması, insan bedeni üzerine …………. kullanarak üretilmiştir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
- A-) Boya
- B-) Kumaş
- Cevap C-) Mürekkep
- D-) Sim
- E-) Kâğıt
Açıklama: Mecra Temelli Deneysel Tipografi
Doğru yanıt C seçeneğidir. Çünkü, Amerikalı sanatçı Jenny Holzer’in 1993 yılında Bosna’da işlenen savaş suçlarına tepki olarak hazırladığı Lustmord adlı çalışması, insan bedeni üzerine mürekkep kullanarak üretilmiştir.
Ampirik ne demektir?
- Cevap A-) Deneysel
- B-) Yaratıcı çözüm
- C-) Bireysel farkındalık
- D-) Süreç
- E-) Pratik
Açıklama: Deneysel: Deneye başvurularak yapılan, deneyle olan, deneyle ilgili, ampirik.
Anamorfik tasarım nedir?
- A-) Işık-gölge ile çalışan tipografik düzenlemeler
- B-) Var olan objelerden yazı elemanları oluşturmak
- C-) Işıklandırılan tasarımların, duvara düşen tipografik gölgeleri
- Cevap D-) Üç boyutlu mekânda belli bir açıdan bakıldığında yazının iki boyutlu ve düz olarak algılanması
- E-) Kullanılan malzemenin anlam kattığı tipografiler
Açıklama: Bakış Açısına Göre Değişen (Anamorfik) Üç Boyutlu Tipografi
Karbondioksit salınımının ekoloji için yaptığı problemlere dikkat çekmek için Japon Kokokumaru firması tarafından düzenlenen yazılarda üç boyutlu mekânda belli bir açıdan bakıldığında yazı iki boyutlu ve düz olarak algılanmaktadır
Aşağıdaki akımlardan hangisi modernist akımlardan birisi değildir?
- A-) Kübizm
- B-) Pürizm
- C-) Süprematizm
- D-) Konstrüktivizm
- Cevap E-) Barok
Açıklama: Barok
Aşağıdaki tasarımcılardan hangisi harflerin biçimlerini yapıbozumuna uğratarak karıştıran ve birbirine bağlayan tipografik biçimler oluşturmuştur?
- Cevap A-) Edward Fella
- B-) Katherine McCoy
- C-) David Frej
- D-) Allen Hori
- E-) Elliott Peter Earls
Açıklama: Edward Fella, yaptığı afişlerde düzensizliği ilke edinmiş, harflerin biçimlerini yapıbozumuna uğratarak karıştıran ve birbirine bağlayan tipografik biçimler oluşturmuştur.
Aşağıdakilerden hangisi 20 Şubat 1909 tarihli Le Figaro gazetesinde manifestolarının yayımlamasıyla duyurulan, Filippo Marinetti’nin önderliğini yaptığısanat hareketidir?
- A-) Kübizm
- Cevap B-) Fütürizm
- C-) Konstrüktivizm
- D-) Dadaizm
- E-) Postmodernizm
Açıklama: Fütürist hareket, Filippo T. Marinetti’nin 20 Şubat 1909 tarihinde Le Figaro gazetesinde Fütürist Manifesto’yu yayımlamasıyla duyurulmuştur.
Aşağıdakilerden hangisi deneysel tipografi bölümlerinden biri değildir?
- A-) Mecra
- Cevap B-) Yapıbozum
- C-) Teknoloji
- D-) Hareket
- E-) Malzeme
Açıklama: Deneysel tipografi yaklaşımları tasarımcılara, onların bilgi, birikim ve hayal güçlerine göre çeşitlenebileceğinden; sunuldukları mecrayı önceleyen, farklı türden malzemeler kullanılmasıyla öne çıkan, odağına hareketi temel alan veya teknolojinin verdiği imkânların sınırlarını zorlayan çalışmalar üzerinden düşünülerek mecra, malzeme, hareket ve teknoloji temelli olmak üzere dört kategoride toplanmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi güncel tasarımda uygulanan deneysel tipografi yaklaşımlarından biri değildir?
- A-) Malzeme
- B-) Hareket
- Cevap C-) Zaman
- D-) Teknoloji
- E-) Mecra
Açıklama: GÜNCEL TASARIMDA DENEYSEL TİPOGRAFİ YAKLAŞIMLARI
Deneysel tipografi yaklaşımları tasarımcılara, onların bilgi, birikim ve hayal güçlerine göre çeşitlenebileceğinden; sunuldukları mecrayı önceleyen, farklı türden malzemeler kullanılmasıyla öne çıkan, odağına hareketi temel alan veya teknolojinin verdiği imkânların sınırlarını zorlayan çalışmalar üzerinden düşünülerek mecra, malzeme, hareket ve teknoloji temelli olmak üzere dört kategoride toplanmıştır. Dolayısıyla, doğru yanıt C seçeneğidir.
Aşağıdakilerden hangisi günümüzde tasarımcıların deneyler yapmasını ve kendi ifade biçimlerini aramalarını sağlayan etkenlerden biri değildir?
- Cevap A-) Manuel fotoğraf makinelerinin yaygınlaşması
- B-) Kişisel bilgisayarın yaygınlaşması
- C-) Grafik yazılımların ortaya çıkması
- D-) Tarayıcı ve yazıcıların ofislere girmesi
- E-) Dijital fotoğraf makinelerinin ortaya çıkışı
Açıklama: Postmodernizm ve Deneysel Tipografi
Kişisel bilgisayarın yaygınlaşması, grafik yazılımların ortaya çıkması, dijital fotoğraf makinelerinin ortaya çıkışı, tarayıcı ve yazıcıların ofislere girmesi tasarımcıların deneyler yapmasını ve kendi ifade biçimlerini aramalarını sağlamıştır. Tasarımcıların yaratıcılıklarıyla birleştirdiği bu keşifler, her yeni gün taze fikirlerin, olası olanakların kapısını aralamaktadır. Dolayısıyla, doğru yanıt A seçeneğidir.
Aşağıdakilerden hangisi postmodernist deneysel dilin geliştirilmesinde öncü olmuş grafik tasarımcılardan biridir?
- A-) Jan Tschichold
- Cevap B-) Neville Brody
- C-) Paul Rand
- D-) Piet Mondrian
- E-) Eric Gill
Açıklama: Neville Brody postmodernist deneysel dilin geliştirilmesinde öncü olmuş grafik tasarımcılardan biridir.
Aşağıdakilerden hangisi tasarımda deneyin odak alanıdır?
- Cevap A-) Süreç
- B-) Sonuç
- C-) Deneyim
- D-) Teknik bilgi
- E-) Araç-gereç
Açıklama: Tasarımda deney genellikle önceden planlanmayan biçimler elde etmek amaçlandığından sonuca değil, yaratıcı sürece odaklanır.
Betimlemeci resimlerden uzak temel geometrik biçim ve saf renklerden oluşturduğu resimleriyle süprematizm akımının öncüsü aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Alexei Gan
- Cevap B-) Kazimir Malevich
- C-) Fortunato Depera
- D-) Alexander Rodchenko
- E-) Lissitzky
Açıklama: Kazimir Malevich
Dada’nın tipografik açıdan ilk deneysel örneklerinin görüldüğü şair aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Tristan Tzara
- Cevap B-) Hugo Ball
- C-) Hannah Höch
- D-) Vladimir Mayakovski
- E-) Raoul Hausmann
Açıklama: Dadaizm ve Deneysel Tipografi
Dada’nın tipografik açıdan ilk deneysel örnekleri Hugo Ball’ın şiirlerinde görülür. Dolayısıyla, doğru yanıt B seçeneğidir.
Deneysel tasarım ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A-) Tamamlanmış proje ürünüdür
- B-) Sınırları bellidir
- C-) Estetik kavramlara bağlıdır
- Cevap D-) Süreç odaklıdır
- E-) Önceden planlanır
Açıklama: Süreç odaklıdır
Deneyseli, “daha önce denemediğim, görülmemiş veya duyulmamış bir şey” şeklinde ifade eden tasarımcı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Hamish Muir
- B-) Melle Hammer
- C-) Christopher Butler
- D-) Alice Twemlow
- Cevap E-) David Carson
Açıklama: TASARIMDA DENEY, DENEYSEL VE ANTRENMAN KAVRAMLARI
Deneysel tipografinin herkes tarafından üzerinde uzlaşılmış bir tanımı olduğu söylenememektedir. Amerikalı tasarımcı David Carson deneyseli, “daha önce denemediğim, görülmemiş veya duyulmamış bir şey” şeklinde ifade edip yaratıcı sürecin biricikliğine ve öznel oluşuna vurgu yapmaktadır. Dolayısıyla, doğru yanıt E seçeneğidir.
Fütürist harekete ilham olan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Filippo T. Marinetti
- B-) Fernand Léger
- C-) Guillaume Apollinaire
- D-) Blaise Cendrars
- E-) Johannes Gutenberg
Açıklama: Yaşanan değişimler, edebiyattan mimariye kadar tüm yaratıcı disiplinlerde yeni fikirlerin kapısını aralamış; bu sırada İtalya’da ve Fransa’daki Kübist sanatçıların düşüncelerinden ilham alan “Fütürist hareket, Filippo T. Marinetti’nin (1876–1944) 20 Şubat 1909 tarihinde Le Figaro gazetesinde Fütürist Manifesto’yu yayımlamasıyla duyurulmuştur.
Guillaume Apollinaire ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?
- A-) Sürrealizm sözcüğünün müellifidir.
- B-) Il Pleut şiiri deneysel tipografinin önemli örneklerindendir.
- Cevap C-) Dadaizmin öncülerinden biridir.
- D-) 1918 tarihli Calligrammes adlı kitabında görsel şiir örnekleri vardır.
- E-) 1880–1918 yılları arasında yaşamış Fransız şairdir.
Açıklama: Guillaume Apollinaire, Dadaizmin öncülerinden biri değildir.
Gutenberg’ten bu yana oluşan işlev öncelikli, kuralcı ve durağan olan tipografik geleneğe karşı çıkış, yaratıcı insanları özgür ve dinamik ifade biçimlerinin kapısını aralamaya çağırmış; …………….. düşünce edebiyat, felsefe, tiyatro, mimari, reklam, fotoğraf, sinema gibi birçok alanda kendini göstermiştir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
- A-) Dadaizm
- Cevap B-) Fütürist
- C-) Kübizm
- D-) Vortisizm
- E-) Zenitizm
Açıklama: Fütürizm ve Deneysel Tipografi
Doğru yanıt B seçeneğidir. Çünkü, Gutenberg’ten bu yana oluşan işlev öncelikli, kuralcı ve durağan olan tipografik geleneğe karşı çıkış, yaratıcı insanları özgür ve dinamik ifade biçimlerinin kapısını aralamaya çağırmış; fütürist düşünce edebiyat, felsefe, tiyatro, mimari, reklam, fotoğraf, sinema gibi birçok alanda kendini göstermiştir.
Görsel iletişim tasarımında “Biçim işlevi izler.” düsturuyla asimetrik sayfa düzenlerini, ızgara (grid) düzenine sıkı sıkıya bağlılığı, beyaz alanlara daha çok yer verilmesini, serifsiz yazıların kullanımını ve süslemeden neredeyse bütünüyle kaçınılmasını savunan akıma ne ad verilir?
- A-) Pre-modernizm
- Cevap B-) Modernizm
- C-) Merkantilizm
- D-) Sürrealizm
- E-) Post-modernizm
Açıklama: GÖRSEL İLETİŞİM TARİHİNDE DENEYSEL TİPOGRAFİ
Doğru yanıt B seçeneğidir. Çünkü, görsel iletişim tasarımında “Biçim işlevi izler.” düsturuyla asimetrik sayfa düzenlerini, ızgara (grid) düzenine sıkı sıkıya bağlılığı, beyaz alanlara daha çok yer verilmesini, serifsiz yazıların kullanımını ve süslemeden neredeyse bütünüyle kaçınılmasını savunan akım “modernizm”dir.
Hiçbir zaman harf biçimi olma amacını taşımamış ancak bireysel yorumlama, görüş çarpıklığı ve sihirli dönüşümler yoluyla harfmiş gibi görünen nesneleri kapsayan tipografi aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Teknoloji temelli
- B-) Yapıbozum
- C-) Kinetik tipografi
- D-) Mecra temelli tipografi
- Cevap E-) Bulunmuş (Buluntu) Tipografi
Açıklama: Bulunmuş (Buluntu) Tipografi: Hiçbir zaman harf biçimi olma amacını taşımamış ancak bireysel yorumlama, görüş çarpıklığı ve sihirli dönüşümler yoluyla harfmiş gibi görünen nesneleri kapsar.
I. Mekanik okuma biçimini doğrulayan bir anlayışın ürünüdür.
II. Herhangi bir teknolojik kısıtlama olmaksızın oluşturuldukları için doğrusal yazımın geleneklerinden kaçmış ve okurları algısal bir mücadeleye zorlamıştır.
III. Apollinaire’nin 1918 tarihli Calligrammes adlı kitabında yayımlanan Il Pleut şiirinde harfler, içeriği yansıtacak şekilde dizilmiş ve yağmur yağdığı izlenimi uyandırarak sayfanın aşağısına doğru akıtılmıştır.
IV. Latin tipografisinin soldan sağa doğru olan doğrusal okuma düzeni yıkılmış, biçim ile içerik arasında ilişki kurulması ve içeriğin daha etkin bir şekilde okura aktarılması hedeflenmiştir.
Apollinaire’nin şiirleri için yukardakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
- A-) I, II ve III
- B-) I, III ve IV
- C-) II ve III
- Cevap D-) II, III ve IV
- E-) Yalnızca IV
Açıklama: I. Mekanik okuma biçimini protesto eden bir anlayışın ürünüdür.
II. Herhangi bir teknolojik kısıtlama olmaksızın oluşturuldukları için doğrusal yazımın geleneklerinden kaçmış ve okurları algısal bir mücadeleye zorlamıştır.
III. Apollinaire’nin 1918 tarihli Calligrammes adlı kitabında yayımlanan Il Pleut şiirinde harfler, içeriği yansıtacak şekilde dizilmiş ve yağmur yağdığı izlenimi uyandırarak sayfanın aşağısına doğru akıtılmıştır.
IV. Latin tipografisinin soldan sağa doğru olan doğrusal okuma düzeni yıkılmış, biçim ile içerik arasında ilişki kurulması ve içeriğin daha etkin bir şekilde okura aktarılması hedeflenmiştir.
I. Purizm
II. Realizm
III. Romantizm
IV. Ekspresyonizm
Yukarıdakilerden hangileri Avrupa’dan dünyaya yayılan öncü (avant-garde) sanat ve tasarım akımları arasında sayılmaktadır?
- A-) Yalnız I
- B-) Yalnız II
- Cevap C-) I ve IV
- D-) I ve II
- E-) II ve IV
Açıklama: GÖRSEL İLETİŞİM TARİHİNDE DENEYSEL TİPOGRAFİ
Avrupa’dan dünyaya yayılan öncü (avant-garde) sanat ve tasarım akımları modernizm bayrağı altında Konstrüktivizm, Kübizm, Dadaizm, Ekspresyonizm, Fütürizm, Prodüktivizm, Purizm, Süprematizm, Vortisizm, Zenitizm ve De Stijl gibi pek çok akım ortaya çıkarmıştır. Bu akımlar içerisinde Kübizm’in genelgeçer kurallardan uzak kompozisyon anlayışı sanatçılara ve tasarımcılara yeni yollar açmış, “bu yenilikçi düşüncelerin ilk uygulandığı alanlardan biri de tipografi olmuştur” Dolayısıyla, doğru yanıt C seçeneğidir.
I. Tasarımda deney; geleneksel kısıtlamaların ortadan kalktığı, temel işlev ve estetik kavramlara meydan okunduğu, bir şeyi denemenin, oynamanın yoludur.
II. Tasarımda deney, “daha önce kalkışılmamış başarılara girişmek ve başarısız olma lisansına sahip olmak” demektir.
III. Genellikle pozitif bilimlerde kullanılan deney kavramı, sanat ve tasarım alanlarında kullanılmamaktadır.
IV. Her yaratıcı çözüm süreci, özü itibarıyla deneyseldir.
Yukardaki tanımlamalardan hangisi/hangileri doğrudur?
- A-) I ve II
- B-) II ve IV
- C-) I, II ve III
- D-) Yalnızca I
- Cevap E-) I, II ve IV
Açıklama: I. Tasarımda deney; geleneksel kısıtlamaların ortadan kalktığı, temel işlev ve estetik kavramlara meydan okunduğu, bir şeyi denemenin, oynamanın yoludur.
II. Tasarımda deney, “daha önce kalkışılmamış başarılara girişmek ve başarısız olma lisansına sahip olmak” demektir.
III. Genellikle pozitif bilimlerde kullanılan deney kavramı, sanat ve tasarım alanlarında kullanılmaktadır.
IV. Her yaratıcı çözüm süreci, özü itibarıyla deneyseldir.
Karmaşık görselleri üst üste bindirerek, dokular oluşması ve tipografiyi benzeri görülmemiş şekillerde birleştirmesini sağlayan postmodernist sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Weingart
- B-) Geisbuhler
- C-) Monguzzi
- D-) Tissi
- E-) Spencer
Açıklama: Weingart
Kağıdın, ahşabın ve çeşitli malzemelerin dokusundan ve onların her bir baskıda yarattığı rastlantının avantajlarından yararlanan bakı türü (Letterpress) aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Özgün baskı
- B-) Taş baskı
- Cevap C-) Tipo baskı
- D-) Gravür baskı
- E-) Ağaç baskı
Açıklama: Tipo baskı
Laszlo Moholy-Nagy’nin 1925 yılında kaleme aldığı, tipografik malzemelerin kendilerinin, yalnızca dolaylı bir entelektüellik ile kalmayıp, güçlü bir optik somutluğa sahip olduğunu anlatan makalesinin adı nedir?
- Cevap A-) Tipofoto
- B-) Tipologo
- C-) Tipo-grafi
- D-) Tipotype
- E-) 3DTipo
Açıklama: Çeşitli Nesneler Kullanılarak Oluşturulan Üç Boyutlu Tipografi
Laszlo Moholy-Nagy, 1925 yılında kaleme aldığı “Tipofoto” adlı makalesinde, tipografik malzemelerin kendilerinin, yalnızca dolaylı bir entelektüellik ile kalmaksızın ayrıca doğrudan görünürlüklü, güçlü bir optik somutluğa sahip olduğundan söz etmiştir (Armstrong, 2012).
Mayakovski’nin For The Voice başlıklı şiir kitabı için yaptığı tasarımlarla deneysel tipografinin önemli örneklerini ortaya koymuş olan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Marinetti
- B-) Apollinaire
- Cevap C-) Lissitzky
- D-) Tschichold
- E-) Ashworth
Açıklama: Mayakovski’nin For The Voice başlıklı şiir kitabı için yaptığı tasarımlarla deneysel tipografinin önemli örneklerini ortaya koymuş olan sanatçı Lissitzky’dir.
Savaş, makine Çağı, hız ve modern yaşama yönelik hayranlığın ve coşkunun dile getirildiği, müzelerin ve kütüphanelerin yok olmasını savunan sanat akımı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Konstrüktivizm
- B-) Dadaizm
- C-) Ekspresyonizm
- D-) Süpremetizm
- Cevap E-) Fütürizm
Açıklama: Fütürizm
Savaş, makine çağı, hız ve modern yaşama yönelik hayranlığın ve coşkunun dile getirildiği, müzelerin ve kütüphanelerin yok olmasını savunan akım aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Kübizm
- B-) Dadaizm
- C-) Purizm
- Cevap D-) Fütürizm
- E-) De Stijl
Açıklama: Fütürizm savaş, makine çağı, hız ve modern yaşama yönelik hayranlığın ve coşkunun dile getirildiği, müzelerin ve kütüphanelerin yok olmasını savunan, ahlaki değerlere ve feminizme karşı çıkan yeni
bir söylemi dillendirmiştir.
Savaşın dehşetine, Avrupa toplumunun çöküşüne, teknolojik ilerlemeye körü körüne inanmanın
sığlığına ve dinin ve geleneksel ahlak kurallarının yetersizliğine şiddetle isyan eder.
Yukarıdaki söz aşağıdaki akımların hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
- A-) Kübizm
- Cevap B-) Dadaizm
- C-) Fütürizm
- D-) Pürizm
- E-) De Stijl
Açıklama: Fütürizm, savaşa, makine çağına ve bu çağın getirdiği hız ile modern yaşama karşı hayranlık beslerken, Dadaizm savaş karşıtıdır. “Savaşın dehşetine, Avrupa toplumunun çöküşüne, teknolojik ilerlemeye körü körüne inanmanın sığlığına ve dinin ve geleneksel ahlak kurallarının yetersizliğine şiddetle isyan eder.
Swansea’deki National Waterfront Museum’daki “Pobl Machines” adlı üç boyutlu dış mekân enstalasyonu olan harf biçimli oturma gruplarından oluşan tasarımın tasarımcısı kimdir?
- A-) Laszlo Moholy-Nagy
- Cevap B-) Gordon Young
- C-) Herbert Bayer
- D-) Stanley Morison
- E-) Beatrice Warde
Açıklama: Bilgilendirme Amaçlı Üç Boyutlu Tipografi
Why Not Associates ajansının, Swansea’deki National Waterfront Museum için sanatçı Gordon Young’la ortaklaşa tasarladığı “Pobl Machines” adlı dış mekân enstalasyonu da üç boyutlu olarak var olmuştur. Harf biçimli oturma grupların- dan oluşan tasarım,….
Tasarımcı David Carson’a göre deneysel tipografi “daha önce denemediğim, görülmemiş veya duyulmamış bir şey” dir. sözü aşağıdaki kavramlardan hangisini vurgular?
- A-) Genelleme
- B-) Nesnellik
- Cevap C-) Öznellik
- D-) Deneysellik
- E-) Sonsuzluk
Açıklama: Amerikalı tasarımcı David Carson deneyseli, “daha önce denemediğim, görülmemiş veya duyulmamış bir şey” şeklinde ifade edip yaratıcı sürecin biricikliğine ve öznel oluşuna vurgu yapar.
Tasarımcıları, Ruedi Baur-Denis Coueignoux-Vera Kockot ve Karim Sabano olan Nazi karşıtları için yapılan tipografik anıt nerededir?
- A-) Polonya Varşova
- B-) Almanya Berlin
- C-) İsviçre Bern
- Cevap D-) Almanya Köln
- E-) Polonya Krakov
Açıklama: Tipografik Heykel Olarak Oluşturulan Üç Boyutlu Tipografi
Almanya, Köln’de bulunan tipografik anıtın tasarımcıları Ruedi Baur, Denis Coueignoux, Vera Kockot ve Karim Sabano’dur. 1 Eylül 2009 tarihinde yerleştirilen tipografik anıt, Nazi kuvvetlerine karşı askerî isyankarlara, işine bağlı muhaliflere, sivil savaş karşıtlarına adanmıştır.
Tasarımı dekoratif unsurlardan ayıran akım aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Fütürizm
- B-) Kübizm
- C-) Pürizm
- Cevap D-) De Stijl
- E-) Postmodernizm
Açıklama: De Stjil, görsel şiirin reddettiği mekanizasyonu benimserken tasarımı dekoratif unsurlardan arındırmıştır.
Teknolojik kısıtlama olmaksızın, doğrusal yazımın geleneklerinden kaçarak okurları algısal bir mücadeleye zorlayan Fransız şair aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Herbert
- B-) Mallarme
- Cevap C-) Apollinaire
- D-) Mayakovski
- E-) Marinetti
Açıklama: Apollinaire
Tipografide asimetrinin, geometrinin ve serifsiz yazının ön plana çıkan anlayışa ne ad verilir?
- A-) Deneysel tipografi
- B-) Tipo baskı
- Cevap C-) Yeni tipografi
- D-) Yapıbozum
- E-) Modernizm
Açıklama: 1925 yılında Jan Tschichold tarafından sistemleştirilen yeni tipografide asimetrik, serifsiz yazı kullanımı ve geometriye verilen önemle öne çıkmış zamanının tipografi anlayışını kökten değiştirmiştir.
Tipografide geleneğe karşı atılan adımlar, deney ve görselleştirme ile ilgili yenilikçi yaklaşımlar en çok hangi alanda görülmüştür?
- A-) Roman
- Cevap B-) Şiir
- C-) Resim
- D-) Heykel
- E-) Müzik
Açıklama: Geleneğe karşı atılan adımlar, deneye ve görselleştirmeye daha yatkın olan şiirde görülmüştür.
Tristan Tzara’nın öncülüğünde sürpriz ve şans unsurlarını güçlü tasarım özellikleriyle yenilikçi ve deneysel çalışmaların yapıldığı sanat hareketi aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Süprematizm
- Cevap B-) Dada
- C-) Pürizm
- D-) Vortizm
- E-) De Stijl
Açıklama: Dada
Yazı karakterleri ve tasarımcıları hakkında eğlenceli bir tarihi yolculuğu anlatan “Tam Benim Tipim” adlı tipografi kitabının yazarı kimdir?
- A-) Gavin Ambrose
- Cevap B-) Simon Garfield
- C-) Paul Harris
- D-) David Prakel
- E-) Namık Kemal Sarıkavak
Açıklama: Gösteri Reklam Amaçlı Üç Boyutlu Tipografi
“Tam Benim Tipim” kitabının yazarı Simon Garfield (2012) şöyle demiştir: “Lily Allen, “it’s not me, it’s you” adlı albümün kapağında ana imaj olarak bir harf kullandı:…
Yeni tipografi kavramı için aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A-) Geometriye verilen önemle öne çıkmıştır.
- B-) 1925 yılında Jan Tschichold tarafından sistemleştirilmiştir.
- C-) Modernizmin tipografiye yansıması olarak asimetriye önem verilmiştir.
- D-) Zamanının tipografi anlayışını kökten değiştirmiştir.
- Cevap E-) Serifli yazı kullanımına önem verilmiştir.
Açıklama: Yeni Tipografi ve Deneysellik
Doğru yanıt, E seçeneğidir. Çünkü, yeni tipografi; 1925 yılında Jan Tschichold tarafından sistemleştirilen, modernizmin tipografiye yansıması olarak asimetrik, serifsiz yazı kullanımı ve geometriye verilen önemle öne çıkmış, zamanının tipografi anlayışını kökten değiştirmiştir.
Çoğu zaman metin olarak okunamayan, metafor ve hareket yoluyla karmaşık semiyotik deneyimler yaratan fiziksel şekiller olarak algılanan tipografi yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Organik tipografi
- B-) Bulunmuş tipografi
- C-) İleri tipografi
- Cevap D-) Kinetik tipografi
- E-) Anamorfik tipografi
Açıklama: Kinetik tipografi
İzleyiciyi bir deneyime sürükleyen ve kamusal alanda sergilenen veya doğrudan kamusal alan için hazırlanmış çalışmalar hangi tür deneysel tipografi yaklaşımı altında değerlendirilmektedir?
- A-) Hareket temelli deneysel tipografi
- B-) Teknoloji temelli deneysel tipografi
- C-) Zaman temelli deneysel tipografi
- D-) Mecra temelli deneysel tipografi
- Cevap E-) Malzeme temelli deneysel tipografi
Açıklama: Doğru yanıt E seçeneğidir. Çünkü, malzeme temelli deneysel tipografi çalışmalarında, doğal olan (organik) ve doğal olmayan (inorganik, endüstriyel) malzemeler kullanılmaktadır. Organik tipografi (organic typography), bulunmuş tipografi (found typography) gibi terimlerle isimlendirilen ve yine malzemenin ön plana çıktığı çalışmalar bu kategoride değerlendirilebilir. Özellikle kamusal alanda sergilenen veya doğrudan kamusal alan için hazırlanmış çalışmalar, izleyiciyi bir deneyime sürüklemesi, açık hava koşullarının bu deneyimi etkilemesi bakımından farklılaşır.
“Kullanılan malzeme miktarı düşüyor, maddesizleşiyoruz ve yüklü malzemeler giderek serbest kalmış enerjiye dönüşüyor.” sözü kime aittir?
- A-) Amandine Alessandra
- Cevap B-) El Lissitzky
- C-) Olga Adelantado
- D-) Gavin Ambrose
- E-) Paul Harris
Açıklama: Hareket ya da Performans Oluşturulan Üç Boyutlu Tipografi
El Lissitzky, 1926 yılında yazdığı bir yazıda: “Kullanılan malzeme miktarı düşüyor, maddesizleşiyoruz ve yüklü malzemeler giderek serbest kalmış enerjiye dönüşüyor.” demiştir.
“Letterform for the Ephemeral” 2009-2010 yılları arasında, giyilebilir tipografiden yola çıkılarak deneyimlenen bir projedir. Bolero tarzı kollardan geçirilen birbirine bağlı kumaş parçasının, kollar ve omuz yardımıyla harf formlarının oluşturulduğu ve birkaç evreden meydana gelen bu düzenleme kime aittir?
- Cevap A-) Amandine Alessandra’nın projesidir.
- B-) Ossi Naukkarinen’in projesidir.
- C-) Joan Brossa’nın projesidir.
- D-) Axel Peemoeller’in projesidir.
- E-) Clotilde Olyff’in projesidir.
Açıklama: Hareket ya da Performans Oluşturulan Üç Boyutlu Tipografi
Amandine Alessandra’nın projesi “Letterform for the Ephemeral” 2009-2010 yılları arasında oluşturulmuş, birkaç evreden meydana gelen bir projedir. Giyilebilir tipografiden yola çıkılarak deneyimlenen proje, bolero tarzı kollardan geçirilen birbirine bağlı kumaş parçasının kollar ve omuz yardımıyla harf formlarının oluşturulduğu bir düzenlemedir.

Ünite 3

“Günümüzde tasarımcılar, var olan tipografi ve kompozisyon bilgi ve birikimlerine harekete özgü özellikleri eklemiş, “motion designer” olarak yeni ortamları deneyimlemeye başlamışlardır”.
Yukarıda belirtilen özellik tipografinin hangi alanı için geçerlidir?
- Cevap A-) İleri Tipografi
- B-) İleri Kaligrafi
- C-) Tasarım
- D-) Tasarı süreci
- E-) Grafik tasarım
Açıklama: Görsel iletişim teknolojilerindeki bu gelişim ve değişim, harekete özgü anlatım teknikleri ile birleşen tipografinin uygulama alanlarını genişletmiş ve yeni bir iletişim kültürü oluşturmuştur. Geleneksel gazete ve dergiler bile, bu değişime ayak uydurarak alternatif bir hikâye anlatımı için web veya podcast uygulamalarında video kullanmaktadır. Günümüzde tasarımcılar, var olan tipografi ve kompozisyon bilgi ve birikimlerine harekete özgü özellikleri eklemiş, “motion designer” olarak yeni ortamları deneyimlemeye başlamışlardır. Tipografi ve kompozisyon hâlâ temel teşkil etse de artık hareket kaçınılmaz bir gereklilik hâline gelmiştir. Doğru cevap A’dır.
Yukarıdaki görselde aşağıda belirtilen hangi tipografi örneği gösterilmiştir?
- Cevap A-) Formu bozularak hareket eden, dönüşen tipografi örneği
- B-) Hareketsiz tipografi örneği
- C-) Hareketli tipografi örneği
- D-) Kaligrafi örneği
- E-) Değişen Kaligrafi örneği
Açıklama: Görselde Formu bozularak hareket eden, dönüşen tipografi örneği gösterilmiştir. Doğru cevap A’dır.
Araştırmacı David Small ve Yin Yin Wong tarafından kullanılan, Tipografi’ye dördüncü boyut olarak zamanın eklenmesinden yola çıkılarak isimlendirilen tipografi tanımı nedir?
- A-) Kinetik Tipografi
- B-) Likit Tipografi
- Cevap C-) Zamansal Tipografi
- D-) Devinen Tipografi
- E-) Tipografik Rezonans
Açıklama: Hareketli Tipografi Tanımları
Tipografi’ye dördüncü boyut olarak zamanın eklenmesinden yola çıkarak Zamansal Tipografi (Temporal Typography) terimi araştırmacı David Small ve Yin Yin Wong tarafından kullanılmıştır.
Aşağıdaki animatik özelliklerden hangisi yazının bir kütleye sahip olduğunu hissettirmektedir?
- A-) Sıkışma ve esneme
- B-) İkincil hareket
- C-) Sahneleme
- Cevap D-) Yavaşlama ve hızlanma
- E-) Ters hareket
Açıklama: Yavaşlama ve Hızlanma (Slow In and Out); bir harekete yavaş başlanıp, ortasında hızlanarak hareketin sonunda tekrar yavaşlama ilkesidir. Gerçek dünyada da hareketler bu şekildedir. Bir araba, ulaşacağı hıza yavaş bir hızdan başlayarak ulaşır, aynı şekilde durmak için de önce yavaşlaması gerekir. Bu ilkenin kullanımı, yazının kütlesi olduğu hissini iletmektedir.
Aşağıdakilerden hangisi Hareketli Tipografinin temel unsurlarından biridir?
- Cevap A-) Hareketli ortam için tasarlanan tipografik çalışmalar, okunabilmek için hareketsizleşmek durumundadır
- B-) Hareketli tipografik çalışmalarda hareketin yönü değişmemelidir
- C-) Hareketli tipografik çalışmalarda hareket olmamalıdır
- D-) Hareketli tipografik çalışmalarda harfler her zaman büyük olmalıdır
- E-) Hareketli tipografik çalışmalarda harfler her zaman küçük olmalıdır
Açıklama: Hareket hâlindeki yazının okunması daha zordur. Kelimenin okunmasına dayanan tipografik düzenlemelerde, hareketliliğin durağanlaşması gerekmektedir. Başka bir deyişle, hareketli ortam için tasarlanan tipografik çalışmalar, okunabilmek için hareketsizleşmek durumundadırlar. Doğru cevap A’dır.
Aşağıdakilerden hangisi Pablo Ferro tarafından kullanılan hızlı kurgu tekniğinin özelliklerinden biridir?
- A-) Görüntü ve tipografinin kesitsel kullanılması
- B-) Görüntü ve tipografinin karışık kullanılması
- C-) Görüntü ve tipografinin eş zamanlı kullanılması
- Cevap D-) Görüntü ve tipografinin ardışık kullanılması
- E-) Görüntü ve tipografinin bağımsız kullanılması
Açıklama: Ferro, görüntü ve tipografiyi ardışık olarak kullanarak “hızlı kurgu” tekniği ile çalışmalar gerçekleştirmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi ekranın fiziksel ve teknolojik özelliklerinden biridir?
- Cevap A-) Çözünürlüğü
- B-) Hacmi
- C-) Akışkanlığı
- D-) Esnekliği
- E-) Ağırlığı
Açıklama: HAREKET İÇEREN ORTAMLAR VE TİPOGRAFİ-Ekran
Ekranın fiziksel ve teknolojik özellikleri arasında ekranın boyutu, çözünürlüğü ve piksel yoğunluğu yer almaktadır. İzleyici ekran ilişkisi ise ekrana olan mesafe, bulunduğu ortam gibi izleyicinin kullanım modellerini içermektedir. Dolayısıyla, doğru yanıt A seçeneğidir.
Aşağıdakilerden hangisi hareketli tipografi bileşenlerinden olan kompozisyonu etkileyen özelliklerden biri değildir?
- A-) Tekrar
- B-) Hiyerarşi
- Cevap C-) Sadelik
- D-) Boşluk
- E-) Derinlik
Açıklama: HAREKETLİ TİPOGRAFİ BİLEŞENLERİ-Kompozisyonel Özellikler
Hareketli görüntünün bir karesinde yer alan tek bir harf dahi, sunulduğu alana ilişkisi bakımından önem taşımaktadır. Bu nedenle, hareketli ortamda yer alacak tipografik düzenlemeler de adeta bir afiş tasarımı ya da bir sayfa düzenine benzer biçimde özenle hazırlanmalıdır. Bu bakımdan kompozisyonu etkileyen özellikler arasında tekrar, kontrast odak noktası, hiyerarşi, boşluk ve derinlik kavramları ele alınabilir. Dolayısıyla, doğru yanıt C seçeneğidir.
Aşağıdakilerden hangisi hareketli tipografinin en yaygın uygulama alanları arasında yer alır?
- A-) Basılı makaleler
- B-) Basılı gazeteler
- C-) Basılı dergiler
- D-) Basılı menüler
- Cevap E-) Sinema
Açıklama: Hareketli tipografinin en yaygın uygulama alanları sinema, reklam ve tanıtımdır. Bu alanlardaki hareketli tipografi uygulamaları izleyicisi ile ekranlar aracılığıyla buluştuğundan, ekranların fiziksel ve teknolojik özellikler ile izleyici ve ekran ilişkisi önem taşımaktadır. Doğru cevap E’dir.
Aşağıdakilerden hangisi kamera hareketlerinden biri değildir?
- A-) Sağa sola çevirme
- B-) Aşağı yukarı hareket
- C-) İleri geri hareket
- D-) Optik kaydırma
- Cevap E-) Doğrusal hareket
Açıklama: Sinematografik Özellikler - Kamera hareketleri
Doğru yanıt E seçeneğidir. Çünkü, sinematografik anlatımda kamera hareketleri, çeşitli kuramlar eşliğinde kurguya destek olabilecek özelliktedir. Kameranın temelde 7 hareketi bulunmaktadır. Bunlar:
* sağa sola çevirme (pan)
* aşağı yukarı çevirme (tilt)
* ileri geri hareket (dolly)
* sağa sola hareket (truck)
* aşağı yukarı hareket (pedestal)
* dairesel hareket (roll)
* ve optik kaydırma (zoom)’dur.
Aşağıdakilerden hangisi metrik kurgunun özelliklerinden biridir?
- A-) Harflerin karışık bir sırayla gözükerek bir sözcüğü oluşturması örnek gösterilebilir.
- B-) Sonda ortaya çıkan sözcüğü izleyicinin görmesini geciktirmek için kullanılabilir.
- C-) Bir olayın tematik ve yapısal özelliklerinin analiz edilmesini temel almaktadır.
- D-) Genel temada ilgisiz görünen olaylarla yeni bir fikir oluşturulmaktadır.
- Cevap E-) Sahnelerin diziliminde belirli bir tempoya uygun olarak kurgulanmaktadır.
Açıklama: Metrik kurgu, belirli bir tempo ve ritme uygun olarak sahnelerin dizilimi olarak tanımlanabilir.
Aşağıdakilerden hangisinde hareketli tipografinin amacı daha kapsamlı bir şekilde ifade edilmektedir?
- Cevap A-) İzleyici ile metin arasında bir etkileşim olanağı yaratmaktadır.
- B-) Metinin güçlü ve anlaşılır olmasını sağlamaktadır.
- C-) Metindeki mesajın duygusunu iletmektedir.
- D-) İzleyicinin duygularını harekete geçirmektedir.
- E-) İzleyicinin dikkatini çeken bir metin yaratmaktadır.
Açıklama: Hareketli tipografi, izleyicisiyle, statik metinle kurulandan farklı bir iletişim kurma olanağına sahip olarak, etkileşimin de dâhil olduğu hızlı ve dikkat çekici bir yöntemdir. İzleyici ile metin arasında etkileşim kurma olanağı yaratması diğer şıklarda verilen bilgilerden daha kapsamlı bir bilgi sunmaktadır. Bu şık anlam olarak diğer şıkları da kapsamaktadır.
Aşağıdakilerden hangisinde her konuya uyum sağlama gücü yüksek yazı tipleri bir arada verilmiştir?
- A-) Verdana ve Helvetica
- B-) Emily Austin ve Verdana
- Cevap C-) Univers ve Helvetica
- D-) Emily Austin ve Georgia
- E-) Verdana ve Georgia
Açıklama: Helvetica, Univers veya Acumin gibi yazı tipleri, nasıl kullanıldığına veya beraberindeki ögelere bağlı olarak anlam üzerinde farklı etkilere sahip olabilir. Her konuya uyum gösterebilen bu yazı tiplerinin yanında, kendi özgün biçimiyle gruplaşan diğer yazı tiplerini seçerken yazı karakteri gruplamaları referans alınabilir.
Bir görüntünün veya resmin keskinliğini ve netliğini tanımlamak için kullanılan ölçüye ne ad verilir?
- A-) İnç
- Cevap B-) Piksel
- C-) Boyut
- D-) Tipografi
- E-) Kaligrafi
Açıklama: Çözünürlük, bir görüntünün veya resmin keskinliğini ve netliğini tanımlamak için kullanılan bir ölçüdür. Doğru cevap B’dir.
Bir inç’e karşılık gelen yazı karakterinin punto değeri kaçtır?
- A-) 36
- B-) 48
- Cevap C-) 72
- D-) 84
- E-) 96
Açıklama: Yazı Boyutu ve x-yüksekliği
Metnin boyutunu ifade eden punto (point), 1980’lerin sonlarında font teknolojisinin gelişmesiyle bilgisayarlarda kullanılan biçimini almıştır. Bu yeni hesaplamada 1 inçe eşit olan 72 punto büyüklüğünde iki farklı yazı karakteri ile yazılan sözcükler, farklı boyutlarda algılanabilmektedir.
Bir yazı karakterinin dik ya da eğimli ana hatlara sahip olması bu yazı karakterinin hangi özelliği hakkında bilgi vermektedir?
- A-) Genişlik
- Cevap B-) Duruş
- C-) Ağırlık
- D-) Boyut
- E-) Yükseklik
Açıklama: Bir yazı karakterinin taban çizgisine dik ya da sağa doğru eğimli ana hatlardan oluşması, bu yazı tipinin duruşunu belirler
David Fincher yönetmenliğinde çekilen ve Kyle Cooper tarafından jeneriği tasarlanan filmin adı nedir?
- A-) Crave
- B-) Britain
- C-) Zombieland
- Cevap D-) Se7en
- E-) Chucky
Açıklama: Sinema, Televizyon ve Oyun Jeneriklerinde Öyküsel Yaklaşım
Sinema ve televizyon alanlarında farklı başlıklarda seyreden hareketli yazılar, 1990’lardan itibaren dizi ve film jeneriklerinde, öykünün bir parçası hâline gelen yeni bir açılım kazanmıştır. 1995 yılında, David Fincher yönetmenliğinde çekilen Se7en (Yedi) filmi, bu açılımlar açısından öne çıkan bir örnektir. Filmin Kyle Cooper tarafından tasarlanan jeneriği, neredeyse filmin kendisi kadar ilgi çekmiştir.
Deneysel yöntemler kullanarak yazıyı hareketlendiren ilk örneklere imza atan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) 1902 Yılı-Georges Méliès
- B-) 1930-Orson Welles
- C-) 1949-Billy Wilder
- D-) 1955-Ingmar Bergman
- E-) 1993-Federico Fellini
Açıklama: “La Voyage Dans La Lune” (Aya Yolculuk, 1902) filmi ile tanınan Fransız illüzyonist ve sinemacı Georges Méliès, deneysel yöntemler kullanarak yazıyı hareketlendiren ilk örneklere imza atmıştır. Reklam içeriğine sahip bu filmler stop motion (duraklı çekim) tekniği ile hazırlanmıştır. Doğru cevap A’dır.
Devinen Tipografi tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Harfin, sözcüğün ya da cümlenin 2 ya da 3 boyutlu yüzeyde düzlemsel ya da radyal hareketler gerçekleştirmesidir.
- B-) Tipografi’ye dördüncü boyut olarak zamanın eklenmesidir.
- C-) Holografik olarak tasarlanmış, yapılmış ve görüntülenen bir şiir biçimidir.
- D-) Harfin, sözcüğün ya da cümlenin, yapısının değişerek kazandığı hareketlenmedir.
- E-) Hareketi de dâhil eden daha kuvvetli bir iletişim biçimidir.
Açıklama: Hareketli Tipografi Tanımları
Devinen Tipografi: Harfin, sözcüğün ya da cümlenin 2 ya da 3 boyutlu yüzeyde düzlemsel ya da radyal hareketler gerçekleştirmesidir.
Ekranda görüntülenen tipografik ögelere, hareket dâhil edildiğinde, tasarımcının dikkat etmesi gereken temel konular aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Piksel sayısı
- B-) Inç, piksel ve ekran ölçüsü
- C-) Çözünürlük
- Cevap D-) Hareket hızı, yönü, ekran yüzeyinin düzenlenmesi
- E-) Kaligrafi, tipografi
Açıklama: Ekranda görüntülenen tipografik ögelere, hareket dâhil edildiğinde, tasarımcının dikkat etmesi gereken konular ortaya çıkmaktadır. Bunlardan ilki ve belki de en önemlisi hareket hızıdır. İnsan, hızlı hareket eden objeleri tanımlamakta zorluk yaşar. Yazı gibi karmaşık yapıdaki bir görüntü, yüksek hızda daha da tanımlanamaz hâle gelmektedir. Örneğin, çok hızlı geçen bir arabanın plakasını okumak zordur, ama aynı araba yavaşça hareket ettiğinde çok daha rahat okunabilir. Bu nedenle, ekranda hareket eden yazı, yavaşladığı ya da durduğu noktada en yüksek okuturluğa sahip olmaktadır. Tipografinin hareketlenmesindeki diğer bir konu hareketin yönüdür. Bağımsız bir harf, yüzeyde serbestçe hareket edebilir ve bu okuturluk açısından bir sorun oluşturmaz. Ancak, okumanın süresini uzatacak, sözcük, cümle hatta metinler söz konusu olduğunda, dilin, yazım yönü önem taşır. Soldan sağa doğru okunan bir dil ve alfabede, hareketin tersi yönde olması okumayı kolaylaştırır. Böylelikle ekranda ya da ekranda odaklanılan alanda önce ilk okunacak sözcük görülür, ardından diğer sözcükler aynı odak noktasına hareket eder. Aynı durum, satırların yukarıdan aşağıya doğru okunduğu bir dil ve alfabede de söz konusudur. Gözün yukarıdan aşağıya inerek satırları taradığı bir yapıda, yine ters yöne, yani aşağıdan yukarıya olan hareket, odak noktasını sabite yakın bir hâle getireceği için okumayı kolaylaştırır. Ekran yüzeyinin düzenlenmesi de okuturluk ve okunurluk açılarından önemli bir konudur. Çoğunluğu yatay dikdörtgenlerden oluşan ekranlar için odak noktası merkezdir. Merkezde ya da merkeze yakın bir noktada gerçekleşen hareket ile yazının okunması, ekran kenarlarına ya da köşelerine yakın olana göre daha rahattır. Doğru cevap D’dir.
Ekranda sunulacak metin için ekran yüzeyinin düzenlemesi önemlidir. Ekranın aşağıdaki noktalarından hangisinde gerçekleşen hareket ile yazının okunması daha kolaydır?
- A-) Sağ üst köşe
- Cevap B-) Merkez
- C-) Sol üst köşe
- D-) Sağ alt köşe
- E-) Sol alt köşe
Açıklama: Ekran yüzeyinin düzenlenmesi de okuturluk ve okunurluk açılarından önemli bir konudur. Çoğunluğu yatay dikdörtgenlerden oluşan ekranlar için odak noktası merkezdir. Merkezde ya da merkeze yakın bir noktada gerçekleşen hareket ile yazının okunması, ekran kenarlarına ya da köşelerine yakın olana göre daha rahattır.
Ekranın fiziksel boyutu, ekranı oluşturan dikdörtgenin köşegen uzunluğu üzerinden tanımlanır ve Amerikan standart ölçü birimi olan inç ile ifade edilmektedir. 15 inç büyüklükteki bir bilgisayar ekranının köşegen uzunluğu kaç cm’dir?
- A-) 30.8 cm
- Cevap B-) 38.1 cm
- C-) 32.6 cm
- D-) 30 cm
- E-) Hiçbiri
Açıklama: Ekran Boyutları
Ekranın fiziksel boyutu, ekranı oluşturan dikdörtgenin köşegen uzunluğu üzerinden tanımlanır. Amerikan standart ölçü birimi olan inç ile ifade edilmektedir. Örnek olarak 15 inç büyüklükte bir bilgisayar ekranının köşegen uzunluğu 15 inç yani 38.1 cm’dir.
Fenakistoskop nedir?
- A-) Animasyon, fotoğraf ve sinema alanlarında yazının hareketlendirilmesini sağlayan bir cihazdır.
- B-) Bir eylemin aşamalarının hızlı bir şekilde art arda gösterilmesini sağlayan film makinasıdır.
- C-) Işıklı reklam panolarıdır.
- D-) Görüntüyü kaydetmeye yönelik bir icattır.
- Cevap E-) Aynadan bakıldığında hareket yanılsaması yaratan dönen bir karton diskten oluşan oyuncaktır.
Açıklama: Hareketli Tipografİ Tarihi
Bu teorinin hayata geçtiği örneklerden, 1832’de Joseph Plateau tarafından buluşu yapılan bir oyuncak, fenakistoskop, aynadan bakıldığında hareket yanılsaması yaratan dönen bir karton diskten oluşmaktaydı.
Hareketi algılamayı anlatan ilk kültür ürünü nesneler nelerdir?
- A-) Tekerlek
- Cevap B-) Mağara Resimleri
- C-) Fotoğraf
- D-) Çivi yazısı
- E-) Alfabe
Açıklama: HAREKET VE TİPOGRAFİ
İlk kültür ürünü nesneler olarak görülebilecek mağara resimlerinde de insanların hareketi algılamaya ve sonrasında onları mağara yüzeylerine görselleştirmeye çalıştıkları gözlemlenmektedir.
Hareketli tipografinin erken örnekleri izleyiciyle ……………… buluşmuştur.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
- A-) Işıklı reklam panolarında
- Cevap B-) Sinemada
- C-) İnternette
- D-) Televizyonda
- E-) Fotoğrafta
Açıklama: Hareketli Tipografi Tarihi
Doğru yanıt B seçeneğidir. Çünkü, hareketli tipografinin erken örnekleri izleyiciyle sinemada, ticari filmlerde yer alan deneysel jenerikler aracılığıyla buluşmuştur. Sinemadaki kullanımı ışıklı reklam panoları takip etmektedir. Sonrasında televizyon, bilgisayar, internet gibi ortamlarda, endüstriyel veya sanatsal formda hareketli tipografi örnekleri bulunmaktadır.
Harfin, sözcüğün ya da cümlenin 2 ya da 3 boyutlu yüzeyde düzlemsel ya da radyal hareketler gerçekleştirmesi aşağıdakilerden hangisi ile açıklanmaktadır?
- A-) Dönüşen Tipografi
- B-) Hareketli Tipografi
- Cevap C-) Devinen Tipografi
- D-) Düz Tipografi
- E-) Yalın Tipografi
Açıklama: Devinen Tipografi: Harfin, sözcüğün ya da cümlenin 2 ya da 3 boyutlu yüzeyde düzlemsel ya da radyal hareketler gerçekleştirmesidir. Ekran kadrajının dışından içine, içinden dışına ya da ekranın bütününde gerçekleştirdiği hareketleri içermektedir. Bu yaklaşımda hareket eden birimin bütünlüğü bozulmaz. Hareket eden tek bir harf ise harf bütünlüğü, yani biçimi başlangıçtaki ile aynıdır. Aynı durum hareket eden sözcük veya cümle için de geçerlidir. Doğru cevap C’dir.
Harfin, sözcüğün ya da cümlenin, yapısının değişerek kazandığı hareketlenme türüne ne ad verilir?
- A-) Spiral
- Cevap B-) Dönüşen
- C-) Durağan
- D-) Dairesel
- E-) Çizgisel
Açıklama: Hareketli Tipografi Tanımları
Doğru yanıt B seçeneğidir. Çünkü, dönüşen tipografi; harfin, sözcüğün ya da cümlenin, yapısının değişerek kazandığı hareketlenmedir. Burada hareketlenen birim özelinde bir dönüşüm söz konusudur. Bu birim bir harf ise başlangıçtaki harf formu ile dönüşüm gerçekleştirdikten sonraki harf formları farklıdır. Aynı durum dönüşen sözcük ya da cümle için de geçerlidir.
Harfin, sözcüğün ya da cümlenin, yapısının değişerek kazandığı hareketlenmeye ne ad verilir?
- A-) Değişen Tipografi
- B-) Hareketsiz Tipografi
- C-) Kaligrafi
- Cevap D-) Dönüşen Tipografi
- E-) Poster
Açıklama: Dönüşen Tipografi: Harfin, sözcüğün ya da cümlenin, yapısının değişerek kazandığı hareketlenmedir. Burada hareketlenen birim özelinde bir dönüşüm söz konusudur. Bu birim bir harf ise başlangıçtaki harf formu ile dönüşüm gerçekleştirdikten sonraki harf formları farklıdır. Aynı durum dönüşen sözcük ya da cümle için de geçerlidir. Doğru cevap D’dir.
I. Akışkan tipografi
II. Mekânsal tipografi
III. Statik tipografi
IV. Kinetik tipografi
Yukarıdakilerden hangileri yazının hareketlenmesi üzerine yapılan akademik çalışmalarda, farklı isimlendirmeler ile vurgulanan hareketli tipografi tanımları arasında sayılmaktadır?
- A-) Yalnız I
- B-) Yalnız II
- Cevap C-) I ve IV
- D-) I ve II
- E-) II ve IV
Açıklama: Hareketli Tipografi Tanımları
Yazının hareketlenmesi üzerine yapılan akademik çalışmalarda, bu kısmen yeni sayılabilecek uygulamaları farklı yazarlar farklı isimlendirmeler ile tanımlamışlardır. Bunlar; akışkan, zamansal, kinetik ve likit tipografi. Dolayısıyla, doğru yanıt C seçeneğidir.
İlk jenerik çalışması, 1954 yılında gösterime giren ve Otto Preminger tarafından yönetilen hangi filmi içindir?
- A-) The Man with the Golden Arm
- B-) Anatomy of Murder
- Cevap C-) Carmen Jones
- D-) Gizli Teşkilat
- E-) Sapık
Açıklama: Sinemada Tipografi
İlk jenerik çalışması, 1954 yılında gösterime giren ve Otto Preminger tarafından yönetilen Carmen Jones filmi içindir.
Kadrajda dengeli ve dinamik kompozisyonlar oluşturmak için aşağıdaki ilkelerden hangilerinden yararlanılmaktadır?
- A-) Optik kaydırma ve altın oran
- B-) Devamlılık ve optik kaydırma
- Cevap C-) Üçte bir kuralı ve altın oran
- D-) Optik kaydırma ve üçte bir kuralı
- E-) Devamlılık ve altın oran
Açıklama: Temelini resim ve fotoğraf sanatlarından alan kadraj, sinematografide de kompozisyonu biçimlendirme yöntemlerindendir. Yine bu iki alanın kural ve ilkelerinden “Üçte Bir Kuralı” (Rule of Thirds) ve “Altın Oran” (Golden Section) kadrajı oluşturmak için kullanılmaktadır.
Kurgu nedir?
- Cevap A-) Sekansların ardışık yerleştirilmesi ile bir anlam oluşturma işlemi
- B-) Anlamlı bir tipografi oluşturma
- C-) Anlamlı bir kaligrafi oluşturma
- D-) Anlatımda altın oran kullanma
- E-) Anlatımda kameranın üçte bir kuralını uygulama
Açıklama: Sekansların ardışık yerleştirilmesi ile bir anlam oluşturmak kurgu yardımıyla gerçekleştirilmektedir. Kurgu ile ilgili teoriler, en yaygın olarak sinema alanından çıkmaktadır. Arka arkaya eklenen görüntülerin oluşturacağı anlam üzerine çalışan Eisenstein, Griffith, ve Kulesov, veya daha bağımsız anlatımlara yönelen Godard ve Truffaut gibi yönetmenlerin geliştirdikleri formül ve yaklaşımlar bulunmaktadır. Sinema, fotografik görüntünün ele alındığı bir biçimdir ancak kurgu alanında geliştirilen yöntemler hareketli tipografi çalışmalarının kurgusunda da temel teşkil etmektedir. Bununla birlikte, bir kapsam oluşturmak adına, hareketli tipografiye ilişkin kurguyu Herbert Zettl’ın ele aldığı devamlılık ve kapsam üzerinden incelemek uygun olacaktır. Doğru cevap A’dır.
Marcel Duschamp tarafından “rotorölyef” olarak adlandırılan hareketli tipografi tekniğinde aşağıdaki formlardan hangisi kullanılmıştır?
- A-) Öyküsel
- B-) Şerifsiz
- C-) El yazısı
- D-) Düzlemsel
- Cevap E-) Spiral
Açıklama: Marcel Duschamp, bu tekniği “rotorölyef” olarak adlandırmaktadır. Spiral, daire, çizgi gibi formlar ile birlikte yine spiral formda yazılmış kısa metinler, hareketlendikçe üç boyutlu algılanmaktadır.
Sekansların ardışık yerleştirilmesi ile bir anlam oluşturmak …………. yardımıyla gerçekleştirilmektedir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
- A-) Truck
- B-) Tilt
- Cevap C-) Kurgu
- D-) Dolly
- E-) Pan
Açıklama: Sinematografik Özellikler - Kurgu
Doğru yanıt C seçeneğidir. Çünkü, sekansların ardışık yerleştirilmesi ile bir anlam oluşturmak kurgu yardımıyla gerçekleştirilmektedir. Kurgu ile ilgili teoriler, en yaygın olarak sinema alanından çıkmaktadır.
Sinemada hareketlenmeye başlayan yazı, hangi yılda mecra olarak televizyona geçiş yapmıştır?
- A-) 1950
- Cevap B-) 1960
- C-) 1970
- D-) 1980
- E-) 1890
Açıklama: Televizyonda Hareketli Tipografi
Sinemada hareketlenmeye başlayan yazı, mecra olarak televizyona geçiş yapmıştır. Özellikle kanal kimliği oluşturulmasında önemli bir unsur hâline gelmiş ve 1960’lardan sonra renkli olarak da televizyon izleyicisiyle buluşmuştur.
Tasarım hiyerarşisinde hangi sırada yer alan içerik odak noktasını belirler?
- Cevap A-) Birinci sırada
- B-) İkinci sırada
- C-) Ortada
- D-) Sondan bir önceki sırada
- E-) Son sırada
Açıklama: Tasarımda hiyerarşi, izleyicinin içeriklere sırasıyla erişmesini sağlamak için kullanılır. Bu bakımdan iletilmek istenen bilgi ve verilmek istenen duygunun aktarılmasında önem taşır. Tipografik tasarımlarda bu, hangi içeriğin önce okunacağı anlamına gelmektedir. İlk okunan ya da en öne çıkan içerik odak noktasını oluşturmaktadır.
Yazının hareket kazandığı ilk ürünlerden olan sinema jenerikleri konusunda önem taşıyan ve tasarımcı bakış açısını sinemaya taşıyan isim aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Tristan Tzara
- Cevap B-) Saul Bass
- C-) Hugo Ball
- D-) Otto Preminger
- E-) Stanley Kubrick
Açıklama: Sinemada Tipografi
Amerikalı grafik tasarımcı Saul Bass, yazının hareket kazandığı ilk ürünlerden olan sinema jenerikleri konusunda önem taşıyan bir isimdir. Bass, tasarımcı bakış açısını, sinemaya taşımıştır. Dolayısıyla, doğru yanıt B seçeneğidir.
İlk hareketli logolar aşağıdaki mecralardan hangisinde yer almıştır?
- A-) Gazete
- B-) Sinema
- C-) Dergi
- D-) VOD
- Cevap E-) Analog televizyon
Açıklama: HAREKET İÇEREN ORTAMLAR VE TİPOGRAFİ
Doğru yanıt, E seçeneğidir. Çünkü, hareketli tipografi uygulamalarının en sıklıkla yer aldığı ortamlar ekran egemenliğindeki ortamlardır. Kuşkusuz hareketli tipografinin serüveni kâğıt ve perde ile başlamış, ilk hareketli logolar analog televizyonlarda yer almıştır. Ancak sinemanın, televizyonun sayısal ortama taşınması, sayısal ortamda asenkron içerik sunan VOD’lerin (Video on Demand) yaygınlaşması, oyun sektörünün gelişerek hemen her türlü donanım üzerinden erişilebilir olması, gelişmiş akıllı telefon ve tabletlere olan talebin artması, ekranın bir ortam olarak baskın hâle gelmesini sağlamıştır.
“Hareketle ilgili bir gözlem yapabilmek için ikinci bir hareket ya da hareketsizlik gerekmektedir. Tek bir nesnenin olduğu bir uzayda, hareketi tanımlamak mümkün değildir, bu tanımlamayı yapabilmek için ikinci bir nesne olmalıdır” teorisini ortaya koyan araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Isaac Newton
- B-) Henry Bergson
- C-) John Berger
- D-) Alice Twemlow
- Cevap E-) Albert Einstein
Açıklama: HAREKET VE TİPOGRAFİ-Hareket
Albert Einstein ise fizik alanında öneme sahip görelilik (izafiyet) teorisinde hareketi ele almaktadır. Bu teoriye göre, hareketle ilgili bir gözlem yapabilmek için ikinci bir hareket ya da hareketsizlik gerekmektedir. Tek bir nesnenin olduğu bir uzayda, hareketi tanımlamak mümkün değildir, bu tanımlamayı yapabilmek için ikinci bir nesne olmalıdır. Bu nesnelerden hangisinin hareketli ya da durağan olduğu, gözlemcisine göre görelilik taşımaktadır. Dolayısıyla, doğru yanıt E seçeneğidir.
“La Voyage Dans La Lune” (Aya Yolculuk, 1902) filminde deneysel yöntemler kullanarak yazıyı hareketlendiren ilk örneklere imza atan isim kimdir?
- A-) Suguru Ishizaki
- B-) William George Horner
- C-) Joseph Plateau
- Cevap D-) Georges Méliès
- E-) Niepce ve Jacque Daguerre
Açıklama: Sinemada Tipografi
“La Voyage Dans La Lune” (Aya Yolculuk, 1902) filmi ile tanınan Fransız illüzyonist ve sinemacı Georges Méliès, deneysel yöntemler kullanarak yazıyı hareketlendiren ilk örneklere imza atmıştır. Reklam içeriğine sahip bu filmler stop motion (duraklı çekim) tekniği ile hazırlanmıştır

Ünite 4

“Sanatçı kitapları ve Tipografi” konusunda aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?
- A-) Sanatçı kitaplarında tipografiden yararlanan sanatçılar sadece makale parçalarını kitaplarına ekleyebilirler.
- Cevap B-) Sanatçı kitapları, sanatçıların doğrudan kendilerini ifade etmek, sanatsal dışa vurumlarını gerçekleştirmek için baskı yöntemlerine veya elle üretime başvurdukları üretim biçimleridir.
- C-) İsviçreli sanatçı Dieter Rot, günlük gazete ve dergilerin kırpılmış sayfalardan ibaret tipo baskı tekniğini içeren bir kitap yazmıştır.
- D-) Tipografiden yararlanılan sanatçı kitapları normal kitaplara benzemektedir.
- E-) Sanatçı kitaplarında kullanılan tipografi, daha kısıtlı ifade olanaklarıyla tasarımcının hizmetindedir.
Açıklama: Sanatçı kitapları, sanatçıların doğrudan kendilerini ifade etmek, sanatsal dışa vurumlarını gerçekleştirmek için baskı yöntemlerine ya da elle üretime başvurdukları üretim biçimleridir. Tipografi, kitapta kullanılan temel eleman olduğu gibi normal kitaplardan farklı olarak sanatçı kitaplarında, daha özgür, deneysel, kuralsız ve sınırsız ifade olanaklarıyla sanatçı ve tasarımcının hizmetindedir Özellikle sanatçı kitaplarıyla bilinen İsviçreli sanatçı Dieter Rot tarafından 1961’de çeşitli günlük gazete ve dergilerin kırpılmış sayfalarıyla oluşturulmuş “Daily Miror” minyatür kitabından sayfalar yer almaktadır. Rot, bu yöntemle bir dizi minyatür kitap oluşturmuştur. Bu kitaplardaki tipografi, makale ve reklam parçalarından meydana geldiğinden okunmaktan ziyade seyirliktir. Buna göre “B” seçeneği doğru cevaptır.
“Text art” ve içerdiği tekniklere ait aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?
- A-) “Text art” uygulamalarında sadece bilgisayarlardan yararlanılır.
- B-) “Text art” uygulamalarında “ASCII animasyonları”nı hazırlarken daktilo kullanılır.
- C-) “Text art” uygulamalarında “Line-draw art” ve “ANSI art” teknikleri yer almaz.
- Cevap D-) “Text art” ile çalışılırken “typewriter art” tekniğinde bilgisayar kullanılmaz.
- E-) Text art, yazının metin özelliğini bozarak gerçekleştirilen uygulamalara verilen isimdir.
Açıklama: Text art, adından da anlaşılabileceği gibi yazının metin özelliğini bozmadan gerçekleştirilen uygulamalara verilen isimdir. “Klavye sanatları” olarak adlandırılan bu alan, “typewriter art” olarak tanımlanan daktilo tuşlarıyla oluşturulmuş resimleri; tipografik dizgi yöntemiyle elde edilenleri, bilgisayar ve internetin yaygınlık kazanmasıyla hayata geçmiş “computer art” olarak gruplandırılabilen ASCII art ve onun türevleri olan “line-draw art”, “html art” “ASCII animasyonlar”, “ANSI art” “Extended ASCII” gibi pek çok farklı teknik yaklaşımı içinde barındırır. Doğru cevap “D” seçeneğidir.
1. Biçim ve içerik açısından özgün olma
2. Usta işi olma
3. El verme şeklinde ilerleme
4. Tek olma
Yukarıdakilerden hangileri genel anlamda sanatın özelliklerinden biri değildir?
- A-) I ve II
- Cevap B-) I ve IV
- C-) II ve III
- D-) III ve IV
- E-) II ve IV
Açıklama: Genel anlamında sanat, herhangi bir işi ustası gibi başarıyla yapma becerisidir ve ortaya çıkan ürünün de usta işi olması beklenir. El verme şeklinde süregelen bir sanat anlayışını tanımlar. Biçim ve içerik açısından özgün olma ve tek olma özel anlamda sanatı tanımlar.
1. Linol baskı
2. Dijital baskı
3. Ağaç baskı
4. Ofset
Yukarıdakilerden hangileri günümüzde tipo baskının yerini alan yöntemlerdendir?
- A-) I ve II
- B-) II ve III
- Cevap C-) II ve IV
- D-) I ve IV
- E-) I ve III
Açıklama: Bugün tipografinin başlangıcını oluşturan tipo baskı, ekonomik ve teknik anlamda tamamen terk edilerek yerini bilgisayar dizgisi, ofset ve dijital baskı yöntemlerine bırakmıştır.
1. Veri girişi ve çıkışı olan bir süreç
2. Hedefe yönelik bir problem çözme ve karar verme etkinliği
3. Spontane olarak tasarlanmış ya da üretilmiş bir model
4. Üretime, montaja, teste ve diğer süreçlere yönelik öngörü
5. Yönetme, öğrenme, planlama ve optimize etme
Tasarım kavramına ilişkin tanımlama bağlamında aşağıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
- Cevap A-) I, II, IV, V
- B-) III, IV, V
- C-) I ve II
- D-) I, II, III, IV, V
- E-) III ve V
Açıklama: Tasarımı tanımlamak da sanatı tanımlamak kadar güçtür. Pek çok yazar, araştırmacı ve bilim
insanı tasarım üzerine araştırmalar yapmış ve tasarım terimini farklı şekillerde tanımlamıştır. Lang ve Hampe, detaylandırılmış bir tanım yerine, literatürdeki tasarımla ilgili bazı ifadeleri aşağıdaki liste
ile özetlemektedir:
• Bir sanat formu
• Uygulamalı bir bilim
• Veri girişi ve çıkışı olan bir süreç
• Hedefe yönelik bir problem çözme ve kararverme etkinliği
• Kasıtlı olarak tasarlanmış ya da üretilmiş bir model
• Yaratıcılık ve hayal gücü
• İhtiyaçların karşılanması
• Çizimler, eskizler, planlar, hesaplamalar
• Üretime, montaja, teste ve diğer süreçlere yönelik öngörü
• Yönetme, öğrenme, planlama ve optimize etme
• Veri toplama ve işleme
• Bilgiyi aktarma ve dönüştürme (Lang ve Hampe, 2010: 3)
I, II, IV, V
Aşağıdaki sanatçılardan hangisi tipo baskı yöntemini sanatsal anlamda kullanır?
- Cevap A-) Alan Kitching
- B-) Kurt Schwitters
- C-) Rene Magritte
- D-) Roy Lichtenstein
- E-) Stuart Davis
Açıklama: Alan Kitching tipo baskı yöntemini sanatsal alanda kullanan en önemli isimdir.
Aşağıdakilerden hangisi Enstalasyon sanatında tipografiyi farklı yollar ve malzemelerle kullanan sanatçılardan biridir?
- Cevap A-) Pae White
- B-) Jeanne Opgenhaffen
- C-) Anton Parsons
- D-) Mary White
- E-) Ezgi Hakan Verdu Martinez
Açıklama: Pae White, çeşitli teknikler ve ortamlardan yararlanarak mekâna özgü enstalasyonlarla sanat, zanaat ve mimariyi birleştiren tasarımlar yapan bir sanatçıdır.
Aşağıdakilerden hangisi anamorfik tipografide ortaya konulan eserlerin içinde barındırdığı kavramlardan biri değildir?
- A-) Ütopya
- Cevap B-) Enstalasyon
- C-) Manipülasyon
- D-) Yanılsama
- E-) Simülasyon
Açıklama: Anamorfoz, özellikle görsel sanatlar ve tasarımda kullanılan görsel algıyı bakış açısına göre değiştirerek illüzyon yaratan bir tekniktir. Önder’e (2021) göre, “bu teknikle üretilen eserlerin içinde barındırdığı; simülasyon, manipülasyon, deformasyon, giz, yanılsama ve ütopya gibi kavramlar, izleyiciyi gerçek ve anlam arasında yeni bir dünyanın keşfine çıkarmaktadır”. Buna göre “b” seçeneği doğru cevaptır.
Aşağıdakilerden hangisi etkili bir tipografi ürünü ortaya koymaya yönelik önerilerden biri değildir?
- A-) Doğru yazı karakterini kullanma
- B-) Doğru yazı ölçüsünü seçme
- Cevap C-) Satırların tamamını büyük harflerden oluşturma
- D-) Metin yazılarını kontrol etme
- E-) Sayfa kenar boşlukları ve sınırlarını göz önünde bulundurma
Açıklama: Conover’e göre, tipografi ile çalışırken etkili bir ürün ortaya koymak için denemeler, araştırmalar ve testlerle ispatlanmış, şu on öneriye uymak gerekir:
* Doğru yazı karakteri kullan,
* Tipografiyi uygun ölçüde diz,
* Harf, kelime ve satır espaslarına dikkat et,
* Sayfa kenar boşlukları ve sınırlarını göz önünde bulundur,
* Doğru yazı ölçüsünü seç,
* Kullandığın yazı karakterlerini dikkatli karıştır,
* Tamamı büyük harfle oluşturulan satırları dikkatli kullan,
* Düzenlemede sıkıcı olma,
* Tuhaf düzenlemelerden kaçın,
* Metin yazılarını kontrol etmeyi unutma
Aşağıdakilerden hangisi genel anlamdaki sanat grubunda yer almaz?
- Cevap A-) Çağdaş sanat
- B-) Halk sanatı
- C-) Geleneksel sanat
- D-) Yöresel sanat
- E-) El sanatları
Açıklama: Yöresel sanatlar, geleneksel sanatlar, halk sanatları, el sanatları genel anlamdaki sanat grubunda düşünülmelidir.
Aşağıdakilerden hangisi hat sanatının gelişmesine yönelik doğru bir ifade değildir?
- A-) Hayvan çiziminin uygun görülmemesi
- B-) Dindeki resim yasağı
- C-) Kur’an ayetleri ve hadislerin yazı yoluyla belgelenmesi
- D-) İnsan sureti çiziminin uygun görülmemesi
- Cevap E-) Hat sanatının başlangıcı islam dininden sonra olması
Açıklama: Hat sanatının başlangıcı İslam dininin öncesine gider.
Aşağıdakilerden hangisi sanatta insana ait değerleri sorgulayan alandır?
- A-) Estetik
- B-) Sanat psikolojisi
- C-) Sanat tarihi
- D-) Sanat sosyolojisi
- Cevap E-) Sanat felsefesi
Açıklama: Sanat felsefesi insan ve insana ait değerler ve ontoloji açısından sanata bakar.
Aşağıdakilerden hangisi tasarım için doğru değildir?
- A-) Üretime, montaja, teste ve diğer süreçlere yönelik öngörüdür.
- B-) Tasarım kapsamında ele alınan yaratımların çoğu, geçmişte sanat ya da zanaat kapsamında değerlendirilmiştir.
- C-) Kasıtlı olarak tasarlanmış ya da üretilmiş bir modeldir.
- D-) Tasarım, sanata göre oldukça yeni bir kavramdır.
- Cevap E-) Sanat ve tasarım işleyişte iç içe olmaları onların ayırt edilmesini kolaylaştırır.
Açıklama: Sanat ve tasarım işleyişte iç içe olmaları ayırt edilmelerini kolaylaştırmaz zorlaştırır.
Aşağıdakilerden hangisi tipografinin sanatla birleştiği ve sokağın dilini yansıtan sanat biçimidir?
- A-) Poster
- Cevap B-) Grafiti
- C-) Kaligrafi
- D-) Yazı resim
- E-) Hat sanatı
Açıklama: Grafitiler yazı ve sanatı birleştiren önemli örneklerdir. Grafiti, sokak sanatının en önemli
parçası ve sokağın dilidir.
Aşağıdakilerden hangisi tipografiyi resim sanatına taşıyan sanatçılardan biridir?
- Cevap A-) Paul Klee
- B-) Claude Monet
- C-) Vincent van Gogh
- D-) Edvard Munch
- E-) Georges Seurat
Açıklama: Çağdaş sanata yön veren sanat akımlarına göre resim içerisinde yer alan tipografi de farklılaşmıştır.
Tipografiyi resim sanatına taşıyan sanatçılara Joan Miro ve Paul Klee (Ekspresyonizm), Pablo Picasso
ve Georges Braque (Kübizm), Carlo Carra (Fütürizm), Kurt Schwitters, Raoul Hausmann (Dadaizm), Rene Magritte (Sürrealizm), Jasper Johns (Neo-Dada ve Pop Art), Roy Lichtenstein (Pop Art), Stuart Davis (Soyut Sanat) örnek gösterilebilir.
Aşağıdakilerden hangisi Çağdaş Türk ressamları arasında yazının farklı formlarını tuvale aktaran ressamlardan biridir?
- Cevap A-) Mustafa Horasan
- B-) Fikret Mualla
- C-) Bedri Rahmi Eyüboğlu
- D-) Neşe Erdok
- E-) İbrahim Çallı
Açıklama: ÇağdaşTürk ressamları arasında da yazının farklı formlarını tuvale aktaran pek çok ressam vardır.
Burhan Doğançay, Ergin İnan, Mustafa Horasan ve İsmet Doğan resimlerinde tipografik yaklaşımlar
kullanan sanatçılara örnek gösterilebilir.
Aşağıdakilerden hangisinde Sanatçı adı-Sanatçının eseri-Alanı sırasıyla doğru olarak yazılmaktadır?
- A-) Pae White-“Harfler maddelerin resmi değil kendisidir”.-Seramik
- B-) Ezgi Hakan Verdu Martinez-“Yine, Çok fazla gece”-Heykel
- Cevap C-) Pae White-“Yine, Çok fazla gece”-Enstalasyon
- D-) Anton Parsons-“Passing Time”-Ekslibris
- E-) Anton Parsons-“Passing Time”-Enstalasyon
Açıklama: Anton Parsons, “Passing Time” isimli tipografik heykeli 6. SCAPE Public Art sanat etkinliği için yaratmıştır. Seramik sanatçısı ve eğitimci Ezgi Hakan Verdu Martinez ise Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde tamamladığı sanatta yeterlik çalışması, seramik sanatında yazı kullanımını konu almaktadır. Sanatçı tez çalışmasındaki uygulamada; yan yana gelen birimler, yazı karakteri tasarımcısı Eric Gill’in ‘Harfler Maddelerin Resmi Değil Kendisidir’ sözünü oluşturmaktadır.Los Angeles merkezli sanatçı Pae White, çeşitli teknikler ve ortamlardan yararlanarak mekâna özgü enstalasyonlarla sanat, zanaat ve mimariyi birleştiren tasarımlar yapan bir sanatçıdır. Sanatçının “Too Much Night, Again” yani “Yine, Çok Fazla Gece” adlı çalışması, Pae White’ın kendi uykusuzluk deneyimlerinden yola çıkarak tasarlanmış, bir iplik enstalasyonudur. Buna göre “C” seçeneği doğru cevaptır.
Aşağıdakilerden hangisinde tipografiyi resim sanatına taşıyan sanatçılar ve izledikleri akımlar doğru olarak eşleştirilmiştir?
- A-) Jasper Johns (Kübizm) ve Georges Braque (Fütürizm)
- B-) Kurt Schwitters (Neo- dada) ve Paul Klee (Pop Art)
- C-) Joan Miro (Ekspresyonizm) ve Roy Lichtenstein (Soyut Sanat)
- D-) Raoul Hausmann (Sürrealizm) ve Rene Magritte (Pop Art)
- Cevap E-) Carlo Carra (Fütürizm) ve Pablo Picasso (Kübizm)
Açıklama: Tipografiyi resim sanatına taşıyan sanatçılara Joan Miro ve Paul Klee (Ekspresyonizm), Pablo Picasso ve Georges Braque (Kübizm), Carlo Carra (Fütürizm), Kurt Schwitters, Raoul Hausmann (Dadaizm), Rene Magritte (Sürrealizm), Jasper Johns (Neo-Dada ve Pop Art), Roy Lichtenstein (Pop
Art), Stuart Davis (Soyut Sanat) örnek gösterilebilir.Buna göre “E” seçeneği doğru cevaptır.
Duvara ve tek kopya olarak çizilmesi, bazı tarzlarda kaligrafinin daha baskın olması ……tipografiden ayırır.
Yukarıdaki ifadede boşluk bırakılan yere ne gelmelidir?
- A-) Şablon
- Cevap B-) Grafiti
- C-) Karton
- D-) Hat sanatı
- E-) Stencil
Açıklama: Grafiti gelmelidir.
Ekslibris ile ilgili aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?
- Cevap A-) Ekslibrisler, 15-16. yüzyıldan itibaren kitapların kime ait olduğunu gösteren bir kimlik kazanmıştır.
- B-) Ekslibris, sözcük olarak “kitaplık“, “kütüphane” anlamına gelir.
- C-) 20.yüzyıldan sonra ekslibrisler kitapların çalınmasını önlemeye yönelik bir tedbir olarak kullanılmıştır.
- D-) Ekslibris içinde yazı 3 farklı konumdadır.
- E-) Ekslibris üretiminde sanatçılar sadece ağaç baskı tekniğini kullanmaktadır.
Açıklama: Sözcük olarak “…’nın kitaplığından”, “…’nın kütüphanesine ait” anlamına gelir. Ekslibrisler, 15-16. yüzyıldan itibaren kitapların kime ait olduğunu gösteren bir kimlik kazanmıştır. Ekslibrisler öncelikli olarak kitapların çalınmasını önlemeye yönelik bir tedbir olarak kullanılmıştır. Exlibris üretiminde geçmişten günümüze yüksek görüntü kalitesi elde edilebilecek ağaç, baskı, gravür, serigrafi, taş baskı gibi tüm geleneksel baskı teknikleri kullanılırken günümüzde bu tekniklerin yanı sıra bilgisayar teknolojisi de sanatçılar tarafından tercih edilmektedir.
Exlibris içinde yazı iki farklı konumdadır: Ya resmin içinde resimle birlikte yer alır ya da sadece tipografik ve kaligrafik ögelerin görsel bir biçime dönüşmesiyle oluşur. Doğru cevap “A” seçeneğidir.
Enstalasyonda tipografiyi etkili biçimde kullanan Amerikalı kavramsal sanatçı ve tasarımcı aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Barbara Kruger
- B-) Emile Nolde
- C-) Jackson Pollock
- D-) Marcel Duchamp
- E-) Max Ernst
Açıklama: Amerikalı kavramsal sanatçı ve tasarımcı Barbara Kruger, enstalasyonda tipografiyi etkili biçimde kullanan bir sanatçı ve tasarımcıdır.
I.Yazının kaligrafi ve harfleme formları sanata tipografiden uzaktır.
II.Tipografinin başlangıç noktası sayılan tipo baskı da bir yüksek baskı tekniğidir.
III. Çağdaş resim sanatında da yazının kaligrafi, harfleme ve tipografi gibi çeşitli formları sanatçılar tarafından resim içerisinde kullanılmıştır.
Sanatta tipografiye yönelik verilen yukarıdaki ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?
- A-) I ve II
- B-) Yalnızca II
- C-) I ve III
- Cevap D-) II ve III
- E-) Yalnızca III
Açıklama: II ve III doğrudur.
Klavye sanatları olarak da bilinen uygulamayı aşağıdakilerden hangisi tanımlar?
- A-) Tipografik dizgi yöntemiyle elde edilen, bilgisayar ve internetin yaygınlık kazanmasıyla hayata geçmesidir.
- Cevap B-) Daktilo tuşlarıyla oluşturulmuş resimlerdir.
- C-) Yazının metin özelliğini bozmadan gerçekleştirilen uygulamalara verilen isimdir.
- D-) Animasyonlardır.
- E-) Yazının resim özelliğini tamamen yitirip semantik bir anlam taşımayan işaretlerden oluşan harflerle var edilmesidir.
Açıklama: Daktilo tuşlarıyla oluşturulmuş resimlerdir.
Sanat ve tasarımda kullanılan görsel algıyı bakış açısına göre değiştirerek illüzyon yaratan tekniğe ne ad verilir?
- A-) Tipo baskı
- Cevap B-) Anamorfoz
- C-) Hurufat
- D-) Ekslibris
- E-) Tipografi
Açıklama: Anamorfoz, görsel sanatlar ve tasarımda kullanılan görsel algıyı bakış açısına göre değiştirerek illüzyon yaratan bir tekniktir
Sanatın içerdiği bilim alanlarına ait aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır?
- A-) Sanat psikolojisi sanatçı ve onu izleyenin psikolojisini dikkate alır.
- Cevap B-) Sanat tarihi sanatı, içinde bulunduğu toplumsal yapı ile birlikte değerlendirir.
- C-) Sanat felsefesi ontoloji açısından sanata bakar.
- D-) Sanat felsefesi insan ve insana ait değerler açısından sanata bakar.
- E-) Sanat tarihi tarihsel süreç içerisinde sanata bakar ve eski dönemler için arkeolojiden destek alır.
Açıklama: Günümüzde sanatı bilimsel olarak ele alıp inceleyen sanat tarihi yanında sanat felsefesi, estetik, sanat psikolojisi, sanat sosyolojisi gibi sanat bilim
alanları vardır. Bu sanat bilim alanları kendi uğraşları çerçevesinde, sanatın içinde barındırdığı kavramlardan biri ya da diğerini ön plana alarak sanata yaklaşır ve bu doğrultuda tanımlar yaparlar. Sanat tarihi tarihsel süreç içerisinde sanata bakar ve eski dönemler için arkeolojiden destek alır. Estetik, güzeli sorgularken; sanat felsefesi insan ve insana ait değerler ve ontoloji açısından sanata bakar. Sanat psikolojisi sanatçı ve onu izleyenin psikolojisini dikkate alırken, sanat sosyolojisi sanatı, içinde bulunduğu toplumsal yapı ile birlikte değerlendirir. Buna göre “B” seçeneği doğru cevaptır.
Tasarım ve sanat kaygısının eşit ağırlıkta olduğu grafik ürünlere ne ad verilir?
- A-) Hat
- B-) Resim
- Cevap C-) Afiş
- D-) Kaligrafi
- E-) Grafiti
Açıklama: Tasarım ve sanat kaygısının eşit ağırlıkta olduğu grafik ürünlere afiş denir.
Tipo baskı ile ilgili aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?
- A-) 20. yüzyıldan sonra tipo baskı tamamen terkedilmiş bir yöntem olmuştur.
- B-) Taşbaskı yöntemi tipo baskı çalışmalarına ivme kazandırmıştır.
- C-) 16. yüzyılın sonlarında Gutenberg tarafından icat edilmiştir.
- D-) Günümüzde sanatçılar bu tekniği atölyelerinde kullanmamaktadır.
- Cevap E-) Tipografinin başlangıç noktası sayılan tipo baskı bir yüksek baskı tekniğidir.
Açıklama: Tipografinin başlangıç noktası sayılan tipo baskı da bir yüksek baskı tekniğidir. Tipo baskı yüzyıllar boyunca, tek kitap çoğaltım yöntemi olarak basım endüstrisine hizmet etmiş, günümüzde tipo baskının yerini yeni teknolojilere bırakmasıyla sanatçı atölyelerinde kendine yer bulmaya başlamıştır.
15. yüzyıl ortalarında Gutenberg tarafından icat edilen tipo baskı, kısa sürede bütün Avrupa ülkelerine yayılmış, geliştirilerek kullanılmış, yüzyıllarca
temel baskı ve çoğaltım yöntemi olarak insanlığın hizmetinde olmuştur. Tarihsel süreçte taşbaskının gelişmesi, soğuk dizgi yöntemleri gibi tipo baskının güç kaybetmesine neden olan gelişmeler olsa da ofset baskının ardından 20. yüzyılın sonlarına doğru, dijital dizgi ve baskı yöntemlerinin sektöre tamamen egemen olmasıyla tipo baskı makineleri terk edilmiştir. “Endüstriyel alandan çekilen tipo baskı yine 20. yüzyılın sonlarından itibaren, kültürel anlamda yaratıcı bir dönüşüm geçirmektedir. Ticari anlamda kullanımdan kalkmasının ardından tipo baskı artan bir hızla küçük atölyelerde, hobi amaçlı ya da ticari çalışmalar yapan bireyler arasında, bazı sanatçı ortamlarında ve üniversitelerde gözle görülür bir yeniden canlanma yaşamaktadır”. “E” seçeneği doğru cevaptır.
Tipo baskı yöntemini sanatsal alanda kullanan en önemli isim aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Alan Kitching
- B-) Ambrogio Lorenzetti
- C-) Stephane Mallerme
- D-) Guillaume Apollinaire
- E-) Georges Braque
Açıklama: Alan Kitching tipo baskı yöntemini sanatsal alanda kullanan en önemli isimdir.
Tipografi ile çalışırken etkili bir ürün ortaya koymak için aşağıdaki önerilerden hangisini dikkate almalıyız?
- A-) Tuhaf düzenlemeler uygulayabiliriz.
- B-) İstediğimiz yazı karakterini kullanabiliriz.
- Cevap C-) Tamamı büyük harfle oluşturulan satırları dikkatli kullanmalıyız.
- D-) Harf espaslarına dikkat etmeye gerek yoktur.
- E-) Aynı sayfada sadece bir yazı karakteri kullan.
Açıklama: Conover’e (1985) göre, tipografi ile çalışırken etkili bir ürün ortaya koymak için denemeler, araştırmalar ve testlerle ispatlanmış, şu on öneriye uymak gerekir:
1. Doğru yazı karakteri kullan,
2. Tipografiyi uygun ölçüde diz,
3. Harf, kelime ve satır espaslarına dikkat et,
4. Sayfa kenar boşlukları ve sınırlarını göz önünde bulundur,
5. Doğru yazı ölçüsünü seç,
6. Kullandığın yazı karakterlerini dikkatli karıştır,
7. Tamamı büyük harfle oluşturulan satırları dikkatli kullan,
8. Düzenlemede sıkıcı olma,
9. Tuhaf düzenlemelerden kaçın,
10. Metin yazılarını kontrol etmeyi unutma (Conover, 1985, s. 66). Buna göre “C” seçeneği doğru cevaptır.
Tipografide bir harfin diğerinden ayırt edilebilmesini sağlayan özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Okunurluk
- B-) Yaratıcılık
- C-) Nesnellik
- D-) Özgürlük
- E-) İletişim
Açıklama: Okunurluk, yazı karakteri tasarımına özgü fiziksel özelliklerle bir harfin diğerinden ayırt edilebilmesi.
Tipografik elemanlar ve onların tasarımının, okuyucunun verilen tipografik bilgiyi anlama ve algılama becerisini etkileyen özellikleri aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Okuturluk
- B-) Etkililik
- C-) Uyarlanabilirlik
- D-) Sürdürülebilirlik
- E-) Algılanırlık
Açıklama: Okuturluk (readability): Tipografik elemanlar ve onların tasarımının, okuyucunun verilen tipografik bilgiyi anlama ve algılama becerisini etkileyen özellikleri. Okuturluk, doğru yazı karakteri kullanmanın yanında, uygun ölçü, doğru espas, sayfa boşlukları, satır uzunluğu, majüskül ya da miniskül kullanımı, zemin ve tipografinin rengi gibi pek çok etkenin birleşimidir.
Tipografiyi insan figürüyle birleştirdiği heykelleri dikkat çeken İspanyol heykeltraş aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Jaume Plensa
- B-) Trajan
- C-) Anton Parsons
- D-) Henry Moore
- E-) Umberto Boccioni
Açıklama: 1955 yılında Barselona’da doğan ve güzel sanatlar eğitimi alan İspanyol heykeltıraş Jaume Plensa ulusal ve uluslararası pek çok ödülün sahibidir ve eserleri Almanya, İspanya, Fransa, İngiltere, Kore, Japonya, Kanada, ABD gibi dünyanın birçok ülkesinin şehirlerinde kamusal alanlarda ve önemli müzelerde sergilenmektedir. Sanatçının, tipografiyi insan figürüyle birleştirdiği heykelleri dikkat çekicidir.
Tipografiyi insan figürüyle birleştirdiği heykelleri ile dikkat çeken sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Albrecht Dürer
- B-) Jasper Johns
- Cevap C-) Jaume Plensa
- D-) Joan Miro
- E-) Jeanne Opgenhaffen
Açıklama: Tipografiyi insan figürüyle birleştirdiği heykelleri ile dikkat çeken sanatçı Jaume Plensa’ dır.
Yazı karakteri tasarımına özgü fiziksel özelliklerle bir harfin diğerinden ayırt edilebilmesine ne ad verilir?
- A-) Web tasarım
- B-) Okuturluk
- C-) Tipo baskı
- Cevap D-) Okunurluk
- E-) Dizgi
Açıklama: Yazı karakteri tasarımına özgü fiziksel özelliklerle bir harfin diğerinden ayırt edilebilmesine Okunurluk denir.
Yazı karakteri tasarımına özgü fiziksel özelliklerle bir harfin diğerinden ayırt edilebilmesi özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Okunurluk
- B-) Okuturluk
- C-) Hizalama
- D-) Punto
- E-) Font
Açıklama: Okunurluk (legibility): Yazı karakteri tasarımına özgü fiziksel özelliklerle bir harfin diğerinden ayırt edilebilmesi. Okunurluk özellikleri; x-yüksekliği, karakter biçimi, kapalı alan büyüklüğü, çizgi kontrastı, tırnaklar ve çizgi ağırlığı gibi özellikleri içerir (Ambrose ve Harris, 2010: 186).
Yazı/metin kolajlarda görsel bir imge olarak aşağıdaki akımlardan hangisinde ortaya çıkmıştır?
- Cevap A-) Kübist
- B-) Sembolist
- C-) Empresyonist
- D-) Ekspresyonist
- E-) Suprematist
Açıklama: Şekilli dizeler olarak tanımlanabilecek kaligramların, plastik sanatlar içinde yazının görsel bir eleman
olarak kullanımının ve yaygınlaşmasının önünü açtığı söylenebilir. Yazı/metin Kübist ve Dadaist
kolajlarda görsel bir imge olarak karşımıza çıkarken, Sürrealist çalışmalarda dil ve imge arasındaki
ilişkiyi yıkmıştır. Yirminci yüzyılın ikinci yarısında ise kavramsal çalışmalarda, yazı ve metnin sanatsal
temsilin yerini aldığı görülür. Günümüz sanatında, yazı hem görsel bir imge, hem de dilsel bir ifade aracı olarak karşımıza çıkmaya devam etmektedir”
Yazının metin özelliğini bozmadan gerçekleştirilen uygulamalara ne ad verilir?
- A-) Line-draw art
- B-) Html art
- C-) Computer art
- Cevap D-) Text art
- E-) ANSI art
Açıklama: Text art, adından da anlaşılabileceği gibi yazının metin özelliğini bozmadan gerçekleştirilen uygulamalara verilen isimdir.
Üç boyutlu hurufatlar sanatın hangi alanı ile tipografiyi birlikte kullanmaktadır?
- A-) Tipo baskı
- B-) Resim
- C-) Seramik
- Cevap D-) Heykel
- E-) Enstalasyon sanatı
Açıklama: Tipografi ve heykel buluşması ise baskının doğuşuyla beraberdir. Henüz tipo baskıya geçilmeden önce ahşap kalıplarla harflerin oluşturulması ve
soğuk dizgi döneminde harflerin metal üzerine işlenerek hurufat oluşturulması minik heykelciklerin yapımına benzer. Üç boyutlu hurufatlar yüzyıllar
boyunca bir araya getirilip, iki boyutlu yüzeylere basılarak insanlığın bilgi birikimini oluştururken, heykeller sanat alanında başka bir boyutta insanoğlunun güzellik arayışını gözler önüne serer.
İnorganik malzemelerin oluşturduğu bileşimlerin, çeşitli yöntemlerle şekil verilip kurutulduktan sonra sırlı ya da sırsız olarak sertleşip dayanıklılık kazanıncaya kadar pişirilmesi bilimi, teknolojisi ve aynı zamanda sanatına … .denir.
Yukarıdaki ifadede boşluk bırakılan yere ne gelmelidir?
- A-) Tipografi
- Cevap B-) Seramik
- C-) Baskı resim
- D-) Hat sanatı
- E-) Tipo baskı
Açıklama: Seramik gelmelidir.
“Too Much Night, Again” yani “Yine, Çok Fazla Gece” adlı iplik enstalasyonu çalışmasını kendi uykusuzluk deneyimlerinden yola çıkarak tasarlamış olan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Pae White
- B-) Mary White
- C-) Jeanne Opgenhaffen
- D-) Eric Gill
- E-) Jaume Plensa
Açıklama: Enstalasyonda da tipografiyi farklı yollar ve malzemelerle kullanan sanatçılar vardır. Los Angeles merkezli sanatçı Pae White, çeşitli teknikler ve ortamlardan yararlanarak mekâna özgü enstalasyonlarla sanat, zanaat ve mimariyi birleştiren tasarımlar yapan bir sanatçıdır. “Too Much Night, Again” yani “Yine, Çok Fazla Gece” adlı çalışması, Pae White’ın kendi uykusuzluk deneyimlerinden yola çıkarak tasarlanmış, bir iplik enstalasyonudur.

Ünite 5

“Bu tür, farklı kaynaklarda Antik yazılar ve Hümanistik yazılar isimleriyle de yer alır. Bazı araştırmacılar bu türün alt grupları olan Klasik, Geçiş Dönemi ve Modern olmak üzere ayrı türler olarak ele alırlar.” Cümlesinde hangi yazı karakterinden bahsedilmektedir?
- Cevap A-) Roman
- B-) Gotik
- C-) Text Letter
- D-) Blackletter
- E-) Old English
Açıklama: Bu tür, farklı kaynaklarda Antik yazılar ve Hümanistik yazılar isimleriyle de yer alır. Bazı araştırmacılar Roman türünün alt grupları olan Klasik, Geçiş Dönemi ve Modern Romanları ayrı türler olarak ele alırlar. Modern Romanlar diğerlerinden açıkça ayrılsa da Klasik ve Geçiş Dönemi Romanları ancak eğitimli gözler ayırt edebilir.
“Modern grafik tasarımda manşetler, reklam ve afiş başlıkları için kullanılır. Metin için tek ve çift ağırlıklı olanları özenle seçilerek kullanılabilir. Yine de uzun metinler için önerilmez.” Cümlede hangi yazı karakterinden bahsedilmektedir?
- A-) Roman
- Cevap B-) Kare Serifliler
- C-) Gotik
- D-) Old Style Roman
- E-) Transitional Roman
Açıklama: Kare Serifliler modern grafik tasarımda manşetler, reklam ve afiş başlıkları için kullanılır. Metin için tek ve çift ağırlıklı olanları özenle seçilerek kullanılabilir. Yine de uzun metinler için önerilmez. Tasarım aşamasında, tek ağırlıklılar için Sans Serif, çift ağırlıklılar için Roman karakterler incelenebilir.
Yazı karakteri tasarlarken eskiz aşamasında tüm harfleri çizmek gerekmez, kurgulanan sistemin birkaç harf üzerinde denenmesiyle devam kararı alınabilir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi Yakovleva’ nın “kontrol karakterleri” olarak isimlendirdiği harflerden biri değildir?
- Cevap A-) R
- B-) H
- C-) N
- D-) O
- E-) Y
Açıklama: Kaligrafide, mürekkep tonlamaları yazıyı daha güzel gösterebilir fakat bu güzellikler font versiyonuna aktarılamayacağından, ön çalışmalar yanıltıcı olabilir. Bu aşamada tüm harfleri çizmek gerekmez, kurgulanan sistemin birkaç harf üzerinde denenmesiyle devam kararı alınabilir. Yakovleva (2021) bu birkaç harfi “kontrol karakterleri” olarak isimlendirir ve “H”, “n”, “o” ve “y” olarak sıralar.
Aşağıdakilerden hangisi Font (karakter seti)’u oluşturan elemanlardan biri değildir?
- A-) Majüskül ve miniskül alfabeler
- B-) Rakamlar
- C-) Noktalama işaretleri
- D-) Üst ve alt karakterler
- Cevap E-) Serif
Açıklama: Font (karakter seti), majüskül ve miniskül alfabeler, rakamlar, noktalama işaretleri, bütün semboller, bileşik harfler, üst ve alt karakterler, küçük majüsküller ve aksanlı harflerden oluşan bir settir.
Serif
Aşağıdakilerden hangisi Türkçe kaynaklarda İngilizce “typeface” teriminin karşılığı olarak karşımıza çıkmaz?
- A-) Yazı biçimi
- B-) Yazı tipi
- C-) Yazı karakteri
- Cevap D-) Yazı türü
- E-) Yazı yüzü
Açıklama: Yazı karakteri terimi alfabenin özgün bir tasarımını tanımlamak için kullanılır. İngilizce “typeface” terimi için Türkçe kaynaklarda yazı karakteri yanında; yazı tipi, yazı biçimi, yazı yüzü, karşılıkları da kullanılmaktadır.
Yazı türü
Aşağıdakilerden hangisi bir yazı karakteri ailesini tanımlayan özelliklerden biri değildir?
- A-) Stil
- B-) Genişlik
- Cevap C-) Renk
- D-) Ağırlık
- E-) Kalınlık
Açıklama: Özgün bir yazı karakterinin stil, ağırlık, genişlik ve bunların birbiri ile kombinasyonlarıyla elde edilen tüm çeşitlemeleri bir aileyi meydana getirir. Bir aile içerisinde yazı karakterinin sadece normal versiyonu olabileceği gibi; ince, kalın, eğik, dar, geniş gibi çok fazla çeşitlendirme yer alabilir.
Aşağıdakilerden hangisi eskiz geliştirme aşamasında yapılması gereken görevlerden biridir?
- A-) Eski yazılara ait harf örneklerinin incelenmesi
- Cevap B-) Harf tasarımlarının kontrol harfleri üzerinde denenmesi
- C-) Harfin karakteristik özelliklerine son şeklinin verilmesi
- D-) Minisküller, majüsküller ve noktalama işaretlerinin oluşturulması
- E-) Harfin pazarlanması, reklamının yapılması ve dağıtılması
Açıklama: Bu aşamada tüm harfleri çizmek gerekmez, kurgulanan sistemin birkaç harf üzerinde denenmesiyle devam kararı alınabilir. Yakovleva (2021) bu birkaç harfi “kontrol karakterleri” olarak isimlendirir
ve “H”, “n”, “o” ve “y” olarak sıralar.
Aşağıdakilerden hangisi harfi oluşturan tüm çizgilerin genel adıdır?
- Cevap A-) Hat
- B-) Göz
- C-) Sap
- D-) Topuk
- E-) Kiriş
Açıklama: Hat (stroke): Harfi oluşturan tüm çizgilerin genel adıdır. Hatlar, harfte bulundukları yere ve büyüklüğüne göre ayrıca isimlendirilir. Sap, göbek, kuyruk, kol, bacak ve serifler de harfi oluşturan hatlardandır.
Aşağıdakilerden hangisi harflerin dikey ana hatlarını tanımlamak için kullanılır?
- Cevap A-) Sap
- B-) Kiriş
- C-) Gaga
- D-) Hat
- E-) Omurga
Açıklama: Sap (stem): Sap terimi genel olarak harflerin dikey ana hatlarını tanımlamak için kullanılır. Bu terim
üzerinde fikir birliği yoktur. Bazı kaynaklarda minisküllerin alt uzantıları da “sap” olarak nitelendirilir.
Aşağıdakilerden hangisi harfte uçları boşlukta olmayan yatay hatları tanımlamak için kullanılır?
- Cevap A-) Kiriş
- B-) Sap
- C-) Gaga
- D-) Omuz
- E-) Kanca
Açıklama: Kiriş (bar): Uçları boşlukta olmayan yatay hatları tanımlamak için kullanılır. Kiriş, iki dikey ya da diyagonal hattı birleştirebileceği gibi, “e” harfinde olduğu gibi eğri bir hat içinde de yer alabilir.
Aşağıdakilerden hangisi majüskül ve miniskül “s”nin ana eğri hattını adlandırmak için kullanılır?
- Cevap A-) Omurga
- B-) Göz
- C-) Sap
- D-) Topuk
- E-) Kiriş
Açıklama: Omurga (spine): Majüskül ve miniskül “s”nin ana eğri hattı omurga olarak adlandırılır
Aşağıdakilerden hangisi miniskül “g”nin üst parçasından dışarıya doğru uzanan küçük hatta verilen isimdir?
- Cevap A-) Kulak
- B-) Font
- C-) Punto
- D-) Leading
- E-) Allignment
Açıklama: Kulak (ear): Miniskül “g”nin üst parçasından dışarıya doğru uzanan küçük hatta verilen isimdir. ‘İlmikli g’ (bowl and loop g) olarak adlandırılan harfte bulunur. Bazı kaynaklarda “r” ve “f” harflerinin üst uç noktalarının da kulak olarak adlandırıldığına rastlanmaktadır. Kulaklar, yazı karakterinin yapısına göre düz, top ya da damla şeklinde olabilir.
Aşağıdakilerden hangisi tür dışı yazı karakterlerinden biri değildir?
- A-) Miscellaneous
- B-) Novelty
- C-) Specialty
- D-) Artistic
- Cevap E-) Gotik
Açıklama: Tür dışı yazı karakterleri, türlerden birinde yer almayan tüm yazı karakterlerinin dâhil edildiği bir gruptur. Bu grup çeşitli kaynaklarda, Miscellaneous, Novelty, Specialty, Artistic, Period, Fancy ve Ornamental gibi isimlerle karşımıza çıkar.
Gotik
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri yazı karakterlerinde, seriflerine göre sınıflandırmada alt grup olarak incelenir?
I) Serifsiz olanlar,
II) kavisli serifliler (curved serif, braketed serif)
III) kare serifliler (slab serif, square serif)
IV) düz serifliler (straight serif, flat serif)
- A-) I ve II
- B-) II ve III
- Cevap C-) Hepsi
- D-) I, II ve III
- E-) II ve IV
Açıklama: Seriflerine göre sınıflandırma yaygın olarak kullanılır. Yazı karakterleri, seriflerine göre genellikle dört alt grup olarak incelenir: Serifsiz olanlar, kavisli serifliler (curved serif, braketed serif), kare serifliler (slab serif, square serif) ve düz serifliler (straight serif, flat serif) (Görsel 5.26). Sadece serif yapısına göre yapılan bu sınıflandırma üzerinde birlik sağlanmamıştır. Yazı karakterlerini, serifli olanlar ve olmayanlar olarak iki gruba ayıranlar olduğu gibi, bu dört kategoriyi alt kategorilere ayırıp çok daha detaylı sınıflandırmalar da yapılır. Seriflerine göre sınıflandırma, yazı karakterlerinin tanınması ve tanımlanması açısından yararlıdır ama yeterli değildir. Tanımlama sadece serif yapısı üzerinden olduğu için başta el yazısı benzerleri olmak üzere, pek çok yazı karakteri tasarımını kapsam dışı bırakır.
Hepsi
Aşağıdakilerden hangisi yazı karakteri tasarımı sürecinde tasarım sonrası yapılan işlerden biridir?
- A-) Harflerin eskizlerini çizmek
- B-) Eskizleri olgunlaştırmak
- C-) Harf üretmek
- Cevap D-) Harflerin reklamını yapmak
- E-) Kontrol karakterleriyle çalışmak
Açıklama: Halley (1998: 11) asıl işin tasarım tamamlandıktan sonra başladığını söyler: Bir yazı karakterinin finansal açıdan başarılı olması için paketlenmesi, pazarlanması, reklamının yapılması, dağıtılması
ve teknik destek sağlanması gerekir
Bir dilin alfabesi içindeki tüm harfleri içeren anlamlı cümlelere verilen genel ad nedir?
- Cevap A-) Pangram
- B-) Tangram
- C-) Monogram
- D-) Rayogram
- E-) Sistogram
Açıklama: Pangram, bir dilin alfabesi içindeki tüm harfleri içeren anlamlı cümlelere verilen genel addır.
Bir metindeki yazı karakterlerini oluşturan harflerin aşağıdaki özelliklerinden hangisi metinin okunurluğunu sağlamaktadır?
- A-) Yüksekliği
- B-) Genişliği
- C-) Ağırlığı
- Cevap D-) Tasarımı
- E-) Sayısı
Açıklama: Okunurluk, genel olarak yazıyı oluşturan harflerin anatomik yapıları gereği birbirlerinden ve zeminden kolayca seçilebilmesi, dolayısıyla kolay ve rahat okunmasıyla ilgilidir. Okunurluğu sağlayan yazı karakterini oluşturan harflerin tasarımıdır.
Bir yazı karakteri ailesininde harflerin yükseklikleriyle bağlantılı hat kalınlıklarına ne ad verilir?
- A-) Punto ölçüsü
- Cevap B-) Ağırlık
- C-) Stil
- D-) Genişlik
- E-) Kalınlık
Açıklama: Harflerin yükseklikleriyle bağlantılı hat kalınlıkları “ağırlık” olarak isimlendirilir.
El yazması ya da basılı sayfalarda; bir kelimenin, bölümün veya paragrafın başında metnin geri kalanından daha büyük olarak yazılan ya da dizilen harf aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?
- Cevap A-) İnisiyal
- B-) Majüskül
- C-) Miniskül
- D-) Gotik
- E-) Roman
Açıklama: İnisiyal (İlk, büyük harf): El yazması ya da basılı sayfalarda; bir kelimenin, bölümün
veya paragrafın başında metnin geri kalanından daha büyük olarak yazılan ya da
dizilen harftir.
El yazması ya da basılı sayfalarda; bir kelimenin, bölümün veya paragrafın başında metnin geri kalanından daha büyük olarak yazılan ya da dizilen harfe ne ad verilir?
- Cevap A-) İnisiyal
- B-) Majüskül
- C-) Miniskül
- D-) Font
- E-) Ligature
Açıklama: İnisiyal (İlk, büyük harf): El yazması ya da basılı sayfalarda; bir kelimenin, bölümün veya paragrafın başında metnin geri kalanından daha büyük olarak yazılan ya da dizilen harftir.
El yazısı karakterlerinin bir alt grubudur ve ilk yazı karakterleri olma unvanını taşıyan yazılardan oluşmaktadır. Bu özellikler aşağıdaki yazı karakter türlerinden hangisine aittir?
- Cevap A-) Gothic
- B-) Old style Roman
- C-) Modern Roman
- D-) Egyptian
- E-) Square Serif
Açıklama: Gotik el yazısından baskıya adapte edilen ve ilk yazı karakterleri olma unvanına sahip olan yazılardan oluşur. Bu tür, farklı kaynaklarda “Gothic”, “Text Letter”, “Blackletter”, “Text or Blackletter”,
“Fraktur”, “Broken Letters” ve “Old English” isimlerinden biriyle karşımıza çıkabilir.
El yazısından baskıya uyarlanan ilk yazı karakterleri aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Romanlar
- Cevap B-) Gotikler
- C-) Kare Serifliler
- D-) El Yazısı Benzerleri
- E-) Sans Serifler
Açıklama: Gotikler, el yazısından baskıya uyarlanan ilk yazı karakterleri olduğundan, grafik tasarımda özel bir yere sahiptirler.
H harfindeki iki dikey çubuğu birleştiren ortadaki çizginin adı nedir?
- A-) Bacak
- B-) Kulak
- C-) Gaga
- Cevap D-) Kiriş
- E-) Sap
Açıklama: Uçları boşlukta olmayan yatay hatları tanımlamak için kullanılır. Kiriş, iki dikey ya da diyagonal hattı birleştirebileceği gibi, “e” harfinde olduğu gibi eğri bir hat içinde de yer alabilir.
Haley, yeni harf formu arayışındaki tasarımcılara kaynak olabilecek dört alanı vurgulamaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu maddelerden biri değildir?
- A-) Tasarımcı, tipografi tarihini araştırarak henüz keşfedilmemiş kaynaklarına ulaşabilir. Eski yazılara ait harf örneklerini günümüz ihtiyaçlarına göre yeniden yorumlayabilir.
- B-) Yeni teknolojiler tipografik tasarımın sınırlarını genişletip, yeni imkanlar yaratabilir.
- Cevap C-) Eski yazılara ait harf örneklerini günümüz ihtiyaçlarına göre yeniden yorumlanması uygun olmaz.
- D-) Tarihi sınıflandırmalardaki yazı türleri ve tasarım süreçleri sorgulanarak bu türler arası melez harf biçimleri yaratma çabasına girilebilir.
- E-) Latin alfabesi dışındaki diller için yazı karakteri tasarlamak tipografik ufku genişletecektir.
Açıklama: Haley, yeni harf formu arayışındaki tasarımcılara kaynak olabilecek dört alanı işaret eder:
1. Tasarımcı, tipografi tarihini araştırarak henüz keşfedilmemiş kaynaklarına ulaşabilir. Eski yazılara ait harf örneklerini günümüz ihtiyaçlarına göre yeniden yorumlayabilir.
2. Yeni teknolojiler tipografik tasarımın sınırlarını genişletip, yeni imkanlar yaratabilir.
3. Tarihi sınıflandırmalardaki yazı türleri ve tasarım süreçleri sorgulanarak bu türler arası melez harf biçimleri yaratma çabasına girilebilir.
4. Latin alfabesi dışındaki diller için yazı karakteri tasarlamak tipografik ufku genişletecektir (Haley vd. 2012: 51).
Eski yazılara ait harf örneklerini günümüz ihtiyaçlarına göre yeniden yorumlanması uygun olmaz.
Harfi oluşturan ana hatları genellikle dik olarak kesen küçük hatlar aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Vurgu
- B-) Aksan
- Cevap C-) Serif
- D-) Taban çizgisi
- E-) Majüskül
Açıklama: Serifler, harfi oluşturan ana hatları genellikle dik olarak kesen küçük hatlardır.
Harfi oluşturan ana hatları genellikle dik olarak kesen küçük hatlara ne denir?
- A-) Göbek
- B-) Majüskül
- Cevap C-) Serif
- D-) Vurgu
- E-) Uç nokta
Açıklama: Serif: Serifler, harfi oluşturan ana hatları genellikle dik olarak kesen küçük hatlardır. Farklı ölçü ve şekillerde olabilirler. Serifler şekillerine göre isimlendirilirler. En yaygın olanlar düz serif, kare serif ve destekli (kavisli) seriftir. Bu seriflerin her biri kendi içlerinde de çeşitlilik gösterebilir. Düz bir serife ağırlık eklenmesiyle kare serif elde edilir. Kare serifler de yatay bir dikdörtgen, tam kare, dikey dikdörtgen ve kavislendirilmiş kare serif şeklinde çeşitlilik gösterebilir
Harflerde içalanları kapatan yuvarlak hatlara ne denir?
- A-) Kol
- Cevap B-) Göbek
- C-) Kulak
- D-) Gövde
- E-) Bacak
Açıklama: Göbek ve İçalan (bowl, counter): Harflerde içalanları kapatan yuvarlak hatlara göbek denir. Göbek, harfin bir ana hattıyla birleşiyorsa kapalı içalan, birleşmiyorsa açık içalan oluşturur.
Harfleri tasarlarken; temel kılavuz çizgileri kullanılarak, tasarımın karakteristiğini belirleyecek detaylar üzerinde bolca yapılan denemelere ne denir?
- Cevap A-) Eskiz geliştirme
- B-) Harflerin üretimi
- C-) Harflerin pazarlanması
- D-) Harflerin reklamı
- E-) Tasarım fikri
Açıklama: Eskiz geliştirme aşamasında, temel kılavuz çizgileri kullanılarak, tasarımın karakteristiğini belirleyecek detaylar üzerinde bolca deneme yapmak önemlidir
Harflerin yükseklikleriyle bağlantılı hat kalınlıklarına ne ad verilir?
- Cevap A-) Ağırlık
- B-) Hizalama
- C-) Aralık
- D-) Genişlik
- E-) Uzunluk
Açıklama: Harflerin yükseklikleriyle bağlantılı hat kalınlıkları “ağırlık” olarak isimlendirilir. Ağırlıklar, bir yazı
karakteri ailesi içindeki farklı kalınlıklara sahip çeşitlemelerdir. Normal ağırlıkta bir harfin hat kalınlığı
yaklaşık olarak harf yüksekliğinin 1/7’si kadardır. Bu normal hat kalınlığı, inceltilip kalınlaştırılarak farklı ağırlıklar oluşturulur. Aile içinde oluşturulabilecek temel ağırlıklar ince (light), normal (medium, plain ya da regular) ve kalın (bold) çeşitlemeleridir (Görsel 5.5). Normal ve ince arasına yarı ince (book) ağırlığı eklenebilir ve özellikle metinler için uygun olan ve tercih edilen bir ağırlıktır. Normal ve kalın arasında da yarı kalın (demi, semibold) ağırlığı vardır. Ağırlıktaki çeşitlemeler çok ince (extra light) ve çok kalın (extra bold, ultra bold, ultra/extra black, heavy) ağırlıklarıyla çoğaltılabilir Tasarımcı, kompozisyonu hareketlendirmek, sözcük ya da sözcük grupları üzerinde vurgu yaratmak için farklı ağırlıkları kullanabilir
Harflerin yükseklikleriyle bağlantılı hat kalınlıklarına ne ad verilmektedir?
- Cevap A-) Ağırlık
- B-) Renk
- C-) Stil
- D-) Eğiklik
- E-) Genişlik
Açıklama: Harflerin yükseklikleriyle bağlantılı hat kalınlıkları “ağırlık” olarak isimlendirilir
Harflerin yükseklikleriyle bağlantılı hat kalınlıklarına ne denir?
- Cevap A-) Ağırlık
- B-) Eğik
- C-) İtalik
- D-) Düz
- E-) Cursive
Açıklama: Harflerin yükseklikleriyle bağlantılı hat kalınlıkları “ağırlık” olarak isimlendirilir. Ağırlıklar, bir yazı karakteri ailesi içindeki farklı kalınlıklara sahip çeşitlemelerdir. Normal ağırlıkta bir harfin hat kalınlığı yaklaşık olarak harf yüksekliğinin 1/7’si kadardır.
Kabaca belirlenen ana ölçüleri, keskinleştirip, defalarca test etme zamanı burasıdır. Yazı karakteri tasarım aşamalarından biri olan bu aşama aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Tasarım fikri
- B-) Eskiz geliştirme
- Cevap C-) Eskiz olgunlaştırma
- D-) Harflerin Üretimi
- E-) Tasarım sonrası
Açıklama: Eskiz Olgunlaştırma: Bu aşamada kâğıt üzerinde oluşturulan eskizlerden seçilmiş olanlar, dijital ortamda oluşturulmaya başlanabilir. Ne tarz bir tasarım üzerinde çalışılırsa çalışılsın, bir önceki aşamada kabaca belirlenen ana ölçüleri, keskinleştirip, defalarca test etme zamanı burasıdır. Bu aşamada alınacak kararlar, çalışmanın daha rahat ilerlemesini sağlayacaktır.
Metal dizgi döneminde belirli bir kalınlık ve punto ölçüsündeki yazı karakteri setini tanımlamada kullanılmakta iken, dijital teknoloji çağında herhangi bir yazı karakterini belirten genel bir tanıma dönüşen terim hangisidir?
- A-) Tipografi
- Cevap B-) Font
- C-) Yazı karakteri
- D-) Punto
- E-) Serif
Açıklama: “Font” terimi metal dizgi döneminde belirli bir kalınlık ve punto ölçüsündeki yazı karakteri setini tanımlamada kullanılıyordu. Ama bu terim dijital teknoloji çağında herhangi bir yazı karakterini belirten genel bir tanıma dönüşmüştür.
Normal ağırlıkta bir harfin hat kalınlığının, harf yüksekliğine oranı ne kadardır?
- Cevap A-) 1/7
- B-) 1/2
- C-) 1/17
- D-) 1/12
- E-) 1/4
Açıklama: Normal ağırlıkta bir harfin hat kalınlığı yaklaşık olarak harf yüksekliğinin 1/7’si kadardır.
Tarihsel olarak bakıldığında ticari olarak ilk popülerlik kazanan Sans Serif grubunun alt grubu olan ve aynı zamanda bazı aileleri basit ve kaba bir yapıya sahip olan yazı karakteri aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Grotesk Sans Serifler
- B-) Neo Grotesk Sans Serifler
- C-) Geometrik Sans Serifler
- D-) Hümanistik Sans Serifler
- E-) Kare Sans Serifler
Açıklama: Grotesk Sans Serifler; tarihsel olarak bakıldığında ticari olarak ilk popülerlik kazanan alt gruptur. Bazı aileler basit ve kaba bir yapıya sahip olsa da bu alt grup, Sans Serif türü içindeki kişilikli yazı karakterlerini barındırır: Trade Gothic, Alternate Gothic, News Gothic ve Franklin Gothic bu alt grupta yer alan tasarımlardır.
Tasarımcıların yazı karakterlerini sınıflandırıp tanımlamakta kullandığı kullanışlı yollar vardır. Aşağıdakilerden hangisi bu sınıflandırmalardan biri değildir?
- A-) Kullanım şekli
- B-) Kullanım yeri
- C-) Tarihsel süreç
- D-) Serif şekli
- Cevap E-) Arial
Açıklama: Tasarımcıların yazı karakterlerini sınıflandırıp tanımlamakta kullandığı kullanışlı yollar vardır. Bu sınıflandırmalar, kullanım şekli, kullanım yeri, tarihsel süreç, serif şekli, çizim stili, ağırlık, büyüklük, anatomi, boşluklama gibi pek çok farklı kıstas üzerine kuruludur.
Arial
Yazı karakteri tasarlamak isteyen kişilere aşağıdakilerden hangisi önerilmez?
- A-) Tipografi tarihini inceleyip, keşfedilmemiş kaynakları bulması
- Cevap B-) Latin alfabesini kullanan diller için yazı karakteri tasarlaması
- C-) Yeni teknolojileri kullanarak tipografi tasarımını zenginleştirmesi
- D-) Eski yazılardaki harf örneklerini günümüze uyarlaması
- E-) Tarihi sınıflandırmada yer alan türler arası melez harf yaratması
Açıklama: Haley, yeni harf formu arayışındaki tasarımcılara kaynak olabilecek dört alanı işaret eder:
1. Tasarımcı, tipografi tarihini araştırarak henüz keşfedilmemiş kaynaklarına ulaşabilir. Eski yazılara ait harf örneklerini günümüz ihtiyaçlarına göre yeniden yorumlayabilir.
2. Yeni teknolojiler tipografik tasarımın sınırlarını genişletip, yeni imkanlar yaratabilir.
3. Tarihi sınıflandırmalardaki yazı türleri ve tasarım süreçleri sorgulanarak bu türler arası melez harf biçimleri yaratma çabasına girilebilir.
4. Latin alfabesi dışındaki diller için yazı karakteri tasarlamak tipografik ufku genişletecektir
Yazı karakterlerinin seriflerine göre sıralanmasında tür ismi farklı kaynaklarda “Egyptian”,
ya da “Slab Serif” isimleriyle bilinen serif türü aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Kare serifliler
- B-) Gotik serifliler
- C-) Sans serif
- D-) Tür dışı serifliler
- E-) Düz serifliler
Açıklama: Yazı karakteri türlerinde üçüncüsü Kare Seriflilerdir. Tür ismini farklı kaynaklarda “Egyptian”, “Square
Serif” ya da “Slab Serif” isimleriyle görmek mümkündür.
dve R harfinde gördüğümüz iç alanları kaplayan yuvarlak hatlara ne ad verilmektedir?
- A-) Kulak
- B-) Sap
- C-) Kiriş
- D-) Serif
- Cevap E-) Göbek
Açıklama: Harflerde içalanları kapatan yuvarlak hatlara göbek denir.
Özgün bir tasarımı olan yazı karakterlerinin belli bir stil ve ölçüsündeki harfler, rakamlar, noktalama işaretleri ve sembollerini içeren özellikleri aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Font
- B-) Punto
- C-) Leading
- D-) Allignment
- E-) Majüskül
Açıklama: Font terimi, özgün bir tasarımı olan yazı karakterlerinin belli bir stil ve ölçüsündeki harfler, rakamlar, noktalama işaretleri ve sembollerini içeren setini tanımlamak için kullanılır.

Ünite 6

1965 yılında Total Design firmasından Amsterdam Schiphol havaalanı için bir “güzergâh sistemi” yapması istenmiştir. Yönlendirme tasarımı alanındaki ilk örneklerden birisi olan bu proje kim tarafından yönetilmiştir?
- A-) Peter Behrens
- B-) Otto Wagner
- C-) Paula Scher
- Cevap D-) Benno Wissing
- E-) Jules Cheret
Açıklama: 1965 yılında Total Design firmasından Amsterdam Schiphol havaalanı için bir “güzergâh sistemi” yapması istenmiştir. Benno Wissing tarafından yönetilen bu proje yönlendirme tasarımı alanındaki ilk örneklerden biridir.
Sorunun doğru yanıtı D seçeneğinde verilmiştir.
1989’da Antik Yunan’da halka açık mimari yapılarda kullanılan yazılardan yola çıkarak “Lithos” adlı yazı karakterini tasarlayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Barbara Kruger
- Cevap B-) Carol Twombly
- C-) Lance Wyman
- D-) Edward Johnston
- E-) Paula Scher
Açıklama: Roma Kapital Yazısı yıllar sonra 1989’da, Chapparal, Myriad gibi pek çok yazı karakterinin de tasarımcısı olan ABD’li Carol Twombly tarafından “Trajan” olarak adlandırılıp yeniden tasarlanarak, günümüz dijital formatına aktarmıştır. Twombly aynı yıl Antik Yunan’da halka açık mimari yapılarda kullanılan yazılardan yola çıkarak “Lithos” adlı yazı karakterini de tasarlamıştır.
Sorunun doğru yanıtı B seçeneğinde verilmiştir.
Uzun blok metinlerde okumayı kolaylaştırıcı küçük tırnakların olduğu yazı karakterlerine ne denir?
- Cevap A-) Serifli
- B-) Script
- C-) Gotik
- D-) Sans Serif
- E-) Monospace
Açıklama: Yazı karakterlerinin yapısal özelliklerinden biri olan serif aynı zamanda tırnak olarak da adlandırılır. Uzun blok metinlerde okumayı kolaylaştırıcı küçük tırnakların olduğu yazı karakterleri serifli (tırnaklı), omayanlar serifsiz (tırnaksız veya sans-serif ) olarak adlandırılır.
Anıtsal ve onursal tasarım çalışmalarının konu alındığı, daha çok kişi ve kurumlara ithafen inşa edilen tipografik yaklaşımları içeren çalışmalara ne denir?
- Cevap A-) Mimari Tipografi
- B-) Kayıtsal Tipografi
- C-) Sanatsal Tipografi
- D-) Normatif Tipografi
- E-) Ticari Tipografi
Açıklama: Mimari Tipografi: Anıtsal ve onursal tasarım çalışmalarının konu alındığı, daha çok kişi ve ku- rumlara ithafen inşa edilen tipografik yaklaşımları içeren çalışmalardır.
Aşağıda verilen yargılardan hangisi yanlıştır?
- A-) Yunanlılar, şehir planlama ve mimaride çoğu yapıda altın oran dikdörtgeni baz almışlardır.
- B-) Çevresel grafik tasarım, insan bedeninin hareketleri ve oranlarını hesaba aldığı gibi aynı zamanda mekâna dair unsurları da hesaba almalıdır.
- C-) Çevresel grafik tasarım, uygulama alanının genişliği ve çeşitliliğine karşın izleyicilerin karşısına çoğunlukla yönlendirme ve işaretleme tasarımı ile sergileme tasarımı örnekleriyle çıkmaktadır.
- D-) Mimari ve tipografinin birlikteliğine dair ilk izleri büyük liderlerin zafer kitabeleri, nesiller sonrasına aktarılmak istenen öğütler ve destanlar ile başlar.
- Cevap E-) Yüksek kontrastlı renklerle **minimum okunabilirlik sağlanmalıdır?**
Açıklama: Yüksek kontrastlı renklerle maksimum okunabilirlik sağlanmalıdır.
Aşağıda yer alan şıklardan hangisinde sezonluk mekan grafiklerine ve tipografik ögelere yer verilir ?
- A-) Okullar
- Cevap B-) Mağazalar
- C-) Anıtlar
- D-) Hastahaneler
- E-) Meydanlar
Açıklama: Mağazalar
Aşağıdaki akımlardan hangisi sanat ve tasarım hareketlerinin etkilerini hem tipografi hem mimari alanda göstermemiştir?
- A-) Arts and crafts
- B-) Art nouveau
- C-) Sesesyon
- D-) Modernizm
- Cevap E-) Rönesans
Açıklama: Rönesans
Aşağıdakilerden hangisi Birleşik Krallık’taki Network Rail şirketinin İstasyon Planlama ve Tasarım Kılavuzu’na göre istasyonlardaki yönlendirme sistemlerinin erişilebilir olması için gerekli kriterlerden biri değildir?
- Cevap A-) Farklı dilleri konuşan bireyler için tek dilli tabelalar kullanılmalıdır.
- B-) Bilgi; görsel, işitsel ve dokunsal olarak sunulmalıdır.
- C-) Yüksek kontrastlı renklerle optimum okunabilirlik sağlanmalıdır.
- D-) Çeşitli mesafelerden okunabilen yazı karakteri seçilmelidir.
- E-) Tabela konumlandırması yapılırken fiziksel engelli bireylerin okuma mesafeleri düşünülmelidir.
Açıklama: Farklı dilleri konuşan bireyler için çok dilli tabelalar kullanılmalıdır.
Aşağıdakilerden hangisi tipografik unsurların ve dolayısıyla mesajın nesiller sonrasına kalmasını hedefleyen mimari yapılardandır?
- A-) Mağaza
- B-) Okul
- C-) Hastane
- Cevap D-) Anıt
- E-) Sinema
Açıklama: Mağazalar sezonluk mekân grafiklerine ve tipografik ögelere sahipken, okul hastane gibi kurumlar kalıcı tasarımlar barındırırlar; öte yandan anıt gibi mimari yapılar ise tipografik unsurların ve dolayısıyla mesajın nesiller sonrasına kalmasını hedefleyen mimari yapılardır.
Sorunun doğru yanıtı D seçeneğinde verilmiştir.
Aşağıdakilerden hangisinin tasarımında altın orandan faydalanılmamıştır?
- A-) Akropolis
- Cevap B-) Casa Mila
- C-) Parthenon
- D-) Stonehenge
- E-) İpod
Açıklama: Yunanlılar, şehir planlama ve mimaride çoğu yapıda altın oran dikdörtgeni baz almışlardır. Atina’daki Akropolis’in mimarı Phidias (MÖ. 430430), Parthenon Tapınağının mimari Ictinus (MÖ. 400) altın orana çok önem vermiştir. İngiltere’de Stonehenge (MÖ 1500) yine bu oran baz alınarak yapılmıştır. Rönesans sanatçıları resim ve heykellerinde genel bir armoni ve denge yaratmak için kullanmıştır. İtalya’da Antonio Stradivari (1656-1737) aralarında ünlü Stradivarius kemanlarının da olduğu müzik enstrümanlarının yapımında, ABD’de Charles Eames’in 1946’da tasarladığı “LCW Chair” sandalyesine ve 2001’de Jonathan Ive’ın tasarladığı MP3 çalar iPod’a kadar pek çok endüstriyel tasarım da bu oranı kullanır.
Sorunun doğru yanıtı B seçeneğinde verilmiştir.
Benno Wissing tarafından yönetilen ve yönlendirme tasarımı alanındaki ilk örneklerden sayılan proje aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Sparking Reaction
- Cevap B-) Amsterdam Schiphol havaalanı için bir “güzergâh sistemi”
- C-) Londra Metrosu haritası
- D-) Meksika Olimpiyatları için kurumsal kimlik ve yönlendirme sistemleri tasarımı
- E-) “Hollywood” yazısı
Açıklama: Benno Wissing tarafından yönetilen Amsterdam Schiphol havaalanı için bir “güzergâh sistemi” projesi yönlendirme tasarımı alanındaki ilk örneklerden biridir.
Bir olayın ya da kimsenin anısını tarih boyu yaşatmak ereğiyle, gömüt taşı, anıt gibi şeyler üzerine kazılmış yazı, kitabeye ne ad verilir?
- Cevap A-) Yazıt
- B-) Tipografi
- C-) Mimari
- D-) Rölyef
- E-) Resimyazı
Açıklama: Yazıt: Bir olayın ya da kimsenin anısını tarih boyu yaşatmak ereğiyle, gömüt taşı, anıt gibi şeyler üzerine kazılmış yazı, kitabeye
Bir olayın ya da kimsenin anısını tarih boyunca yaşatmak ereğiyle, gömüt taşı, anıt gibi şeyler üzerine kazılmış yazıya ne ad verilir ?
- Cevap A-) Yazıt
- B-) resim yazı
- C-) Hiyeroglif
- D-) süpergrafik
- E-) yer imi
Açıklama: Yazıt
Cadde ve sokak tabelaları, numaralandırmalar, apartman isimlerinin yanı sıra yine kente ait kanalizasyon, telefon, elektrik su gibi altyapı sistemlerinin kayıt bilgilerini taşıyan tipografi ……..dir.
Yukarıdaki ifadede boşluk bırakılan yere ne gelmelidir?
- A-) Sanatsal Tipografi
- B-) Normatif Tipografi
- C-) Mimari Tipografi
- D-) Ticari Tipografi
- Cevap E-) Kayıtsal Tipografi
Açıklama: Kayıtsal Tipografi gelmelidir.
Casson Mann tasarım stüdyosuna ait sergi tasarımı aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Sparking Reaction
- B-) Sea Ranch
- C-) Die Zeit
- D-) Lithos
- E-) Trajan
Açıklama: Casson Mann tasarım stüdyosuna ait sergi tasarımının adı “Sparking Reaction” dır.
Coğrafi bilgi ile grafik dilin birleştiği en önemli örneklerden biri olan Londra Metrosu haritası ilk kez aşağıda verilen kişilerden hangisi tarafından tasarlanmıştır?
- Cevap A-) Harry Beck
- B-) Edward Johnston
- C-) Massimo Vignelli
- D-) 1. Charles Eames
- E-) Eero Saarinen
Açıklama: Harry Beck
Eskişehirin Han ilçesinde bulunan, taş üzerine yazı ve motifler işlenmiş anıtın adı nedir?
- Cevap A-) Yazılıkaya
- B-) Yazılı kanyon
- C-) Kayseri develi
- D-) Adam kayalar
- E-) Topada yazılı kayası
Açıklama: Eskişehirin Han ilçesinde bulunan, taş üzerine yazı ve motifler işlenmiş anıtın adı Yazılıkayadır
Haritacılık bilimindeki bilimsel tanımının dışında halk arasında bilinen, kabul edilmiş, simgeleşmiş yere ne ad verilir?
- A-) Kent
- Cevap B-) Nirengi noktası
- C-) Mekan
- D-) Odak nokta
- E-) Yer imi
Açıklama: Nirengi noktası denir.
I. Mekânın varlığı, mekânın amacı ve kimliği birbirinden bağımsızdır ve birbirinden ayrı tasarlanır.
II. Mimari yapıların estetik bütünlüğü ile doğru malzeme ve teknikleri kullanımı, kaliteli ve özenli işçilik ile birleştiğinde asırlar sonrasına kalan bir kültürel miras hâline gelmektedir.
III. Mimarlar ve tasarımcılar bu bireysel ve toplumsal gereksinimlere yönelik yaratıcı çözümler sunar.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
- A-) I ve III
- B-) I ve II
- C-) Yalnızca II
- Cevap D-) II ve III
- E-) Yalnızca I
Açıklama: II ve III doğrudur.
Kent ve tipografi söz konusu olduğunda akla gelen en klasik örneklerden biri olan, Los Angeles’taki Santa Monica tepelerinde bulunan, toplam 240 ton ağırlığında ve harflerin yüksekliği ise yaklaşık 14 metreye ulaştığı yazı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Universal
- B-) Broadway
- C-) Columbia
- D-) Warner Brothers
- Cevap E-) Hollywood
Açıklama: Kent ve tipografi söz konusu olduğunda yine akla gelen en klasik örneklerden biri, aynı zamanda malzeme ve boyutu algılamada önemli bir örnek, Los Angeles’ta bulunan “Hollywood” yazısıdır. Santa Monica tepelerinde bulunan bu şehir simgesi toplam 240 ton ağırlığındadır, harflerin yüksekliği ise yaklaşık 14 metredir. Bu dev tipografik şehir simgesinin yapımı da bir mimarlık ve mühendislik çalışmasını beraberinde getirmiştir.
Sorunun doğru yanıtı E seçeneğinde verilmiştir.
Kenti kaplayan tüm sanatsal içerikli yazılar, çıkartmalar, graffitiler, duvar yazıları ve tipografik heykeller ve enstalasyonlar aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?
- Cevap A-) Sanatsal Tipografi
- B-) Kayıtsal Tipografi
- C-) Mimari Tipografi
- D-) Normatif Tipografi
- E-) Ticari Tipografi
Açıklama: Sanatsal Tipografi: Kenti kaplayan tüm sanatsal içerikli yazılar, çıkartmalar, graffitiler, duvar yazıları ve tipografik heykeller ve enstalasyonlar bu başlıkta toplanır.
M.Ö. 7. yüzyıl civarında Kral Midas için yaptırıldığı düşünülen, Frig dönemine ait, geometrik metinlerin büyük ustalıkla işlendiği ve Kibele heykeline de yer verdiği düşünülen yapı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Nemrut
- B-) Göbeklitepe
- Cevap C-) Yazılıkaya
- D-) Hattuşaş
- E-) İncekaya
Açıklama: Taş üzerine yazı ve motiflerin işlenmiş olduğu başka bir örnek Yazılıkaya’dır. Eskişehir’in Han ilçesinde bulunan, Midas Anıtı olarak adlandırılan ve halk arasında Yazılıkaya olarak bilinen Frig dönemine ait bu anıtın MÖ. 7. yy civarında kral Midas için yaptırıldığı düşünülmektedir. Geometrik motiflerin büyük ustalıkla işlendiği kayanın Kibele heykeline de yer verdiği tahmin edilmektedir. Woodard ve Roller’a göre, yazıtın üst köşesinde yer alan metinde “Ates, bu anıtı halk lideri ve yönetici Midas’a ithaf etmiştir.” yazmaktadır.
Sorunun doğru yanıtı C seçeneğinde verilmiştir.
Mekâna yönelik özellikle büyük boyutlu grafik uygulamaları kapsamında
Süpergrafik terimi tercih edilmiştir. Bu terim kaç yılında kullanılmıştır ?
- Cevap A-) 1960
- B-) 1959
- C-) 1961
- D-) 1962
- E-) 1970
Açıklama: Süpergrafik: Mekâna yönelik özellikle büyük boyutlu grafik uygulamaları kapsamında, daha çok 1960’larda kullanılan bir terimdir.
Mekâna yönelik tasarım çözümlerinin üretildiği, grafik tasarımcıların mimarlık, iç mimarlık ve diğer tasarım alanlarıyla ortak çalıştığı alana ne denir?
- Cevap A-) Çevresel Grafik
- B-) Grafik
- C-) Tasarım
- D-) Tipografi
- E-) Anıt
Açıklama: Çevresel Grafik Tasarım: Mekâna yönelik tasarım çözümlerinin üretildiği, grafik tasarımcıların mimarlık, iç mimarlık ve diğer tasarım alanlarıyla ortak çalıştığı alandır.
Meksika Olimpiyatları için kurumsal kimlik ve yönlendirme sistemlerinin tasarımını yapan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Deborah Sussman
- B-) Ivan Chermayeff
- C-) Wayne Hunt
- Cevap D-) Lance Wyman
- E-) Paul Prejza
Açıklama: Lance Wyman 1968’de Meksika Olimpiyatları için kurumsal kimlik ve yönlendirme sistemlerinin tasarımını yapmıştır.
Mimari ve tipografinin kayıtlı ve eleştirel tarihi aşağıdaki seçeneklerin hangisinin kullanılması ile başlamaktadır?
- A-) Kitabeler
- B-) Destanlar
- C-) Anıtlar
- D-) Hiyeroglifler
- Cevap E-) Latin harfleri
Açıklama: Latin harfleri
National Geographic, MoMA, NBC, Xerox, HarperCollins gibi markaların logo- larının, kurumsal kimliklerinin ve afişlerinin yer aldığı çok sayıda evrenselleşmiş tasarımın yaratıcısı kimdir?
- A-) Antonio Stradivari
- Cevap B-) Ivan Chermayeff
- C-) Benno Wissing
- D-) Per Mollerup
- E-) Paula Scher
Açıklama: Aralarında National Geographic, MoMA, NBC, Xerox, HarperCollins gibi markaların logo- larının, kurumsal kimliklerinin ve afişlerinin yer aldığı çok sayıda evrenselleşmiş tasarımın yaratıcısı olan Chermayeff dir.
Nesnelerin yalınlaştırılmış resimleri ile yazılan yazı tipine ne denir?
- Cevap A-) Resimyazı
- B-) Tipografi
- C-) Kaligrafi
- D-) Yazıt
- E-) Anıt
Açıklama: Resimyazı: Nesnelerin yalınlaştırılmış resimleri ile yazılan yazı, hiyeroglif.
Nesnelerin yalınlaştırılmış görselleriyle ile yazılan yazı aşağıdakilerden hangisidir ?
- Cevap A-) Resim Yazı
- B-) Kitabe
- C-) Tabela
- D-) Graffiti
- E-) Yer imi
Açıklama: Resim Yazı
Nesnelerin yalınlaştırılmış resimleri ile yazılan yazıya ne ad verilir?
- Cevap A-) Hiyeroglif
- B-) Tipografi
- C-) Kitabe
- D-) Soyut yazı
- E-) Graffitti
Açıklama: Resimyazı: Nesnelerin yalınlaştırılmış resimleri ile yazılan yazı, hiyeroglif.
Sorunun doğru cevabı A seçeneğinde verilmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün ölümünün ardından, açılan yarışma çağrısı sonucunda Mimar Emin Onat ve Orhan Arda tarafından tasarlanan Anıtkabir kaç yılında açılmıştır?
- Cevap A-) 1953
- B-) 1944
- C-) 1938
- D-) 1945
- E-) 1881
Açıklama: Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Ke- mal Atatürk’ün ölümünün ardından, açılan yarışma çağrısı sonucunda Mimar Emin Onat ve Orhan Arda tarafından tasarlanan, yapımına 1944 yılında başlanan ve 1953 yılında açılışı yapılan Mustafa Kemal Atatürk’ün anıt mezarı Anıtkabir’de yer alan Onuncu Yıl Nutku ve Gençliğe Hitabe metinlerinin tasarım ve uygulamasını Emin Barın gerçekleştirmiştir.
Uzun blok metinlerde okumayı kolaylaştırıcı küçük tırnakların olduğu yazı karakteri aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Cursive
- B-) Serifsiz
- C-) Sans Serif
- Cevap D-) Serifli
- E-) İtalik
Açıklama: Serifsiz
Uzun blok metinlerde okumayı kolaylaştırıcı küçük tırnakların olduğu yazı karakteri “Serifli” yazılardır.
Viyana Sesesyonu döneminin mimarlarından biri olan Otto Wagner aşağıda verilen hangi tasarımı ortaya koymuştur?
- A-) Kolaj ve çizim yöntemiyle yaptığı ünlü gazete bayii, sinema, multivizyon gösterim odası tasarımları
- Cevap B-) Telgraf bürosu ile tabela tasarımı
- C-) Kurumsal kimlik tasarımı ve çevresel grafik tasarımı
- D-) Metro giriş tabelası tasarımı
- E-) Coğrafi bilgi ile grafik dilin birleştiği en önemli örneklerden biri olan Londra Metrosu haritası tasarımı
Açıklama: Otto Wagner, 1902 yılında tasarladığı “Die Zeit” telgraf bürosu ile tabela tasarımında yeni bir anlayış ortaya koyar.
Yapımına 1944 yılında başlanan ve 1953 yılında açılışı yapılan Mustafa Kemal Atatürk’ün anıt mezarı Anıtkabir’de yer alan Onuncu Yıl Nutku ve Gençliğe Hitabe metinlerinin tasarım ve uygulamasını hangi akademisyen gerçekleştirmiştir?
- Cevap A-) Emin Barın
- B-) M. Uğur Derman
- C-) Namık Bayık
- D-) İhap Hulusi
- E-) M. Hüsrev Subaşı
Açıklama: Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün ölümünün ardından, açılan yarışma çağrısı sonucunda Mimar Emin Onat ve Orhan Arda tarafından tasarlanan, yapımına 1944 yılında başlanan ve 1953 yılında açılışı yapılan Mustafa Kemal Atatürk’ün anıt mezarı Anıtkabir’de yer alan Onuncu Yıl Nutku ve Gençliğe Hitabe metinlerinin tasarım ve uygulamasını Emin Barın gerçekleştirmiştir.
Yerleri, mekânları tanımlayan, adını pekiştiren işaretlemeler, tabelalar ve yer imleri (placemaking) ve yer işaretleri (landmark) barındıran tipografi aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Kayıtsal Tipografi
- B-) Sanatsal Tipografi
- C-) Ticari Tipografi
- D-) Mimari Tipografi
- Cevap E-) Normatif Tipografi
Açıklama: Normatif Tipografi: Yerleri, mekânları tanımlayan, adını pekiştiren işaretlemeler, tabelalar ve yer imleri (placemaking) ve yer işaretleri (landmark).
Sorunun doğru yanıtı E seçeneğinde verilmiştir.
Yerleri, mekânları tanımlayan, adını pekiştiren işaretlemeler, tabelalar ve yer imleri (placemaking) ve yer işaretlerini içeren tipografi türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Mimari Tipografi
- B-) Kayıtsal Tipografi
- C-) Sanatsal Tipografi
- Cevap D-) Normatif Tipografi
- E-) Ticari Tipografi
Açıklama: Yerleri, mekânları tanımlayan, adını pekiştiren işaretlemeler, tabelalar ve yer imleri (placemaking) ve yer işaretlerini içeren tipografi türü Normatif Tipografidir.
Yönlendirme tasarımı alanının tanımlanmasında öncü isimlerden biri “Wayshowing” kitabının yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Barbara Kruger
- B-) Barbara Stauffacher Solomon
- Cevap C-) Per Mollerup
- D-) Selbert Perkins
- E-) Benno Wissing
Açıklama: “Wayshowing” kitabının yazarı Per Mollerup’dır.
___________’in New Jersey Performing Arts Center (New Jersey Performans Sanatları Merkezi) için yaptığı tasarım, çevresel grafik tasarım alanında en çok adı geçen tasarım projelerinden biridir. Mimari bir yapının tipografiyle yeniden tanımlanması ve mekânın içerdiklerinin yazınsal olarak dışına taşınmasıyla mekân aynı zamanda kurumsal bir dönem noktası yaşamış, merkeze olan ilgi tasarım sayesinde artmıştır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki isimlerden hangisinin gelmesi uygun olur?
- A-) Peter Behrens
- B-) Otto Wagner
- Cevap C-) Paula Scher
- D-) Benno Wissing
- E-) Jules Cheret
Açıklama: Paula Scher’in New Jersey Performing Arts Center (New Jersey Performans Sanatları Merkezi) için yaptığı tasarım, çevresel grafik tasarım alanında en çok adı geçen tasarım projelerinden biridir. Mimari bir yapının tipografiyle yeniden tanımlanması ve mekânın içerdiklerinin yazınsal olarak dışına taşınmasıyla mekân aynı zamanda kurumsal bir dönem noktası yaşamış, merkeze olan ilgi tasarım sayesinde artmıştır.
Sorunun doğru yanıtı C seçeneğinde verilmiştir.
Çevresel grafik tasarım, insan bedeninin hareketleri ve oranlarını hesaba aldığı gibi aynı zamanda neye dair unsurları da hesaba almalıdır?
- Cevap A-) Mekân
- B-) Zaman
- C-) İnsan
- D-) Maddiyat
- E-) Maneviyat
Açıklama: Çevresel grafik tasarım, insan bedeninin hareketleri ve oranlarını hesaba aldığı gibi aynı zamanda mekâna dair unsurları da hesaba almalıdır.
Sorunun doğru yanıtı A seçeneğinde verilmiştir.
“Eylemci tasarımcı” olarak pek çok önemli eleştirel sergi ortaya koyan, sosyal ve politik kalıpların propagandasının yapıldığı pek çok popüler medya ve kendi deyimiyle yolu kesişen ve bunlar üzerinde değişiklik yaparak bunları sosyal eşitsizliğe karşı hücum silahı hâline getiren sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Benno Wissing
- B-) Paula Scher
- Cevap C-) Barbara Kruger
- D-) Casson Mann
- E-) Barbara Stauffacher Solomon
Açıklama: Barbara Kruger

Ünite 7

” ………………………….. ise harfler arasında doğru boşluk bırakılması sayesinde, yüksek düzeyde okunabilirlik sağlanmasına yarar” cümlesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisinin gelmesi doğru olur?
- A-) Hizalama
- Cevap B-) Espas
- C-) Hiyerarşi
- D-) Tutarlılık
- E-) Düzen
Açıklama: “ Aralık (espas) ise harfler arasında doğru boşluk bırakılması sayesinde, yüksek düzeyde okunabilirlik sağlanmasına yarar” (208). ifadesine göre cevap b seçeneğidir.
“……………… bir yazı sanatıdır, yani harfler baştan sona yazılır; ………………… ise daha çok harflerin gösterimidir” cümlesinin doğru bir şekilde tamamlanması için boşluklara sırasıyla aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
- A-) Kaligrafi, tipografi
- Cevap B-) Kaligrafi, harfleme
- C-) Tipografi, harfleme
- D-) Tipografi, kaligrafi
- E-) Harfleme, tipografi
Açıklama: “Kaligrafi daha önce de söylendiği gibi bir yazı sanatıdır, yani harfler baştan sona yazılır; harfleme ise daha çok harflerin gösterimidir” (s.194). Buna göre cevap b seçeneğidir.
“Elle güzel harfler oluşturma ve bunları bütünlük, uyum, denge ve ritim içeren sözcükleri yazacak şekilde düzenlemenin sanatsal sürecidir”.
Yukarıda belirtilen tanım aşağıdaki kavramlardan hangisini açıklamaktadır?
- A-) Tipografi sanatı
- Cevap B-) Kaligrafi sanatı
- C-) Harfleme sanatı
- D-) Tipografi ve harfleme sanatı
- E-) Resim sanatı
Açıklama: Kaligrafi sanatı, elle güzel harfler oluşturma ve bunları bütünlük, uyum, denge ve ritim içeren sözcükleri yazacak şekilde düzenlemenin sanatsal sürecidir. Doğru cevap B’dir.
“Elle yazılmayan, bunun yerine çizilmiş, boyanmış, oyulmuş veya kesilmiş belirli bir tek kullanımlık tasarlanmış metindir” ifadesini aşağıdaki seçeneklerden hangisi açıklar?
- A-) Tipografi
- B-) Kaligrafi
- C-) Litografi
- D-) Blackletter
- Cevap E-) Harfleme
Açıklama: HARFLEME (LETTERING)
Doğru yanıt e seçeneğidir.
- Düzenlenmiş yazı yoluyla iletişim kurma sanatıdır
  * Yazıyla ilgilenen ve yazının okunurluğunu arttırmaya yönelik araştırmalar yapan bir disiplindir
  * Görsel dilin çözümüne katkı sunar
  Yukarıda belirtilen özellikler aşağıda belirtilen hangi kavramın özellikleri arasındadır?
- Cevap A-) Tipografi
- B-) Kaligrafi
- C-) Harfleme
- D-) İleri Kaligrafi
- E-) İleri Harfleme
Açıklama: Grafik tasarımın en önemli dallarından olan tipografi, düzenlenmiş yazı yoluyla iletişim kurma sanatıdır; yani grafik tasarımın temel çalışma alanı
içinde yer alan sonsuz bir evrendir. Aynı zamanda tipografi, yazıyla ilgilenen ve yazının okunurluğunu arttırmaya yönelik araştırmalar yapan bir disiplindir. Kavramsal problemler grafik tasarıma dönüştürülürken görsel dilin çözümüne katkı sunar. Yazılacak yazı için seçilen karakter, düzenlenmesi, bölümlendirilmesi, rengi ve tasarımın konusu çok önemlidir. Çünkü tipografi sanatı, sayısız biçimsel oyun arasında yapılan doğru bir seçimin yardımıyla metnin yorumlanıp düzenlenmesine dayanır. Doğru cevap A’dır.
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi geleneksel kaligrafi örneklerindendir?
- A-) Soyut kaligrafi
- B-) Işık kaligrafisi
- C-) Asemik kaligrafi
- Cevap D-) Italic
- E-) Kaligrafütürizm
Açıklama: Kaligrafinin Yazılış Biçimleri
Doğru yanıt d seçeneğidir.
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi harfin görselini tasarlama işlemine verilen addır?
- Cevap A-) Tipografi
- B-) Kaligrafi
- C-) Harfleme
- D-) Litografi
- E-) Hiyeroglif
Açıklama: GİRİŞ
Harfin görselini tasarlama işlemine tipografi denir. Doğru yanıta seçeneğidir.
Aşağıdakilerden hangisi 1700’lü yıllarda yazı tasarımındaki usta isimlerden biri değildir?
- A-) William Caslon
- B-) John Baskerville
- Cevap C-) Adrian Furitiger
- D-) Giambattista Bodoni
- E-) Francois Ambroise Didot
Açıklama: “1700’lü yıllar, yazı tasarımında ustalar dönemi olarak adlandırılır. William Caslon (Caslon Old Style), John Baskerville (Baskerville), Giambattista Bodoni (Bodoni), Francois Ambroise Didot (Didot) gibi tasarımcılar kendi isimleriyle anılan font tasarımlarını yaratmışlardır. (…) 1950’lerde İsviçre’de hareket kabiliyeti kazanan Uluslararası Tipografik Stil köklerini De Stijl, Bauhaus ve Yeni Tipografiden alırken Adrian Furitiger (Univers), Eduard Hoffman ve Maxmiedinger (Helvetica) gibi bugün oldukçayaygın kullanılan fontların tasarımcılarının da isimlerinin anıldığı yıllardır (s.214)” Buna göre sorunun cevabı c seçeneğidir.
Aşağıdakilerden hangisi 19. yüzyıl yazı ustalarından değildir?
- Cevap A-) Joan Miro
- B-) William Morris
- C-) Edward Johnston
- D-) Eric Gill
- E-) Stanley Morison
Açıklama: Kaligrafinin Farklı Kültürlerdeki Yolculuğu
Doğru yanıt a seçeneğidir.
Aşağıdakilerden hangisi Arap alfabesini belli kurallara bağlı kalarak güzel bir şekilde yazma sanatına verilen isimdir?
- A-) Kaligrafi
- B-) Tipografi
- Cevap C-) Hat sanatı
- D-) Demotik yazı
- E-) Copperplate
Açıklama: Kaligrafinin Farklı Kültürlerdeki Yolculuğu
Doğru yanıt c seçeneğidir.
Aşağıdakilerden hangisi Eski Roma El Yazısına bir örnektir?
- Cevap A-) Capitalis Cursive
- B-) Times New Roman
- C-) Garamond
- D-) Calibri
- E-) Abadi
Açıklama: Kökenlerinin MÖ 2. yüzyıla kadar uzandığı tahmin edilen “Majuscule Cursive” ve “Capitalis Cursive” (büyük harf el yazılarıdır) olarak da adlandırılan Eski Roma El Yazısı, birkaç yüzyıl boyunca Antik Roma’da kullanılan yazılardır. Old Roman Cursive’in harf biçimleri, Latin alfabesindeki karakterlerden oluşmaktadır. Okullarda çocukların eğitiminde, tüccarların iletişiminde ve imparatorların önemli belgelerinde kullanılan yazılardır. MS 3. yüzyıllarda, okunma güçlüğüne yanıt olarak, New Roman Cursive yazı (küçük harf el yazısı), Eski Roma El Yazısından ilham alınarak evrilmiştir. Doğru cevap A’dır.
Aşağıdakilerden hangisi Kaligrafi, Harfleme ve Tipografi arasındaki temel farktır?
- Cevap A-) Kaligrafinin harfleri yazma, Harflemenin harfleri çizme, tipografinin harfleri kullanma/ tasarlama sanatı olmasıdır.
- B-) Kaligrafi ve harfleme aynı şeylerdir
- C-) Tipografi ve kaligrafi ortak tasarımın adıdır
- D-) Tipografi harfleri çizme sanatıdır
- E-) Harfleme, harfleri kullanma sanatıdır
Açıklama: Kaligrafi, Harfleme ve Tipografi arasındaki temel fark, kaligrafinin harfleri yazma, Harflemenin harfleri çizme ve tipografinin harfleri kullanma/ tasarlama sanatı olmasıdır. Doğru cevap A’dır.
Aşağıdakilerden hangisi Mısır’da MÖ VII. yüzyılda günlük işlerde kullanılan halk yazısına verilen isimdir?
- A-) Hiyeratik yazı
- B-) Bilingual yazı
- Cevap C-) Demotik yazı
- D-) Lingual yazı
- E-) Kaligrafik yazı
Açıklama: Demotik yazı: Mısır’da M.Ö. VII. yüzyılda günlük işlerde kullanılan halk yazısına verilen isimdir. Doğru cevap C’dir.
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Döneminde Hattat Amasyalı Şeyh Hamdullah tarafından üretilen yazı çeşitlerinden değildir?
- A-) Kufi
- Cevap B-) Sülüs
- C-) Ta’lik
- D-) Rık’a
- E-) Divani
Açıklama: Kaligrafinin Farklı Kültürlerdeki Yolculuğu
Doğru yanıt b seçeneğidir.
Aşağıdakilerden hangisi harfleme çalışmaya başlarken gereken araçlardan birisi değildir?
- A-) Kalem
- B-) Kâğıt
- Cevap C-) Kalemtıraş
- D-) Silgi
- E-) Cetvel
Açıklama: Harfleme çalışmaya başlarken gereken araçlar sadece bir kalem, kâğıt, silgi ve cetveldir.
Sorunun doğru yanıtı C seçeneğinde verilmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi ters çatallı harflerden biri değildir?
- A-) y
- B-) a
- Cevap C-) o
- D-) d
- E-) g
Açıklama: Harfler benzer gövde yapılarına göre aşağıda gruplandırılmıştır (s.202):
Düz harfler: i, l, t, f,
Çatallı harfler: n, m, h, b, p, k, r
Ters çatallı harfler: u, y, a, d, g, q
Oval harfler: o, c, e
Çapraz harfler: s, v, w, x,
Buna göre o harfi oval harf olup cevap c seçeneğidir.
Bilinen ilk alfabe aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Proto-Kenan Alfabesi
- B-) Yunan Alfabesi
- C-) Çin Alfabesi
- D-) Latin Alfabesi
- E-) Roma Alfabesi
Açıklama: Bilinen ilk alfabe, en eski yazıtlarda Proto-Kenan (Protocanaanite) alfabesidir. Bu alfabedeki karakterler, erken Mısır hiyerogliflerinden türetilmiştir ve her biri bir ünsüzü temsil etmektedir.
Sorunun doğru yanıtı A seçeneğinde verilmiştir.
Bütünlüğü, uyumu, dengeyi, ritmi ve ruhu göstermek için güzel ve anlamlı işaretlerle sanat olarak yazma eylemine ne ad verilir?
- A-) Tipografi
- B-) Güzel Yazı
- Cevap C-) Kaligrafi
- D-) Lettering
- E-) Harfleme
Açıklama: Kaligrafi: Bütünlüğü, uyumu, dengeyi, ritmi ve ruhu göstermek için güzel ve anlamlı işaretlerle sanat olarak yazmaktır.
Sorunun doğru yanıtı C seçeneğinde verilmiştir.
El yazısında ustalaşmak için öğrenilmesi gereken en önemli beceri aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Çizgi koyuluğu
- B-) Çizgi basıncı
- C-) Çizgi inceliği
- D-) Çizgi kalınlığı
- Cevap E-) Çizgi ağırlığı
Açıklama: El yazısında ustalaşmak için öğrenilmesi gereken en önemli beceri, çizgi ağırlığıdır. Çizgi ağırlığı, bir çizginin kalınlığını veya inceliğini ifade eder. Basınç fazla ise çizgi kalın, basınç az ise çizgi incedir.
Sorunun doğru yanıtı E seçeneğinde verilmiştir.
Elle güzel harfler oluşturma ve bunların bütünlük, uyum, denge ve ritim içeren sözcükleri yazacak şekilde düzenlemesi süreci aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Tipografi
- Cevap B-) Kaligrafi sanatı
- C-) Harfleme
- D-) Litografi
- E-) İllüstrasyon
Açıklama: KALİGRAFİ
Kaligrafi sanatı, elle güzel harfler oluşturma ve bunları bütünlük, uyum, denge ve ritim içeren sözcükleri yazacak şekilde düzenlemenin sanatsal sürecidir. Doğru yanıt b seçeneğidir.
Elle yazılmayan, bunun yerine çizilmiş, boyanmış, oyulmuş veya kesilmiş belirli bir tek kullanımlık tasarlanmış metine ne ad verilir?
- A-) El yazısı
- B-) Güzel yazı
- C-) Tipografi
- Cevap D-) Harfleme
- E-) Kaligrafi
Açıklama: Harfleme: Elle yazılmayan, bunun yerine çizilmiş, boyanmış, oyulmuş veya kesilmiş belirli bir tek kullanımlık tasarlanmış metindir.
Sorunun doğru yanıtı D seçeneğinde verilmiştir.
Elle yazılmayan, bunun yerine çizilmiş, boyanmış, oyulmuş veya kesilmiş belirli bir tek kullanımlık tasarlanmış metine ne ad verilmektedir?
- A-) Tipografi
- B-) Aklam-ı Sitte
- C-) Kaligrafiti
- Cevap D-) Harfleme
- E-) Hüsn-i Hat
Açıklama: “Harfleme: Elle yazılmayan, bunun yerine çizilmiş, boyanmış, oyulmuş veya kesilmiş belirli bir tek kullanımlık tasarlanmış metindir” (s.206). Buna göre cevap d seçeneğidir.
Elle yazılmayan, bunun yerine çizilmiş, boyanmış, oyulmuş veya kesilmiş belirli bir tek kullanımlık tasarlanmış metinlere ne ad verilir?
- A-) Kaligrafi
- B-) Tipografi
- Cevap C-) Harfleme
- D-) Tasarım
- E-) Belirteç
Açıklama: Harfleme: Elle yazılmayan, bunun yerine çizilmiş, boyanmış, oyulmuş veya kesilmiş belirli bir tek kullanımlık tasarlanmış metindir. Doğru cevap C’dir.
Harflemeye dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A-) Temel olarak, bir klavye kullanarak yazmak yerine, gerektiği kadar araştırma eskizleri yaparak harfleri çizmektir.
- Cevap B-) Kaligrafinin aksine, sanatçı veya tasarımcı, elle yazılan harfler üzerinde daha az kontrole sahiptir
- C-) Herhangi bir tarzda, herhangi bir malzemede, herhangi bir medya ile yapılarak bitirilebilir.
- D-) Harflerin ve kelimelerin oluşturduğu temel vuruşlar, kaligrafiden farklıdır.
- E-) Tasarlanan veya çizilen bu çalışmalardan el yazısı alfabesi oluşturulduğunda, farklı durumlarda kullanılmaması gerekir.
Açıklama: “Harfleme, temel olarak, bir klavye kullanarak yazmak yerine, gerektiği kadar araştırma eskizleri yaparak harfleri çizmektir. Her harfin benzersiz bir stili vardır. Tasarlanan veya çizilen bu çalışmalardan el yazısı alfabesi oluşturulduğunda, farklı durumlarda kullanılmaması gerekir. Oluşturulan alfabe, belirli projeye ve yalnızca o projeye en uygun
şekilde geliştirilmiş bir sonucudur. Çünkü harflerin ve kelimelerin oluşturduğu temel vuruşlar, kaligrafiden farklıdır. Kaligrafinin aksine, sanatçı veya tasarımcı, elle yazılan harfler üzerinde daha fazla kontrole sahiptir. Sonuçta, harflemede harfler çizilir ve geleneksel görünümlü harflerden, karmaşık, ayrıntılı ve çok açık olmayan görüntülere kadarbirçok şekil ve boyut alabilir. Herhangi bir tarzda, herhangi bir malzemede, herhangi bir medya ile yapılarak bitirilebilir. Bazen harfler, tasarıma uyacak şekilde bükülür, gerilir veya farklı şekillerde değiştirilir ancak tasarlama aşamasında dijital ortamda bir program kullanılarak yapılamaz” (s.206-207).
Buna göre cevap b seçeneğidir.
Harfler elle yazılmış ya da yazı karakterleri olarak birileri tarafından tasarlanmış da olsa sanatsal ifade araçlarıdır. Kısacası kaligrafi, harfleme ve tipografi arasındaki temel fark; kaligrafinin harfleri yazma, harflemenin harfleri______ ve tipografinin harfleri kullanma/tasarlama sanatı olmasıdır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisinin gelmesi daha uygun olur?
- Cevap A-) Çizme
- B-) Bildirme
- C-) Belirtme
- D-) Yuvarlama
- E-) Boyama
Açıklama: Harfler elle yazılmış ya da yazı karakterleri olarak birileri tarafından tasarlanmış da olsa sanatsal ifade araçlarıdır. Kısacası kaligrafi, harfleme ve tipografi arasındaki temel fark; kaligrafinin harfleri yazma, harflemenin harfleri çizme ve tipografinin harfleri kullanma/tasarlama sanatı olmasıdır.
Sorunun doğru yanıtı B seçeneğinde verilmiştir.
Harfleri, rakamları yazıları, bunların tasarım, ölçü, stil, ağırlık ve düzenlemeleri ile ilgili konuları kapsayan grafik tasarımın bir alt dalına ne ad verilir?
- A-) Kaligrafi
- Cevap B-) Tipografi
- C-) Harfleme
- D-) Hat sanatı
- E-) Brush Pen
Açıklama: Tipografi, harfleri, rakamları yazıları, bunların tasarım, ölçü, stil, ağırlık ve düzenlemeleri ile ilgili konuları kapsayan grafik tasarımın bir alt dalıdır.
Sorunun doğru yanıtı B seçeneğinde verilmiştir.
Herhangi bir boyut veya uzunluktaki yazılı metin parçası üzerindeki harflerin, kelimelerin ve cümlelerin dizilimi için yazı karakteri tasarlama ve düzenleme tekniğine ne ad verilir?
- Cevap A-) Tipografi
- B-) Güzel Yazı
- C-) Lettering
- D-) Harfleme
- E-) Kaligrafi
Açıklama: Tipografi, herhangi bir boyut veya uzunluktaki yazılı metin parçası üzerindeki harflerin, kelimelerin ve cümlelerin dizilimi için yazı karakteri tasarlama ve düzenleme tekniğidir.
Sorunun doğru yanıtı A seçeneğinde verilmiştir.
Herhangi bir boyut veya uzunluktaki yazılı metin parçası üzerindeki harflerin, kelimelerin ve cümlelerin dizilimi için yazı karakteri tasarlama ve düzenleme tekniğine ne ad verilmektedir?
- A-) Kaligrafi
- B-) Serigrafi
- C-) İllüstrasyon
- Cevap D-) Tipografi
- E-) Lettering
Açıklama: “Tipografi, herhangi bir boyut veya uzunluktaki yazılı metin parçası üzerindeki harflerin, kelimelerin ve cümlelerin dizilimi için yazı karakteri tasarlama ve düzenleme tekniğidir” (s.194). Buna göre cevap d seçeneğidir.
Hiyeroglif yazıdaki temellere dayanarak oluşan, yuvarlak hatlı formel resim yazısı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Demotik yazı
- B-) Copperplate
- C-) Spencerian
- D-) Blackletter
- Cevap E-) Hiyeratik yazı
Açıklama: Kaligrafinin Farklı Kültürlerdeki Yolculuğu
Doğru yanıt e seçeneğidir.
I- Kaligrafi, kültürel ve tarihî mirasının toplamı hakkında bir açıklama yapar.
II- Özünde güzel sanatlardan çok tasarıma yakındır.
III-Sanatsal kaligrafide kelimenin okunurluğu değil, harflerin süslemeleri, incelikleri ve dekoratif kalitesi önem taşır.
IV-Kaligrafi sayesinde orantı, pozitif ve negatif boşluk, derinlik algısı ve ışık hakkında bilgi edinilir.
Kaligrafiye ilişkin yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
- A-) I ve II
- B-) II ve IV
- C-) I, II, IV
- Cevap D-) I, III, IV
- E-) I, II, III, IV
Açıklama: “Kaligrafi, kültürel ve tarihî mirasının toplamı hakkında bir açıklama yapar. Yalnızca yazılı anlamı aracılığıyla bilgi sağlamakla kalmaz, aynı zamanda doğal resimsel güçleri
aracılığıyla da doğrudan iletişim kurar. Özünde kaligrafi sanatı, tasarımdan çok, güzel sanatlara yakındır. Yani zaman zaman harflerin okunabilirliğinin tehlikeye atılabileceği görsel bir sanattır. Sanatsal kaligrafinin varmak istediği sonuçta artık kelimenin okunurluğu önemli değil, sadece harflerin süslemeleri, incelikleri ve dekoratif kalitesi önem taşır. Kaligrafi sayesinde orantı, pozitif ve negatif boşluk, derinlik algısı ve ışık hakkında bilgi edinilir” (s.196).
Buna göre sadece II. madde yanlış olup cevap d seçeneğidir.
I- Soyut kaligrafi
II-Işık kaligrafisi
III- Asemik kaligrafi
IV- Kaligrafütürizm
Yukarıdakilerden hangileri kaligrafideki modern örneklerden biridir?
- A-) Yalnız I
- B-) I ve II
- C-) II ve IIII
- D-) I, III, IV
- Cevap E-) I, II, III, IV
Açıklama: Günümüzde kaligrafide çeşitli stiller görülse de geleneksel ya da modern olarak kategorize edilir. Modern örnekler (soyut kaligrafi, ışık kaligrafisi, asemik kaligrafi, kaligrafiti, kaligrafütürizm), geleneksel yöntemlerin (Copperplate, Spencerian,Italic, Blackletter gibi) yapısal kurallarına uymayan her türlü çeşitliliği kabul eder” (s. 202). ifadesine göre cevap e seçeneğidir.
Kaligrafide “uyum” aşağıdakilerden hangisini açıklamaktadır?
- A-) Tasarım sürecini
- B-) Sanatsal süreci
- C-) Orantıları ve harflerin-sembollerin tasarımını
- D-) Kullanılan harfler ve şekillerin, malzeme ve tekniklerle boşluğun ahengini
- Cevap E-) Kelimeler, karakterler ve harfler arasındaki ilişki
Açıklama: Kaligrafi sanatı, elle güzel harfler oluşturma ve bunları bütünlük, uyum, denge ve ritim içeren sözcükleri yazacak şekilde düzenlemenin sanatsal sürecidir. Bu tanımdaki bütünlük, orantıları ve harflerin-sembollerin tasarımını temsil eder. Uyum; kelimeler, karakterler ve harfler arasındaki ilişkidir. Denge, kullanılan harfler ve şekillerin, malzeme ve tekniklerle boşluğun ahengini kurgulamaktır. Doğru cevap E’dir.
Kaligrafik yazımda, izleyicinin gözünde desen ve vurgu hissi yaratan kasıtlı tekrarlar aşağıdakilerden hangisini açıklamaktadır?
- A-) Bütünlük
- B-) Orantı
- C-) Uyum
- Cevap D-) Ritim
- E-) Tasarım
Açıklama: Ritim, kaligrafik yazımda, izleyicinin gözünde desen ve vurgu hissi yaratan kasıtlı tekrarlardır. Doğru cevap D’dir.
Kaligrafinin başlangıcı hangi uygarlığa dayanmaktadır?
- Cevap A-) Mısır
- B-) Yunan
- C-) Roma
- D-) Mezopotamya
- E-) Çin
Açıklama: “Kaligrafinin başlangıcı olarak adlandırılabilecek en eski tarihini Mısır Uygarlığına temellendirmek mümkündür.” (s.197). Buna göre cevap a seçeneğidir.
Kaligrafinin başlangıcı olarak adlandırılabilecek en eski tarihi hangi uygarlığa temellendirmek mümkündür?
- A-) Asur
- B-) Babil
- C-) Çin
- Cevap D-) Mısır
- E-) Hindistan
Açıklama: Kaligrafinin başlangıcı olarak adlandırılabilecek en eski tarihini Mısır Uygarlığına temellendirmek mümkündür.
Sorunun doğru cevabı D seçeneğinde verilmiştir.
Kaligrafinin başlangıcı olarak kabul edilen uygarlık aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Yunan
- B-) Roma
- Cevap C-) Mısır
- D-) Sümer
- E-) Mezapotamya
Açıklama: Kaligrafinin Farklı Kültürlerdeki Yolculuğu
Doğru yanıt Mısır c seçeneğidir.
Konuşma dilindeki seslerin, harfler aracılığı ile somutlaştırılan görsel sembollerine ne ad verilir?
- A-) Sözcük
- B-) Kelime
- C-) Harf
- Cevap D-) Yazı
- E-) Cümle
Açıklama: Yazı, Konuşma dilindeki seslerin, harfler aracılığı ile somutlaştırılan görsel sembolleridir. Doğru cevap D’dir.
Mısır’da M.Ö. VII. yüzyılda günlük işlerde kullanılan halk yazısına verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Hiyeratik yazı
- B-) İtalik yazı
- C-) Hiyeroglif yazı
- D-) Tipografik yazı
- Cevap E-) Demotik yazı
Açıklama: Demotik yazı: Mısır’da M.Ö. VII. yüzyılda günlük işlerde kullanılan halk yazısına verilen isimdir.
Sorunun doğru yanıtı E seçeneğinde verilmiştir.
Mısır’da M.Ö. VII. yüzyılda günlük işlerde kullanılan halk yazısına verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Hiyeratik yazı
- B-) Copperplate
- C-) Spencerian
- Cevap D-) Demotik yazı
- E-) Blackletter
Açıklama: Kaligrafinin Farklı Kültürlerdeki Yolculuğu
Doğru yanıt d seçeneğidir.
Tasarımdaki önemli yanılgılardan biri aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Kaligrafi, harfleme ve tipografinin birbirinin yerine geçebilen kelimeler olduğunu düşünmek
- B-) Kaligrafinin tipografinin yerine geçemeyeceğini bilmek
- C-) Tipografinin harfleme ile benzer özellikleri olmasına karşın farklı yanlarının olduğunu bilmek
- D-) Tasarımda önemli bazı temel kavramların farklılıklarını bilmek
- E-) Tasarımın her yönü ile diğer kavramlar ile benzer olamayacağını bilmek
Açıklama: Tasarım işine aşina olmayan insanlar için en büyük yanılgılardan biri, kaligrafi, harfleme ve tipografinin birbirinin yerine geçebilen kelimeler olduğunu düşünmeleridir. Ancak hepsi sanat formu ya da aynı kategoride olsa da aynı anlama sahip değildir. Bu yanlışı ortadan kaldırmak için kaligrafi, harfleme ve tipografinin anlamı ve aralarındaki farklılıklar derinlemesine incelenmelidir. Doğru cevap A’dır.

Ünite 8

1990 yılında yaratılan Template Gothic kimin tasarımıdır?
- Cevap A-) Barry Deck
- B-) Art Chantry
- C-) Charles Spencer Anderson
- D-) Seymour Chwast
- E-) Tony Palladino
Açıklama: 1990 yılında Barry Deck tarafından tasarlanan Template Gothic, New Yorklu tasarımcıların yaptığı gibi yerelin keşfiyle ortaya çıkan bir yazı tasarımıdır.
1990’larda Dijital tipografinin sembolü hâline gelen “Template Gothic” aşağıdaki tasarımcılardan hangisine aittir?
- A-) J. Abbott Miller
- Cevap B-) Deck
- C-) Karrie Jacobs
- D-) Charles Spencer Anderson
- E-) Kalman
Açıklama: BİR TASARIM YAKLAŞIMI OLARAK VERNAKÜLER TİPOGRAFİ
Doğru yanıt b seçeneğidir.
Aşağı şehirlerden hangisi eklektik rerto yaklaşımının ortaya çıktığı şehirdir.
- A-) Los Angeles
- B-) Chicago
- C-) Houston
- Cevap D-) New York
- E-) Phoenix
Açıklama: GIT202U İleri Tipografi Ders Kitabının “Vernaküler Tipografi” Başlıklı 8. Bölümünde bu soruya ilişkin aşağıdaki bilgi verilmiştir.
New York’ta ortaya çıkan eklektik retro yaklaşım, Viktorya Dönemi, Art Nouveau ve Art Deco biçimlerini ilham kaynağı olarak kullanan Milton Glaser, Seymour Chwast, Louise Fili, Paula Scher, Carin Goldberg dâhil olmak üzere az sayıda tasarımcıyla başlar. 1954 yılında New York’ta Milton Glaser ve Seymour Chwast tarafından kurulan —1960’larda ve 1970’lerde görsel iletişim tasarımı alanında uluslararası bir güç hâline gelen — daha sonra birçok tasarımcının katıldığı Push Pin Studio’nun tasarım stratejisi olan diğer üslupları referans alma, vernakülere ilgi ve bilinçli pastiş kullanımı, ilerleyen yıllarda postmodernizmin ortaya çıkışının belirtileridir.
Bu nedenle sorunun doğru cevabı D seçeneğidir.
Aşağıdaki isimlerden hangisi vernaküler kavramını ilk kullanandır?
- Cevap A-) George Gilbert Scott
- B-) Helfand
- C-) Drenttel
- D-) Lupton
- E-) Dean
Açıklama: GİRİŞ
Doğru yanıt a seçeneğidir.
Aşağıdaki sanatçılardan hangisi Amerika’nın gerçek halk sanatının Ticari sanat olduğunu vurgulayan sanatçılardan birisidir.
- Cevap A-) Art Chantry
- B-) Steven Heller
- C-) Karrie Jacobs
- D-) Milton Glaser
- E-) Michael Bierut
Açıklama: GIT202U İleri Tipografi Ders Kitabının “Vernaküler Tipografi” Başlıklı 8. Bölümünde bu soruya ilişkin aşağıdaki bilgi verilmiştir.
Vernakülerin hevesli ve özenli arkeologlarından biri olan Art Chantry, atölyesinde biriktirdiği eski gazete reklamlarının, dergilerin, katalog parçalarının ve kullanılıp atılan küçük resimlerin görsel dilini kullanır. Ticari sanatın, Amerika’nın gerçek halk sanatı olduğuna inanan Chantry, 1945–1955 yılları arasındaki alet kataloglarında ve endüstriyel ticaret dergilerinde yaygın olan kaybolmuş endüstriyel grafik üsluba yönelik bir kanal keşfeder. Seattle’daki Çağdaş Sanat Merkezi için 1991 yılında hazırladığı The Night Gallery başlıklı afişte, araç kataloglarından ve endüstriyel reklamlardan aldığı somun anahtarlarının, tornavidaların, alet kutusunun ve matkabın görüntülerini kullanır. Chantry’nin, belirli bir sektör için üretilen ve koleksiyon değeri taşımayan belgelerden yola çıkarak “belirgin noktaların damıtıldığı ve ilginç tipografi, saçma yazılar ve absürt kolajlarla dolup taşan kes-yapıştır üslup geliştirir” ve bu yönüyle New York’taki tasarımcıların sokağı keşfe dayanan yaklaşımlarından ayrılır.
Bu nedenle sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Aşağıdaki tasarımcılardan hangisi eklektik retro yaklaşım içinde yer almaz?
- A-) Milton Glaser
- B-) Seymour Chwast
- C-) Louise Fili
- D-) Paula Scher
- Cevap E-) George Gilbert Scott
Açıklama: BİR TASARIM YAKLAŞIMI OLARAK VERNAKÜLER TİPOGRAFİ
Doğru yanıt e seçeneğidir.
Aşağıdaki yazı fontlarından hangisi New Yprk’ta bulunan Liman İşletmeleri Otobüs terminalinin tabelasından esinlenerek yapılmış bir vernaküler tipografi örneğidir.
- A-) Times New Roman
- Cevap B-) Gotham
- C-) Priori Sans
- D-) Arial
- E-) Decimal
Açıklama: GIT202U İleri Tipografi Ders Kitabının “Vernaküler Tipografi” Başlıklı 8. Bölümünde bu soruya ilişkin aşağıdaki bilgi verilmiştir.
Ünlü yazı tasarımcıları Jonathan Hoefler ve Tobias Frere-Jones tarafından 2000 yılında yayımlanan Gotham adlı yazı ailesinin esin kaynağı, New York’ta bulunan Liman İşletmeleri Otobüs Terminali’nin tabelasıdır. Frere-Jones, Gotham’ın tasarım sürecinde, kentteki savaş sonrası bina tabelalarından ve elle yazılmış harflemelerden ilham alır; New Yorklu tasarımcıların geleneğinde olduğu gibi Manhattan’ın sokaklarında dolaşarak kentin tipografik mirasını kaynak olarak kullanır ve ofislerin bulunduğu binaların fotoğraflarını çeker. Bu yürüyüşler sonucunda yaklaşık dört bin görüntüden oluşan bir koleksiyon yapar. Gotham’ın tasarım sürecindeki yerel tipografik miras, onun daha yerli göründüğü hissini uyandırır. Newsweek’ten Andrew Romano, bu hissi, “Diğer serifsiz fontların aksine; Alman, Fransız, İsviçreli değil, o çok Amerikan!” cümlesiyle ifade eder
Bu nedenle sorunun doğru cevabı B seçeneğidir.
Aşağıdakilerden hangisi Amerika’da ortaya çıkmış olan ve bir kusurluluk duygusu ile alt kültürün vernaküler dilini benimseyen fotomekanik yeniden üretimin neden olduğu çarpıklığı aktarmayı amaçlayarak ortaya çıkarılmış olan yazı tasarımının ismidir.
- A-) Times New Roman
- B-) Gotham
- C-) Priori Sans
- D-) Arial
- Cevap E-) Template Gothic
Açıklama: GIT202U İleri Tipografi Ders Kitabının “Vernaküler Tipografi” Başlıklı 8. Bölümünde bu soruya ilişkin aşağıdaki bilgi verilmiştir.
Vernaküler yalnız görsel iletişim tasarımcıları değil, yazı tasarımcıları arasında da başvurulan kaynaklardan biridir. 1990 yılında Barry Deck tarafından tasarlanan Template Gothic, New Yorklu tasarımcıların yaptığı gibi yerelin keşfiyle ortaya çıkan bir yazı tasarımıdır. California Institute of the Arts’da, “elle çizilmiş vernaküler harflemelere, illüstrasyonlara ve bunların yerleşik düzensizliklerine yönelik tutkusu” ile tanınan Edward Fella’nın öğrencisi olan Deck, mahallesindeki bir çamaşırhanenin şablonla yapılmış yazısından ilham alarak tasarladığı Template Gothic ile bir kusurluluk duygusunu ve alt kültürün vernaküler dilini benimseyen fotomekanik yeniden üretimin neden olduğu çarpıklığı aktarmayı amaçlar. Template Gothic, “Emigre Fonts tarafından ticari olarak piyasaya sürüldükten sonra kullanımı dünya çapında yayılır ve 1990’larda dijital tipografinin sembolü hâline gelir”.
Bu nedenle sorunun doğru cevabı D seçeneğidir.
Aşağıdakilerden hangisi Vernaküler kavramının tanımlamalarından değildir?
- A-) Yerel halka özgü olan
- B-) Bir bölgeye ait dil
- C-) Bir dönemin, yerin özelliği
- Cevap D-) Bütün dönemleri kapsayan yaşantı
- E-) Yerel bir ifade şekli
Açıklama: Vernaküler: Yerel bir dil, ifade veya ifade şekli; resmî yazıdan ziyade sıradan konuşmada meydana
gelen bir ifade veya ifade şekli; bir dönemin, yerin veya grubun özelliği.
Bütün dönemleri kapsayan yaşantı
Aşağıdakilerden hangisi Vernaküler tipografi kapsamında değerlendirilen iletişim biçimleri-ürünleri arasında değildir?
- A-) Tabela
- B-) Apartman yazısı
- C-) Afiş
- D-) Cam yazısı
- Cevap E-) Rölyef (Kabartma)
Açıklama: Fırça tabela, apartman isimliği, uyarı levhası, duvar yazısı, cam yazısı, afiş ve efemera üzerindeki harflemeler, vernaküler tipografi kapsamında değerlendirilebilir.
Rölyef (Kabartma)
Aşağıdakilerden hangisi başlangıçta kullanıldıktan sonra atılması amaçlanarak üretilen ancak koleksiyon hâline gelen afiş, broşür ve bilet gibi kâğıt ögeler için kullanılır?
- A-) Vernaküler
- Cevap B-) Efemera
- C-) Petroglif
- D-) Pastiş
- E-) Kitsch
Açıklama: VERNAKÜLER TİPOGRAFİ VE GÖRSEL İLETİŞİM TASARIMINDA VERNAKÜLER KAVRAMI
Doğru yanıt b seçeneğidir.
Aşağıdakilerden hangisi bir kaya, taş üzerine yapılan oyma veya yazıta verilen isimdir?
- A-) Vernaküler
- B-) Efemera
- Cevap C-) Petroglif
- D-) Pastiş
- E-) Retro
Açıklama: GÖRSEL İLETİŞİM TASARIMINDA VERNAKÜLER
Doğru yanıt c seçeneğidir.
Aşağıdakilerden hangisi bir vernaküler tipografi örneğidir.
- Cevap A-) Fırça tabela
- B-) Gazete
- C-) Ulusal Reklam
- D-) Dergi
- E-) Kitap
Açıklama: GIT202U İleri Tipografi Ders Kitabının “Vernaküler Tipografi” Başlıklı 8. Bölümünde bu soruya ilişkin aşağıdaki bilgi verilmiştir.
Görsel iletişim tasarımında vernaküler, genellikle bilgisayar öncesi dönemde, tasarım okullarında öğrenim görmeyen yerel zanaatkârların, yaşadıkları bölgeye özgü ürettikleri ürünler ile ilişkilendirilir. Genel olarak bu ürünler, eskiden ticari sanat olarak adlandırılan, görsel bir dilin olduğu tabela, ambalaj reklam gibi günlük kitle iletişimi ürünleridir. Genellikle argo gibi alt kültüre ait iletişim biçimleri veya sokak levhaları gibi buluntu nesneler için kullanılır. Fırça tabela, apartman isimliği, uyarı levhası, duvar yazısı, cam yazısı, afiş ve efemera üzerindeki harflemeler, vernaküler tipografi kapsamında değerlendirilebilir. Hedef kitlenin sınırlı olması, bölgeye özgü yapılmaları ve genellikle isimleri kayda geçmeyen zanaatkârlar tarafından üretildiklerinden dolayı çoğunlukla anonim olarak kalmaktadırlar.
Bu nedenle sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Aşağıdakilerden hangisi eklektik Retro yaklaşımının oluşumunda katkı sağlayan sanatçıları etkileyen sanat akımlarından birisidir.
- A-) Rönesans
- B-) Kübism
- Cevap C-) Art Nouveau
- D-) Modernism
- E-) Gotik
Açıklama: GIT202U İleri Tipografi Ders Kitabının “Vernaküler Tipografi” Başlıklı 8. Bölümünde bu soruya ilişkin aşağıdaki bilgi verilmiştir.
New York’ta ortaya çıkan eklektik retro yaklaşım, Viktorya Dönemi, Art Nouveau ve Art Deco biçimlerini ilham kaynağı olarak kullanan Milton Glaser, Seymour Chwast, Louise Fili, Paula Scher, Carin Goldberg dâhil olmak üzere az sayıda tasarımcıyla başlar. 1954 yılında New York’ta Milton Glaser ve Seymour Chwast tarafından kurulan —1960’larda ve 1970’lerde görsel iletişim tasarımı alanında uluslararası bir güç hâline gelen — daha sonra birçok tasarımcının katıldığı Push Pin Studio’nun tasarım stratejisi olan diğer üslupları referans alma, vernakülere ilgi ve bilinçli pastiş kullanımı, ilerleyen yıllarda postmodernizmin ortaya çıkışının belirtileridir.
Bu nedenle sorunun doğru cevabı C seçeneğidir.
Aşağıdakilerden hangisi grafik sanatında Shaughnessy tarafından “tasarımcı olmadan tasarım” olarak adlandırılan alt türdür.
- A-) Üç boyutlu tipografi
- B-) Deneysel tipografi
- C-) Hareketli tipografi
- D-) Kaligrafi
- Cevap E-) Vernaküler Tipografi
Açıklama: GIT202U İleri Tipografi Ders Kitabının “Vernaküler Tipografi” Başlıklı 8. Bölümünde bu soruya ilişkin aşağıdaki bilgi verilmiştir.
Görsel iletişim tasarımında vernaküler, genellikle bilgisayar öncesi dönemde, tasarım okullarında öğrenim görmeyen yerel zanaatkârların, yaşadıkları bölgeye özgü ürettikleri ürünler ile ilişkilendirilir. Genel olarak bu ürünler, eskiden ticari sanat olarak adlandırılan, görsel bir dilin olduğu tabela, ambalaj reklam gibi günlük kitle iletişimi ürünleridir. Genellikle argo gibi alt kültüre ait iletişim biçimleri veya sokak levhaları gibi buluntu nesneler için kullanılır. Fırça tabela, apartman isimliği, uyarı levhası, duvar yazısı, cam yazısı, afiş ve efemera üzerindeki harflemeler, vernaküler tipografi kapsamında değerlendirilebilir. Hedef kitlenin sınırlı olması, bölgeye özgü yapılmaları ve genellikle isimleri kayda geçmeyen zanaatkârlar tarafından üretildiklerinden dolayı çoğunlukla anonim olarak kalmaktadırlar. Üretim pratiklerinin demokratikleşmesi ile eğitimsiz kişilerin de tasarım yapabildiklerinden bahseden Shaughnessy, “tasarımcılar olmadan tasarım” olarak nitelediği vernaküleri, bilinçli olmayan ve işlevselliğinin ötesinde herhangi hırs veya niyet duygusundan yoksun olan tasarım olarak tanımlar. Profesyonel tasarım disiplininin dışında kaldığı, çoğunlukla sanat veya tasarım eğitimi almayan kişiler tarafından yapıldıklarından dolayı “vernaküler bazen küçümsenir, bazen de onurlandırılır, her iki durumda da mesleğin naif, bilgisiz ötekisi olarak görülür”.
Bu nedenle sorunun doğru cevabı E seçeneğidir.
Aşağıdakilerden hangisi postmodern estetiğin popüler bir bileşeni olan ve bir alt kümesini vernakülerin oluşturduğu bir stildir.
- A-) Modernizm
- B-) Post-modernizm
- C-) Push Pin Studio
- D-) Nostalji
- Cevap E-) Retro
Açıklama: GIT202U İleri Tipografi Ders Kitabının “Vernaküler Tipografi” Başlıklı 8. Bölümünde bu soruya ilişkin aşağıdaki bilgi verilmiştir.
Tasarım tarihindeki farklı tutum ve anlayışlar, zamanın ruhuna bağlı olarak değişkenlik gösterir. Vernakülerin görsel iletişim tasarımında konu edilmesi ve zihin dünyasının oluşması, modernizmden postmodernizme geçiş sürecinde şekillenir. Postmodernizm, eklektizmden yararlanarak eski biçimleri geri alma ve onları yenileriyle birleştirme anlayışıyla modernist tasarımı tahakküm dışına iter. Böylece “tarihsel referanslar, dekorasyon ve vernaküler, modernistler tarafından küçümsenirken, postmodern tasarımcılar tarafından tasarım olanaklarını genişletmek amacıyla kullanılırlar. Yeni şeyler yapma anlamında özgünlük amaç olmaktan çıkar; parodi, pastiş ve önceki görsel biçimlerin ironik bir şekilde geri dönüşü çoğalır (Poynor, 2003, s. 12). Bu anlayışla üretilen “postmodern kültürün ürünleri, parçalanma, biçim kirliliği, derinliksizlik, belirsizlik, metinler arasılık, çoğulculuk, eklektizm ve vernakülere dönüş gibi özelliklerle ayırt edilme eğilimindedir”. Geçmişin ve modası geçmiş tasarımların tekrarını içeren retro, postmodern estetiğin popüler bileşeni hâline gelir, özellikle bu estetiğin alt kümesi olan vernaküler ise postmodern tasarım anlayışının bireyselliği içerisinde ivmesini yakalar.
Bu nedenle sorunun doğru cevabı E seçeneğidir.
Aşağıdakilerden hangisi yerel veya tarihî bir dönemin genel karakteristiği olan sanatsal ve teknik ifadeye atıfta bulunur ve retro tasarımla yakından ilgilidir?
- A-) Pastiş
- B-) Postmodernizm
- C-) Petroglif
- Cevap D-) Vernaküler
- E-) Efemera
Açıklama: BİR TASARIM YAKLAŞIMI OLARAK VERNAKÜLER TİPOGRAFİ
Doğru yanıt d seçeneğidir.
Başlangıçta kullanıldıktan sonra atılması amaçlanarak üretilen ancak koleksiyon hâline gelen afiş, broşür ve bilet gibi kâğıt ögelere ne ad verilir?
- A-) Vernaküler
- Cevap B-) Efemera
- C-) Petroglif
- D-) Pastiş
- E-) Yazıt
Açıklama: Efemera: Başlangıçta kullanıldıktan sonra atılması amaçlanarak üretilen ancak koleksiyon hâline gelen afiş, broşür ve bilet gibi kâğıt ögeler.
Belirli bir duyguyu ortaya çıkarmak amacıyla geçmiş akımların/üslupların sahip olduğu görsel ifade biçimlerinin doğrudan aktarılmasına ne ad verilir?
- A-) Vernaküler
- B-) Retro
- C-) Kitsch
- D-) Pastiş
- Cevap E-) Nostalji
Açıklama: Tasarım yaklaşımı olarak vernaküler ile nostalji birbirine karıştırılmamalıdır. Vernaküler yaklaşım, yerel/ sıradan insanlar/zanaatkârlar tarafından yapılan ve belirli bir bölgeye özgü üretilmiş ürünleri/eserleri yeni çalışmalar için esin kaynağı olarak kullanmayı kapsarken nostalji, belirli bir duyguyu ortaya çıkarmak amacıyla geçmiş akımların/üslupların sahip olduğu görsel ifade biçimlerinin doğrudan aktarılmasıdır.
Bir kaya, taş üzerine yapılan oyma veya yazıtlara ne ad verilir?
- A-) Pastiş
- B-) Efemera
- Cevap C-) Petroglif
- D-) Vernaküler
- E-) Hiyeroglif
Açıklama: Petroglif: Bir kaya, taş üzerine yapılan oyma veya yazıt.
Bir markanın, popüler duyarlıklar için yapay bir nostaljiyle bağlantı kurması amacıyla yapılan tasarıma ne denir?
- Cevap A-) Pastiş
- B-) Petroglif
- C-) Efemera
- D-) Parodi
- E-) Retro
Açıklama: Pastiş: Sanatçıların önceki işlerini sıklıkla hiciv amaçlı ve uyumsuz parçaların karman çormanlığı şeklinde taklit etmektir. Bir markanın, popüler duyarlıklar için yapay bir nostaljiyle bağlantı kurması amacıyla tasarlanır, bu pastişin gücünün uyandırabileceği birincil etkidir.
Emigre Fonts tarafından ticari olarak piyasaya sürüldükten sonra kullanımı dünya çapında yayılan ve 1990’larda dijital tipografinin sembolü hâline geline yazı ailesi hangisidir?
- A-) Vernaküler Gothic
- B-) Priori Sans
- C-) Gotham
- Cevap D-) Template Gothic
- E-) Decimal
Açıklama: Template Gothic, “Emigre Fonts tarafından ticari olarak piyasaya sürüldükten sonra kullanımı dünya çapında yayılır ve 1990’larda dijital tipografinin sembolü hâline gelir.”
Grafik Tasarımda Vernaküleri “Kötü Olmak için buradayız” yazısı ile tasarım etiği içinde ele alan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir.
- Cevap A-) Tibor Kalman
- B-) Steven Heller
- C-) Karrie Jacobs
- D-) Milton Glaser
- E-) Michael Bierut
Açıklama: GIT202U İleri Tipografi Ders Kitabının “Vernaküler Tipografi” Başlıklı 8. Bölümünde bu soruya ilişkin aşağıdaki bilgi verilmiştir.
Vernakülerin bir diğer özelliği de tasarım etiğine konu olmasıdır. Kalman, yalnızca yerelin dilinden ilham almak veya onu kaynak olarak kullanmakla kalmaz, onu bir tutuma, bir düşünme yöntemine dönüştürür. Kalman’ın vernaküler anlayışının detaylarına değindiği “Kötü olmak için buradayız.” yazısı, tasarım mesleği ile kurumsal ticari güçler arasındaki ilişkinin sert analizi, bir farkındalık ve direniş çağrısıdır. Bu çağrı, vernaküleri, tasarımcı tavrının ve etik tutumunun tam da merkezine yerleştirir.
Bu nedenle sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Görsel iletişim tasarımında Vernaküler tasarımda önemli rolü olup, günlük iletişimde kullanılan vernaküler harflerden bir tipografi türü tanımlar. Ona göre, “görsel iletişim tasarımının kendine özgü lehçeleri veya yerel biçimleri vardır” diyen bu tasarımcı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Armin Hofman
- Cevap B-) Tibor Kalman
- C-) Milton Glaser
- D-) Michael Bierut
- E-) Kerrie Jacobs
Açıklama: Vernakülerin görsel iletişim tasarımındaki yerinin sağlamlaşmasında Tibor Kalman’ın rolü önemlidir.
Kalman, yaptığı çalışmalarla günlük iletişimde kullanılan vernaküler harflerden bir tipografi türü
tanımlar. Ona göre, görsel iletişim tasarımının herhangi bir dil veya iletişim aracı gibi resmî olmayan,
kendine özgü lehçeleri veya yerel biçimleri vardır.
Günlük yaşamda vernakülerin, yerelin imkansızlıklarının oluşturduğu bir gerçeğin sonucunda ortaya çıktığını ilk defa vurgulayan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir.
- Cevap A-) Tibor Kalman
- B-) Steven Heller
- C-) Karrie Jacobs
- D-) Milton Glaser
- E-) Michael Bierut
Açıklama: GIT202U İleri Tipografi Ders Kitabının “Vernaküler Tipografi” Başlıklı 8. Bölümünde bu soruya ilişkin aşağıdaki bilgi verilmiştir.
Çevrede görülen her görsel iletişim ürününün vernaküler olup olmadığı meselesinden hareketle Steven Heller, Tibor Kalman’a çöp ile vernaküleri nasıl ayırt ettiğini sorar. Kalman, “vernaküler çok zamanın, çok kötü araçların ve paranın olmamasının sonucudur. Çöp; kötü, aptal ama profesyonel grafikler…” diye cevap verir. Kalman’ın cevabından, vernakülerin, yerelin imkânsızlıkların oluşturduğu bir gerçekliğin sonucunda ortaya çıktığı, profesyonel tasarımın hedeflerinden ve donanımından yoksun olduğu anlaşılmaktadır.
Bu nedenle sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
I. Yerel/sıradan insanlar/zanaatkârlar tarafından yapılması
II. Bölgeye özgü üretilmiş olması
III. Yerel iletişim dilini kullanması
IV. Postmodern tasarımcılar tarafından esin kaynağı olarak kullanılması
Yukarıdaki maddelerden hangileri Vernaküler yaklaşım için doğrudur?
- A-) I, II
- B-) I, III
- C-) II, III,
- D-) II, III, IV
- Cevap E-) I, II, III, IV
Açıklama: GÖRSEL İLETİŞİM TASARIMINDA VERNAKÜLER
Doğru yanıt e seçeneğidir.
New York’un tarihselcilik geleneğini 1920’lere ve 1930’lara kadar geriye götüren, renk, imge ve yazı seçimleriyle modernizmin reddettiği tüm unsurları çalışmalarına yansıtan tasarımcı aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Louise Fili
- B-) Tony Palladino
- C-) George Tscherny
- D-) Robert Brownjohn
- E-) Tom Geismar
Açıklama: BİR TASARIM YAKLAŞIMI OLARAK VERNAKÜLER TİPOGRAFİ
Doğru yanıt a seçeneğidir.
Postmodern kültürün ürünlerinde, farklı özelliklerle ayırt edilme eğilimindedir. Aşağıdakilerden hangisi bu eğilimlerden değildir?
- A-) Parçalanma
- B-) Derinliksizlik
- Cevap C-) Bütünlük
- D-) Çoğulculuk
- E-) Biçim kirliliği
Açıklama: “postmodern kültürün ürünleri, parçalanma, biçim kirliliği, derinliksizlik, belirsizlik, metinler arasılık, çoğulculuk, eklektizm ve vernakülere dönüş gibi özelliklerle ayırt edilme eğilimindedir”.
Bütünlük
Tarihte insan eliyle yapılan ürünleri ham madde olarak alıntılar ya da örnek alır. Onun için eski matbaa kataloglarında, yazı numunelerinde ve diğer endüstriyel efemeralardaki eserleri keşfetmek, bir firavunun mezarını ortaya çıkarmak gibidir. Bu tasarımcı aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Charles Spencer Anderson
- B-) Joe Duffy
- C-) Steven Heller
- D-) Karrie Jacobs
- E-) Barry Deck
Açıklama: Anderson, tarihte insan eliyle yapılan ürünleri ham madde olarak alıntılar ya da örnek alır (Heller ve Vienne, 2016, s. 16). Onun için eski matbaa kataloglarında, yazı numunelerinde ve diğer endüstriyel efemeralardaki eserleri keşfetmek, bir firavunun mezarını ortaya çıkarmak gibidir.
Charles Spencer Anderson
Tasarım yaklaşımı olarak Vernaküler ile nostalji birbirine karıştırılmamalıdır. Aşağıdakilerden hangisi Vernaküler yaklaşım değildir?
- A-) Zanaatkârlar tarafından yapılır.
- B-) Belirli bir bölgeye özgünlük
- Cevap C-) Geçmişi doğrudan aktarma
- D-) Yerel ve sıradanlık
- E-) Bir dönemin ifade şekli
Açıklama: Tasarım yaklaşımı olarak vernaküler ile nostalji birbirine karıştırılmamalıdır. Vernaküler yaklaşım, yerel/sıradan insanlar/zanaatkârlar tarafından yapılan ve belirli bir bölgeye özgü üretilmiş ürünleri/eserleri yeni çalışmalar için esin kaynağı olarak kullanmayı kapsarken nostalji, belirli bir duyguyu ortaya çıkarmak amacıyla geçmiş akımların/üslupların sahip olduğu görsel ifade biçimlerinin doğrudan aktarılmasıdır.
Geçmişi doğrudan aktarma
Tasarımcı tavrının ve grafik tasarım mesleğinin ticari boyuttaki ilişkiye başka bir pencereden bakarak küreselleşmenin kültürel özellikleri göstermek, Vernaküler tasarımın sorumluluğu olarak tanımlayan tasarımcı ağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Rudy Vanderlans
- B-) Çip Kidd
- C-) Erik Spiekermann
- D-) Steven Heller
- E-) Tibor Kalman
Açıklama: Vernaküleri, tasarımcı tavrının ve etik tutumunun tam da merkezine yerleştirir. Emigre dergisinden Rudy Vanderlans da meslek ile ticari güçler arasındaki ilişkiye başka bir pencereden bakarak küreselleşmenin her şeyi birbirine benzettiğini, tasarımcıların kültürel özellikleri göstermek ve korumak adına sorumlu olduğunu belirtir.
Vernaküler anlayışın detaylarına değinilen “Kötü olmak için buradayız” yazısı aşağıdaki tasarımcılardan hangisine aittir?
- A-) Milton Glaser
- B-) Seymour Chwast
- C-) Louise Fili
- Cevap D-) Tibor Kalman
- E-) Paula Scher
Açıklama: GÖRSEL İLETİŞİM TASARIMINDA VERNAKÜLER
Doğru yanıt d seçeneğidir.
Vernaküler kavramı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
- A-) “Yerli halka özgü olan” anlamına gelmektedir.
- B-) Fransızca “vernaculaire” sözcüğünden Türkçeye geçmiştir.
- C-) Belirli bir grubun, kültürün veya toplumun ortak dilidir.
- D-) Bir topluluğun resmî dili olmayan sözlü bir lehçeye atıfta bulunur.
- Cevap E-) Sıradan konuşmadan ziyade resmî yazıda meydana gelen bir ifade şeklidir.
Açıklama: Vernaküler: Yerel bir dil, ifade veya ifade şekli; resmî yazıdan ziyade sıradan konuşmada meydana gelen bir ifade veya ifade şekli; bir dönemin, yerin veya grubun özelliği.
Sıradan konuşmadan ziyade resmî yazıda meydana gelen bir ifade şeklidir.
Vernaküler kavramı ilk başlarda hangi Güzel Sanatlar Alanında görülmeye başlamıştır?
- A-) Resim
- Cevap B-) Mimarlık
- C-) Grafik Tasarım
- D-) Seramik
- E-) Heykel
Açıklama: Başlarda mimarlık alanında kullanılan bu kavram, zaman içerisinde birçok disiplinde kendine yer edinir ve edebiyattan tasarıma kadar geniş kapsamda kullanılagelir.
Vernaküler tasarım, yerel veya tarihî bir dönemin genel karakteristiği olan sanatsal ve teknik ifade açısından hangi tasarım üslubuyla/stiliyle yakından ilgilidir?
- A-) Minimalizm
- B-) Flat Tasarım
- C-) Grunge
- Cevap D-) Retro
- E-) Maksimalizm
Açıklama: “Vernaküler tasarım, yerel veya tarihî bir dönemin genel karakteristiği olan sanatsal ve teknik ifadeye atıfta bulunur ve retro tasarımla yakından ilgilidir.”
Vernaküler tasarımı yeni bir anlayışla harmanlayıp; renk, imge ve yazı seçimleriyle modernizmin reddettiği tüm unsurları çalışmalarına yansıtmıştır. Vernaküler tasarımı yalnız tasarımlarında kullanmakla kalmayıp aynı zamanda Torino, Barselona ve Paris gibi kentlerin tipografik mirasını gözler önüne seren kitaplar da hazırlamıştır. Bu tasarımcı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Tom Geismar
- B-) Bob Gill
- C-) Ivan Chermayeff
- D-) George Tscherny
- Cevap E-) Louise Fili
Açıklama: Fili; renk, imge ve yazı seçimleriyle modernizmin reddettiği tüm unsurları çalışmalarına yansıtır. Vernaküleri yalnız tasarımlarında kullanmakla kalmayıp aynı zamanda Torino, Barselona ve Paris gibi kentlerin tipografik mirasını gözler önüne seren kitaplar da hazırlamıştır.
Louise Fili
Ünlü yazı tasarımcıları Jonathan Hoefler ve Tobias Frere-Jones tarafından 2000 yılında yayımlanan ve esin kaynağı, New York’ta bulunan Liman İşletmeleri Otobüs Terminali’nin tabelası olan yazı ailesi hangisidir?
- A-) Sans Serif
- B-) Arial
- C-) Priori Sans
- Cevap D-) Gotham
- E-) Template Gothic
Açıklama: Ünlü yazı tasarımcıları Jonathan Hoefler ve Tobias Frere-Jones tarafından 2000 yılında yayımlanan Gotham adlı yazı ailesinin esin kaynağı, New York’ta bulunan Liman İşletmeleri Otobüs Terminali’nin tabelasıdır.
İkinci Dünya Savaşı’nın ardından ortaya çıkan ve sağlam bir gerçeklik olgusunun varlığını sorgulayan yaratıcı akım aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Modernizm
- Cevap B-) Postmodernizm
- C-) Realizm
- D-) Sürrealizm
- E-) Fütürizm
Açıklama: Postmodernizm: “İkinci Dünya Savaşı’nın ardından ortaya çıkan ve sağlam bir gerçeklik olgusunun varlığını sorgulayan yaratıcı bir akımdır.
İkinci Dünya Savaşı’nın ardından ortaya çıkan ve sağlam bir gerçeklik olgusunun varlığını sorgulayan yaratıcı akım aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Dadaizm
- B-) Viktorya Dönemi
- C-) Art Nouveau
- D-) Art Deco
- Cevap E-) Postmodernizm
Açıklama: GÖRSEL İLETİŞİM TASARIMINDA VERNAKÜLER
Doğru yanıt e seçeneğidir.
İngiliz tasarımcı Jonathan Barnbrook’a ait yazı ailesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Template Gothic
- B-) Gotham
- Cevap C-) Priori Sans
- D-) Sans Serif
- E-) Times New Roman
Açıklama: Yazı tasarımında vernakülerin referans olduğu diğer örnek ise İngiliz tasarımcı Jonathan Barnbrook’un Priori Sans adlı yazı ailesidir.