Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I - Alıştırma Soruları

Ünite 1

‘İmparatorluğu askerî bir imparatorluktan bürokratik bir devlete dönüştürmeye çalışan, Tanzimat’tan sonraki dönemde genellikle basım yayım yoluyla şekillenmiş insanlar ve dönem’ olarak nitelendirilen kâtip sınıfı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Çelebiler Çağı
- B-) Sefirler ve Reîsülküttâplar Çağı
- Cevap C-) Kahramanlar Çağı
- D-) Münevverler Çağı
- E-) Aydınlar Çağı
Açıklama: İmparatorluğu askerî bir imparatorluktan bürokratik bir devlete dönüştürmek isteyen
kâtip sınıfını dört kuşak ve çağ üzerinden okumak mümkündür:
* Çelebiler Çağı,
* Sefirler ve Reîsülküttâplar Çağı
* Münevverler (Aydınlar) Çağı,
* Kahramanlar Çağı
Kahramanlar Çağı: Tanzimat’tan sonraki dönemde ve genellikle basım yayım yoluyla şekillenmiş veya şekillendirilmiş insanları ve dönemi nitelendirmek için kullanılmıştır.
(1882) Üçlü İttifak antlaşması hangi devletler arasında imzalandı.
- Cevap A-) Almanya, İtalya ve Avusturya-Macaristan
- B-) Almanya, Fransa ve Avusturya-Macaristan
- C-) Fransa, İtalya ve Avusturya-Macaristan
- D-) Almanya, Bulgaristan ve Avusturya-Macaristan
- E-) Almanya, İtalya ve Osmanlı imparatorluğu
Açıklama: Üçlü İttifak (1882)
1882’de Almanya, İtalya ve Avusturya-Macaristan
arasında Üçlü İttifak antlaşması imzalandı.
Üçlü İttifak İtalya’nın teşebbüsü ile gerçekleşmiştir.
Fransa’nın Cezayir’den sonra ani bir hamle ile
Osmanlı himayesinde olan Tunus’u da işgal etmesi
Kuzey Afrika’da sömürge arayışı içinde olan İtalya’yı
rahatsız etmiştir. Bir yandan Fransa korkusu diğer
yandan da sömürgecilik yapabilmesi için sırtını Almanya
gibi büyük bir devlete dayama zorunluluğu,
İtalya’yı Almanya ile ittifak istemeye yöneltti.
————–17. yüzyılda “Kavânîn-i Âl-i Osman der Mezâlim-i Defter-i Divan” adını taşıyan bir kitap yazmış; tımar ve zeametin dağılmasının yolsuzluklara yol açtığını, bu alanda düzeltme yapılması gerektiğini savunmuştur.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
- A-) Koçi Bey
- B-) Kâtip Çelebi
- Cevap C-) Ayni Áli Efendi
- D-) Lûtfî Paşa
- E-) Münif Paşa
Açıklama: ISLAHATTAN YENİLEŞMEYE: BİR İMPARATORLUĞUN DÖNÜŞÜMÜ
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri C seçeneği doğru olarak tamamlar. 17. yüzyılda devletin çöküşünü, yönetici kadronun çürümüşlüğünü ve yetersizliğini, yasaların işlemez olduğunu görenlerin sayısı çoğalmıştır. Bu yüzyılda Ayni Áli Efendi, Kavânîn-i Âl-i Osman der Mezâlim-i Defter-i Divan adını taşıyan bir kitap yazmış; tımar ve zeametin dağılmasının yolsuzluklara yol açtığını, bu alanda düzeltme yapılması gerektiğini savunmuştur.
……….,Türkçülüğün Osmanlı entelektüel dünyasında karşılık bulmasında etkili olan isimlerden biridir.
- A-) Namık kemal
- B-) Mithat paşa
- C-) Mehmet Akif Ersoy
- D-) Said Halim Paşa,
- Cevap E-) Gaspıralı İsmail
Açıklama: Gaspıralı İsmail, Türkçülüğün Osmanlı entelektüel dünyasında karşılık bulmasında etkili olan isimlerden biridir
……….., Berlin Antlaşması’nda (1878), Ermeni sorununu uluslararası bir sorun olarak gündeme getirdi ve Ermeni isyanlarını destekleyen ülkelerin başında yer aldı.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
- A-) İngiltere
- Cevap B-) Rusya
- C-) Fransa
- D-) İtalya
- E-) Almanya
Açıklama: Ruslar, Berlin Antlaşması’nda (1878), Ermeni sorununu uluslararası bir sorun olarak gündeme getirdi ve Ermeni isyanlarını destekleyen ülkelerin başında yer aldı.
…………. düşüncesi erken Cumhuriyet Dönemi’nin ideolojik temellerinden birisini oluşturmuştur.
- Cevap A-) Türkçülük
- B-) Müslümanlık inanç
- C-) Kardeşlik
- D-) İnsanlık
- E-) Osmanlıcılık
Açıklama: Türkçülük düşüncesi erken Cumhuriyet Dönemi’nin ideolojik temellerinden birisini oluşturmuştur.
17. yüzyıldaki siyasi kriz (meşruiyet) Osmanlı Devleti’nin egemenlik anlayışını zorlamıştır. Yeniçerilerin, II. Osman’ı katletmesi ile de bir düşünce yıkılmıştır.
Yukarıdaki metinde bahsedilen düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Sultanın dokunulmaz olması
- B-) Sultan değişebilir olması
- C-) Sultanın sefere çıkması
- D-) Sultan cülüs dağıtması
- E-) Yeniçerilerin dokunulmaz olması
Açıklama: 17. yüzyıl’daki siyasi kriz (meşruiyet) Osmanlı
Devleti’nin egemenlik anlayışını zorlamıştır.
Yeniçeriler, II. Osman’ı katlettiğinde
dokunulmaz sultan imgesini de yıkmışlardır.
Sultanın dokunulmaz olması
1775’te kurulan Mühendishâne-i Bahrî-i Hümâyun’dan sonra imparatorluğun ikinci mühendishanesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Mühendishane-i Berri mektebi
- B-) Mühendishane-i Mülkiye
- C-) Mühendishane-i Hümayun
- D-) Mühendishane-i Berri
- Cevap E-) Mühendishane-i Berri Hümayun
Açıklama: Mühendishane-i Berri Hümayun
1808 yılında Sekban-ı Cedid adıyla kurulan yeni yapı aşağıdakilerden hangisiyle ilgilidir?
- A-) Eğitim
- B-) Vergi
- C-) Gümrük
- Cevap D-) Ordu
- E-) Vtandaslık
Açıklama: Ordu
1882’de imzalanan Üçlü İttifak antlaşması hangi devletin teşebbüsü ile gerçekleşmiştir?
- A-) Almanya
- Cevap B-) İtalya
- C-) Avusturya-Macaristan
- D-) İngiltere
- E-) Fransa
Açıklama: DOĞU SORUNU
1882’de Almanya, İtalya ve Avusturya-Macaristan arasında imzalanan Üçlü İttifak antlaşması, İtalya’nın teşebbüsü ile gerçekleşmiştir. Fransa’nın Cezayir’den sonra ani bir hamle ile Osmanlı himayesinde olan Tunus’u da işgal etmesi Kuzey Afrika’da sömürge arayışı içinde olan İtalya’yı rahatsız etmiştir. Bir yandan Fransa korkusu diğer yandan da sömürgecilik yapabilmesi için sırtını Almanya gibi büyük bir devlete dayama zorunluluğu, İtalya’yı Almanya ile ittifak istemeye yöneltmiştir.
18 yüzyılda değişmez düzen(nizam) karşısında ilk defa Nizam-ı Cedit terimini kullanan yazar aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?
- A-) Hezarfen Hüseyin Çelebi
- B-) Kâtip Çelebi
- C-) Namık Kemal
- Cevap D-) İbrahim Müteferrika
- E-) Evliya çelebi
Açıklama: İbrahim Müteferrika, Nizam-ı Cedit terimini
ilk kullanan yazardır. Bu yönüyle değişmez düzen
(nizam) karşısında ilk defa yeni düzen anlayışını
dile getirir. Kâtip Çelebi’nin 17. yüzyılda dile getiremediği
yeni kavramı, yani yeni düzen anlayışını
onun izinden giden Müteferrika 18. yüzyılda dile
getirebilmiştir.
Topçu Ocağında yeni topların dökülmesi, Mühendishane-i Bahr-i Hümayun ile Mühendishane-i Berr-i Hümayun’un öncüsü olan Hendesehane ve Yalova’da kâğıt imalathanesinin açılması gibi yenilikler hangi Osmanlı padişahı döneminde gerçekleştirilmiştir?
- A-) Üçüncü Selim
- B-) Genç Osman
- Cevap C-) Birinci Mahmut
- D-) İkinci Abdülhamit
- E-) Dördüncü Murat
Açıklama: Doğru cevap Birinci Mahmut’tur.
Yunan ve Sırp isyanlarıyla birlikte milliyetçi bir tutum sergileyen gayrimüslimlerin imparatorluktan ayrılmasını önlemek amacıyla ortaya atılan ve daha sonra sık sık vurgu yapılan bir Osmanlı milleti teşkil etmeyi hedefleyen önemli projenin ilk adımı olarak gösterilebilen Gülhane Hatt-ı Hümayunu hangi padişah döneminde kabul edilmiştir?
- Cevap A-) Sultan Abdülmecid
- B-) Sultan Abdülhamid
- C-) Sultan Mahmud
- D-) Sultan Selim
- E-) Sultan Reşad
Açıklama: Doğru cevap Sultan Abdülmecid’dir.
Avrupa tarihi içinde önemli bir yer tutan ve “Türklerin Avrupa’dan atılması” şeklinde tanımlanabilen olgunun adı nedir?
- A-) Oryantalizm
- B-) Batıcılık
- C-) Milliyetçilik
- D-) Pan-İslamizm
- Cevap E-) Şark meselesi
Açıklama: Doğru cevap Şark meselesidir.
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Tanzimat Fermanı’nın getirdiği yeniliklerden biri değildir?
- A-) Can, mal, namus güvenliği teminatı
- B-) Müslümanların üstünlüğüne dayalı sistemin benimsememesi
- C-) Keyfi el koymalara son verilmesi
- Cevap D-) Verginin herkesten eşit alınması
- E-) Irk ve din temeline bakmadan tüm vatandaşların eşit kabul edilmesi
Açıklama: Tanzimat Fermanı bir yandan can, mal, namus
güvenliğini temin ederek keyfi el koymalara son verirken,
diğer yandan Müslüman üstünlüğüne dayalı
sistemden ırk ve din temeline bakmadan tüm vatandaşların
eşitliği yolunda ilk adımın atılmasını sağladı
Doğru olan, Verginin herkesin gücü nispetinde tahsil edilmesi ve kimseden fazladan bir şey istenmemesi
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Türkçülük edebiyatı altıda etkili olan yazarlardan biri değildir?
- Cevap A-) Abdullah Cevdet,
- B-) Mehmet Emin beyler
- C-) Ömer Seyfettin
- D-) Ziya Gökalp
- E-) Ahmet Ağaoğlu,
Açıklama: Türk Yurdu, Yeni Mecmua gibi dergiler, Şûrayı Ümmet ve Tanin gibi gazeteler tarafından yoğun biçimde tartışılan kültürel ve siyasal Türkçülük, edebiyat alanında da etkili oldu ve Genç Kalemler (Selanik) gibi dergi ve yayınlarla bu alanda ciddi bir değişimi gerçekleştirdi. Emile Durkheim’den etkilenen Ziya Gökalp, Türkçülüğün sosyolojik bir çerçeveye oturtulmasında, Ahmet Ağaoğlu, Yusuf Akçura ve Hüseyinzâde Ali beyler Osmanlı Devleti dışında yaşayan Türkleri de kapsayan bir Türk dünyası ve Türklük fikrinin kavramsallaştırılmasında, Ömer Seyfettin ve Mehmet Emin beyler sadeleştirilmiş dil ve Türkçü edebiyat tezlerinin oluşturulmasında öncü roller oynamıştır. Ziya Gökalp 1913’te Türk Yurdu’nda neşrettiği “Türkleşmek, İslâmlaşmak, Muâsırlaşmak” başlıklı çalışmasında, bilhassa İslâm Mecmuası’nda ve Yeni Hayat kitabında Türkleştirilmiş bir İslam, “Türk-İslam harsı” tezini işlemiştir. Bu yayınlarda İslam’ın Türkleştiri
Abdullah Cevdet,
Aşağıdakilerden hangisi 17. Yüzyılda Osmanlı Devleti’nde, ıslahat raporlarının kaleme alınmasının nedenlerinden biri değildir?
- A-) Yaşanan siyasi krizin (meşruiyet) Osmanlı Devleti’nin egemenlik anlayışını zorlaması
- B-) Çocuk yaşta kişilerin padişah olmasının merkezî yönetimi zaafa düşürmesi
- C-) Askerlikle ilgisi olmayan kişilerin ocağa alınması ile birlikte Yeniçeri Ocağının bozulması
- D-) Ticaret yollarının ve dünya ekonomik sisteminin değişmesinin, gümrük gelirlerinin azalmasına neden olması
- Cevap E-) Emperyalist politikalar izleyen büyük devletler arasında, Türklerin Anadolu’dan atılma meselesinin yaygınlaşması
Açıklama: ISLAHATTAN YENİLEŞMEYE: BİR İMPARATORLUĞUN DÖNÜŞÜMÜ
“Emperyalist politikalar izleyen büyük devletler arasında, Türklerin Anadolu’dan atılma meselesinin yaygınlaşması” 17. Yüzyılda Osmanlı Devleti’nde, ıslahat raporlarının kaleme alınmasının nedenlerinden biri değildir. “Türklerin Anadolu’dan atılması” (Şark Meselesi/Doğu Sorunu), başta İngiltere, Fransa ve Rusya gibi büyük güçlerin, 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması sonrasında Osmanlı Devleti’ni Hasta Adam ilan edip İmparatorluğu parçalamaya ve paylaşmaya yönelik planıdır. Doğu sorunun özünde Türklerin Anadolu’dan atılması ve İmparatorluk topraklarının her ülkenin kendi menfaatlerine en uygun şekilde parçalanması ve paylaşılması yatar.
Aşağıdakilerden hangisi 17. yüzyıldan itibaren Osmanlı Devletinde görülen ıslahat ve reform çabalarının nedenleri arasında gösterilemez?
- A-) Coğrafi keşiflerle birlikte değişen ticaret yolları ve alışkanlıklarının neden olduğu ekonomik kriz
- B-) Sultanların mutlak iktidarının sarsılmaya başlamasıyla yaşanan siyasi meşruiyet krizi
- C-) Çocuk yaşta padişahların tahta geçmesiyle yönetimde zaafiyetin yaşanması
- D-) Yeniçeri Ocağının bozulması ve yozlaşması
- Cevap E-) Osmanlı Devletinin doğal sınırlarına ulaşmış olması
Açıklama: Doğru cevap E’dir.
Aşağıdakilerden hangisi Baron de Tott’un gözetiminde gerçekleşen askerî alanda yenileşme çabalarından biri değildir?
- Cevap A-) Hendesehane’nin açılması
- B-) Topçu Ocağı ile Tophane’nin düzenlenmesi
- C-) Topçu Okulunun açılması
- D-) Sürat Topçular Ocağının kurulması
- E-) Hasköy’de top dökümhanesinin yapılması
Açıklama: ISLAHATTAN YENİLEŞMEYE: BİR İMPARATORLUĞUN DÖNÜŞÜMÜ
“Hendesehane’nin açılması” Baron de Tott’un gözetiminde gerçekleşen askerî alanda yenileşme çabalarından biri değildir. Hendesehane, I. Mahmut Dönemi’nde açılmıştır. III. Mustafa Dönemi’nde (1757-1774) askerî alanda yenileşme çabalarının öncü ismi olarak Baron de Tott dikkati çeker. İstanbul ve Çanakkale Boğazlarındaki kale ve savunma sistemlerinin güçlendirilmesi, Topçu Ocağıyla Tophane’nin düzenlenmesi, Hasköy’de bir top dökümhanesinin yapılarak yeni topların dökülüp top arabalarının ıslah edilmesi, Topçu Okulunun açılması, Sürat Topçular Ocağının kurulması Baron de Tott’un gözetiminde gerçekleşmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı yöneticilerinin devleti ve toplumu ıslah etme ihtiyacının sebeplerinden biri değildir?
- A-) 16. yüzyıldan itibaren temel ticaret rotalarındaki değişiklik nedeni ile yaşanan ekonomik krizin sosyo-ekonomik yapıya olumsuz etkileri
- B-) Çocuk yaşta kişilerin padişah olmasının merkezî yönetimi zaafa düşürmesi
- C-) Askerlikle ilgisi olmayan kişilerin ocağa alınması ile birlikte Yeniçeri Ocağı’nın bozulması
- D-) Medreselerden mezun olan öğrencilerin iş bulamayınca yol kesmeye ve soyguna başlaması
- Cevap E-) Ticaret yollarının değişmesi ile Osmanlı gümrük gelirlerinin artması
Açıklama: Ticaret yollarının değişmesine paralel olarak dünya ekonomik sisteminin değişmesi, gümrük gelirlerinin artmasına değil azalmasına neden olmuştur. Mali güçlükleri aşmak için paranın değerinin düşürülmesi isyanların çıkmasına neden olmuş; Celali İsyanlarının neredeyse yüz yıl sürmesi Anadolu kırsalında toplumsal yaşamı felç etmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı İmparatorluğunu askerî bir imparatorluktan bürokratik bir devlete dönüştürmek isteyen kâtip sınıfının “Sefirler ve Reîsülküttâplar Çağı”ndandır?
- Cevap A-) Sadık Rıfat Paşa
- B-) İbrahim Müteferrika
- C-) Hayrullah Efendi
- D-) Kazım Karabekir
- E-) Ali Fethi Okyar
Açıklama: ISLAHATTAN YENİLEŞMEYE: BİR İMPARATORLUĞUN DÖNÜŞÜMÜ
Kalemiye mensupları, 17. yüzyıldan itibaren İmparatorluğun içinde bulunduğu krizi aşma noktasında yaptıkları düşünce üretiminde, kendi sınıflarını merkeze alarak İmparatorluğu dönüştürmeyi hedeflemişlerdir. İmparatorluğu askerî bir imparatorluktan bürokratik bir devlete dönüştürmek isteyen kâtip sınıfını dört kuşak ve çağ üzerinden okumak mümkündür. Bunlar; Çelebiler Çağı, Sefirler ve Reîsülküttâplar Çağı, Münevverler (Aydınlar) Çağı, Kahramanlar Çağı’dır. Sadık Rıfat Paşa “Sefirler ve Reîsülküttâplar Çağı”ndandır. İbrahim Müteferrika Çelebiler Çağı, Hayrullah Efendi Münevverler (Aydınlar) Çağı, Kazım Karabekir ve Ali Fethi Okyar ise Kahramanlar Çağı’ndandır.
Aşağıdakilerden hangisi Türkçülükle ilgili dergilerden biri değildir?
- A-) Hayat
- B-) İrşad
- C-) Füyûzât
- Cevap D-) Volkan
- E-) Tercümân-ı Ahvâl-i Zaman
Açıklama: OSMANLI DEVLETİ’Nİ KURTARMAYA YÖNELİK ARAYIŞLAR / FİKİR AKIMLAR
Ağaoğlu Ahmet, Hüseyinzâde Ali (Turan), Gaspıralı İsmâil gibi Osmanlı Terakkî ve İttihat Cemiyetiyle ilişkiyi sürdüren liderlerin Hayat, İrşad, Füyûzât, Tercümân-ı Ahvâl-i Zaman gibi dergilerde ileri sürdükleri fikirler, Türkçülüğün Jön Türklüğün temel örgütlenmesi tarafından içselleştirilmesinde önemli rol oynamıştır. Volkan ise İslamcılıkla ilgili bir dergidir. II. Meşrutiyet’ten sonraki basın ve fikir hürriyeti atmosferinde İslamcı aydınlar, düşüncelerini yoğun ve sistemli bir şekilde Sırât-ı Müstakîm (Sebîlürreşâd), Beyânülhak, Livâü’l-İslâm, Hikmet, İttihâd-ı İslâm, Tasavvuf, İslâm Mecmuası, Volkan gibi gazete ve dergilerde tartışmaya başlamışlardır.
Batıcılık fikrini savunan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Kılıçzade Hakkı
- B-) Halim Sabit
- C-) Mustafa Sabri
- D-) Said Halim Paşa
- E-) Tunalı Hilmi
Açıklama: OSMANLI DEVLETİ’Nİ KURTARMAYA YÖNELİK ARAYIŞLAR / FİKİR AKIMLAR
Batıcılık fikrini savunan yazar, Kılıçzade Hakkı’dır. “Pek Uyanık Bir Uyku” başlıklı ütopik yazısı Batıcı aydınların fikirlerinin özeti gibidir. Fesin kaldırılmasından, tekke ve zaviyelerin kapanmasına, Avrupa medeni kanunun kabulü, alfabenin kaldırılıp Latin alfabesinin kabulüne kadar 21 maddelik yapılması gerekenler planını okuyucu ile paylaşmıştır.
Dar anlamda askeri, geniş anlamda ise gerçekleştirilen bütün reformlara işaret eden Nizam-ı Cedid, hangi padişah dönemine aittir?
- Cevap A-) III. Selim
- B-) I. Abdülhamid
- C-) II. Mahmud
- D-) II. Abdülhamid
- E-) II. Mustafa
Açıklama: Doğru cevap III. Selim’dir.
Döneminde yeniçeri isyanları, Sırp ve Yunan milliyetçi ayaklanmaları, İran ve Rus savaşları ve özellikle Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa’nın isyanı gibi olayların yaşandığı yenilikçi Osmanlı padişahı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) I. Abdülhamit
- B-) III. Selim
- Cevap C-) II. Mahmut
- D-) Sultan Abdülmecit
- E-) II. Abdüllhamit
Açıklama: III. Selim’in sarayda öldürülmüş olarak bulunmasından sonra yerine Osmanlı tahtına II. Mahmut (28 Temmuz 1808) padişah oldu.
Yeniçeri isyanları, merkezî idareyi zaafa uğratan zorba idareciler ve âyanların merkezî idareye boyun eğmesi, Sırp ve Yunan milliyetçi ayaklanmaları, İran ve Rus savaşları ve özellikle Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa’nın isyanı II. Mahmut devrini tamamen işgal eden önemli gelişmeler arasındadır.
Esası can güvenliği, mal, ırz ve namusun korunması, vergilerin düzenlenmesi, asker alımının ıslahı şeklinde olan yenilikçi uygulama aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Nizam-ı Cedid
- Cevap B-) Tanzimat Fermanı
- C-) Islahat Fermanı
- D-) Meşrutiyetin İlanı
- E-) Kanun-i Esasi
Açıklama: Tanzimat Fermanı yeni kanunların esası can güvenliği, mal, ırz ve namusun korunması, vergilerin düzenlenmesi, asker alımının ıslahı şeklinde belirlenir.
I. Dünya Savaşı’nın tohumlarını eken krizin adı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
- A-) Sırbistan Krizi
- Cevap B-) Bosna-Hersek Krizi
- C-) Yunanistan Krizi
- D-) Karadağ Krizi
- E-) Arnavutluk Krizi
Açıklama: Bosna–Hersek krizi I.
Dünya Savaşı’nın tohumlarını ekmiştir. Avusturya
ve Rusya Balkanlarda ölümüne bir mücadele içine
girmişlerdir. Rusya, Balkanların Slav devletlerini
bir Balkan Ligi içinde birleştirerek Avusturya’ya
karşı bir set oluşturma faaliyeti içine girmiştir ve
1912-1913 Balkan Savaşları bu faaliyetin sonucu
ortaya çıkmıştır. 28 Haziran 1914’te Saraybosna’da
gerçekleşen suikast I. Dünya Savaşı’nın patlak vermesine
bahane oldu (Armaoğlu, 1997
II. Mustafa, devlet yönetiminde söz sahibi olan Köprülüler itasfiye etmek için ilmiye mensuplarının başında bulunan hocası Şeyhülislam Feyzullah Efendi’yi yönetimde söz sahibi hâline getirmiştir. Şeyhülislam Feyzullah Efendi’nin devlet idaresindeki kayırmacı ve tahakkümcü yaklaşımı aşağıdaki olaylardan hangisine yol açmıştır?
- A-) Trakya Vakası
- Cevap B-) Edirne Vakası
- C-) Kırklarelı Vakası
- D-) İstanbul Vakası
- E-) Sinop Vakası
Açıklama: Edirne Vakası
III. Selim döneminde yapılan askerî reformların ve yeniliklerin ortak adı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Nizamı Cihan
- B-) Nizamı Hüsrev
- C-) Nizamı Peşrev
- Cevap D-) Nizamı Cedid
- E-) Nizamımülmülk
Açıklama: Nizamı Cedid
III. Selim’in Osmanlı Devleti’nin etrafındaki dünya ile münasebeti açısından belki de en önemli girişimi olan ilk elçilikler hangi şehirlerde kurulmuştur?
- Cevap A-) Londra, Paris, Viyana, Berlin
- B-) Londra, Paris, Viyana, Köln
- C-) Londra, Paris, Viyana, Hamburg
- D-) Londra, Paris, Viyana, Stuttgart
- E-) Londra, Paris, Viyana, Bavaria
Açıklama: Londra, Paris, Viyana, Berlin
Kanun-i Esasi hükümlerine uyacağına, vatan ve millete sadakat edeceğine dair yemin etmesi şartı ile; padişahlığı meclis tarafından onaylanan ve mecliste yemin eden ilk padişah kimdir?
- A-) III. selim
- B-) Sultan Abdülmecit
- C-) II. Mustafa
- D-) Yavuz Sultan Selim
- Cevap E-) V. Mehmet Reşat
Açıklama: Değişikliklerle padişahın tahta çıkışında Meclisi
Umumide Şer’i
Şerif ve Kanuni
Esasi hükümlerine uyacağına, vatan ve millete sadakat edeceğine dair yemin etmesi şartı
getirilmiştir. V. Mehmet Reşat, Padişahlığı meclis tarafından onaylanan ve mecliste yemin eden ilk padişah
olmuştur.
Lale devrin de gerçekleştirilen önemli uygulamalardan biri aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?
- A-) Lale yetiştiriciliğinin artması
- B-) Tüfeğin icadı
- Cevap C-) Matbaanın açılması
- D-) Demokratik düzene geçiş
- E-) Padişahın yetkilerinin sınırlandırılması
Açıklama: Lale Devri, Yirmisekiz Çelebi Mehmet ve
Müteferrika’nın etkisinde gelişen bir dönemdir. Bu
dönemde yüz kadar şair ve yazar yetişmiş bir çeviri
heyeti kurulmuş, matbaa açılmış ve Batı’nın hiç olmazsa
yüzyıl önceki ilmiyle temasa geçilmiş, Avrupa
ile bilimsel anlamda da bir ilişki başlamıştır.
Matbaanın açılması
Makedonya’yı ele geçirme noktasında
Osmanlı Devleti’ne karşı birleşen balkan devletleri aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?
- A-) Bulgaristan, Arnavutluk ve Yunanistan
- B-) Romanya, Sırbistan ve Yunanistan
- C-) Bulgaristan, Sırbistan ve Karadağ
- D-) Bulgaristan, Hırvatistan ve Yunanistan
- Cevap E-) Bulgaristan, Sırbistan ve Yunanistan
Açıklama: İtalyanların Osman Devleti ile savaşa tutuşmasını
fırsat bilen Balkan devletleri Bulgaristan, Sırbistan
ve Yunanistan
Osmanlı Devleti’nde anayasal yönetime geçişi sağlayan ve devletin ilk anayasası olarak nitelendirilebilecek belge hangisidir?
- A-) Tanzimat fermanı
- Cevap B-) Kanun-i Esasi
- C-) Islahat Fermanı
- D-) Meşruti monarşi
- E-) Sened-i İttifak
Açıklama: Doğru cevap Kanun-i Esasidir.
Osmanlı Devleti’nin etrafındaki dünya ile münasebeti açısından önemli bir girişim, 1793’te Londra ve 1797’de Paris, Viyana ve Berlin’de daimi ikamet elçiliklerinin kurulmasıdır. Söz konusu elçilikler hangi padişah zamanında açılmıştır?
- A-) İkinci Mahmud
- B-) Birinci Mahmud
- C-) İkinci Selim
- Cevap D-) Üçüncü Selim
- E-) Genç Osman
Açıklama: Doğru cevap Üçüncü Selim’dir.
Osmanlı Devleti’nin etrafındaki dünya ile münasebeti açısından Paris, Viyana ve Berlin’de daimi ikamet elçiliklerini hangi padişah kurmuştur ?
- A-) III Mustafa
- Cevap B-) III Selim
- C-) I Abdülhamit
- D-) Kanuni Sultan Süleyman
- E-) II Osman
Açıklama: III. Selim’in Osmanlı Devleti’nin etrafındaki dünya ile münasebeti açısından belki de en önemli girişimi,
1793’te Londra ve 1797’de Paris, Viyana ve Berlin’de daimi ikamet elçiliklerini kurmasıdır. Elçilikler
Osmanlı dışındaki dünyada olup biten siyasi, ekonomik, askerî ve bilimsel gelişmeyi yakından takip ederek
Osmanlı Devleti’nin dönüşümünde öncü rol oynayan modernleşmenin etkili birer aktörleridir.
III Selim
Osmanlı Devleti’nin ilk resmî gazetesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Takvîm-i Tercüme
- B-) Takvîm-i İfade
- C-) Takvîm-i Vaka
- D-) Takvîm-i Mülki
- Cevap E-) Takvîm-i Vekâyi
Açıklama: Takvîm-i Vekâyi
Osmanlı Devleti’nin ilk siyasi ideolojisi aşağıdaki seçeneklerden hangisidir.
- A-) Tanzimat fermanı
- B-) Halkların bütünlüğü
- C-) Cihan devleti olmak
- Cevap D-) Osmanlıcılık
- E-) Dİn devlet ve millet bütünlüğü
Açıklama: Osmanlı Devleti’nin ilk siyasi ideolojisi olan Osmanlıcılık
bir devlet siyaseti tarzında Tanzimat’tan Cumhuriyet’e kadar değişik şekillerde varlığını korumuş, hatta genel
olarak Cumhuriyet’e de intikal etmiştir. Ancak uygulanışı itibarıyla I. Meşrutiyet’e kadar olan dönem, II.
Abdülhamit Dönemi, İttihat ve Terakki Dönemi olmak üzere üç dönemde değerlendirilebilir.
Osmanlı merkez vilayetlerinde bir süvari birliğini ve askerî-idarî hiyerarşiyi desteklemek amacıyla yapılan ve miras yoluyla geçmeyen tahsisatı aşağıdakilerden hangisi ifade eder?
- Cevap A-) Tımar Sistemi
- B-) Vergi Sistemi
- C-) Ödeme Sistemi
- D-) Bakım Sistemi
- E-) Sevk Sistemi
Açıklama: Tımar Sistemi
Osmanlı tarihinde padişahın tahta çıkması ile ilgili veraset sistemi ilk
kez nasıl değiştirmiştir?
- A-) Valıde sultanın arzusu ile
- B-) Padişahın fermanı ile
- C-) Yeniçerilerin baskısı ile
- D-) Sultanların isyanın haklı bulunması ile
- Cevap E-) Sultanın oğlu yerine kardeşinin getirilmesi ile
Açıklama: Osmanlı tarihinde ilk
kez sultanın oğlu yerine kardeşi Mustafa’yı
tahta çıkartmış ve veraset sistemini değiştirmiştir
Sultanın oğlu yerine kardeşinin getirilmesi ile
Osmanlı İmparatorluğu’nda ilk matbaa kim tarafından getirilmiştir?
- A-) Kâtip Çelebi
- B-) Evliya Çelebi
- Cevap C-) İbrahim Müteferrika
- D-) Hezarfen Hüseyin Çelebi
- E-) Yirmisekiz Çelebi Mehmet
Açıklama: Matbaanın Osmanlı Devleti’ne gelmesi ile basılan yeni kitaplar Avrupa’nın ilerleyişi hakkında Osmanlıların bilgilendirilmesini sağlamıştır. İlk kitaplar İbrahim Müteferrika tarafından getirilmiştir.
Osmanlı İmparatorluğu’nun daha sonra katılacağı Üçlü İttifak hangi devletler arasında imzalanmıştır?
- A-) Almanya, Avusturya ve Rusya
- Cevap B-) Almanya, İtalya ve Avusturya-Macaristan
- C-) Avusturya, İngiltere ve Rusya
- D-) İngiltere, Fransa ve Rusya
- E-) Rusya, Fransa ve İtalya
Açıklama: Osmanlı İmparatorluğu’nun daha sonra katılacağı Üçlü İttifak; Almanya, İtalya ve Avusturya-Macaristan arasında imzalanmıştır. Üçlü İttifak İtalya’nın teşebbüsü ile gerçekleşmiştir.
Osmanlı’da, mevcut düzenin değişmesi gerektiğini ima eden ve Yeni Düzen anlamına gelen Nizam-ı Cedid kavramını ilk kez kim kullanmıştır?
- Cevap A-) İbrahim Müteferrika
- B-) Üçüncü Selim
- C-) Genç Osman
- D-) Namık Kemal
- E-) Ahmet Cevdet Paşa
Açıklama: Doğru Cevap İbrahim Müteferrika’dır.
Osmanlıcılık ne zaman iflas etmiş
bir ideoloji olarak görülmüştür.
- A-) Cumhuriyetin kuruluşu
- B-) Kurtuluş savaşı başlaması ile
- Cevap C-) Balkan savaşlarından sonra
- D-) Osmanlının çöküşü ile
- E-) Tanzimatın ilanı sonucunda
Açıklama: Balkan Savaşları sonrasında Osmanlıcılık iflas etmiş
bir ideoloji olarak görülmüştür.
Balkan savaşlarından sonra
Osmanlıcılık,……………. itibaren millet tanımına giren halkların yaşadıkları topraklar üzerinde kendi devletlerini kurmak istemeleriyle ilgili gelişmeyi önlemeye yönelik siyasi bir akım olarak ortaya çıkmıştır.
- Cevap A-) 19. yüzyılın ilk çeyreğinden
- B-) 17. yüz yılın son çeyreğinden
- C-) 20. yüz yılın başlarında
- D-) 18. yüz yılın ortalarından
- E-) 19. yüzyılın sonlarında
Açıklama: Osmanlıcılık, 19. yüzyılın ilk çeyreğinden itibaren böyle bir gelişmeyi önlemeye yönelik siyasi bir akım olarak
ortaya çıkmıştır.
Osmanlıcılıkla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A-) İdeolojiler ve milletler çağında Osmanlı Devleti’nin ilk siyasi ideolojisidir.
- B-) Uygulanışı itibariyle Meşrutiyet’e kadar olan dönem, II. Abdülhamit Dönemi, İttihat ve Terakki Dönemi olmak üzere üç dönemde değerlendirilebilir.
- C-) Balkan Savaşları sonrasında iflas etmiş bir ideoloji olarak görülmüştür.
- Cevap D-) Bir devlet siyaseti tarzında Tanzimat’tan Cumhuriyet’e dek değişik şekillerde varlığını korumuş ancak Cumhuriyet’e intikal etmemiştir.
- E-) Devleti korumak amacıyla artık Müslüman-Türk unsur tarafından savunulan bir fikir iken gayrimüslim unsurlar bu fikri takip etmemiştir.
Açıklama: OSMANLI DEVLETİ’Nİ KURTARMAYA YÖNELİK ARAYIŞLAR / FİKİR AKIMLAR
Osmanlıcılıkla ilgili ifadelerden D seçeneği yanlıştır. İdeolojiler ve milletler çağında Osmanlı Devleti’nin ilk siyasi ideolojisi olan Osmanlıcılık bir devlet siyaseti tarzında Tanzimat’tan Cumhuriyet’e kadar değişik şekillerde varlığını korumuş, hatta genel
olarak Cumhuriyet’e de intikal etmiştir. Ancak uygulanışı itibarıyla I. Meşrutiyet’e kadar olan dönem, II. Abdülhamit Dönemi, İttihat ve Terakki Dönemi olmak üzere üç dönemde değerlendirilebilir. Osmanlıcılık düşüncesinin ideali, devleti korumak amacıyla artık Müslüman-Türk unsur tarafından savunulan bir fikir iken gayrimüslim unsurlar bu fikri takip etmemişlerdir. Balkan Savaşları sonrasında Osmanlıcılık iflas etmiş bir ideoloji olarak görülmüştür.
Padişahın ve ayanın yetki alanını sınırlayıp tanımlayan, karşılıklı sadakat ve güveni sağlamaya yönelik bir sözleşme olup tarafların görev ve yükümlülüklerini belirleyen ve İkinci Mahmud döneminde kabul edilen metin aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Meclis-i Mebusan
- Cevap B-) Sened-i İttifak
- C-) Gülhane Hatt-ı Hümayunu
- D-) Kanun-i Esasi
- E-) Mecelle
Açıklama: Doğru cevap Sene-i İttifaktır
Sanayi Devrimi’ni yaşayan Avrupalı olmayan
tek ülke aşağıdaki seçeneklerden hangisidir
- A-) İran
- B-) Osmanlı imparatorluğu
- C-) Çin
- Cevap D-) Japonya
- E-) Kore
Açıklama: Sanayi Devrimi’ni yaşayan Avrupalı olmayan
tek ülkedir.
Japonya
Tanzimat Fermanı ile Osmanlı siyasal ve sosyal yaşamına dahil olan temel haklar anlayışını derinleştirip belirginleştiren, daha somut olarak ise gayrı Müslimlerin haklarını genişleten reform belgesinin adı nedir?
- A-) Sened-i İttifak
- B-) Kanun-i Esasi
- C-) Düstur-u Hümayun
- D-) Meşruti Monarşi
- Cevap E-) Islahat Fermanı
Açıklama: Doğru cevap Islahat Fermanı’dır.
Tanzimat’tan sonraki dönemde ve genellikle basım yayım yoluyla şekillenmiş veya şekillendirilmiş insanları ve dönemi nitelendirmek için kullanılan dönem aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Kahramanlar çağı
- B-) Münevverler (Aydınlar) Çağı
- C-) Sefirler ve Reîsülküttâplar Çağı
- D-) Çelebiler Çağı
- E-) Bilgeler Çağı
Açıklama: Kahramanlar çağı
Tanzimat’ın ilanı hangi Osmanlı Sultanı Dönemi’nde gerçekleşmiştir?
- A-) II Mustafa
- B-) II Mahmut
- Cevap C-) Sultan Abdülmecit
- D-) I Vahdettin
- E-) III selim
Açıklama: Tanzimat’ın ilanı Abdülmecit
Dönemi’nde (1839-1861) gerçekleşti.
Sultan Abdülmecit
Tanzimat’ın ilanı hangi Osmanlı padişahı tarafından gerçekleştirilmiştir?
- A-) III. Selim
- B-) II. Mahmut
- C-) I. Abdülhamit
- D-) II. Abdülhamit
- Cevap E-) Sultan Abdülmecit
Açıklama: Tanzimat’ın ilanı Sultan Abdülmecit Dönemi’nde (1839-1861) gerçekleştir.
Türk eğitim tarihinde modern anlamda ilk defa kurulan mektebi aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Mühendishane-i Bahri Hümayun
- B-) Mühendishane-i Bahriye
- C-) Mühendishane-i Bahri Mekteb
- D-) Mühendishane-i Bahri
- E-) Mühendishane
Açıklama: Mühendishane-i Bahri Hümayun
Türkçülüğün sosyolojik bir çerçeveye oturtulmasında öncü rol oynayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Ömer Seyfettin
- B-) Yusuf Akçura
- Cevap C-) Ziya Gökalp
- D-) Hüseyinzâde Ali
- E-) Ahmet Ağaoğlu
Açıklama: OSMANLI DEVLETİ’Nİ KURTARMAYA YÖNELİK ARAYIŞLAR / FİKİR AKIMLAR
Türkçülüğün sosyolojik bir çerçeveye oturtulmasında öncü rol oynayan kişi Ziya Gökalp’tir. Ahmet Ağaoğlu, Yusuf Akçura ve Hüseyinzâde Ali beyler, Osmanlı Devleti dışında yaşayan Türkleri de kapsayan bir Türk dünyası ve Türklük fikrinin kavramsallaştırılmasında, Ömer Seyfettin ve Mehmet Emin beyler de sadeleştirilmiş dil ve Türkçü edebiyat tezlerinin oluşturulmasında öncü roller oynamıştır.
Yirmisekiz Çelebi Mehmet ile başlayan içinde Ahmet Resmi, Ebubekir Ratıp Efendi, Reîsülküttâp Atıf Efendi, Mahmut Raif
Efendi, Sadık Rıfat Paşa ve Mustafa Reşit Paşanın da yeraldığı çağ aşağıdakilerden hangisidir ?
- A-) Çelebiler Çağı
- B-) Münevverler (Aydınlar) Çağı
- C-) Kahramanlar çağı
- D-) Bilgeler çağı
- Cevap E-) Sefirler ve Reîsülküttâplar Çağı
Açıklama: Sefirler ve Reîsülküttâplar Çağı
İkinci Mahmud döneminde kaldırılan Yeniçeri Ocağının yerine kurulan ordunun ismi nedir?
- A-) Nizam-ı Cedid
- B-) Orduyu Hümayun
- Cevap C-) Asakir-i Mansure-i Muhammediye
- D-) Mücahidan-i İslam
- E-) Kuvay-i Milliye
Açıklama: Doğru cevap Asakir-i Mansure-i Muhammediyedir.

Ünite 2

29 Nisan 1916 tarihinde Kutü’l-Amâre’de İngilizlere karşı büyük bir zafer kazanan Bağdat Valisi ve Altıncı Ordu komutan vekili aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Nuri Paşa
- B-) Cevat Paşa
- Cevap C-) Halil Paşa
- D-) Mustafa Hilmi Paşa
- E-) Yakup Şevki Paşa
Açıklama: Kutü’l-Amâre’de İngilizlere karşı büyük bir zafer kazanan Bağdat Valisi ve Altıncı Ordu komutan vekili Halil Paşa’dır.
Ahmet Rıza Bey’in İttihat ve Terakki Cemiyeti adına 1 Aralık 1895’te Paris’te çıkardığı dergi aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Mizan
- Cevap B-) Meşveret
- C-) İctihad
- D-) Serbestî
- E-) Volkan
Açıklama: Ahmet Rıza Bey’in İttihat ve Terakki Cemiyeti adına 1 Aralık 1895’te Paris’te çıkardığı dergi Meşveret’tir.
Ahmet Rıza Bey’in, İttihat ve Terakki Cemiyeti adına, 1 Aralık 1895’te Paris’te yayımlamaya başladığı dergi aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Mizan
- B-) Serbestî
- C-) Volkan
- D-) İkdam
- Cevap E-) Meşveret
Açıklama: Ahmet Rıza Bey, 1895’te bir nizamname hazırlayarak Cemiyetin amaç, örgütlenme ve takip edeceği siyaseti belirlemiştir. Bu amaçla da Cemiyet adına 1 Aralık 1895’te Paris’te Meşveret dergisini yayımlamaya başlamıştır.
Aşağıda sıralanan ifadelerden hangisi, 31 Mart olaylarına katılan isyancıların taleplerinden biri değildir?
- Cevap A-) İlmiye mensuplarının terfilerinde imtihanın gündeme getirilmesi.
- B-) Hüseyin Hilmi Paşa hükûmetinin istifasının istenmesi.
- C-) İsmail Kemal’in Meclis-i Mebusan başkanlığına getirilmesi.
- D-) Ordudan tasfiye edilen alaylı subayların geri dönmesi.
- E-) Kâmil Paşa’nın sadarete getirilmesi ve İttihat ve Terakki’nin ilgası.
Açıklama: İşgal edilen Meclis-i Mebusan’da da ifade edildiği üzere isyancıların başlıca talepleri şunlardı:
• Hüseyin Hilmi Paşa hükûmetinin istifası,
• Kâmil Paşa’nın sadarete, İsmail Kemal’in Meclis-i Mebusan başkanlığına getirilmesi,
• İttihatçı subayların değiştirilmesi,
• Ordudan tasfiye edilen alaylı subayların geri dönmesi,
• İttihat ve Terakki’nin ilgası,
• Şeriat hükümlerinin tamamen uygulanması,
• İsyana katılanlar için af çıkarılması.
İlmiye mensuplarının tayin ve terfilerinde imtihan usulünün gündeme getirilmesi ise ayaklanamaya yol açan sebepler arasında yer almaktadır.
Aşağıda sıralanan olaylardan hangisi 31 Mart Vakasını başlatmıştır?
- A-) İttihat ve Terakki karşıtları tarafından Ahrar Fırkasının kurulması.
- B-) Üçüncü Orduya bağlı Avcı Taburlarının Selanik’ten İstanbul’a getirtilmesi.
- C-) Kâmil Paşa hükûmetinin İttihatçıların baskılarıyla bir gensoru ile düşürülmesi.
- Cevap D-) Hasan Fehmi’nin Galata Köprüsü’nde faili meçhul bir cinayete kurban gitmesi.
- E-) İttihat ve Terakki’ye yakın Hüseyin Hilmi Paşanın sadrazam olması.
Açıklama: 7 Nisan’da İttihatçılara sert eleştiriler yönelten Serbestî gazetesinin başyazarı Hasan Fehmi’nin Galata Köprüsü’nde faili meçhul bir cinayete kurban gitmesi tansiyonun yükselmesine sebep olmuştur. Hasan Fehmi’nin ertesi gün yapılan cenaze töreni İttihatçılara karşı olan büyük kitlelerin katıldığı tam bir tepki gösterisine dönüşmüştür. Cenazenin kaldırılmasından beş gün sonra 13
Nisan 1909’da ayaklanma çıkmıştır.
Aşağıdaki devletlerden hangisi I. Dünya savaşına daha sonra dahil olmuştur?
- A-) Almanya
- B-) Rusya
- C-) İngiltere
- Cevap D-) Bulgaristan
- E-) Avusturya
Açıklama: Bulgaristan savaşa daha sonra dahil olan ülkedir.
Aşağıdaki gelişmelerden hangisi Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’na girişinin görünürdeki sebebidir?
- A-) Osmanlı Hükümeti’nin Almanya ile yakın ilişkiler kurma gayreti ve demiryolları projesindeki ortak mesaileri.
- B-) Osmanlı Devleti’nin İngiltere’ye peşin para ödeyerek sipariş ettiği iki savaş gemisini İngiltere’nin vermemesi.
- C-) Saraybosna’yı ziyaret eden Avusturya Veliahtı Franz Ferdinand’ın, bir Sırp milliyetçisi tarafından öldürülmesi.
- D-) Osmanlı Devleti ile Almanya arasında 2 Ağustos 1914’te Türk-Alman ittifak anlaşmasının imzalanması.
- Cevap E-) Osmanlı filosunun, 29 Ekim 1914’te Karadeniz’e çıkarak Sivastopol ve Odessa’yı bombalaması.
Açıklama: Osmanlı filosunun, 29 Ekim 1914’te Karadeniz’e çıkarak Sivastopol ve Odessa’yı bombalaması.
Aşağıdaki olaylardan hangisi Osmanlı Devletinin I. Dünya Savaşına girmesine neden olmuştur?
- A-) İngiliz Donanmasının Çanakkale Boğazı giriş istihkamlarını bombalaması.
- Cevap B-) Osmanlı filosunun Karadenize çıkarak Sivastopol ve Odessa’yı bombalaması.
- C-) İngiltere’nin iki Türk gemisine el koyması
- D-) İtalya’nın İtilaf devletlerine katılmasıyla Avrupa’da İtalya Cephesi açılması.
- E-) Yunanistan’ın da İtilaf devletleri yanında savaşa girmesi.
Açıklama: Osmanlı filosu, 29 Ekim 1914’te Karadeniz’e çıkarak Sivastopol ve Odessa’yı bombalamıştır. Böylece Osmanlı Devleti, bir oldu bitti ile savaşa sokulmuştur.
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nin Avrupa’da kalan son topraklarını ele geçirmek için, Rusya’nın öncülüğünde balkan devletlerinin kendi aralarında kurdukları ittifaklardan biridir?
- A-) Karadağ-Yunanistan-Sırbistan
- Cevap B-) Sırbistan-Bulgaristan
- C-) Sırbistan-Yunanistan
- D-) Bulgaristan-Karadağ-Yunanistan
- E-) Karadağ-Yunanistan
Açıklama: Balkan devletleri Osmanlı Devleti’nin Avrupa’da kalan son topraklarını ele geçirmek için Rusya’nın öncülüğünde kendi aralarında ittifak yapmaya yönelmişlerdir. Bu amaçla, 13 Mart 1912’de Sırbistan-Bulgaristan, 29 Mayıs 1912’de Bulgaristan-Yunanistan, Ağustos 1912’de Karadağ-Bulgaristan ve 6 Ekim 1912’de de Karadağ-Sırbistan ittifakları oluşturulmuştur.
Aşağıdakilerden hangisi, Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin, kendi sınırları içinde açılan cephelerden bir değildir?
- Cevap A-) Makedonya
- B-) Kanal
- C-) Hicaz-Yemen
- D-) Suriye-Filistin
- E-) Irak
Açıklama: Makedonya Balkan savaşları sırasında kaybedildiği için Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı hudutları içinde değildi.
Balkan Savaşları ile Birinci Dünya Savaşı arasındaki bağlantı hangi şıkta doğru izah edilmiştir?
- A-) Osmanlı Devleti, Balkan Savaşlarında tarihin en büyük yenilgilerinden birine uğramış ve Rumeliyi terk etmek zorunda kalmıştır.
- B-) Birinci Dünya Savaşı öncesinde Osmanlı Devleti Ege Adalarını kaybetmiş, Arnavutluk ayrı bir devlet olarak ortaya çıkmıştır.
- Cevap C-) Balkan Savaşları devletler arası bloklaşmaları hızlandırıp silahlanmayı da artırarak Birinci Dünya Savaşı’na zemin hazırlamışlardır.
- D-) 1913 tarihli Londra Antlaşması gereğince Ege Adalarının geleceği büyük devletlerin kararına bırakılmış, Birinci Dünya savaşına bu şartlarda girilmiştir.
- E-) Birinci Balkan Savaşında Osmanlı Devleti’nden aldıkları toprakları paylaşamayan Balkan devletleri yeni bir krizin fitilini ateşlemişlerdir.
Açıklama: Balkan Savaşları devletler arası bloklaşmaları hızlandırıp silahlanmayı da artırarak Birinci Dünya Savaşı’na zemin hazırlamışlardır.
Balkan devletleri ile Osmanlı Devleti arasında 30 Mayıs 1913’te Londra Barış Antlaşması imzalanmıştır. Buna göre aşağıdaki maddelerden hangisi yanlıştır?
- A-) Osmanlı Devleti’nin batı sınırı, Midye-Enez hattı olacaktı.
- B-) Ege Adalarının geleceğinin belirlenmesi büyük devletlere bırakılacaktı.
- Cevap C-) Bulgarlar Çatalca’dan, Sırplar ise Manastır’dan geri çekileceklerdi.
- D-) Yunanistan, Selanik, Güney Makedonya ve Girit’i sınırları içerisine katacaktı.
- E-) Sırbistan, Orta ve Kuzey Makedonya’ya sahip olacaktı.
Açıklama: Balkan devletleri ile Osmanlı Devleti arasında 30 Mayıs 1913’te Londra Barış Antlaşması imzalanmıştır. Buna göre;
• Osmanlı Devleti’nin batı sınırı, Midye-Enez hattı olacak,
• Osmanlı Devleti, Arnavutluk ile Ege Adalarının geleceğinin belirlenmesini büyük devletlere bırakacak,
• Yunanistan, Selanik, Güney Makedonya ve Girit’i; Bulgaristan, Kavala ve Dedeağaç ile birlikte bütün Trakya’yı sınırları içerisine katacak,
• Sırbistan, Orta ve Kuzey Makedonya’ya sahip olacaktı.
Birinci Dünya Savaşı sonucunda İngiltere, Fransa, İtalya ve Japonya mağlup devletleri parçalayıp Avrupa’da ve dünyada kendileri için tehdit olmaktan uzak hale getirmelerine rağmen sorunların bitmemesi ve yeni savaş sinyallerinin oluşmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) 1815 Viyana Kongresinde kurulan güçler dengesinin değişmesi.
- B-) Japonya’nın Uzakdoğu’da ve dünyada söz ve etki sahibi olması.
- C-) Bolşevik İhtilali ile savaştan erken ayrılan Rusya’nın emelleri.
- Cevap D-) Mağlup devletlere getirilen ağır koşullar ve galiplerin çıkar çatışmaları.
- E-) Avrupa’da yeni bir siyasi harita ve güçler dengesi ortaya çıkması.
Açıklama: Mağlup devletlere getirilen ağır koşullar ve galiplerin çıkar çatışmaları.
I. Dünya Savaşı sonunda galip devletler ile mağlup devletler arasında antlaşmalar imzalanmıştır. 28 Haziran 1919’da imzalanan Versailles (Versay) Barış Antlaşması hangi mağlup ülke ile imzalanmıştır?
- A-) Avusturya
- B-) Bulgaristan
- C-) Macaristan
- D-) Osmanlı Devleti
- Cevap E-) Almanya
Açıklama: Birinci Dünya Savaşı sonunda galip devletler, mağlup devletlerle önce ateşkes antlaşması ardından da barış antlaşması yapmak için çalışmalarına hız vermişlerdir. Bu çalışmalar sonunda mağlup tarafta yer alan Almanya, Avusturya, Bulgaristan, Macaristan ve Osmanlı Devleti ile barış antlaşması imzalama süreci başlamıştır. 28 Haziran 1919’da Almanya ile Versailles Sarayı’nda Versailles (Versay) Barış Antlaşması imzalanmıştır. Bu antlaşmayla, Almanya; Avrupa’daki topraklarının bir kısmıyla, bütün sömürgelerini kaybetmiş, çeşitli siyasi, ekonomik, mali ve askerî yükümlülükler altına sokulmuştur.
I. Dünya Savaşında oluşturulan Üçlü İttifak devletleri bloğu hangi ülkeler arasında kurulmuştur?
- Cevap A-) Almanya, İtalya ve Avusturya
- B-) İngiltere, İtalya ve Avusturya
- C-) İngiltere, Fransa ve Rusya
- D-) Fransa, Rusya ve Avusturya
- E-) Fransa, İngiltere ve İtalya
Açıklama: Almanya, birliğini kurduktan sonra giderek güçlenmiş ve Avrupa üstünlüğüne yönelik bir dış politika izlemeye başlamıştır. Bundan sonra Almanya, İtalya ve Avusturya arasında 1882 yılında Üçlü İttifak denilen bir blok meydana getirilmiştir. Almanya-Avusturya-Macaristan-İtalya üçlü İttifakına karşı İngiltere-Fransa Rusya Üçlü İtilaf devletleri grubu kurulmuştur.
Osmanlı Devleti Edirne’yi hangi savaşta geri alarak tekrar topraklarına katmıştır?
- A-) I. Balkan Savaşı
- B-) Trablusgarp Savaşı
- C-) I. Dünya Savaşı
- Cevap D-) II. Balkan Savaşı
- E-) Türk-İtalyan Savaşı
Açıklama: 2. Balkan Savaşı’nda Balkan devletlerinin toprak kavgasını fırsat olarak kullanarak Osmanlı Devleti Edirne’yi geri alır.
Rumi takvime göre 31 Mart Vakası olarak adlandırılan olay, miladi takvime göre hangi tarihte meydana gelmiştir?
- A-) 23 Temmuz 1908
- B-) 14 Eylül 1908
- Cevap C-) 13 Nisan 1909
- D-) 14 Şubat 1909
- E-) 5 Ekim 1908
Açıklama: 31 Mart Vakası olarak adlandırılan olay Rumi takvime göre 31 Mart 1325 tarihinde yaşanmıştır. Söz konusu olay miladi olarak 13 Nisan 1909 tarihinde meydana gelmiştir. Ancak literatüre rumi tarih ile birlikte 31 Mart Vakası olarak geçmiştir.
Çanakkale muharebelerinin sonuçlarının uzun vadede sömürge ülkelere yansıması aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) İngiltere ve Fransa adına Çanakkale Cephesi’nde savaşa katılan sömürge toplumlarının insan zayiatları büyük olmuştur.
- Cevap B-) İngiltere ve Fransa’nın yenilgileri uzak bölgelerdeki sömürgeleri üzerinde prestijlerinin sarsılmasına neden olmuştur.
- C-) Senegal’den, Sudan’dan, Fas’tan, Cezayir’den, Tunus’tan, Mısır’dan getirilen Müslümanlar dindaşları ile savaşmıştır.
- D-) İngiltere ve Fransa adına özellikle sömürgelerden toplanan kuvvetler, en mühim savaş deneyimlerini yaşamışlardır.
- E-) Osmanlı Devleti ile karşı karşıya gelen sömürgelerin Müslüman askerleri durumu çok sonra kavramışlardır.
Açıklama: İngiltere ve Fransa’nın yenilgileri uzak bölgelerdeki sömürgeleri üzerinde prestijlerinin sarsılmasına neden olmuştur. Dolayısıyla onların yenilebileceği düşüncesi ileride yapacakları kurtuluş mücadelesi için zemin oluşturmuştur.
İtilaf devletleri 27 Kasım 1919’da Neuilly (Nöyi) Barış Antlaşması’nı savaşın mağluplarından hangisi ile imzalamıştır?
- A-) Osmanlı Devleti
- B-) Avusturya
- C-) Almanya
- D-) Macaristan
- Cevap E-) Bulgaristan
Açıklama: İtilaf devletleri 27 Kasım 1919’da Neuilly (Nöyi) Barış Antlaşması’nı savaşın mağluplarından Bulgaristan ile imzalamışlardır.

Ünite 3

“Her türlü yabancı işgal ve müdahalesine karşı, millet birlik olarak kendisini müdafaa ve mukavemet edecektir.” kararı aşağıdaki kongrelerden hangisinde alınmıştır?
- Cevap A-) Erzurum Kongresi
- B-) Sivas Kongresi
- C-) Üç Sancak Kongresi
- D-) Trakya Kongresi
- E-) Balıkesir Kongresi
Açıklama: Erzurum Kongresi 7 Ağustos 1919’da yayımladığı beyanname ile çalışmalarına son verdi. Millî Mücadele için son derece önemli olan bu kongrenin aldığı kararlar şunlardır:
1. Doğu Anadolu ile Trabzon ve Canik (Samsun) Sancağı hiçbir sebep ve bahane ile Osmanlı Devleti’nden ayrılması mümkün olmayan bir bütündür.
2. Her türlü yabancı işgal ve müdahalesine karşı, millet birlik olarak kendisini müdafaa ve mukavemet edecektir.
3. Vatanın ve istiklalin korunmasına İstanbul Hükûmeti muktedir olmadığı takdirde, gayeyi temin için Anadolu’da geçici bir hükûmet kurulacaktır.
4. Kuvayı Milliye’yi âmil (millî kuvvetleri etkin) ve irade-i milliyeyi (millî iradeyi) hâkim kılmak esastır.
5. Hristiyan azınlıklara siyasi hâkimiyet ve sosyal dengemizi bozan imtiyazlar verilemez.
6. Manda ve himaye kabul olunmaz.
7. Millî bir meclisin derhâl toplanmasına ve hükûmet işlerinin meclisin denetimi altına yürütülmesine çalışılacaktır.
8. Milletimiz insani ve medeni gayeleri kabul eder, sanayi ve iktisadi ilerlemeyi takdir eder.
“Mustafa Kemal Paşa, Şişli’deki evinde ………….., …………… ve ……….. ile görüşmelerde bulunarak memleketin geleceği konusunda sık sık görüş alışverişinde bulundu.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
- Cevap A-) Ali Fuat Paşa / Kâzım Karabekir Paşa / İsmet Paşa
- B-) Ali Fuat Paşa / Ali İhsan Paşa/ Kâzım Karabekir Paşa
- C-) Ali İhsan Paşa / İsmet Paşa / Ahmet İzzet Paşa
- D-) İsmet Paşa / Ahmet İzzet Paşa/ Cafer Tayyar Paşa
- E-) Kâzım Karabekir Paşa / Tevfik Paşa / Ali Fuat Paşa
Açıklama: Mustafa Kemal Paşa, Şişli’deki evinde Ali Fuat Paşa, Kâzım Karabekir Paşa ve İsmet Beyler ile görüşmelerde bulunarak memleketin geleceği konusunda sık sık görüş alışverişinde bulundu
“Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir.” hükmü aşağıdaki genelge/kongrelerden hangisinde yer almaktadır?
- A-) Havza Genelgesi
- Cevap B-) Amasya Genelgesi
- C-) Erzurum Kongresi
- D-) Sivas Kongresi
- E-) Üç Sancak Kongresi
Açıklama: Amasya Genelgesi 21-22 Haziran 1919’da gecesi kamuoyu ile paylaşıldı. Bu genelgenin hükümleri şunlardır:
1. Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir.
2. İstanbul Hükûmeti üzerine aldığı sorumluluğun gereğini yerine getirememektedir. Bu durum milletimizi yok olmuş gibi gösteriyor.
3. Milletin bağımsızlığını, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.
4. Milletin içinde bulunduğu durum ve şartların gereğini yerine getirmek ve haklarını gür sesle cihana duyurmak için her türlü baskı ve kontrolden uzak bir millî heyetin varlığı zaruridir.
5. Anadolu’nun her bakımdan en güvenli yeri olan Sivas’ta hemen millî bir kongrenin toplanması kararlaştırılmıştır.
6. Bunun için bütün illerin her sancağından milletin güvenini kazanmış üç temsilcinin mümkün olan en kısa zamanda yetişmek üzere yola çıkarılması gerekmektedir.
7. Her ihtimale karşı, bu mesele millî bir sır olarak tutulmalı ve temsilciler, yolculuklarını kendilerini tanıtmadan yapmalıdır.
8. Doğu illeri adına, 10 Temmuz’da, Erzurum’da bir kongre toplanacaktır. O tarihe kadar öteki illerin temsilcileri de Sivas’a gelebilirlerse, Erzurum Kongresi’nin üyeleri de Sivas Genel Kongresi’ne katılmak üzere hareket edeceklerdir.
15 Mayıs 1919’da İzmir’in işgali üzerine Türk Ocağı ve Karakol Cemiyeti tarafından düzenlenen mitingler aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Sultanahmet mitingleri
- B-) Kadıköy mitingleri
- C-) Fatih mitingleri
- D-) Eyüpsultan mitingleri
- E-) Üsküdar - Doğancılar mitingleri
Açıklama: Sultanahmet mitingleri, 15 Mayıs 1919’da İzmir’in işgali üzerine Türk Ocağı ve Karakol Cemiyeti tarafından düzenlenen mitinglerdir. Bundan önce yine İstanbul’da işgali kınamak ve direnişi yaymak için Fatih, Üsküdar–Doğancılar, Kadıköy mitingleri yapılmıştır. Sultanahmet Mitingleri, 23 Mayıs 1919, 30 Mayıs 1919, 10 Ekim 1919, 13 Ocak 1920 tarihlerinde dört kez yapıldı.
1918 yılının Aralık ayında İstanbul’da Adana, Maraş, Antep ve Tarsus’un önde gelenleri tarafından Çukurova’daki Ermeni tehlikesine karşı ……………… Cemiyeti kurulmuştur.
Yukarıdaki boşluğa hangisinin getirilmesi uygundur?
- A-) Çukurovalılar
- B-) Güneyliler
- Cevap C-) Kilikyalılar
- D-) Müdafaa-i Hukuk
- E-) Muhafaza-i Hukuk
Açıklama: 1918 yılının Aralık ayında İstanbul’da Adana, Maraş, Antep ve Tarsus’un önde gelenleri tarafından Çukurova’daki Ermeni tehlikesine karşı Kilikyalılar Cemiyeti kurulmuştur.
Hangi ülkeye ait gemiler, 13 Kasım 1918’de İstanbul limanında, meclis binası ve Padişahın oturduğu Dolmabahçe Sarayı önünde demirleyen 61 parçalık büyük filo içinde yer almaz?
- A-) İngiliz
- B-) Fransız
- C-) İtalyan
- Cevap D-) Bulgar
- E-) Yunan
Açıklama: 13 Kasım 1918’de İngiliz, Fransız, İtalyan ve Yunan gemilerinden meydana gelen 61 parçalık büyük filo İstanbul limanında, meclis binası ve Padişahın oturduğu Dolmabahçe Sarayı önünde demirlemişti.
- Terhis işlemlerinin hemen durdurulması
  * Cephane ve silahların düşmana teslim edilmemesi
  Mustafa Kemal Paşa ile Ali Fuat Paşa’nın İstanbul’da kararlaştırdıkları yukarıdaki hareket tarzı hangi siyasal belgeye duydukları tepkinin yansımasıdır?
- Cevap A-) Mondros Mütarekesi
- B-) Sevr Antlaşması
- C-) Wilson İlkeleri
- D-) Suriye Antlaşması
- E-) Mudanya Mütarekesi
Açıklama: Mustafa Kemal Paşa’nın İstanbul’a Gelişi ve Buradaki Çalışmaları başlığı altında.
Ankara’ya dönmek üzere bulunan Yirminci Kolordu Komutanı Ali Fuat Paşa ile A Mustafa Kemal Paşa arasında İstanbul’da yapılan görüşmede belirlenen harekat tarzlarından olan terhis işlemlerinin hemen durdurulması ile cephane ve silahların düşmana teslim edilmemesi kararları Mondros Mütarekesi hükümlerine duydukları tepkinin bir yansımasıdır. Doğru yanıt A seçeneğinde verilmiştir.
- İstanbul’a gitmeden önce Ankara’ya uğrayacak tüm milletvekillerinin millî konularda aydınlatılması
  * Mecliste millî teşkilatın programının esaslarını savunacak kuvvetli bir grubun kurulması
  * Meclisin güvenli çalıştığı görülünceye dek Heyet-i Temsiliye’nin Anadolu’da kalarak görevini sürdürmesi
  Yukarıdaki hükümler hangi toplantıda karara bağlanmıştır?
- A-) Amasya Genelgesi
- B-) Amasya Görüşmeleri
- Cevap C-) Komutanlar Toplantısı
- D-) Erzurum Kongresi
- E-) Sivas Kongresi
Açıklama: Sivas’ta Komutanlar Toplantısı
İstanbul Hükûmeti bir taraftan seçim hazırlıklarını yürütürken diğer taraftan da meclisin nerede toplanacağı konusunda Heyet-i Temsiliye ile fikir alışverişinde bulunuyordu. Mustafa Kemal Paşa’nın üzerinde durduğu iki şehir, Eskişehir ve Ankara idi. Bu konuyu ve diğer millî konuları görüşmek üzere Üçüncü, On İkinci, On Üçüncü, On Beşinci ve Yirminci Kolordu komutanları Sivas’a davet edildi. 16-29 Kasım 1919 tarihleri arasında yapılan ve yukarıdaki kararların alındığı bu toplantı Komutanlar Toplantısı idi. Doğru yanıt C seçeneğinde verilmiştir.
Antep, Urfa, Maraş Bölgesindeki işgallere büyük direnmenin gösterilmesinin sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Fransızların Ermenilerle işbirliğine gitmesi
- B-) İngiliz kuvvetlerinin Maraş’ı işgal etmesi
- C-) Irak ve Filistin’in İngiliz mandasına girmesi
- D-) Diyarbakır ve Adana bölgesine işgal için çetelerin sürülmesi
- E-) Suriye ve Lübnan’ın Fransa’nın mandasına girmesi
Açıklama: Fransızların Ermenilerle işbirliğine gitmesi karşısında, Türk halkı bundan büyük zarar görmüş ve büyük bir direnmeye ve yeni cephenin açılmasına sebep olmuştur.
Askerlikten istifa ettikten sonra sıradan bir Osmanlı vatandaşı haline gelmiş olan Mustafa Kemal’e Erzurum Kongresi sırasında, kendisinin ve kolordusunun bağlılığını bildiren komutan aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
- A-) Ahmet Muhtar Paşa
- B-) Tevfik Paşa
- C-) Ali Fuat Paşa
- D-) Cafer Tayyar Paşa
- Cevap E-) Kazım Karabekir Paşa
Açıklama: Mustafa Kemal Paşa’nın askerlikten istifası, onu statü olarak sıradan bir Osmanlı vatandaşı durumuna sokmuştur. Bundan sonra Erzurum ve Anadolu’daki konumu, Kazım Karabekir Paşa ile diğer komutanların kendisi hakkında göstereceği tutuma bağlıydı, bu sebeple kendisi de endişeliydi. Fakat Kazım Karabekir Paşa’nın kendisini ziyaret ederek kolordusu ile birlikte emirlerine eskisi gibi hazır olduklarını söylemesi ve bunu bir telgrafla kendisine bildirmesi Mustafa Kemal Paşa’yı rahatlatmıştır.
Doğru cevap e) şıkkıdır.
Aşağıdaki cemiyetlerden hangisi Ermeni lejyonlarına ve Fransızlara karşı mücadele etmiştir?
- Cevap A-) Kilikyalılar Cemiyeti
- B-) Hınçak ve Taşnaksutyun Cemiyeti
- C-) Etnik-i Eterya Cemiyeti
- D-) Mavri Mira Cemiyeti
- E-) Kordos Cemiyeti
Açıklama: Kilikyalılar Cemiyeti
Aşağıdaki illerden hangisinin terkedilmesi mütareke dönemi için bir kırılma noktası olmuş ve Türk topraklarının Konya ve Sivas bölgesine kadar işgali sonucunu doğurmuştur?
- A-) Erbil
- B-) Bağdat
- Cevap C-) Musul
- D-) Basra
- E-) Kerkük
Açıklama: Musul bölgesinin boşaltılması, Mondros Mütarekesi’nden bir hafta sonra gerçekleşmiştir. 12 Ocak 1920 tarihinde Osmanlı Meclis-i Mebusanında kabul edilen ve tüm dünyaya duyurulan Misakı Millî metninde, Mondros Mütarekesi imzalandığı sırada geçerli olan sınırlarımızın sağlanması teminat altına alınmıştı. Bu sebeple Musul bölgesinin terki hem mütareke döneminin bir kırılma noktası olmuş hem de Türk topraklarının Konya ve Sivas bölgesine kadar işgali sonucunu doğurmuştur.
Aşağıdakilerden hangisi 15 Mayıs 1919’da İzmir’in İşgali üzerine Sultanahmet Mitinglerini düzenleyicilerindendir?
- A-) Milli Kongre
- B-) Milli Ahrar Fırkası
- C-) Milli Türk Fırkası
- Cevap D-) Türk Ocağı
- E-) Anadolulular Cemiyeti
Açıklama: Sultanahmet Mitingleri, 15 Mayıs 1919’da İzmir’in İşgali üzerine Türk Ocağı ve Karakol Cemiyeti tarafından düzenlenen mitinglerdir.
Aşağıdakilerden hangisi Amasya Genelgesi’nin özelliklerinden biri değildir?
- A-) Milli Mücadele hareketinin gerekçesini, yöntemini ve dayanacağı gücü açıklaması
- B-) Milli egemenliğe dayalı yeni bir Türk Devleti’nin kurulması için atılan ilk adım olması
- C-) İstanbul hükümetinin çaresizlik içinde bulunduğunu ve üzerine düşen görevi yerine getiremediğini vurgulaması
- D-) Milletin haklarını gür bir sesle dünyaya duyurmak için her türlü baskı ve kontrolden uzak milli bir heyetin varlığının zorunluluğuna işaret edilmesi
- Cevap E-) Hristiyan azınlıklara siyasi hakimiyet ve sosyal dengeyi bozacak ayrıcalıkların verilemeyeceğinin vurgulanması
Açıklama: Amasya Genelgesi başlığı altında.
Amasya Genelgesi Millî Mücadele hareketinin gerekçesini, yöntemini ve dayanacağı gücü açıklayan önemli bir belgedir. Millî egemenliğe dayalı yeni bir Türk Devleti’nin kurulması için atılan ilk adımdır. Genelge ile İstanbul Hükûmeti’nin çaresizlik içerisinde bulunduğu ve üzerine düşen görevi yerine getiremediği belirtilerek millet, bağımsızlık için mücadeleye davet edilmiştir. Hristiyan azınlıklara siyasi hakimiyet ve sosyal dengeyi bozacak ayrıcalıkların verilemeyeceği ise Erzurum Kongresi’nde vurgulanmıştır. Doğru yanıt E seçeneğinde verilmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi Ermenilerin talep ettiği altı vilayetten (vilayat-ı sitte) birisi değildir?
- A-) Diyarbakır
- Cevap B-) Malatya
- C-) Bitlis
- D-) Van
- E-) Elâzığ
Açıklama: Patrik Zaven Efendi’nin bu çalışmaları dışında Ermeniler, Paris Barış Konferansı’na millî bir heyetle katıldılar. Türkiye, Rusya, İran, Mısır, Suriye, Avrupa ve Amerika Ermenileri tarafından toplanan Ermeni Birliği Kongresi seçtiği altı kişilik bir heyetin başına Bogos Nubar Paşa’yı getirdi. Bogos Nubar ile Kafkasya’daki Ermeni Cumhuriyeti’nin başkanı olan Aharonyan, 26 Şubat 1919’da Paris Barış Konferansı’na verdikleri bir muhtıra ile Türkiye’den toprak taleplerini şu şekilde sıraladılar: “Van, Bitlis, Diyarbakır, Elâzığ, Sivas ve Erzurum’un oluşturduğu doğudaki altı Türk vilayeti ile birlikte Ermenistan’a liman teşkil etmesi amacıyla Trabzon’un bir kısmı. Ayrıca bu vilayetlerin güney ve güneybatı ucunu ve aynı zamanda denize çıkış noktasını oluşturan İskenderun ile birlikte Maraş, Kozan, Osmaniye ve Adana vilayeti”.
Doğru cevap b) şıkkıdır.
Aşağıdakilerden hangisi Fransa ile İngiltere arasında 15 Eylül 1919 tarihinde yapılan Suriye Antlaşması ile Fransız mandasına bırakılmamıştır?
- A-) Lübnan
- B-) Suriye
- Cevap C-) Filistin
- D-) Antep
- E-) Maraş
Açıklama: Urfa, Antep ve Maraş Bölgesindeki İşgaller başlığı altında.
İngilizlerin15 Eylül1919 tarihinde Fransızlarla yaptıkları Suriye Antlaşması’na kadar devam etmiştir. Orta Doğu ile birlikte Türkiye’nin güney ve güneydoğusunu nasıl paylaşacaklarını belirleyen bu antlaşmaya göre, Irak ve Filistin İngiliz mandasına, Suriye ve Lübnan ile birlikte Antep, Maraş ve Urfa da el değiştirerek Fransız mandasına girmiştir. Doğru yanıt C seçeneğinde verilmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi I. Dünya Savaşı sonucu yıkılan imparatorluklardan biri değildir?
- A-) Rus Çarlığı
- B-) Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
- Cevap C-) İngiliz Krallığı
- D-) Alman İmparatorluğu
- E-) Osmanlı İmparatorluğu
Açıklama: Birinci Dünya Savaşı’nın en önemli sonucu; Rus Çarlığı, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, Alman İmparatorluğu ve Osmanlı Devleti’nin tarih içindeki ömürlerini tamamlayarak yıkılmalarıdır.
Aşağıdakilerden hangisi Kuvayı Milliye birliklerinin yararlarından birisi değildir?
- A-) Anadolu’yu işgale çalışan kuvvetlerin daha fazla ilerlemeden belirli noktalarda durdurulması
- Cevap B-) Anlaşmalarla kesin sonuca bağlanıncaya kadar Misak-ı Milli sınırlarının korunması
- C-) Ermeni ve Rum çetelerinin faaliyetlerine karşı Türk yerleşim birimlerinin korunması
- D-) Millî Mücadele aleyhine çıkan ayaklanmalara karşı etkili bir şekilde mücadele edilmesi
- E-) Türkiye Büyük Millet Meclisine bağlı düzenli ordunun kurulabilmesi için zaman kazandırılması
Açıklama: Millî Mücadele sırasında Kuvayı Milliye birliklerinin faydaları şunlar olmuştur:
1. Anadolu’yu işgale çalışan kuvvetler daha fazla ilerlemeden belirli noktalarda durduruldu.
2. Ermeni ve Rum çetelerinin faaliyetlerine karşı Türk yerleşim birimleri korundu.
3. Millî Mücadele aleyhine çıkan ayaklanmaların bastırılmasında etkili oldu.
4. Türkiye Büyük Millet Meclisine bağlı düzenli ordunun kurulabilmesi için zaman kazandırdı.
Doğru cevap b) şıkkıdır.
Aşağıdakilerden hangisi Mayıs 1919’da İtalyanların Paris Konferansından sonra işgal ettiği yerlerden birisidir?
- Cevap A-) Fethiye
- B-) İskenderun
- C-) Urfa
- D-) Denizli
- E-) Akşehir
Açıklama: İtalyanlar bu konuda diğer müttefiklerinden daha sabırlı bir politika izlemişlerdir. Fakat Paris Barış Konferansı’nda Yunanistan lehine meydana gelen gelişmeleri görünce, 28 Mart’ta Antalya, 4 Mayıs’ta Kuşadası ve 11 Mayıs’ta da Fethiye, Bodrum ve Marmaris’i işgal etmişler, Konya ve Akşehir’e de askerî birlik göndermişlerdir.
Doğru cevap a) şıkkıdır.
Aşağıdakilerden hangisi Milli Mücadele Dönemi’nde Osmanlı Devleti’ne karşı savaşan Yunanistan’ın hedeflerine ulaşmak için kullandığı cemiyetlerden biri değildir?
- A-) Kordos cemiyeti
- B-) Pontus cemiyeti
- C-) Etnik-i Eterya cemiyeti
- Cevap D-) Hınçak cemiyeti
- E-) Mavri Mira cemiyeti
Açıklama: Hem Birinci Dünya Savaşı’nda ve hem de Milli Mücadele Dönemi’nde Osmanlı Devleti’ne
karşı savaşan Yunanistan, hedefine ulaşmak için Etnik-i Eterya, Mavri Mira, Rum Pontus ve Kordos gibi cemiyetleri kullanarak Osmanlı Rumlarını kışkırtmışlar, Batı Anadolu’da ve Karadeniz bölgesinde Rum nüfus çoğunluğunu sağlamak için her türlü yola başvurmuşlardır. Hınçak cemiyeti ile Taşnaksütyun cemiyeti ise Ermeniler tarafından kurulmuş, Millî Mücadele boyunca Osmanlı Devleti’ne ve Millî Mücadele Hareketi’ne karşı Ermeniler için çalışmışlardır.
Aşağıdakilerden hangisi Milli Mücadele Dönemi’nde işgallere karşı ilk direnişin gösterildiği bölgedir?
- A-) Halep
- Cevap B-) İskenderun
- C-) Konya
- D-) Uşak
- E-) Aydın
Açıklama: İskenderun bölgesi Milli Mücadele Dönemi’nde, işgallere karşı ilk direnişin gösterildiği yerdir.
Aşağıdakilerden hangisi Milli Mücadele Hareketinin karşısında yer alan cemiyetlerden birisidir?
- A-) Kars İslâm Şurası
- B-) Redd-I İlhak Cemiyeti
- Cevap C-) Sulh ve Selamet-I Osmaniye Fırkası
- D-) Erzurum İstihlas-ı Vatan Cemiyeti
- E-) Gizli Karakol Cemiyeti
Açıklama: Bu şekilde düşünen cemiyetlerin başında Hürriyet ve İtilaf Fırkası geliyordu. Bu dönemde, farklı zamanlarda uzun süre (4 Mart 1919-2 Ekim 1919 ve 5 Nisan 1920-17 Ekim 1920) sadrazamlık yapan Damat Ferit Paşa bu fırkaya mensuptu. Yine bu fırka ile ilişkili olan İngiliz Muhipleri Cemiyeti, Sulh ve Selamet-i Osmaniye Fırkası ve Teali İslam Cemiyeti de çeşitli faaliyetlerle Millî Mücadele Hareketi’nin ve Mustafa Kemal Paşa’nın karşısında yer almışlardır.
Doğru cevap c) şıkkıdır.
Aşağıdakilerden hangisi Milli Mücadele’ye karşı faaliyet gösteren cemiyetlerden biri değildir?
- A-) Hürriyet ve İtilaf Fırkası
- B-) İngiliz Muhipleri Cemiyeti
- C-) Sulh ve Selamet-i Osmaniye Fırkası
- Cevap D-) Mim Mim Cemiyeti
- E-) Teali İslam Cemiyeti
Açıklama: Milli Mücadele’ye karşı faaliyet gösteren cemiyetlerin başında Hürriyet ve İtilaf Fırkası geliyordu. Bu fırka ile ilişkili olan İngiliz Muhipleri Cemiyeti, Sulh ve Selamet-i Osmaniye Fırkası ve Teali İslam Cemiyeti de çeşitli faaliyetlerle Millî Mücadele Hareketi’nin ve Mustafa Kemal Paşa’nın karşısında yer almışlardır. Bunlar İngiltere himayesi altında bir Osmanlı Devleti talep etmişlerdir. Gizli Karakol Cemiyeti ise İstanbul’da kurulan ve Millî Mücadele’ye destek veren Gizli Felah Grubu, Gizli Karakol Grubu gibi cemiyetlerdendir.
Mim Mim Cemiyeti
Aşağıdakilerden hangisi İngilizlerle, Fransızlarla ve Amerikalılarla uyum içinde çalışmak ve onların mandasına girmek istememiştir?
- Cevap A-) İstihlas-ı Vatan Cemiyeti
- B-) Hürriyet ve İtilaf Fırkası
- C-) Sulh ve Selamet-i Osmaniye Fırkası
- D-) Teali İslam Cemiyeti
- E-) Wilson Prensipleri Cemiyeti
Açıklama: İstihlas-ı Vatan Cemiyeti
Aşağıdakilerden hangisi İstanbul Hükümeti temsilcisi Bahriye Nazırı Salih Paşa ve Mustafa Kemal arasında yapılan ve beş adet protokolle sonuçlanan Amasya Görüşmeleri kararlarından birisi değildir?
- A-) 30 Ekim 1918’de mütareke ile tespit edilen sınırlar içinde kalan Türklerin oturduğu yerlerden herhangi bir parça, hiçbir nedenle düşmana bırakılmayarak yabancı himaye ve mandası kabul edilmeyecek
- B-) Gayrimüslimlere Türkiye’nin siyasi egemenliğini ve sosyal düzenini bozacak hiçbir imtiyaz verilmeyecek
- Cevap C-) Osmanlı Meclis-i Mebusanı İstanbul’da tekrar toplanarak faaliyetlerine devam edecek
- D-) Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti hukuki bir teşekkül olmak üzere İstanbul Hükümeti’nce tanınacak
- E-) İtilaf devletleri ile yapılacak barış görüşmelerine Heyet-i Temsiliyenin de uygun gördüğü kişiler gönderilecek
Açıklama: Amasya Görüşmeleri, Sivas Kongresi’nde kabul edilmiş esaslar üzerinde yoğunlaştı ve 20-22 Ekim 1919 tarihleri arasında yapılan görüşmeler sonunda yapılan 5 adet protokolde özetle şu hususlar yer aldı:
1. 30 Ekim 1918’de mütareke ile tespit edilen sınırlar içinde kalan Türklerin oturduğu yerlerden herhangi bir parça, hiçbir nedenle düşmana bırakılmayarak yabancı himaye ve mandası kabul edilmeyecektir.
2. Gayrimüslimlere Türkiye’nin siyasi egemenliğini ve sosyal düzenini bozacak hiçbir imtiyaz verilmeyecektir.
3. Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti hukuki bir teşekkül olmak üzere İstanbul Hükümeti’nce tanınacaktır.
4. İtilaf devletleri ile yapılacak barış görüşmelerine Heyet-i Temsiliyenin de uygun gördüğü kişiler gönderilecektir.
5. Osmanlı Meclis-i Mebusanının İstanbul’da toplanması güvenlik açısından uygun değildir.
Doğu cephesinde Yakup Şevki Paşa’nın 4 Aralık 1918‘de sınır hattı olarak gerisine çekildiği nehir aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Kura
- B-) Asi
- C-) Aras
- D-) Çoruh
- Cevap E-) Arpaçay
Açıklama: Mondros Mütarekesi’nden hemen sonra İtilaf devletleri Osmanlı Devleti’nden Kars, Ardahan ve Batum’un hemen boşaltılmasını istediler. Uygulanması istenen bu şartlar, bölgede bulunan Dokuzuncu Orduyu özellikle kış mevsiminde beklenilmeyen ve çözülmesi çok güç olan karışık meseleler ve zorluklar karşısında bırakacaktı. Dokuzuncu Ordu Komutanı Yakup Şevki Paşa, bu çekilme işinde çok ağır davranarak zaman kazanmaya çalışıyordu. Bu sebeple ordu 4 Aralık 1918’de eski sınırı oluşturan Arpaçay nehrinin gerisine çekilmiştir.
Doğru cevap e) şıkkıdır.
Ermenilere göre, Vilayat-ı Şarkiye (Doğu Vilayetleri) ile birlikte hangi bölge de onlara vadedilmiştir?
- A-) Güney Doğu Anadolu
- B-) Antalya ve havalisi
- C-) Trakya bölgesi
- Cevap D-) Çukurova
- E-) İç-batı Ege bölgesi
Açıklama: Ermenilere göre, Vilayat-ı Şarkiye (Doğu Vilayetleri) ile birlikte Çukurova bölgesi de onlara vadedilmişti.
Erzurum Kongresi’nde alınan bölgesel kararların tüm memleketi kapsayacak hale dönüştürülmesi aşağıda adı geçen kongrelerden hangisi neticesinde gerçekleşmiştir?
- A-) Alaşehir Kongresi
- B-) Amasya Kongresi
- Cevap C-) Sivas Kongresi
- D-) Muğla Kongresi
- E-) Afyon Kongresi
Açıklama: Sivas Kongresi, Erzurum Kongresi’nin aldığı bölgesel kararları bütün memleketi içine alan bir
hâle getirmiştir. Katılanların farklı bölgelerden olması sebebiyle millî bir kongredir.
Hangi tarihte Türk Birlikleri Musul’u boşaltmıştır?
- Cevap A-) 7 Kasım 1918
- B-) 8 Kasım 1918
- C-) 7 Kasım 1919
- D-) 8 Kasım 1919
- E-) 19 Mayıs 1919
Açıklama: 7 Kasım 1918 de Türk Birlikleri Musul’u boşaltmıştır.
Hangi toplantıda Mustafa Kemal Paşa Milli Hareket’teki liderlik rolünü üzerine almıştır?
- Cevap A-) Erzurum Kongresi
- B-) Üç Sancak Kongresi
- C-) Amasya Genelgesi
- D-) Havza Genelgesi
- E-) Sivas Kongresi
Açıklama: Erzurum Kongresi
Hangisi Osmanlı Devleti dağılma sürecindeyken Fransız mandasına geçmiştir?
- Cevap A-) Lübnan
- B-) Filistin
- C-) Irak
- D-) Hicaz
- E-) Ürdün
Açıklama: Tam bir dağılma olan bu parçalanmadan bir sürü Arap Devleti ortaya çıktı. Irak, Hicaz Kralı Hüseyin’in oğlu Faysal’ın hükümdarlığına getirildiği bir meşruti krallık oldu. Hüseyin’in krallığı altındaki Hicaz da bağımsızlığını ilan etti. Filistin de Irak gibi İngiliz mandasına verildi ve Yahudilerin yerleşimine açıldı. Ürdün, özerk bir prenslik olarak Hüseyin’in diğer oğlu Abdullah’ın yönetiminde Filistin’e bağlandı. Suriye ve Lübnan ise, Fransız mandasına geçti.
Hukuk-u Beşer Gazetesi sahibi Hasan Tahsin nerede ve hangi işgal kuvvetine karşı kurşun atmış ve şehit olmuştur?
- Cevap A-) İzmir-Yunan
- B-) İskenderun-İngiliz
- C-) Dörtyol-Fransız
- D-) Mersin- Fransız
- E-) Urfa-İngiliz
Açıklama: İzmir-Yunan
I. Amasya Genelgesi,
II. Havza Genelgesi,
III. Erzurum Kongresi,
IV. Sivas Kongresi
Yukarıda belirtilen toplantıların oluş sırasını aşağıdakilerden hangisi doğru olarak göstermektedir?
- Cevap A-) II.-I.-III.-IV
- B-) I.-II.-III.-IV
- C-) III.-I.-II.-IV
- D-) IV.-III.-I.-II
- E-) IV.-III.-II.-I
Açıklama: II.-I.-III.-IV
Milli Mücadele Hareketi’nin Fransızlara karşı ilk kurşunu nerede atılmıştır?
- Cevap A-) Dörtyol
- B-) Urfa
- C-) Antep
- D-) İzmir
- E-) Maraş
Açıklama: Dörtyol
Milli Mücadele’nin önemli aşamalarından biri olan Heyeti Temsiliye’nin ve Mustafa Kemal Paşa’nın Ankara’ya gelişi kaç tarihinde gerçekleşmiştir?
- A-) 22 Ekim 1919
- B-) 18 Aralık 1919
- Cevap C-) 27 Aralık 1919
- D-) 30 Aralık 1919
- E-) 16 Ocak 1920
Açıklama: Mustafa Kemal Paşa Sivas Kongresi’nden sonra yola çıkarak Kayseri-Mucur-Kırşehir yolunu takip ederek 27 Aralık 1919 günü Ankara’ya vardı.
Ankara halkı, Mustafa Kemal Paşa’yı ve Heyeti Temsiliye’yi törenlerle karşıladı. Yapılan törenlerde nutuklar söylenmiş, kurbanlar kesilmiş, millî oyunlar oynanmış, dualar edilmiştir.
Millî Mücadele Hareketi’nin ilk kurşunu 19 Aralık 1918’de nerede atılmıştır?
- A-) Musul
- B-) Kerkük
- C-) Süleymaniye
- Cevap D-) Dörtyol
- E-) Maraş
Açıklama: Torosların güneyindeki toprakların İtilaf devletlerine bırakılacağını duymuş olan yöre halkında büyük bir endişe ve heyecan başlamıştır. Millî Mücadele Hareketi’nin ilk kurşunu bu cephede 19 Aralık 1918’de Dörtyol’da Fransızlara karşı atılmıştır.
Doğru cevap d) şıkkıdır.
Millî Mücadele Hareketi’nin Çukurova cephesinde ilk kurşun nerede atılmıştır?
- A-) Tarsus
- B-) Misis
- Cevap C-) Dörtyol
- D-) Pozantı
- E-) İskenderun
Açıklama: Millî Mücadele Hareketi’nin ilk kurşunu bu cephede 19 Aralık 1918’de Dörtyol’da Fransızlara karşı atılmıştır (Jaschke,1989).
Mondros Mütarekesi ile Lübnan hangi ülkenin mandası haline gelmiştir?
- Cevap A-) Fransa
- B-) İngiltere
- C-) Almanya
- D-) İtalya
- E-) Sırbistan
Açıklama: Bu kanlı savaşı sona erdiren mütareke ile birlikte Osmanlı Devleti, Orta Doğu ve Arap Yarımadası’ndaki topraklarından ve Kafkasya’dan vazgeçtiğini kabul etmiş oluyordu, devlet tamamıyla parçalanmış elinde yalnızca Anadolu ve Doğu Trakya kalmış durumdaydı. Tam bir dağılma olan bu parçalanmadan bir sürü Arap Devleti ortaya çıktı. Suriye ve Lübnan ise Fransız mandasına geçti.
Fransa
Mondros Mütarekesi sonrasında başlayan işgallere karşı ilk direnişin gösterildiği bölge aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) İskenderun
- B-) Musul
- C-) İzmir
- D-) Ayvalık
- E-) Antalya
Açıklama: Çukurova’daki İngiliz-Fransız İşgalleri ve Millî Mücadele’nin İlk Kurşunu başlığı altında.
İskenderun bölgesi aynı zamanda Millî Mücadele Dönemi’nde, işgallere karşı ilk direnişin gösterildiği yerdir. Bu direnişin temelinde yatan sebeplerden birisi de savaş sırasında tehcire tabi tutulmuş olan Ermenilerin, Fransız askerleri ile birlikte bölgeye dönüşleri olmuştur. Dönenler intikam duygusu ile hareket ettikleri gibi, Fransızlar da bunlardan askerî kuvvet olarak yararlanmak istemişler, bu yüzden Ermenilerin Türklere karşı hakaret dolu davranışlarına göz yummuşlardır. Doğru yanıt A seçeneğinde verilmiştir.
Mondros Mütarekesi’nin ardından Lübnan hangi devletin mandasına verilmiştir?
- A-) İngiltere
- Cevap B-) Fransa
- C-) Ermenistan
- D-) İtalya
- E-) Almanya
Açıklama: İşgallere Zemin Hazırlayan Mütareke: Mondros Mütarekesi başlığı altında.
Mütareke sonrasında Suriye ve Lübnan, Fransız mandasına
geçti. Doğru yanıt B seçeneğinde verilmiştir.
Mondros Mütarekesinden hemen sonra ilk işgal edilen Osmanlı toprağı aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Musul
- B-) Kerkük
- C-) Hicaz
- D-) Filistin
- E-) Şam
Açıklama: Mütareke Dönemi’nde İngilizlerin gerçek niyetlerini gösteren ilk işgal Musul’da yaşandı. Osmanlı Devleti Irak bölgesini Musul, Bağdat ve Basra vilayetlerine ayırarak idare etmiştir. Musul’un içerisinde bulunduğu Irak bölgesini İngiltere için cazip kılan şey, Hindistan yolunun güvenliği ve petrol idi.
Doğru cevap a) şıkkıdır.
Mondros Mütarekesine dayanarak gerçekleştirilen işgallerden hangisi “İlhak” olarak değerlendirilmiştir?
- Cevap A-) İzmir’in Yunanlılar tarafından işgali
- B-) Musul’un İngilizler tarafından işgali
- C-) Mersin’in Fransızlar tarafından işgali
- D-) İskenderun’un İngilizler tarafından işgali
- E-) Pozantı’nın Fransızlar tarafından işgali
Açıklama: İzmir’in Yunanlılar tarafından işgali diğer işgallerden ayrı tutularak ilhak olarak görüldü ve büyük tepkiler doğurdu.
Mondros Mütarekesi’ne göre Fransızlar tarafından işgal edilen Anadolu şehirleri aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak gösterilmiştir?
- A-) Muğla, Burdur, Antalya
- Cevap B-) Adana, Antakya, İskenderun
- C-) Gelibolu, Çanakkale, Maraş, Antep, Hakkari, Samsun, Merzifon, Adapazarı,
- D-) Sarıkamış, Kars
- E-) Manisa, İzmir, Aydın
Açıklama: Mondros Mütarekesi’ne göre İngilizler tarafından işgal edilen Anadolu ve Trakya toprakları:
Yunanlılar; Manisa, İzmir, Aydın
İtalyanlar; Muğla, Burdur, Antalya
İngilizler; Gelibolu, Çanakkale, Maraş, Antep, Hakkari, Samsun, Merzifon, Adapazarı,
Ermeniler; Sarıkamış, Kars
Fransızlar; Adana, Antakya, İskenderun
Mondros Mütarekesi’ne göre İngilizler tarafından işgal edilen Anadolu ve Trakya toprakları aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak gösterilmiştir?
- A-) Manisa, İzmir, Aydın
- B-) Muğla, Burdur, Antalya
- Cevap C-) Gelibolu, Maraş, Antep, Hakkari, Samsun, Adapazarı
- D-) Sarıkamış, Kars
- E-) Adana, Antakya, İskenderun
Açıklama: Mondros Mütarekesi’ne göre İngilizler tarafından işgal edilen Anadolu ve Trakya toprakları:
Yunanlılar; Manisa, İzmir, Aydın
İtalyanlar; Muğla, Burdur, Antalya
İngilizler; Gelibolu, Çanakkale, Maraş, Antep, Hakkari, Samsun, Merzifon, Adapazarı,
Ermeniler; Sarıkamış, Kars
Fransızlar; Adana, Antakya, İskenderun
Mondros Mütarekesi’nin şartlarına göre hareket edilmesini isteyen genelgeyi hangi sadrazam yayınlamıştır?
- A-) Damat Ferit Paşa
- Cevap B-) Ahmet İzzet Paşa
- C-) Ahmet Tevfik Paşa
- D-) Salih Hulusi Paşa
- E-) Said Halim Paşa
Açıklama: Mondros Mütarekesi’nin son maddesi, ateşkesin 31 Ekim öğlen saat 12.00’den itibaren yürürlüğe gireceğine dairdi. Mütareke hükümleri askerî birliklere Sadrazam Ahmet İzzet Paşa tarafından yapılan bir genelgeyle resmen duyuruldu ve kesinlikle mütareke şartlarına göre hareket etmeleri istendi.
Mustafa Kemal Paşa’nın Sivas Kongresi sürerken Kuvayı Milliye birliklerine çekidüzen vermek amacıyla Batı Anadolu’daki Kuvayı Milliye birliklerinin başına atadığı komutan kimdir?
- A-) Albay İsmet (İnönü) Bey
- B-) Albay Refet (Bele) Bey
- C-) Albay İzzettin (Çalışlar) Bey
- D-) Fevzi (Çakmak) Paşa
- Cevap E-) Ali Fuat (Cebesoy) Paşa
Açıklama: Kuvayı Milliye başlığı altında.
Sivas Kongresi sürerken Mustafa Kemal Paşa, Kuvayı Milliye birliklerine bir çekidüzen verilmesinin yerinde olacağını düşündü. Bu amaçla Yirminci Kolordu Komutanı Ali Fuat Paşa, Batı Anadolu’daki Kuvayı Milliye birliklerine komutan olarak atandı (9 Eylül 1919). Ali Fuat Paşa, Ege Bölgesi’ndeki Kuvayı Milliye’yi disiplin altına almak için Albay Refet Bey’i görevlendirdi ve bu kuvvetlere destek oldu. Doğru yanıt E seçeneğinde verilmiştir.
Mustafa Kemal Paşa; 9. Ordu Müfettişi olarak yetki bölgesindeki komutan, yönetici ve milli kuruluşlardan, ülkedeki işgalleri büyük ve heyecanlı mitinglerle protesto etmelerini isteyen genelgesini nerede yayınlamıştır?
- A-) Amasya
- Cevap B-) Havza
- C-) Samsun
- D-) Erzurum
- E-) Sivas
Açıklama: Havza Genelgesi başlığı altında.
19 Mayıs 1919’da beraberindekilerle Samsun’a ulaşan Mustafa Kemal Paşa 25 Mayıs 1919’da Havza’ya geçti. 28 Mayıs 1919’da Havza’dan bütün komutanlara, yöneticilere ve millî kuruluşlara gönderdiği genelge ile yabancı işgallerinin giderek genişlediğini, bütün yurdun düşmanlar tarafından çevrilmiş bulunduğunu, bu işgallerin büyük ve heyecanlı mitinglerle protesto edilmesi gerektiğini bildirdi. Doğru yanıt B seçeneğinde verilmiştir.
Padişah tarafından ordu müfettişliği görevine son verilmesi üzerine Mustafa Kemal Paşa, mücadelesine sivil olarak devam etmek amacıyla 8 Temmuz 1919 tarihinde aşağıda verilen yerlerden hangisinde askerlikten istifa kararı almıştır?
- A-) Samsun
- B-) Havza
- C-) Amasya
- Cevap D-) Erzurum
- E-) Sivas
Açıklama: Amasya Genelgesi’nin yayımlanmasından sonra Mustafa Kemal Paşa ve beraberindekiler Amasya’dan ayrılarak Sivas üzerinden 3 Temmuz 1919’da Erzurum’a geldiler. Mustafa Kemal Paşa Samsun’a çıktığı günden beri İngilizlerin yakın takibinde bulunuyordu. Amasya Genelgesi, peşinden Erzurum’daki çalışmaları hükûmetin kesin bir karar almasına sebep oldu. Yaklaşık bir ay süren yazışmalar 8 Temmuz 1919’da sona erdi; İstanbul Hükûmeti, Mustafa Kemal Paşa’nın Dokuzuncu Ordu Müfettişliği görevine son verdi. Mustafa Kemal Paşa da aynı günün akşamı askerlikten istifa ettiğini Padişah Vahdettin’e bildirdi. O, 9 Temmuz’da yayımladığı beyannamede, mübarek vatanı ve milleti parçalanmak tehlikesinden kurtarmak, Yunan ve Ermeni isteklerine kurban etmemek için, çalışmaya resmî sıfatı ve askerlik görevi engel olmaya başladığından istifa ettiğini duyurdu.
Doğru cevap d) şıkkıdır.
Trakya’daki millî teşkilatlanmada önemli rol oynayan komutan kimdir?
- A-) Talat Paşa
- Cevap B-) Cafer Tayyar Paşa
- C-) Mersinli Cemal Paşa
- D-) Binbaşı Süleyman Bey
- E-) Yakup Şevki Paşa
Açıklama: Trakya Kongreleri
Mondros Mütarekesi’nden sonra Doğu Trakya’nın Yunanistan’a verileceği söz konusu olunca, Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti 22 Ocak 1919’da İstanbul’da bir kongre toplayarak bazı kararlar almıştır. Bu kararlara göre, Yunan askerlerinin Trakya’dan uzaklaştırılması ve gerekirse
halk oylamasıyla bölgenin kaderinin belirlenmesi gerekiyordu. Ancak bu kararlar gerçekleştirilemeyince Edirne’de 16 Ekim 1919’da bir kongre daha
toplanmış ve Trakya’nın geleceği ile ilgili kararlar alınmıştır. Bu bölgedeki millî teşkilatlanmada Kolordu Komutanı Cafer Tayyar Paşa’nın faaliyetleri yardımcı olmuştur. Doğru yanıt B seçeneğinde verilmiştir.
Türk kuvvetlerinin Musul’u boşaltmasını ve Nusaybin’e kadar geri çekilmelerini isteyen General Marshall’a mütarekede Musul’un işgaline dair bir hükmün bulunmadığını bildiren Paşa aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Ali İhsan Paşa
- B-) Mustafa Kemal Paşa
- C-) Sadrazam Ahmet İzzet Paşa
- D-) Nihat Paşa
- E-) Yakup Şevki Paşa
Açıklama: Ali İhsan Paşa
Yunan emperyalizminin amacı olarak bilinen Megali İdea (Büyük Düşünce), Büyük Yunanistan hedefi anlamına gelmektedir. Megali İdea’ya göre, Yunanlılar bir gün birleşecek ve Yunan Krallığı “İonya” adı verdikleri devlet, Batı Anadolu’dan Karadeniz’e kadar uzanarak Trakya, Anadolu’nun kıyı bölgeleri ve İstanbul’u da içerisine alacaktır. Bu düşüncenin temelini ……………. Cemiyeti atmıştı.
Yukarıda boş bırakılan yere hangi gelmelidir?
- A-) Mavri Mira
- B-) Rum Pontus
- C-) Kordos
- D-) Hınçak ve Taşnaksütyun
- Cevap E-) Etnik-i Eterya
Açıklama: Yunan emperyalizminin amacı olarak bilinen Megali İdea (Büyük Düşünce), Büyük Yunanistan hedefi anlamına gelmektedir. Amacı, tüm Yunan ırkını bir devlet içinde toplamaktır. Bu aynı zamanda Bizans İmparatorluğu’nu yeniden canlandırma siyasetidir. Megali İdea’ya göre, Yunanlılar bir gün birleşecek ve Yunan Krallığı “İonya” adı verdikleri devlet, Batı Anadolu’dan Karadeniz’e kadar uzanarak Trakya, Anadolu’nun kıyı bölgeleri ve İstanbul’u da içerisine alacaktır. Bu düşüncenin temelini Etnik-i Eterya Cemiyeti atmıştı.
Yunan işgal kuvvetlerine karşı İzmir’de ilk kurşunu atan kimdir?
- A-) Süleyman Fethi
- Cevap B-) Hasan Tahsin
- C-) Hilmi Efendi
- D-) Ali Şükrü
- E-) Fahri Can
Açıklama: Yunan işgal kuvvetlerine karşı ilk kurşun İzmir’de işgal sırasında atılmıştı. Hukuk-u Beşer Gazetesi sahibi Hasan Tahsin (Osman Nevres), şehirde törenle ilerleyen Yunan İşgal Kuvvetlerinin bayraktarını tabancayla vurdu.
İngiliz, Fransız, İtalyan ve Yunan gemilerinden meydana gelen 61 parçalık büyük filo İstanbul limanı, meclis binası ve Dolmabahçe Sarayı önünde demirleyerek İstanbul’un işgaline hangi tarihte başlatmıştır?
- A-) 9 Eylül 1919
- B-) 15 Eylül 1919
- C-) 6 Kasım 1918
- Cevap D-) 13 Kasım 1918
- E-) 18 Aralık 1918
Açıklama: 13 Kasım 1918’de İngiliz, Fransız, İtalyan ve Yunan gemilerinden meydana gelen 61 parçalık büyük filo İstanbul limanında, meclis binası ve Padişahın oturduğu Dolmabahçe Sarayı önünde demirlemişti.
Galipler, 3.500 askeri karaya çıkarmak ve Boğaz istihkâmlarına yerleşmek için gemilerde bekliyordu.
İngiltere ve Fransa’nın Orta Doğu ile birlikte Türkiye’nin güney ve güneydoğusunu nasıl paylaşacaklarını belirledikleri antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Segedin Antlaşması
- B-) Hemedan Antlaşması
- C-) Tunus Antlaşması
- Cevap D-) Suriye Antlaşması
- E-) Gümrü Antlaşması
Açıklama: İngilizlerin bölgedeki işgalleri 15 Eylül 1919 tarihinde Fransızlar ile yaptıkları Suriye Antlaşması’na kadar devam etmiştir. Orta Doğu ile birlikte Türkiye’nin güney ve güneydoğusunu nasıl paylaşacaklarını belirleyen bu antlaşmaya göre, Irak ve Filistin İngiliz mandasına, Suriye ve Lübnan ile birlikte Antep, Maraş ve Urfa da el değiştirerek Fransız mandasına girmiştir.
İstanbul’un işgali sürecinde sadrazam Ahmet İzzet Paşa’nın istifası üzerine yeni hükûmeti kim kurmuştur?
- Cevap A-) Tevfik Paşa
- B-) Damat Ferit Paşa
- C-) Ali Rıza Paşa
- D-) Salih Hulusi Paşa
- E-) Talat Paşa
Açıklama: Bu sırada Sadrazam Ahmet İzzet Paşa, Padişah’ın kendisine kabinede değişiklik yapmasını istemesi üzerine baskı altında bulunduğunu bildirerek istifa etmiş, yerine Tevfik Paşa hükûmeti kurulmuştur.
İtilaf devletlerinin işgallerine tepki olarak Vali Reşit Paşa’nın eşi Melek Hanım’ın başkanlığında Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti hangi kentte kurulmuştur?
- A-) Ankara
- B-) İzmir
- C-) Erzurum
- Cevap D-) Sivas
- E-) Amasya
Açıklama: Millî Mücadele’ye Destek Veren Cemiyetler başlığı altında.
Sivas’ta Vali Reşit Paşa’nın eşi Melek Hanım tarafından kurulan Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti vardır ki Türk kadınının Millî Mücadele Hareketi sırasındaki tutumunu göstermesi açısından önemli bir cemiyettir. Cemiyet, Türk yurduna ve milletine karşı yapılmakta olan haksızlıkların düzeltilmesi için hükûmetçe gerekli girişimlerde bulunulmasını istemiştir. İstanbul’daki Amerika, İngiltere, Fransa ve İtalya siyasi temsilcilerine de protesto niteliğinde birer telgraf göndermiştir. Doğru yanıt D seçeneğinde verilmiştir.
İzmir’in Yunanlılar tarafında işgali ile ilgili olarak aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A-) İzmir, 12.000 mevcutlu Yunan askerî kuvveti tarafından işgal edildi.
- B-) Yunan işgal kuvvetlerine karşı ilk kurşun Hukuk-u Beşer Gazetesi sahibi Hasan Tahsin tarafından atılmıştır.
- C-) Müttefikler, daha zayıf ve kontrol edilebilir bir ülke olması nedeni ile İzmir’i İtalya yerine Yunanistan’ın işgal etmesine izin vermiştir.
- D-) ABD Başkanı ve Fransız Cumhurbaşkanı’nın kabulü ile Yunanistan’ın İzmir’i işgali resmiyet kazanmıştır.
- Cevap E-) 16 Mayıs 1919’da İzmir Limanı ele geçirilmiş ve şehrin işgali başlamıştır.
Açıklama: 15 Mayıs 1919’da gelen savaş gemileri ile İzmir Limanı ele geçirilmiş ve şehrin işgali başlamıştır.
16 Mayıs 1919 Bandırma Vapuru ile Mustafa Kemal ve silah arkadaşlarının İstanbul’dan Anadolu’ya hareket ettikleri tarihtir.

Ünite 4

“……………; ABD, İngiltere, Fransa, İtalya ve Japonya’nın devlet ya da hükûmet başkanları ile dışişleri bakanlarından oluşan yüksek konseye verilen isimdir. Bu konsey aynı zamanda savaş sonrası yeni dünya düzenini de belirlemeyi amaçlamıştır.”
Yukarıdaki boşluğu en doğru şekilde aşağıdakilerden hangisi tamamlar?
- Cevap A-) Onlar Konseyi
- B-) Avrupa Konseyi
- C-) Dünya Konseyi
- D-) Nato Konseyi
- E-) Birleşmiş Milletler Konseyi
Açıklama: Onlar Konseyi: ABD, İngiltere, Fransa, İtalya ve Japonya’nın devlet ya da hükûmet başkanları ile dışişleri bakanlarından oluşan yüksek konseye verilen isimdir. Bu konsey aynı zamanda savaş sonrası yeni dünya düzenini de belirlemeyi amaçlamıştır.
“…………..; ABD Başkanı Wilson tarafından savunulan ilkeler içinde “ulusların kendi kaderini tayin etme” hakkı olarak tanımlanabilecek politik kavramdır.”
Yukarıdaki boşluğu aşağıdaki seçeneklerden hangisi en doğru şekilde tamamlar?
- Cevap A-) Self Determinasyon
- B-) Onlar Konseyi
- C-) Dünya Konseyi
- D-) Birleşmiş Milletler Konseyi
- E-) Avrupa Konseyi
Açıklama: Self Determinasyon; ABD Başkanı Wilson tarafından savunulan ilkeler içinde “ulusların kendi kaderini tayin etme” hakkı olarak tanımlanabilecek politik kavramdır.
“…………tarihinde imzalanan Sevr Antlaşması, Osmanlı Devleti ile İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya, Ermenistan, Belçika, Yunanistan, Polonya, Romanya, Sırp-Hırvat-Slovenya ve Çekoslovakya arasında imzalandı.”
Yukarıdaki boşluğu aşağıdaki seçeneklerden hangisi en doğru şekilde tamamlar?
- Cevap A-) 10 Ağustos 1920
- B-) 11 Ağustos 1920
- C-) 12 Ağustos 1920
- D-) 13 Ağustos 1920
- E-) 14 Ağustos 1920
Açıklama: 10 Ağustos 1920’de imzalanan Sevr Antlaşması, Osmanlı Devleti ile İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya, Ermenistan, Belçika, Yunanistan, Polonya, Romanya, Sırp-Hırvat-Slovenya ve Çekoslovakya
arasında imzalandı.
“Paris’te ………….tarihinde 32 ülke temsilcisinin katıldığı barış konferansındaki en temel amaç yeni dünya düzenini belirlemekti.”
Yukarıdaki boşluğu en doğru şekilde aşağıdakilerden hangisi tamamlar?
- Cevap A-) 18 Ocak 1919
- B-) 12 Ocak 1919
- C-) 18 Şubat 1919
- D-) 18 Mart 1919
- E-) 18 Ekim 1919
Açıklama: Paris’te 18 Ocak 1919’da 32 ülke temsilcisinin katıldığı barış konferansındaki en temel amaç yeni dünya
düzenini belirlemekti
“Ahd-ı Millî”, “Millî And”, “Peyman-ı Millî” gibi isimlerle de anılan ve Mebusan Meclisinde alınmış olan kararlara………….adı verilmiştir.
Yukarıda noktayla belirtilmiş boşluğu aşağıdakilerden hangisi en doğru şekilde tamamlar?
- Cevap A-) Misak-ı Millî
- B-) Müdafaa-i Hukuk
- C-) Meclis-i Mebusan
- D-) Heyet-i Temsiliye
- E-) Düyun-ı Umumiye
Açıklama: “Ahd-ı Millî”, “Millî And”, “Peyman-ı Millî” gibi isimlerle de anılan ve Mebusan Meclisinde alınmış olan kararlara Misak-ı Millî adı verilmiştir.
Anadolu Ajansı hangi tarihte kurulmuştur?
- Cevap A-) 6 Nisan 1920
- B-) 16 Nisan 1920
- C-) 12 Nisan 1920
- D-) 19 Nisan 1920
- E-) 27 Nisan 1920
Açıklama: Gelişmeleri düzenli ve zamanında halka ulaştırmak ve hükûmet ile halk arasındaki bağlantıyı kuvvetlendirmek amacıyla 06 Nisan 1920 tarihinde Anadolu Ajansı kurulmuştur.
Aşağıdaki konferans ve tarihler eşleştirmelerinin hangisi doğrudur?
- Cevap A-) 19-26 Nisan 1920/ San Remo Konferansı
- B-) 12 Şubat 1921/ Birinci Londra Konferansı
- C-) 18 Aralık 1919/ Paris Barış Konferansı
- D-) 15-17 Nisan 1920/ San Remo Konferansı
- E-) 21 Mart 1919/ Paris Barış Konferansı
Açıklama: 19-20 Nisan 1926/ San Remo Konferansı
19-26 Nisan 1920/ San Remo Konferansı
Aşağıdakilerden hangisi Hıyanet-i Vataniye Kanunu’nun çıkarılmasının sebebidir?
- A-) Padişahın yetkilerinin sınırlandırılması
- Cevap B-) Meclisin meşruiyetine yazılı yahut sözlü yapılan saldırıların önlenmesi
- C-) Osmanlı hükumetine yapılan saldırıların önlenmesi
- D-) İtilaf devletlerinin güç kazanması
- E-) Damat Ferit Paşa’nın yönetime el koyması
Açıklama: 29 Nisan 1920’de Meclis Hıyanet-i Vataniye Kanunu’nu çıkararak Meclisin meşruiyetine yazılı yahut sözlü dahi olsa yapılan saldırıların vatan hainliği sayılacağı ve ölümle cezalandırılacağını kabul etti.
Aşağıdakilerden hangisi Kurtuluş Savaşı’nın lojistik desteklerinden biri değildir?
- A-) İstanbul’daki depolardan silah ve cephane kaçırılması
- B-) Avrupa ülkelerinden silah satın alınması
- C-) Sovyet Rusya’dan yardım sağlanması
- D-) Anadolu’nun kendi imkânlarıyla silah bulması
- Cevap E-) İstanbul hükumetinden levazım tedarik edilmesi
Açıklama: Kurtuluş Savaşı’nın lojistik desteğini dört ana grupta toplamak mümkündür:Anadolu’nun kendi imkânlarının zorlanması, İstanbul’daki depolardan silah ve cephane kaçırılması, Fransa, İtalya, Almanya ve diğer Avrupa ülkelerinden silah satın alınması, Sovyet Rusya’dan yardım sağlanması
Aşağıdakilerden hangisi Milli Mücadele’de düzenli ordunun kurulduğu yıldır?
- A-) 1918
- B-) 1919
- Cevap C-) 1920
- D-) 1921
- E-) 1922
Açıklama: İzmir’in işgalinden düzenli ordunun kurulduğu 1920 yılının ortalarına kadar yaklaşık bir buçuk yıl mücadele Kuvayı Milliye birlikleri ile sürdürülmüştür.
Aşağıdakilerden hangisi Milli Mücadele’yi destekleyen yayınlardan biri değildir?
- A-) Minber
- B-) Yenigün
- C-) Albayrak
- Cevap D-) Alemdar
- E-) Pozantı
Açıklama: Millî Mücadele’ye karşı yayın yapan önemli gazeteler; Alemdar, Peyam-ı Sabah, Sebillürreşad, Aydede ve Yeni İstanbul gazeteleridir.
Aşağıdakilerden hangisi Millî Mücadele Dönemi’nde Anadolu’da çıkan gazeteler arasında yer almaz?
- Cevap A-) Sabah
- B-) Yenigün
- C-) İrade-i Milliye
- D-) Albayrak
- E-) Minber
Açıklama: Millî Mücadele’ye karşı yayın yapan önemli gazeteler; Alemdar, Peyam-ı Sabah, Sebillürreşad, Aydede ve Yeni İstanbul gazeteleridir.
Aşağıdakilerden hangisi Mustafa Kemal Atatürk’ün TBMM’de kurduğu gruptur?
- A-) Türkiye Halk İştirakiyun Fırkası
- B-) Resmî Türkiye Komünist Fırkası
- C-) Tesanüt Grubu
- Cevap D-) Birinci Müdafaa-ı Hukuk Grubu
- E-) Islahat Grubu
Açıklama: Meclisin bu oldukça renkli atmosferinde Mustafa Kemal Paşa kısa sürede ve etkin bir şekilde
karar almayı sağlamak amacıyla kendisine yakın olan milletvekilleri ile 10 Mayıs 1921’de Birinci Müdafaa-ı Hukuk Grubunu kurdu.
Aşağıdakilerden hangisi Nisâb-ı Müzakere Kanunu’nun çıkarılma sebeplerinden biridir?
- A-) İstanbul hükumetini yok saymak
- B-) Vatan hainlerini cezalandırmak
- Cevap C-) Milletvekili sayısının ne olması gerektiğini belirlemek
- D-) Padişahın esaretten kurtulduğu zaman konumunu belirlemek
- E-) Saltanat makamını sistem dışı bırakmak
Açıklama: TBMM, 5 Eylül 1920 tarihinde çıkardığı Nisâb-ı Müzakere Kanunu ile de toplantı yeter sayısı ve karar almak için gerekli olacak milletvekillerinin sayısının ne olması gerektiğini açıklayan kanunu çıkardı.
Aşağıdakilerden hangisi Oktura Vergisi’ni karşılar?
- Cevap A-) Dışarıdan getirilen mallardan alınan vergi
- B-) Hayvan vergisi
- C-) Tüketim vergisi
- D-) Askerlikten tecil vergisi
- E-) Aşar vergisi
Açıklama: Oktura Resmi/Vergisi, ticaret amacıyla şehirlere dışarıdan getirilen mallardan alınan giriş vergisidir.
Aşağıdakilerden hangisi Onlar Konseyi içerisinde yer almaz?
- A-) ABD
- B-) Japonya
- C-) İngiltere
- D-) Fransa
- Cevap E-) Yunanistan
Açıklama: Onlar Konseyi: ABD, İngiltere, Fransa, İtalya ve Japonya’nın devlet ya da hükûmet başkanları ile dışişleri bakanlarından oluşan yüksek konseye verilen isimdir.
Aşağıdakilerden hangisi TBMM’nin açılışının ardından yapılan seçimle ikinci reisliğe seçilmiştir?
- A-) İsmet İnönü
- B-) Kazım Karabekir
- C-) Mehmet Şerif
- D-) Selahattin Köseoğlu
- Cevap E-) Celalettin Arif
Açıklama: Son Osmanlı Meclis-i Mebusan Reisi Erzurum mebusu Celalettin Arif Bey de ayrı bir seçim sonucunda 120 oyun 109’unu alarak İkinci Reis oldu.
Meclis-i Mebusan öncelikli olarak 18 Mart’ta çalışmalarına ara vermiş, ………….. tarihinde ise Padişah tarafından kapatılmıştır. Böylece Osmanlı Devleti’nin Meşrutiyet Dönemi de sona ermiştir.
Yukarıda noktalarla gösterilen boşluğu en doğru şekilde aşağıdakilerden hangisi tamamlar?
- Cevap A-) 11 Nisan 1920
- B-) 23 Mart 1920
- C-) 10 Mayıs 1920
- D-) 16 Nisan 1920
- E-) 12 Mayıs 1920
Açıklama: Meclis-i Mebusan öncelikli olarak 18 Mart’ta çalışmalarına ara vermiş, 11 Nisan 1920 tarihinde ise Padişah tarafından kapatılmıştır. Böylece Osmanlı Devleti’nin Meşrutiyet Dönemi de sona ermiştir.
Misak-ı Millî ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- Cevap A-) 17 Haziran 1920 tarihinde yayımlanmıştır.
- B-) Bir bağımsızlık bildirisidir
- C-) Millî Mücadele’nin nihai hedefidir.
- D-) Erzurum ve Sivas Kongresi kararları bu metnin temelini oluşturmuştur.
- E-) Türk vatanının sınırları çizilmiştir.
Açıklama: Misak-ı Millî, 17 Şubat 1920 tarihinde yayımlanmıştır.

Ünite 5

'’Doğu Anadolu ve Kafkaslarda Rus ordusunun etkisinin zayıflamasını fırsat bilen Türk ordusu harekete geçmiş, Doğu Anadolu’yu tamamen Rus işgalinden kurtarmakla kalmamış Azerbaycan’ın başkenti Bakü’ye kadar ilerlemiştir.’‘
Yukarıdaki paragrafa göre Türk ordusunun başarılı olmasının nedenlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) 24 Nisan 1915 tarihli Sevk ve İskân Kanunu
- Cevap B-) Rusya’da 1917’de Bolşevik Devrimi’nin olması
- C-) Ermeni faaliyetleri Mondros Mütarekesi’nin ardından yeni bir evreye taşınması
- D-) 5 Aralık 1920’de Ermenistan’ın Ruslar tarafından işgal edilmesiyle Ermenilerle ilgili sorunların Ruslara geçmesi
- E-) 3 Aralık 1920 tarihinde Gümrü Antlaşmasının imzalanması
Açıklama: Rusya’da 1917’de devrim olması Doğu Anadolu’daki şartarı Türklerin lehine değiştirmiştir. İç karışıklıklarla uğraşan Rus ordusunun etkisi Doğu Anadolu ve Kafkaslarda zayıflamıştır. Bunu fırsat bilen Türk ordusu harekete geçmiş, Doğu Anadolu’yu tamamen Rus işgalinden kurtarmakla kalmamış Azerbaycan’ın başkenti Bakü’ye kadar ilerlemişltir. Çarlık Rusya’sını yıkan Bolşevikler 3 Mart 1918’de Brest-Litovsk Antlaşması’nı imzalayarak savaştan çekilmiştir.
'’Halkın kapitalizm ve emperyalizm baskısı ve zulmünden kurtarılacağı ve halkın yönetim ve egemenliğin tek sahibi yapılacağı ifade edilmiştir. Meclis bünyesinde kurulan Encümen-i Mahsusa (Özel Komisyon) 24 madde ve bir geçici maddeden oluşan Anayasa taslağını hazırlayarak Meclise sundu. Taslak üzerinde yapılan görüşmelerden sonra 20 Ocak 1921’de TBMM’nin çıkardığı 85. Kanun olarak kabul edilmiştir.’‘
Yukarıda verilen parçadan yola çıkarak bir anayasa gerekliliği ve kısa bir metin olarak ortaya konmasının sebebi hangisi olabilir?
- A-) Konferansın TBMM Hükûmeti açısından en önemli kazanımları arasında, hukuksal alanda uluslararası bir tanınma sağlamış olunması
- B-) Misak-ı Millî gibi bir yol haritasının olduğunu İtilaf devletlerine duyurmuş olması
- C-) Fransa ve İtalya artık Yunan yayılmasını, İngiltere’nin Doğu Akdeniz’de kendilerine bağlı bir kukla devlet kurma girişimi olarak görmeleri
- Cevap D-) Olağanüstü bir dönemde ihtiyaçları karşılamak ve geçici olarak ortaya çıkan kısmi iktidar boşluğunu doldurmak
- E-) TBMM’de her biri ayrı görüşe sahip değişik gruplar olması
Açıklama: Teşkilat-ı Esasiye Kanunu, olağanüstü bir dönemde ihtiyaçları karşılamak ve geçici olarak ortaya çıkan kısmi iktidar boşluğunu doldurmak üzere hazırlanmış
kısa bir anayasadır. Bu Anayasa aynı zamanda yeni oluşmakta olan Yeni Türk Devleti’nin kuruluş felsefesinin önemli aşamalarından birisidir.
I. Birinci İnönü Muharebesi’nden sonra
II. İkinci İnönü Muharebesi’nden sonra
III. Aslıhanlar-Dumlupınar Muharebesi’nden sonra
IV. Sakarya Meydan Muharebesi’nden sonra
V. Eskişehir-Kütahya Muharebesi’nden sonra
Mustafa Kemal Paşa’ya Başkomutanlık yetkisi hangisinden sonra verilmiştir?
- A-) I
- B-) II
- C-) III
- D-) IV
- Cevap E-) V
Açıklama: Kütahya-Eskişehir Muharebesi’nden sonra yaşanan bunalımlı günlerden çıkmak için çareler arandığı bir sırada Mustafa Kemal Paşa’nın ordunun bizzat başına geçmesi yönünde görüşler ortaya çıkmıştır. Bu görüş ve tartışmalar arasında on milletvekilinin önergesi ivedilikle görüşülmüş Başkomutanlık Kanunu kabul edilmiştir (Atatürk, 1998).
Asıl piyade kuvvetleri harekât sırasında Dumlupınar’dan ileri geçmeyecekti. Ancak bu plan gerçekleştirilememiştir. İlk anda düşmanın boşalttığı arazide kısmi bir ilerleme sağlandıysa da firarların çokluğu nedeniyle mevcudu 200’e kadar düşen 41. Tümen’in Toklusivrisi’nden atılması nedeniyle 12. Kolordu da Bakırcık ve güneyine çekilmiştir. 14. Nisan’da Arpagediği alınamamıştır.
Yukarıdaki gelişmeler sonucu hangisi yaşanmıştır?
- A-) Afyon doğusuna kadar ilerlemiş bulunan 5. Yunan Kolordusunun yan ve gerilerine taarruz imkânı veren uygun bir durum meydana getirmiştir.
- B-) Uşak genel doğrultusunda taarruz edilerek Yunanlıların bu bölgede yenilmesi düşünülmüş ve buna göre hazırlığa başlanmıştır.
- Cevap C-) Güney Cephesi Komutanı Refet Paşa Dumlupınar mevzilerine yeni bir taarruz yapılamayacağını bildirmiştir.
- D-) İkinci İnönü Muharebesi’nin zaferle sonuçlanması TBMM Hükûmeti için önemli kazanımlar doğurmuştur.
- E-) İkinci İnönü Muharebesi’nin de zaferle sonuçlanması vatanın düşmandan temizlenmesi ile ilgili umutları daha da artırmıştır.
Açıklama: Asıl piyade kuvvetleri harekât sırasında Dumlupınar’dan ileri geçmeyecekti. Ancak bu plan gerçekleştirilememiştir. İlk anda düşmanın boşalttığı arazide kısmi bir ilerleme sağlandıysa da firarların çokluğu nedeniyle mevcudu 200’e kadar düşen 41. Tümen’in Toklusivrisi’nden atılması nedeniyle 12. Kolordu da Bakırcık ve güneyine çekilmiştir. 14. Nisan’da Arpagediği alınamamıştır. Refet Paşa,
Altıntaş-Sincanlı batısı genel hattına çekilmek için Genelkurmay Başkanlığından izin istemiştir. Ancak cevap gelmeden düşündüğünü hayata geçirmiştir.
Genelkurmay Başkanlığı 15 Nisan 1921’de her iki cephe komutanına bir yazı göndererek, bulunulan hatlarda savaşmanın imkânının ve demir yollarından uzakta bulunan birliklerin desteklenmesinin mümkün olup olmayacağını sormuştur. Güney Cephesi Komutanı Refet Paşa sorunun özüne girmeyerek Dumlupınar mevzilerine yeni bir taarruz yapılamayacağını bildirmiştir. Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa da muhtemel bir saldırıya karşı Altıntaş bölgesindeki birliklerin Kütahya civarına alınmasının yerinde bir karar olacağını bildirmiştir (Erikan, 2018; Türk İstiklal Harbi, 1996).
Aşağıdakilerden hangisi Sakarya Meydan Muharebesi’nin sonuçlanmasının askerî ve siyasi sonuçlarından biri değildir?
- A-) Sakarya Zaferi ile üstünlük Türk ordusuna geçmiştir
- B-) Önce Sakarya Nehri’nin doğusu, sonra da Afyonkarahisar-Eskişehir hattına kadar olan vatan toprakları Yunanlılardan temizlenmiştir
- C-) Sakarya Meydan Muharebesi sonuna kadar stratejik savunma yapılırken Sakarya’dan sonra stratejik taarruza dönülmüştür.
- D-) Sakarya Zaferi, Büyük Taarruz (26 Ağustos 1922) ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi’nin (30 Ağustos 1922) hazırlıkları için gerekli zamanı kazandırmıştır
- Cevap E-) Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun kabul edilmesi
Açıklama: Sakarya Meydan Muharebesi’nin zaferle sonuçlanmasının askerî ve siyasi sonuçları bakımından Türk tarafına çok önemli katkıları olmuştur. Şöyle ki:
• Sakarya Zaferi ile üstünlük Türk ordusuna geçmiştir.
• Önce Sakarya Nehri’nin doğusu, sonra da Afyonkarahisar-Eskişehir hattına kadar olan vatan toprakları Yunanlılardan temizlenmiştir.
• Türk ordusunun askerî harekâtı yön değiştirmiştir. Sakarya Meydan Muharebesi
sonuna kadar stratejik savunma yapılırken
Sakarya’dan sonra stratejik taarruza dönülmüştür. Zira Yunan ordusu stratejik saldırı yapma gücünü kaybetmiştir.
• Sakarya Zaferi, Büyük Taarruz (26 Ağustos 1922) ve Başkomutanlık Meydan
Muharebesi’nin (30 Ağustos 1922) hazırlıkları için gerekli zamanı kazandırmıştır.
• Sakarya Zaferi’nden sonraTürk milleti, Başkomutan Mustafa Kemal Paşa’ya TBMM aracılığıyla 19 Eylül 1921 tarihinde Gazi unvanı ve Mareşal rütbesini vermiştir.
• Sakarya Zaferi’nden bir ay sonra, 13 Ekim 1921 günü Sovyet Rusya’nın aracılığıyla Ankara
Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun kabul edilmesi I. İnönü Savaşı’ndan sonra gerçekleşmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi tüm çabalara rağmen Kuvayı Milliye birliklerinin askerî bir disiplin ve hiyerarşi içine sokulamaması ve düşmanın ilerleyişini durdurmakta başarı sağlayamamasının nedenlerindendir?
I. Her Kuvayı Milliye grubunun kendi liderinin emrini dinlemesi,
II. Gerek asilere ve gerekse halka yönelik keyfi tutum ve davranışların sergilenmesi
III. Batı Cephesi’nin yeni bir yapılanma ile ikiye ayrılması
IV. İzmir ve Aydın bölgelerinin Yunanlıların eline geçmesi
V. TBMM’nin 2 Mayıs 1920’de çıkardığı bir kanunla Bakanlar Kurulunu oluşturması
- Cevap A-) I ve II
- B-) II ve III
- C-) III ve IV
- D-) IV ve V
- E-) V ve I
Açıklama: Kuvayı Milliye birlikleri tüm çabalara rağmen askerî bir disiplin ve hiyerarşi içine sokulamamıştır. Bu birlikler düşmana karşı yürüttükleri faaliyetlerde, düşmana zarar vermişlerdir ancak düşmanın ilerleyişini durdurmakta başarı sağlayamamışlardır. Her Kuvayı Milliye grubunun kendi liderinin emrini dinlemesi, gerek asilere ve gerekse halka yönelik keyfi tutum ve davranışların sergilenmesi devlet düzeni içinde hoş görülmemiştir (Aysal, 2014).
I. Düzenli ordu ilk sınavında başarılı olmuş ve ordu kişiliğini kazanmıştır.
II. Düzenli ordu-Kuvayı Milliye tartışması son bulmuştur.
III. Zafer TBMM Hükûmeti’nin otoritesini güçlendirmiş ve Türk halkına büyük bir moral ve ümit aşılamıştır.
IV. Sovyet Rusya’nın TBMM Hükûmeti’ne yaklaşımı daha yapıcı hâle gelmiştir.
V. İtilaf devletleri Sevr’i kabul ettirebilmek için şartları yumuşatmayı ve bunun için de Londra’da bir konferans toplamayı kararlaştırmışlardır
Yukarıdaki gelişmelere yol açan olay aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Ermeni Sorunu’nun son bulması
- B-) İngiltere’de hükümet değişikliği yaşanması
- Cevap C-) Birinci İnönü Muharebesinin kazanılması
- D-) Sakarya Savaşı’nın kazanılması
- E-) Yunanlıların Gediz’de yenilgiye uğratılması
Açıklama: Türk ordusunun İnönü’deki zaferi üzerine Anadolu’nun her tarafında vatanın kurtuluşu için gösteriler yapılmış TBMM’ye her taraftan kutlama telgrafları gönderilmiştir. Meclisin 17 Ocak 1921 günkü birinci oturumunda meclise gönderilen telgraflar okunmuştur. Birinci İnönü Muharebesi dar alanda küçük çaplı bir muharebe olmasına rağmen ulusal ve uluslararası önemli sonuçları olmuştur. Bu sonuçların bazıları aşağıda verilmiştir (Turan vd., 2013; Gencer ve Özel, 2014).
• Düzenli ordu ilk sınavında başarılı olmuş ve ordu kişiliğini kazanmıştır.
• Düzenli ordu-Kuvayı Milliye tartışması son bulmuştur.
• Zafer TBMM Hükûmeti’nin otoritesini güçlendirmiş ve Türk halkına büyük bir moral ve ümit aşılamıştır.
• Çerkez Ethem olayı tamamen halledilmiştir.
• Sovyet Rusya’nın TBMM Hükûmeti’ne yaklaşımı daha yapıcı hâle gelmiştir.
• İtilaf devletleri Sevr’i kabul ettirebilmek için şartları yumuşatmayı ve bunun için de Londra’da bir konferans toplamayı kararlaştırmış
Bkz. s. 167 de Birinci İnönü Muharebesi (6-11 Ocak1921) bölümde açıklamalar uzun bir şekilde verilmiştir.
I. Meclisten cepheye bir heyet gönderilmesi
II. Ankara’nın savunulması için gerekli tedbirlerin hemen alınmaya başlanması
III. Evrak ve ağırlıkların Kayseri’ye taşınması için Meclise yetki verilmesi
IV. Meclisin çalışmalarına ara vermeden çalışmalarına devam etmesi
Yukarıda verilenler hangisinin sonucu olarak ortaya çıkmıştır?
- A-) Kütahya-Eskişehir Muharebesi’nden sonra yaşanan bunalımlı günlerden çıkmak için çareler arandığı bir sırada Mustafa Kemal Paşa’nın ordunun bizzat başına geçmesi yönünde görüşler ortaya çıkmıştır.
- B-) “Mustafa Kemal ordunun başına geçmelidir” sözleri üzerine Mustafa Kemal Paşa koşulların oluştuğunu düşünmüş ve kürsüye çıkarak kendisine duyulan güven için teşekkür etmiş ve bir de önerge sunmuştur.
- C-) Vatanın düşmandan kurtarılması için ordunun güçlendirilmesi ve sağlamlaştırılmasına yönelik olarak Anadolu halkından istenilen fedakârlıklarla ilgili olarak Başkomutanlık 7/8 Ağustos 1921’de Tekâlif-i Milliye emirlerini yayımlamıştır.
- Cevap D-) Meclis gizli oturumunda söz alan Fevzi Paşa’nın, şehir ve bölge savaşı yapmadıklarını, tarihî günler yaşandığını, hedefin kesin zafer olduğunu belirten açıklamaları meclis üyelerini ve bu dönemde ilk defa birlikte hareket ederek ortaya çıkan bir muhalif grubu yatıştırmaya yeterli olmamıştır.
- E-) Birinci ve İkinci İnönü Muharebelerinde yenik duruma düşen Yunanlılar, Kütahya - Eskişehir Muharebeleri başarılarından elde ettikleri moral ve İngilizlerin de teşvikiyle Anadolu’da ilerlemelerine devam etmek ve Millî Hükûmeti zor duruma sokmak istemişlerdir.
Açıklama: Bu dönemde ilk defa birlikte hareket eden bir muhalif grup ortaya çıkmıştır. Muhalifler “Ordu nereye gidiyor, bu hareketin elbette bir sorumlusu vardır. O nerededir?” diyerek Mustafa Kemal Paşa’yı şiddetli bir şekilde eleştirmişlerdir (Aysal, 2014). Meclis gizli oturumunda söz alan Fevzi Paşa, şehir ve bölge savaşı yapmadıklarını, tarihî günler yaşandığını, hedefin kesin zafer olduğunu belirten açıklamaları meclis üyelerini yatıştırmaya yeterli olmamış ve dört önemli karar alınmıştır. Bunlar, Meclisten cepheye bir heyet gönderilmesi, Ankara’nın savunulması için gerekli tedbirlerin hemen alınmaya başlanması, evrak ve ağırlıkların Kayseri’ye taşınması için Meclise yetki verilmesi, Meclisin çalışmalarına ara vermeden çalışmalarına devam etmesidir (Türk İstiklal Harbi, 1974).
I. TBMM Hükümeti’ni hukuksal alanda uluslararası bir tanınma sağlamış olunması,
II. Misak-ı Milli’yi İtilaf devletlerine duyurmuş olması
III. İtilaf devletleri arasındaki Türkiye anlaşmazlığının daha da derinleşmiş olması
IV. İtilaf devletlerinin arasındaki anlaşmazlığın Fransa’yı Ankara ile anlaşma yapma noktasına kadar götürmüş olması
Yukarıdaki gelişmelere yol açan olay aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Londra Konferansı’nda TBMM Hükûmeti’ni Dışişleri Bakanı Bekir Sami [KUNDUK] Bey ve heyetinin temsil etmesi
- Cevap B-) İtilaf devletlerinin Londra Konferansına doğrudan doğruya TBMM hükumetini davet etmeleri
- C-) Mustafa Kemal Paşa’nın kendi grubu olan Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Grubunu teşkilatlandırması
- D-) Meclis bünyesinde kurulan Encümen-i Mahsusa (Özel Komisyon) 24 madde ve bir geçici maddeden oluşan Anayasa taslağını hazırlayarak Meclise sunması
- E-) Sovyet Rusya ile Moskova Antlaşması’nın imzalanması
Açıklama: Mustafa Kemal Paşa 23 Ocak’ta verdiği cevapta, Türkiye’nin mukadderatına hâkim olan tek müstakil ve meşru kuvvetin TBMM olduğunu ifade etmiş ve İtilaf devletlerinin Londra’da yapacakları konferansta Doğu meselesini adalet ve hukuk dairesinde halletme konusunda bir karar vermişlerse konferans davetini doğrudan doğruya TBMM Hükûmeti’neyapmaları gerektiğini söylemiştir. Bunun üzerine İtalya devreye girmiş ve TBMM Hükûmeti konferansa davet edilmiştir (Atatürk, 1998; Acun vd., 2015).
Türkiye adı TBMM Hükûmeti’nin imzaladığı hangi antlaşmada ilk kez kullanılmıştır?
- Cevap A-) Gümrü Antlaşması
- B-) Mondros Mütarekesi
- C-) Brest-Litovsk Antlaşması
- D-) Kars Antlaşması
- E-) Ankara Antlaşması
Açıklama: İlk kez “Türkiye” adı geçen ve TBMM Hükûmeti’nin imzaladığı ilk siyasi antlaşması olan Gümrü Antlaşması ile doğu sınırı büyük ölçüde güvence altına alınmıştır.

Ünite 6

Aşağıdaki devletlerden hangisi Lozan Barış Konferansı’na gözlemci olarak katılmıştır?
- A-) Fransa
- B-) İtalya
- C-) İngiltere
- D-) Japonya
- Cevap E-) Amerika
Açıklama: LOZAN BARIŞ KONFERANSI’NA KATILAN ÜLKELER
Bütün görüşmelere katılan devletler Türkiye, Yunanistan, Romanya, Yugoslavya’dır. Bunun dışında gözlemci devlet sıfatıyla ABD, Boğazların statüsüne ilişkin çağrılan devletler olarak Sovyet Rusya ve Bulgaristan, ticaret sözleşmelerine katılan devletler olarak Belçika ve Portekiz yer almıştır.
Aşağıdaki devletlerden hangisi Lozan anlaşması sonrasında boğazların yönetimi için kurulan uluslararası komisyonda yer almamıştır?
- A-) İtalya
- B-) Sovyet Rusya
- Cevap C-) Almanya
- D-) Romanya
- E-) Japonya
Açıklama: Lozan Barış Antlaşması’nın Temel Hükümleri
Lozan anlaşmasıyla, Boğazlar üzerinde İtilaf Devletlerinin işgali tümüyle ortadan kaldırılırken Boğazların, başkanı Türk olan uluslararası bir komisyon tarafından yönetilmesi kararı alınmıştır. Bu komisyonun başkanlığını Türk temsilcinin yapacak ve Fransa, İngiltere, İtalya, Japonya, Sovyet Rusya, Yunanistan, Bulgaristan, Romanya ve Yugoslavya’nın temsilcilerinin bulunacaktı. Bu devletler arasında Almanya yoktur.
Aşağıdaki devletlerden hangisi Lozan barış anlaşmasına imza atmamıştır?
- A-) İtalya
- B-) İngiltere
- C-) Fransa
- D-) Japonya
- Cevap E-) ABD
Açıklama: Türkiye’nin Kurucu Belgesi: Lozan Barış Antlaşması
ABD, Lozan Konferansı’na gözlemci olarak katıldığından antlaşmaya imza atmamıştır.
Doğru cevap E seçeneğidir
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Mudanya Mütarekesi ile gerçekleşmiştir?
1. Doğu Trakya savaş yapılmadan kurtarılmıştır.
2. TBMM Hükümeti, İtilaf devletlerince resmen tanınmıştır.
3. Yunanistan Başbakanı Lloyd George’un görevinden istifa etmiştir.
- A-) Yalnız I
- B-) Yalnız III
- C-) II ve III
- Cevap D-) I ve II
- E-) I ve III
Açıklama: MUDANYA MÜTAREKESİ’NİN ÖNEMİ
Mudanya Mütarekesi ile Doğu Trakya savaş yapılmadan kurtarılmıştır. TBMM Hükümeti, İtilaf devletlerince resmen tanınmıştır. İngiltere Başbakanı Lloyd George’un görevinden istifa etmiştir. Üçüncü maddede Lloyd George Yunanistan başbakanı olarak yazılmıştır ve bu bilgi yanlıştır. Doğru maddeler I ve II dir.
Aşağıdaki tarihlerden hangisi Lozan Barış Konferansı’nın kesinti dönemine karşılık gelir?
- Cevap A-) 4 Şubat 1923 - 23 Nisan 1923
- B-) 21 Kasım 1922 - 23 Nisan 1923
- C-) 11 Ekim 1922 - 21 Kasım 1922
- D-) 4 Şubat 1923 - 29 Ekim 1923
- E-) 21 Ocak 1923 - 23 Nisan 1923
Açıklama: LOZAN BARIŞ KONFERANSI’NIN KESİNTİ DÖNEMİNDE TÜRKİYE’DEKI GELİŞMELER
4 Şubat-23 Nisan 1923 tarihleri arası Lozan Barış Konferansı’nın kesilme dönemidir. Bu dönemde bir yandan görüşmelerin yeniden başlaması için taraflar birbirlerine yeni projeler sunarken, diğer bir yandan da Türkiye’nin iç politikası doğrudan ve dolaylı olarak Lozan Konferansı ile ilgili çeşitli gelişmelere sahne olmuştur.
Aşağıdakilerden hangisi 1.Dönem Lozan Barış Konferansı’nda görüşülen konulardan biri değildir?
- A-) Sınırlar (arazi)
- B-) Boğazlar rejimi
- C-) Kapitülasyonlar
- D-) Osmanlı borçları
- Cevap E-) A.B.D ile ilişkiler
Açıklama: Lozan Konferansı’nda tartışma konusu olan belli başlı sorunlar arasında Sınırlar (arazi), Boğazlar rejimi, Kapitülasyonlar, Azınlıkların statüsü ve Osmanlı borçları bulunmaktadır
A.B.D ile ilişkiler
Aşağıdakilerden hangisi Lozan anlaşmasına katılan Türk heyetinden taviz verilmemesi istenen konular arasında yer almaz?
- A-) Azınlıklar
- B-) Kapitülasyonlar
- Cevap C-) Kuzey sınırı
- D-) Doğu sınırı
- E-) Adalar
Açıklama: Lozan Barış Görüşmelerinin Başlaması ve Konferansın Birinci Dönemi
Lozan’a gidecek Türk heyete Güney sınırı, Doğu sınırı ve Doğu Trakya’nın Batı sınırı, Adalar, Kapitülasyonlar, Azınlıklar, Düyun-u Umumiye ve Yabancı kurumlar konusunda taviz verilmemesi, ortaya çıkacak güçlüklerde Bakanlar Kurulundan talimat alınması gibi direktifler verilmiştir. Bunun yanında Lozan’a gidecek heyetten özellikle Doğu Anadolu’da Ermenilere toprak verilmesi ve Kapitülasyonlar konusunda kesinlikle taviz verilmemesi ve gerekirse görüşmelerin kesilmesi de ayrıca istenmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi Lozan anlaşmasının batı sınırıyla ilgili sonuçları arasında yer almaz?
- A-) Bozcaada Türkiye’de kalmıştır.
- B-) Yunanistan’a verilen adalar askerden arındırılmıştır.
- Cevap C-) Karaağaç Yunanistan’da kalmıştır.
- D-) Batı Trakya Yunanistan’da kalmıştır.
- E-) Meriç nehri akım yönü Türkiye Yunanistan sınırı olmuştur.
Açıklama: Lozan Barış Antlaşması’nın Temel Hükümleri
Lozan anlaşmasında Karaağaç Savaş tazminatı olarak Türkiye ye verilmiştir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Aşağıdakilerden hangisi Lozan’a giden danışmanlar grubu içinde yer almaz?
- A-) Celal Bayar
- B-) Yahya Kemal Beyatlı
- C-) Ruşen Eşref Ünaydın
- D-) Zekai Apaydın
- Cevap E-) Fevzi Çakmak
Açıklama: Siyasi, askerî, mali, ticari ve hukuki danışmanlar, basın mensupları, mütercimler ve katiplerden teşkil
edilen otuz üç kişilik kalabalık heyetten bazılarının isimleri şöyledir: Celal [BAYAR], Zekai [APAYDIN],
Muhtar [ÇİLLİ), Veli [SALTIK], Zülfü [TİGREL], Münir [ERTEGÜN], Tevfik [BIYIKLIOĞLU], Şükrü [KAYA], Hikmet [BAYUR], Fuat [AĞRALI], Tahir [TANER], Şevket [DORUKER], Ruşen Eşref
[ÜNAYDIN], Yahya Kemal [BEYATLI] Beyler (Tural, 2003).
Fevzi Çakmak
Aşağıdakilerden hangisi Lozan’da Türkiye’yi temsil edecek heyetin baş delegesidir?
- A-) Rauf Orbay
- B-) Kazım Karabekir
- C-) Mustafa Kemal Atatürk
- Cevap D-) İsmet İnönü
- E-) Fevzi Çakmak
Açıklama: Mustafa Kemal Paşa, Ali Fuat [CEBESOY] ve Fevzi [ÇAKMAK] Paşalar ile Yusuf Kemal Bey, Rauf Bey
ve İsmet Paşa’nın da görüşlerini aldıktan sonra İsmet Paşa’nın Lozan’a gidecek Türk heyetinin başdelegesi
olmasına ilişkin kararını açıklamıştır.
İsmet İnönü
Aşağıdakilerden hangisi Lozan’da görüşülecek konularda uyulması gereken talimatlardan biri değildir?
- A-) Güney sınırı, Doğu sınırı ve Doğu Trakya’nın Batı sınırı, Adalar, Azınlıklar, Düyun-u Umumiye ve Yabancı kurumlar konusunda taviz verilmemesi
- B-) Temel ilke olarak Misak-ı Millî’nin esas alınması
- C-) Ortaya çıkacak güçlüklerde Bakanlar Kurulu’ndan talimat alınması
- Cevap D-) Zor durumda kalındığında Doğu Anadolu’da Ermenilere toprak verilmesi konusunda esnek davranılması
- E-) Kapitülasyonlar konusunda kesinlikle taviz verilmemesi
Açıklama: Bu savunma tezine göre temel ilke olarak Misak-ı Millî esas alınmış, Lozan’a gidecek heyete Güney sınırı, Doğu sınırı ve Doğu Trakya’nın Batı sınırı, Adalar, Kapitülasyonlar, Azınlıklar, Düyun-u Umumiye ve Yabancı kurumlar konusunda taviz verilmemesi, ortaya çıkacak güçlüklerde Bakanlar Kurulundan talimat alınması gibi direktifler verilmiştir. Bunun yanında Lozan’a gidecek heyetten özellikle Doğu Anadolu’da Ermenilere toprak verilmesi ve Kapitülasyonlar konusunda kesinlikle taviz verilmemesi ve gerekirse görüşmelerin kesilmesi de ayrıca istenmiştir.
Zor durumda kalındığında Doğu Anadolu’da Ermenilere toprak verilmesi konusunda esnek davranılması
Aşağıdakilerden hangisi Mudanya Mütarekesi’nin maddelerinden biri değildir?
- A-) Türk ve Yunan kuvvetleri arasındaki silahlı çatışma sona erecektir.
- Cevap B-) Doğu Trakya dışındaki işgal bölgeleri 15 gün içinde boşaltılacaktır.
- C-) Bölge, İtilaf devletleri aracılığıyla 30 gün içerisinde Türk yönetimine devredilecektir.
- D-) Barış antlaşması imzalanmasına kadar Türk ordusu Doğu Trakya’ya geçemeyecektir.
- E-) Barış antlaşmasının imzalanmasına kadar Meriç’in sağ sahili ve Karaağaç, İtilaf devletlerinin işgali altında kalacaktır.
Açıklama: Tamamı 14 maddeden ibaret olan Mudanya
Mütarekesi’nin önemli bazı maddeleri aşağıda verildiği gibidir:
• Mütarekeimzalandıktan üç gün sonra, 14/15
Ekim 1922 gecesi yürürlüğe girecektir.
• Türk ve Yunan kuvvetleri arasındaki silahlı
çatışma sona erecektir.
• Doğu Trakya (Edirne, Kırklareli ve
Tekirdağ)’nın Yunan askerlerince boşaltılması bütün silah, cephane vs. kapsayacak
şekilde 15 gün içinde gerçekleştirilecektir.
• Yunan kuvvetlerinin Meriç nehrinin batısına çekilmesi, mülkî yönetimin devri işlerinin güvenli şekilde yapılması ve asayişin
sağlanması maksadıyla Doğu Trakya’da
müttefik askerleri bulundurulacaktır. Bölge, İtilaf devletleri aracılığıyla 30 gün
içerisinde Türk yönetimine devredilecektir.
• Barış antlaşması imzalanmasına kadar Türk
ordusu Doğu Trakya’ya geçemeyecektir.
Buna karşılık iç güvenlikle ilgili olarak sayısı 8.000’i aşmayacak bir jandarma kuvveti
gönderebilecektir.
• Barış antlaşmasının imzalanmasına
Doğu Trakya dışındaki işgal bölgeleri 15 gün içinde boşaltılacaktır.
Aşağıdakilerden hangisi Mudanya Mütarekesi’nin önemini açıklayan maddelerden biri değildir?
- Cevap A-) İzmir’i işgali ile başlayan Türk-Yunan çatışması daha çok alevlenmiştir.
- B-) Mondros Mütarekesi yok sayılmıştır.
- C-) TBMM Hükûmeti, İtilaf devletlerince resmen tanınmıştır.
- D-) Türk Kurtuluş Savaşı’nın zaferle sonuçlandığını gösteren ilk diplomatik ve siyasi belgedir.
- E-) İngiltere Başbakanı Lloyd George’un görevinden istifa etmek zorunda kalmıştır.
Açıklama: Mudanya Mütarekesi, 15 Mayıs
1919’da Yunan ordusunun İzmir’i işgali ile başlayan
Türk-Yunan çatışmasına son vermiştir. Mütareke ile
Misak-ı Millî sınırları içerisinde yer alan Edirne dâhil
Doğu Trakya savaş yapılmadan ve Yunan kuvvetlerince tahrip edilmeden kurtarılmıştır. İstanbul ve
Boğazlar üzerinde denetim sağlanması ve Trakya’ya
ordunun geçirilmesi Mütareke şartları gereği mümkün olmamışsa da Lozan görüşmelerine uygun zemin hazırlanması noktasında büyük bir adım atılmıştır (Ertan, 2012). Mudanya barışı ile TBMM
Hükûmeti, İtilaf devletlerince resmen tanınmıştır.
Mudanya Mütarekesi, Türk Kurtuluş Savaşı’nın zaferle sonuçlandığını gösteren ilk diplomatik ve siyasi
belge olması açısından fevkâlede önemlidir (Başyiğit,
2007). Mütarekenin imzalanması ile yaşanan önemli bir dış gelişme ise İngiliz diplomasisi için büyük
bir yenilgi sayılan Mudanya’dan sonra İngiltere’de
hükûmet değişikliği yaşanması ve Doğu Akdeniz
politikasının iflası ile büyü
İzmir’i işgali ile başlayan Türk-Yunan çatışması daha çok alevlenmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nin de içinde bulunduğu İttifak Devletleri’nden biridir?
- A-) Fransa
- B-) Rusya
- Cevap C-) Bulgaristan
- D-) İtalya
- E-) A.B.D.
Açıklama: 1914-1918 yılları arasında gerçekleşen Birinci Dünya Savaşı sonunda İtilaf devletleri (İngiltere, Fransa, İtalya, Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya) ile İttifak devletleri (Almanya, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, Osmanlı Devleti ve Bulgaristan) arasında önce ateşkes, ardından barış antlaşmaları imzalanmıştır.
I. Dönem Lozan konferansı görüşmelerinde kapitülasyonların aynen devam ettirilmeye çalışılması iç gelişmelerden hangisine neden olmuştur?
- A-) Saltanatın kaldırılması
- B-) Kadınlar Kongresi toplanması
- C-) Misak-ı Milli sınırlarının kesinleşmesi
- Cevap D-) İzmir İktisat kongresinin toplanması
- E-) Nüfus mübadelesi
Açıklama: Lozan Barış Konferansı’nın Kesinti Döneminde Türkiye’deki Gelişmeler (4 Şubat - 23 Nisan 1923)
Konferansta kapitülasyonların devamının istenmesi ile görüşmeler kesildikten sonra 17 Şubat 1923 tarihinde İzmir’de Türkiye İktisat Kongresi toplanmıştır. Bu kongrede “Misak-ı İktisadi” adıyla kabul edilen ant ile ekonomik bağımsızlığın önemi vurgulanmış ve Türkiye’nin tam bağımsızlık konumundaki kararlı tutumu Batılı devletlere açıklanmıştır. Türkiye bu yolla, Lozan’da çözüme kavuşturulamayan kapitülasyonların kaldırılması konusundaki ısrarından vazgeçmeyeceğini bir kez daha göstermiştir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Lozan Anlaşması’nda çözülemeyen Boğazlar Sorunu Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile çözümlenmiştir. Montrö sözleşmesi Lozan Anlaşması’ndan kaç yıl sonra imzalanmıştır?
- A-) 8
- Cevap B-) 13
- C-) 19
- D-) 24
- E-) 30
Açıklama: Türkiye’nin Kurucu Belgesi: Lozan Barış Antlaşması
Lozan Anlaşması ise 1923 yılında Montrö Boğazlar Sözleşmesi ise1936 yılında imzalanmıştır. İlki anlaşma arasında 13 yıl farkı vardır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Lozan Barış Antlaşması’nda TBMM Hükümetini temsil eden ekibin başında kim vardır?
- A-) Mustafa Kemal Atatürk
- Cevap B-) İsmet İnönü
- C-) Kazım Karabekir
- D-) Rauf Orbay
- E-) Fevzi Çakmak
Açıklama: LOZAN BARIŞ KONFERANSI’NA KATILACAK HEYETİN BELİRLENMESİ
Mustafa Kemal Paşa, Ali Fuat Cebesoy ve Fevzi Çakmak Paşalar ile Yusuf Kemal Bey, Rauf Bey ve İsmet Paşa’nın da görüşlerini aldıktan sonra İsmet Paşa’nın Lozan’a gidecek Türk heyetinin başdelegesi olmasına ilişkin kararını açıklamıştır.
Lozan Barış Konferansı’nda Türkiye öncelikli olarak hangi antlaşmayı esas almıştır?
- A-) Mondros Antlaşması
- Cevap B-) Mudanya Mütarekesi
- C-) Sevr Antlaşması
- D-) Paris Barış Konferansı
- E-) Versailles Antlaşması
Açıklama: Türk heyeti, elde edilen askerî zafere bir de diplomatik kazancı eklemeyi amaçlamış ve bu nedenle Mudanya Mütarekesi’ni esas almıştır.Görüşmeler süresince İngiltere başdelegesi Lord Curzon’un sık sık Mondros’u hatırlatırken İsmet Paşa’nın da “Ben buraya
Mondros’tan değil, Mudanya’dan geldim,” yanıtını vermesi görüşmelerin ne denli zorlu ve sert geçtiğinin bir
göstergesidir
Lozan Barış Konferansı’nda bütün görüşmelere katılan ülkeler aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?
- Cevap A-) Türkiye-Yunanistan-Romanya-Yugoslavya
- B-) Yunanistan-Romanya-Türkiye-ABD
- C-) Yugoslavya-Türkiye-Yunanistan-Bulgaristan
- D-) Romanya-Türkiye-Yunanistan-Sovyet Rusya
- E-) Sovyet Rusya-ABD-Türkiye-Yunanistan
Açıklama: Bütün görüşmelere katılan devletler Türkiye, Yunanistan, Romanya, Yugoslavya [Sırp-Hırvat-Sloven Devleti]’dır. Bunun dışında gözlemci devlet sıfatıyla ABD, Boğazların statüsüne ilişkin çağrılan devletler olarak Sovyet Rusya ve Bulgaristan, ticaret sözleşmelerine katılan devletler olarak Belçika ve Portekiz yer
almıştır
Türkiye-Yunanistan-Romanya-Yugoslavya
Lozan anlaşmasına sadece ticaretle ilgili konularda katılan devletler aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Bulgaristan-ABD
- B-) Japonya-Belçika
- C-) İngiltere-Japonya
- D-) Portekiz-ABD
- Cevap E-) Belçika-Portekiz
Açıklama: Lozan Barış Görüşmelerinin Başlaması ve Konferansın Birinci Dönemi
Konferansa Türkiye ile birlikte sekiz devlet görüşmeci olarak davet edilmiştir. Türkiye, Yunanistan, Romanya, Yugoslavya [Sırp-Hırvat-Sloven Devleti] bütün görüşmelere katılmıştır. Gözlemci devlet sıfatıyla ABD, Boğazların statüsüne ilişkin çağrılan devletler Sovyet Rusya ve Bulgaristan, ticaret sözleşmelerine katılan devletler olarak Belçika ve Portekiz yer almıştır.
Lozan anlaşmasında çözülemeyen Musul sorunu aşağıdaki anlaşmalardan hangisi ile çözümlenmiştir?
- A-) Moskova Anlaşması
- B-) Kars Anlaşması
- Cevap C-) Ankara Anlaşması
- D-) Montrö Anlaşması
- E-) Kasrı Şirin Anlaşması
Açıklama: Lozan Barış Konferansı’nda Çözülemeyen Meseleler
Türkiye, Lozan’da çözümlenemeyen Musul sorununu 5 Haziran 1926 tarihinde imzaladığı Ankara Antlaşması çözümleyebilmiştir. Bu anlaşmada Musul’u İngiliz mandası altındaki Irak’a bırakmıştır. Bu antlaşma ile bugünkü Türkiye-Irak sınırı çizilmiştir.
Lozan konferansında İsmet Paşa’nın “Ben buraya Mondros’tan değil, Mudanya’dan geldim” yanıtı itilaf devletlerinin hangi yaklaşımına bir yanıt olarak verilmiştir?
- A-) İtilaf devletlerinin boğazları almak istemesi
- Cevap B-) İtilaf devletlerinin Mondros’u devam ettirmek istemesi
- C-) İtilaf devletlerinin kendi aralarında anlaşmazlık olması
- D-) İtilaf devletlerini kapitülasyonları kabul ettirmek istemesi
- E-) Lozan konferansına çok sayıda devletin katılması
Açıklama: Lozan Barış Görüşmelerinin Başlaması ve Konferansın Birinci Dönemi
İtilaf devletleri, Konferansı Millî Mücadele’nin bir sonucu olarak değil, Birinci Dünya Savaşı’nın devamı olarak gördüklerinden Mudanya’nın değil, Mondros’un esas alınması gerektiğine inanmışlardır. Görüşmeler süresince İngiltere baş delegesi Lord Curzon’un sık sık Mondros’u hatırlatması üzerine İsmet Paşa’nın da “Ben buraya Mondros’tan değil, Mudanya’dan geldim,” yanıtını vermiştir. Bu sözüyle Kurtuluş savaşının kazanımlarını ve yeni Türk devletinin tanınması gerektiğini ifade etmeye çalışmıştır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Mudanya Mütarekesinde TBMM Hükümetini temsil eden ekibin başında kim vardır?
- A-) Mustafa Kemal Atatürk
- Cevap B-) İsmet İnönü
- C-) Asım Gündüz
- D-) Fevzi Çakmak
- E-) Refet Bele
Açıklama: MUDANYA MÜTAREKESİ’NİN İMZALANMASI ve TEMEL HÜKÜMLERİ
Mudanya Mütareke görüşmeleri Mudanya’da 3 Ekim 1922 Salı günü saat 15.00’te başlamıştır. Görüşmelerde TBMM Hükümeti’ni Batı Cephesi Komutanı İsmet İnönü Paşa temsil etmiştir.
Mudanya Mütarekesinde görüşmelere doğrudan katılmayan Yunanistan kim tarafından temsil etmiştir?
- A-) Fransa
- B-) İtalya
- Cevap C-) İngiltere
- D-) İspanya
- E-) Amerika
Açıklama: MUDANYA MÜTAREKESİ’NİN İMZALANMASI ve TEMEL HÜKÜMLERİ
Yunan delege heyeti görüşmelere doğrudan doğruya katılmamış ve gelişmeleri bir gemiden izlemekle yetinmiştir. Yunanistan görüşmelerde İngiltere tarafından temsil edilmiştir.
TBMM tarafından 19 Kasım 1922’de seçilen son Osmanlı Halifesi kimdir?
- A-) Mehmed Vahdettin
- Cevap B-) Abdülmecid Efendi
- C-) Ömer Faruk Efendi
- D-) Tevfik Paşa
- E-) Rıza Nur Bey
Açıklama: LOZAN BARIŞ KONFERANSI’NIN TOPLANMA SÜRECİ
Son Osmanlı Padişahı VI. Mehmet Vahdettin ise İngiltere’den sığınma talep etmiş ve 17 Kasım 1922’de Dolmabahçe Rıhtımı’nda bekleyen Malaya zırhlısı ile Malta’ya gitmek üzere ülkeyi terk etmiştir. 3 Mart 1924 tarihine kadar Halifelik sıfatını taşıyacak olan Osmanlı Veliahdı Abdülmecit Efendi, TBMM Hükümeti tarafından 18 Kasım 1922’de Halife seçilmiştir.
Türk Kurtuluş Savaşı’nın zaferle sonuçlandığını gösteren ilk diplomatik ve siyasi belge nedir?
- Cevap A-) Mudanya Mütarekesi
- B-) Mondros Mütarekesi
- C-) Lozan Barış Antlaşması
- D-) Sevr Barış Antlaşması
- E-) Paris Barış Konferansı
Açıklama: MUDANYA MÜTAREKESİ’NİN ÖNEMİ
Mudanya barışı ile TBMM Hükümeti, İtilaf devletlerince resmen tanınmıştır. Mudanya Mütarekesi, Türk Kurtuluş Savaşı’nın zaferle sonuçlandığını gösteren ilk diplomatik ve siyasi belge olması açısından fevkalede önemlidir.
Türkiye ve Yunanistan arasındaki silahlı çatışmayı bitiren anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Mudanya Mütarekesi
- B-) Mondros ateşkes anlaşması
- C-) İstanbul anlaşması
- D-) Lozan anlaşması
- E-) Çanakkale anlaşması
Açıklama: Mudanya Mütarekesi’nin Önemi
Mudanya Mütarekesi, 15 Mayıs 1919’da Yunan ordusunun İzmir’i işgali ile başlayan Türk-Yunan çatışmasına son vermiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Türkiye-İran sınırımızı belirleyen antlaşma hangisidir?
- A-) Ankara Antlaşması
- B-) Kars Antlaşması
- C-) Lozan Antlaşması
- Cevap D-) Kasr-ı Şirin Antlaşması
- E-) Paris Barış Antlaşması
Açıklama: LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI’NIN TEMEL HÜKÜMLERİ
Türkiye-İran sınırı 1639 tarihli Kasr-ı Şirin Antlaşması’nda belirlenmiştir.

Ünite 7

“Mustafa Kemal Paşa’nın Cumhurbaşkanlığı döneminde Cumhuriyet Halk Partisi, üç kurultay düzenlemiştir. Ancak 1927 yılında yapılan kurultayda, 4-11 Eylül 1919 tarihleri arasında düzenlenen ………….. partinin ilk kurultayı kabul edilmiştir.”
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
- Cevap A-) Sivas Kongresi
- B-) Amasra Kongresi
- C-) Erzurum Kongresi
- D-) İzmir Kongresi
- E-) Ankara Kongresi
Açıklama: Mustafa Kemal Paşa’nın Cumhurbaşkanlığı döneminde Cumhuriyet Halk Partisi, üç kurultay düzenlemiştir. Ancak 1927 yılında yapılan kurultayda, 4-11 Eylül 1919 tarihleri arasında Sivas’ta düzenlenen Sivas Kongresi partinin ilk kurultayı kabul edilmiştir.
12 Ağustos 1930 tarihinde kurulan Serbest Cumhuriyet Fırkasının ilk parti başkanı aşağıdakilerden hangisidir ?
- A-) Rauf Orbay
- B-) Refet Bele
- C-) Nuri Conker
- D-) İsmet İnönü
- Cevap E-) Ali Fethi Okyar
Açıklama: 12 Ağustos 1930 tarihinde kurulan Serbest Cumhuriyet Fırkasının ilk parti başkanı Ali Fethi Okyar’dır. Doğru Cevap E’dir.
17 Kasım 1924’te kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın ilk genel başkanı aşağıdakilerden hangisidir ?
- Cevap A-) Kazım Karabekir
- B-) Ali Fuat Cebesoy
- C-) Adnan Adıvar
- D-) Rauf Orbay
- E-) İzzettin Çalışlar
Açıklama: 17 Kasım 1924’te Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kuruldu. Partinin genel başkanı Kazım Karabekir, genel sekreteri Ali Fuat Paşa, ikinci başkanları ise Adnan (Adıvar) ve Rauf Beyler oldu. Doğru Cevap A’dır.
1923 yılında “Halk Fırkası Umdelerinin Tahlil ve Tasnîfiyle Siyâsî Umdelerinin Tefsiri” ismi ile Dokuz Umde’nin maddelerini izah eden yazar aşağıdakilerden hangisidir ?
- A-) Orhan Veli Kanık
- B-) Halide Edib Adıvar
- Cevap C-) Ziya Gökalp
- D-) Kemal Tahir
- E-) Yakup Kadri Karaosmanoğlu
Açıklama: 1923 yılında Ziya Gökalp “Halk Fırkası Um-delerinin Tahlil ve Tasnîfiyle Siyâsî Umdeleri-nin Tefsiri” ismi ile Dokuz Umde’nin maddele-rini izah etmiştir. Doğru Cevap C’dir.
29 Ekim 1923’te Cumhuriyetin ilanından sonra Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk dışişleri bakanı aşağıdakilerden hangisidir ?
- Cevap A-) İsmet İnönü
- B-) Fevzi Çakmak
- C-) Rauf Orbay
- D-) Fethi Okyar
- E-) Tevfik Rüştü Aras
Açıklama: 29 Ekim 1923’te Cumhuriyetin ilanından sonra Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Dış İşleri Bakanı İsmet İnönü’dür. Doğru Cevap A’dır.
29 Ekim 1923’te kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk başbakanı kimdir ?
- A-) Ali Fuat Paşa
- Cevap B-) İsmet Paşa
- C-) Mustafa Kemal Paşa
- D-) Kazım Karabekir Paşa
- E-) Rauf Orbay
Açıklama: 29 Ekim 1923’te kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk başbakanı İsmet Paşa’dır.
Ankara’nın başkent olarak kabul edilmesi hangi tarihte kabul edilmiştir ?
- A-) 30 Mayıs 1923
- B-) 19 Haziran 1923
- C-) 30 Ağustos 1923
- Cevap D-) 13 Ekim 1923
- E-) 30 Ekim 1923
Açıklama: Kurtuluş Savaşı’nın başarıyla sonuçlanmasının ardından yeni kurulan devletin başkenti olması gerekliydi. İsmet Paşa ve 14 arkadaşının TBMM’ye verdikleri yasa önerisiyle 13 Ekim 1923’te yeni devletin başkentinin Ankara olduğu kabul edilmiştir. Doğru Cevap D’dir.
Ankara, yeni kurulan devletin başkenti olarak ne zaman kabul edilmiştir?
- A-) 11 Ekim 1921
- Cevap B-) 13 Ekim 1923
- C-) 10 Ekim 1924
- D-) 23 Kasım 1923
- E-) 2 Aralık 1922
Açıklama: Kurtuluş Savaşı’nın başarıyla sonuçlanmasının ardından yeni kurulan devletin başkenti olması gerekliydi. İsmet Paşa ve 14 arkadaşının TBMM’ye verdikleri yasa önerisiyle 13 Ekim 1923’te yeni devletin başkentinin Ankara olduğu kabul edilmiştir.
Atatürk Dönemi’nde kaç kez yerel seçim yapılmıştır?
- A-) Bir
- B-) İki
- Cevap C-) Üç
- D-) Dört
- E-) Beş
Açıklama: Atatürk Dönemi’nde üç kez yerel seçim yapılmıştır.
Atatürk döneminin son başbakanı aşağıdaki isimlerden hangisidir?
- A-) İsmet İnönü
- B-) Kazım Karabekir
- C-) Raif Orbay
- Cevap D-) Celal Bayar
- E-) Recep Peker
Açıklama: Atatürk ve İnönü Ayrılığı
Atatürk döneminin son başbakanı Celal Bayar’dır.
Aşağıda Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
- A-) Yayımladığı parti programının altıncı maddesine, dinî inançlara ve düşüncelere saygılı olduğunu eklemişti.
- B-) Parti, toplumsal amaçlarda ilerlemeciliği benimsediğini ve serbest ekonomiyi esas prensip saydığını açıklamıştır.
- C-) Parti, devletin toplum üzerindeki baskısının azaltılması ve yabancı sermayenin teşvik edilmesi önerilerinde bulunmuştur.
- Cevap D-) Partinin genel başkanı İsmet İnönü’dür.
- E-) 17 Kasım 1924’te kurulmuştur.
Açıklama: 17 Kasım 1924’te Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kuruldu. Partinin genel başkanı Kazım Karabekir, genel sekreteri Ali Fuat Paşa, ikinci başkanları ise Adnan (Adıvar) ve Rauf Beyler oldu. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası yayımladığı parti programının altıncı maddesine, dinî inançlara ve düşüncelere saygılı olduğunu eklemişti. Halifelik tartışmalarının henüz tam olarak bitmediği bir ortamda bu madde dikkat çekici olmuştu. Aynı zamanda bu yeni parti, toplumsal amaçlarda ilerlemeciliği benimsediğini ve serbest ekonomiyi esas prensip saydığını açıklamıştı. Tek dereceli seçim sistemi, devletin toplum üzerindeki baskısının azaltılması ve yabancı sermayenin teşvik edilmesi önerilerinde bulunmuştur.
Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde Ankara’nın başkent olmasının nedeni doğru olarak ifade edilmiştir?
- Cevap A-) Ankara’nın jeopolitik önemi
- B-) Her türlü tehlikeden uzak olması
- C-) Amerika Birleşik Devletleri’nin isteği
- D-) Mebusların olumlu oy vermesi
- E-) Ulaşımının kolay olması
Açıklama: Ankara’nın Başkent Oluşu
Ankara’nın jeopolitik öneminin yanı sıra Millî Mücadele’nin merkezi olması Ankara’nın başkent seçilmesinde en önemli etkenlerdir.
Aşağıdakilerden halifeliğin kaldırılması konusunda Mustafa Kemal’i desteklemiştir?
- A-) Refet Bele
- B-) Hoca Şükrü Efendi
- C-) Hüseyin Cahit Yalçın
- D-) İskilipli Atıf Hoca
- Cevap E-) Ziya Gökalp
Açıklama: Mustafa Kemal Paşa’nın Sakarya Savaşı öncesinde yaptığı bir Meclis konuşmasında “Barıştan sonra ulus safları içine çekilerek ulusun bir bireyi gibi yaşayacağım” sözünü etmesi, en yakın arkadaşlarında dahi beklenti
yarattığı anlaşılmaktadır. Kazım Karabekir Paşa, Cumhuriyet’i ilan ettikten sonra “sırf tarihi bir nam almak suretiyle mükâfatlandırmak ve maddi olarak da ölünceye kadar bu makamın terfilerinden istifade ettirmek üzere Mustafa Kemal Paşa’yı seçtirmek ve millet kürsüsünden verdiği vaad mucibince istifasından sonra” Cumhurbaşkanı’nın seçilmesi gerektiğini düşünüyordu. 2 Aralık 1922 tarihinde Meclise getirilen bir yasa teklifi ile Türkiye’nin o günkü sınırları içerisinde doğup beş yıl süre boyunca belli bir yerde oturmak koşulunu sağlamayanların milletvekili seçilmemesi dahi önerilmişti. Bu yasa teklifi, doğrudan M. Kemal Paşa’ya yönelikti. Selanik’te doğmuştu ve son 10 yılı cepheden cepheye vatanını savunmakla geçmişti. Önerilen bu teklif Meclis tarafından reddedil
Aşağıdakilerden hangisi 1920-1923 yılları arasındaki İcra Vekilleri Heyeti üyelerinden birisi değildir?
- A-) Mustafa Kemal Atatürk
- Cevap B-) İsmet İnönü
- C-) Fevzi Çakmak
- D-) Rauf Orbay
- E-) Fethi Okyar
Açıklama: İcra Vekilleri Heyeti
Mustafa Kemal ATATÜRK 3 Mayıs 1920
Fevzi ÇAKMAK 24 Ocak 1921
Rauf ORBAY 12 Temmuz 1922
Fethi OKYAR 14 Ağustos 1923
Aşağıdakilerden hangisi 28 Ekim 1923 akşamı Mustafa Kemal’in Çankaya köşkünde yapılan zirvede yoktu?
- A-) Fethi Okyar
- B-) İsmet İnönü
- C-) Kazım Özalp
- Cevap D-) Recep (Peker) Bey
- E-) Halit Karsıalan
Açıklama: 28 Ekim akşamı M. Kemal Paşa, bazı bakan ve milletvekillerini Çankaya Köşkü’ne çağırmıştı. İsmet İnönü, Kazım Özalp, Fethi Okyar, Ruşen Eşref, Fuat Bulca, Kemalettin Sami ve Halit Karsıalan’ın bulunduğu toplantıda Mustafa Kemal Paşa kararını açıklamıştı: “Yarın Cumhuriyet’i ilan edeceğiz”. Bunun üzerine o akşam, 1921 tarihli Anayasa’da yapılacak değişikliklerle ilgili önerge hazırlandı.
Aşağıdakilerden hangisi Ankara’nın başkent olarak kabul edildiği tarihtir?
- A-) 10 Ağustos 1922
- Cevap B-) 13 Ekim 1923
- C-) 1 Kasım 1924
- D-) 25 Nisan 1925
- E-) 23 Mayıs 1926
Açıklama: Kurtuluş Savaşı’nın başarıyla sonuçlanmasının ardından yeni kurulan devletin başkenti olması gerekliydi. İsmet Paşa ve 14 arkadaşının TBMM’ye verdikleri yasa önerisiyle 13 Ekim 1923’te yeni devletin başkentinin Ankara olduğu kabul edilmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi Atatürk döneminde en uzun süre başbakanlık yapan vekildir?
- A-) Kazım Karabekir
- B-) Celal Bayar
- Cevap C-) İsmet İnönü
- D-) Fevzi Çakmak
- E-) Fethi Okyar
Açıklama: Millî Mücadele yıllarından itibaren Mustafa Kemal Paşa’nın yanında olan ve Atatürk Dönemi’nde Cumhuriyet’in neredeyse değişmez Başbakanı İsmet İnönü’dür.
Aşağıdakilerden hangisi Atatürk döneminin son Başbakanı olmuştur?
- Cevap A-) Celal Bayar
- B-) İsmet İnönü
- C-) Tevfik Rüştü Aras
- D-) Hasan Rıza Soyak
- E-) Kazım Özalp
Açıklama: 20 Eylül 1937 tarihinde Başbakanlık vekâletine atanmış olan İktisat Bakanı Celal Bayar, Atatürk döneminin son Başbakanı olmuştur.
Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyetin ilanından sonra başbakanlık makamına getirilen kişidir?
- A-) Rauf Orbay
- B-) Kazım Karabekir
- C-) Ali Fuat Cebesoy
- Cevap D-) İsmet İnönü
- E-) Refet Bele
Açıklama: 29 Ekim 1923’te, Mecliste kabul edilmesiyle Cumhuriyet ilan edildi. Saat 20.30’da Mecliste “Yaşasın Cumhuriyet” sesleri ve alkışları işitiliyordu. Bu değişikliklerle rejimin adı konulmuştur. Saat 20.45’te ise Cumhurbaşkanlığı seçimine gidilerek Mustafa Kemal Paşa Cumhurbaşkanı seçilmişti. Daha sonra İsmet Paşa ise hükûmeti kurmakla görevlendirilerek Cumhuriyet’in ilk Başbakanı sıfatını kazanacaktı.
Aşağıdakilerden hangisi Millî Mücadele’nin başladığı tarih olarak kabul edilen ve 20 Haziran 1938 tarihinde çıkarılan 3466 sayılı Yasa bayram ilan edilen tarihtir?
- Cevap A-) 19 Mayıs 1919
- B-) 30 Ağustos 1923
- C-) 1 Kasım 1922
- D-) 29 Ekim 1923
- E-) 23 Nisan 1920
Açıklama: Millî Mücadele’nin başladığı tarih olarak kabul edilen 19 Mayıs 1919 tarihi ise, 20 Haziran 1938 tarihinde çıkarılan 3466 sayılı Yasa ile “Gençlik ve Spor Bayramı” olarak ilan edilmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi Saltanatın kaldırılma nedenlerinden biri değildir?
- Cevap A-) Kurtuluş Savaşı’nı TBMM’nin kazanmasına rağmen Lozan Barış Konferansı’na davet edilmemesi
- B-) İstanbul Hükûmeti’nin ve padişahın, Kurtuluş Savaşı sırasında Millî Mücadele’ye karşı olması
- C-) Ülke yönetiminde iki ayrı hükûmet bulunmasının mümkün olmaması
- D-) Saltanat sisteminin, millî egemenlik kavramı ile bağdaşmaması
- E-) 16 Mart 1920 tarihinde İstanbul’un işgal edilmesi ile Osmanlı İmparatorluğu’nun zaten son bulması
Açıklama: Kurtuluş Savaşı’nı TBMM’nin kazanmasına rağmen Lozan Barış Konferansı’na İstanbul Hükûmeti’nin de davet edilmesi.
Aşağıdakilerden hangisi Takrir-i Sükun kanununun kapatılan muhalif basın kuruluşlarının dışındadır?
- A-) Orakçekiç
- Cevap B-) Hâkimiyet-i Milliye
- C-) Kahkala
- D-) Aydınlık
- E-) İstikbal
Açıklama: TBMM’de seçim kararı alındıktan sonra Mustafa Kemal Paşa 8 Nisan’da, Müdafaa-i Hukuk Grubu’na önceden hazırladığı dokuz maddeden oluşan “Millî Umdeler Beyannamesini” açıkladı (Hakimiyet-i Milliye, 9 Nisan 1923).
Aşağıdakilerden hangisi Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının kurucularındandır?
- A-) Hüseyin Cahit Yalçın
- Cevap B-) Ali Fuat Cebesoy
- C-) Ahmet Emin Yalman
- D-) Velid Ebuzziya
- E-) Eşref Edip
Açıklama: 17 Kasım 1924’te Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kuruldu. Partinin genel başkanı Kazım Karabekir, genel sekreteri Ali Fuat Cebesoy, ikinci başkanları ise Adnan (Adıvar) ve Rauf Beyler oldu.
Aşağıdakilerden hangisi Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın genel başkanı olmuştur?
- Cevap A-) Kazım Karabekir
- B-) Refet Bele
- C-) Ali Fuat Cebesoy
- D-) Adnan Adıvar
- E-) Rauf Orbay
Açıklama: 17 Kasım 1924’te Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kuruldu. Partinin genel başkanı Kazım Karabekir, genel sekreteri Ali Fuat Paşa, ikinci başkanları ise Adnan (Adıvar) ve Rauf Beyler oldu.
Aşağıdakilerden hangisi Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın parti programının en göze batan maddesidir?
- A-) Serbest ekonomi esas prensip sayılacaktır.
- B-) Yabancı sermaye teşvik edilmelidir.
- C-) Toplumsal amaçlarda ilerlemecilik benimsenecektir.
- D-) Tek dereceli seçim sistemi uygulanmalıdır.
- Cevap E-) Dinî inançlara ve düşüncelere saygılı olunacaktır.
Açıklama: Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası yayımladığı parti programının altıncı maddesine, dinî inançlara ve düşüncelere saygılı olduğunu eklemişti. Halifelik tartışmalarının henüz tam olarak bitmediği bir ortamda bu madde dikkat çekici olmuştu. Aynı zamanda bu yeni parti, toplumsal amaçlarda ilerlemeciliği benimsediğini ve serbest ekonomiyi esas prensip saydığını açıklamıştı. Tek dereceli seçim sistemi, devletin toplum üzerindeki baskısının azaltılması ve yabancı sermayenin teşvik edilmesi önerilerinde bulunmuştur.
Aşağıdakilerden hangisi halifeliğin kaldırılmasının nedenlerinden biri değildir?
- A-) Halifelik makamının, milletin kayıtsız şartsız egemen olması kavramı ile bağdaşmaması
- B-) Saltanatın kaldırılması ve Cumhuriyet’in ilanı sonrası halifeliğin sembolik hâle gelmiş olması
- C-) Devlet Başkanı olarak Cumhurbaşkanı ile Halifenin birlikte bulunmaması gerekliliği
- D-) Öngörülen çağdaş reformların eski bir müessese ile bir arada yürümesinin mümkün görülmemesi
- Cevap E-) TBMM’nin halkın ve bazı siyasetçilerin hâlen bağlılık gösterdiği halifelik makamına bağlı olması
Açıklama: Halifeliğin kaldırılmasının nedenleri: 1. Halkın iradesi ile kurulmuş olan TBMM, halkın ve bazı siyasetçilerin hâlen bağlılık gösterdiği halifelik makamı ile bir otorite paylaşımını reddetmesi, 2. Halifelik makamı, milletin kayıtsız şartsız egemen olması kavramı ile bağdaşmaması, 3. Saltanatın kaldırılması ve Cumhuriyet’in ilanı sonrası halifeliğin sembolik hâle gelmiş olması, 4. Devlet Başkanı olarak Cumhurbaşkanı ile Halifenin birlikte bulunmaması gerekliliği, 5. TBMM’nin milletin tek temsilcisi olması, 6. Öngörülen çağdaş reformların eski bir müessese ile bir arada yürümesinin mümkün görülmemesi.
Cumhuriyet’in ilanından Atatürk’ün vefatına kadar geçen süre içerisinde Celal Bayar’ın başvekilliği sürecinde kurulan hükümette içişleri bakanlığı görevini kim üstlenmiştir?
- A-) Cemil Uybadın
- B-) Tevfik Rüştü Aras
- C-) Ahmet Ferit Tek
- Cevap D-) Şükrü Kaya
- E-) Recep Peker
Açıklama: Cumhuriyet’in ilanından Atatürk’ün vefatına kadar geçen süre içerisinde kurulan hükûmetler ile İçişleri Bakanı
Başvekil - İçişleri Bakanı
İsmet İnönü-Ahmet Ferit Tek
İsmet İnönü-Ahmet Ferit Tek
Fethi Okyar-Recep Peker/ Cemil Uybadın
İsmet İnönü-Cemil Uybadın
İsmet İnönü-Şükrü Kaya
İsmet İnönü-Şükrü Kaya
İsmet İnönü-Şükrü Kaya
İsmet İnönü -Şükrü Kaya
Celal Bayar-Şükrü Kaya
Halifelik makamını İstanbul’a getiren Osmanlı padişahı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Fatih Sultan Mehmet
- B-) Kanuni Sultan Süleyman
- Cevap C-) Yavuz Sultan Selim
- D-) II. Murad
- E-) Yıldırım Bayezid
Açıklama: Halifeliğin Kaldırılması
Yavuz Sultan Selim Mısır’ı alınca kutsal eşyalarla birlikte halifelik makamını İstanbul’a getirmiştir.
I. Serbest Fırkanın kurulacağına dair ilk haber 9 Ağustos 1930 günü Vakit
gazetesinde çıkmıştır.
II. Serbest Cumhuriyet Fırkasının resmî kuruluş tarihi, 14 Ağustos 1931’dir. olmuştu.
III. Merkezi Taksim’de olan partinin başkanı Ali Fethi Okyar’dır.
IV. Partinin genel sekreteri Nuri Conker’dir.
Serbest Cumhuriyet Fıkrası ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangi/hangileri doğrudur?
- A-) I ve II
- B-) II ve III
- C-) I, II ve III
- Cevap D-) I, III ve IV
- E-) II, III ve IV
Açıklama: Serbest Fırkanın kurulacağına dair ilk haber 9 Ağustos 1930 günü Vakit gazetesinde çıkmıştı. Serbest Cumhuriyet Fırkasının resmî kuruluş tarihi, 12 Ağustos 1930 olmuştu. İlk merkezi Taksim’de olan partinin yönetimi de şu şekilde olmuştu: Ali Fethi Okyar (Parti Başkanı), Nuri Conker (Genel Sekreter), Ahmet Ağaoğlu, Tahsin Uzer, Mehmet Emin Yurdakul, Süreyya İlmen gibi isimler üye olarak yer almıştır.
Mudanya Ateşkes Anlaşması hangi tarihte imzalanmıştır ?
- A-) 11 Ağustos 1922
- B-) 11 Eylül 1922
- Cevap C-) 11 Ekim 1922
- D-) 11 Kasım 1922
- E-) 11 Aralık 1922
Açıklama: Mudanya Ateşkes Anlaşması 11 Ekim 1922 tarihinde imzalanmıştır.
Osmanlı Devleti’nde Halife ünvanı ilk defa hangi hangi padişah tarafından kullanılmıştır ?
- A-) Osman Gazi
- B-) Çelebi Mehmed
- C-) Fatih Sultan Mehmed
- D-) Kanuni Sultan Süleyman
- Cevap E-) Yavuz Sultan Selim
Açıklama: Osmanlı Devleti’nde Halife ünvanı ilk defa Yavuz Sultan Selim tarafından kullanılmıştır.
Serbest Cumhuriyet Fırkası hangi yılda kurulmuştur?
- A-) 1927
- Cevap B-) 1930
- C-) 1923
- D-) 1925
- E-) 1924
Açıklama: Giriş
1930 yılında kurulan Serbest Cumhuriyet Fırkası özellikle ekonomik açıdan hükümetin işlerini eleştirecek ve denetleyecek bir parti olarak doğmuşsa da sadece belediye seçimlerine katılabilip başarısız bir deneme olarak kendini feshetmiştir.
Türkiye Cumhuriyetinde yerel seçimlerde kadınların ilk kez oy kullandığı tarih aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) 1927
- B-) 1928
- C-) 1929
- Cevap D-) 1930
- E-) 1931
Açıklama: Atatürk Dönemi’nde üç kez yerel seçim yapılmıştır. 1930 yılında yapılan yerel seçimlere Serbest Fırka da katılmış, kadınlar ilk kez bu seçimde oy kullanmıştır.
Türkiye Cumhuriyeti’nin yönetim şeklinin Cumhuriyet olduğunun kesin hüküm olarak kabul edilmesi hangi Anayasa ile gerçekleşmiştir?
- A-) 1921
- B-) 2007
- C-) 1982
- D-) 1961
- Cevap E-) 1924
Açıklama: Cumhuriyet’in İlanı
Yeni devletin idare şeklinin Cumhuriyet olması 1924 Anayasası’nda “Devletin şekli cumhuriyettir.” ifadesiyle kesin hükme bağlanmıştır.
Türkiye’de 23 Nisan günü Çocuk Bayramı olarak ne zaman kutlanmaya başlanmıştır?
- A-) 1933
- B-) 1923
- Cevap C-) 1927
- D-) 1928
- E-) 1930
Açıklama: Milli Bayramlar ve Yıl Dönümleri
Türkiye’de 23 Nisan günü Çocuk Bayramı olarak 1927 yılında kutlanmaya başlanmıştır.
İstanbul Hükümeti’nin Kuva-yı Milliye’ye karşı kurduğu askeri örgüt aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Kuva-yı İnzibatiye Ordusu
- B-) Türk Silahlı Kuvvetleri
- C-) Mekteb-i Bahr-i Hümayun
- D-) Hamidiye Alayları
- E-) Nizam-ı Cedid
Açıklama: İstiklal Mahkemeleri
İstanbul Hükümeti’nin Kuva-yı Milliye’ye karşı kurduğu askeri örgüt Hilafet Ordusu olarak da anılan Kuva-yı İnzibatiye Ordusu’dur.
İstiklal Mahkemeleri ne zaman yürürlükten kaldırılmıştır?
- A-) 3 Mayıs 1939
- B-) 2 Mayıs 1945
- Cevap C-) 4 Mayıs 1949
- D-) 6 Mayıs 1950
- E-) 7 Mayıs 1951
Açıklama: İstiklal Mahkemeleri üç ayrı dönem görev yapmış; 1927 yılından itibaren faaliyetlerini bitirmişlerdir. Ancak İstiklal Mahkemesi Kanunu yürürlükte kalmış, nihayet 4 Mayıs 1949 yılında yürürlükten kaldırılmıştır.
Şeyh Sait Ayaklanması hangi yılda çıkmıştır?
- A-) 1924
- B-) 1930
- C-) 1927
- D-) 1928
- Cevap E-) 1925
Açıklama: Şeyh Sait İsyanı ve Takrir-i Sükun Kanunu
Şeyh Sait Ayaklanması13 Şubat 1925’te Ergani’nin Piran köyünde başlamıştır.
Şeyh Sait ayaklanması, ne zaman ve nerede başlamıştır?
- Cevap A-) 13 Şubat 1925-Ergani
- B-) 23 Şubat 1926-Elazığ
- C-) 27 Şubat 1927-Diyarbakır
- D-) 1 Mart 1925-Siirt
- E-) 9 Mart 1926-Hakkari
Açıklama: Şeyh Sait ayaklanması, 13 Şubat 1925’te Ergani’nin Piran köyünde başlamıştı.
Şeyh Sait İsyanını bastırmak için çıkarılan özel yasa aşağıdakilerden hangisidir ?
- A-) Teşkilât-ı Esasiye Kanunu
- Cevap B-) Takrir-i Sükûn Kanunu
- C-) Hıyanet-i Vataniye Kanunu
- D-) Firariler Hakkında Kanun
- E-) İstiklal Mehakimi Kanunu
Açıklama: Şeyh Sait İsyanını bastırmak için çıkarılan özel yasa Takrir-i Sükûn Kanunu’dur. Doğru Cevap B’dir.
Şeyh Sait İsyanı’ndan sonra genç Türkiye Cumhuriyeti’ne yönelik en önemli saldırılardan biri aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Atatürk’e suikast girişimi
- Cevap B-) Menemen olayı
- C-) Ağrı isyanları
- D-) Bicar isyanı
- E-) Zeylan isyanı
Açıklama: Şeyh Sait İsyanı’ndan sonra genç Türkiye Cumhuriyeti’ne yönelik en önemli saldırılardan biri Menemen olayıdır.
“…………………… tarihinde TBMM’nin çıkardığı yasa ile devlet işlerinin dinî esaslara uygun olup olmadığını denetleyen Şeri’ye ve Evkaf Vekâleti kaldırılmıştır.”
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
- A-) 1 Mart 1924
- B-) 2 Mart 1924
- Cevap C-) 3 Mart 1924
- D-) 4 Mart 1924
- E-) 5 Mart 1924
Açıklama: 3 Mart 1924 tarihinde Urfa mebusu Şeyh Saffet Efendi ve elli üç arkadaşının hazırladığı, hilafetin kaldırılmasına dair on iki maddeden oluşan bir kanun teklifi Meclise sunulmuştu. TBMM’nin çıkardığı bu yasa ile devlet işlerinin dinî esaslara uygun olup olmadığını denetleyen Şeri’ye ve Evkaf Vekâleti kaldırılmıştır.

Ünite 8

1923-1939 yılları arasında Türkiye ve Fransa’nın ilişkilerini etkileyen mesele aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Adalar
- B-) Bozkurt-Lotus
- C-) Boğazların kullanımı
- Cevap D-) İskenderun Sancağı (Hatay)
- E-) Musul
Açıklama: Türkiye-Fransa İlişkileri ve Hatay Meselesi
Bu dönemde Türkiye-Fransa ilişkilerini etkileyen en önemli sorun İskenderun Sancağı (Hatay) meselesidir.
1930’dan sonra Türk-ABD ilişkilerinde ortaya çıkan sorun aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Afyon ekimi ve kaçakçılığı
- B-) Misyoner okulları
- C-) Ermeni sorunu
- D-) Osmanlı genel borçları
- E-) Türkiye’nin Sovyetler Birliği ile dostluk antlaşması imzalaması
Açıklama: 1927 yılından itibaren, siyasi konularda zaman zaman anlaşmazlıklar yaşanmasına rağmen, giderek gelişen Türk-ABD ilişkilerinin temelini
ekonomik ve ticari ilişkiler oluşturmuştur. Bu ilişkiler sonrasında Türkiye’deki Amerikan yatırımları yaklaşık 13 milyon dolara ulaşmıştır. Giderek artan ekonomik ve ticari ilişkiler 1930 yılından itibaren Türkiye’nin ekmekte olduğu afyon yüzünden etkilenmeye başlamıştır. ABD, Türkiye’yi afyon
ekimi ve kaçakçılığı konusunda gerekli önlemleri almamakla ve bu maddenin merkezi olmakla suçlamıştır. Bunun üzerine Ankara’daki ABD Büyükelçisi
Joseph C. Grew 1931 yılında Türk Hükûmeti nezdinde bazı girişimlerde bulunmuş, bu sorunun çözümü konusunda önlemler alınmasını istemiştir
Bunun üzerine Türk Hükûmeti 1931 yılında afyon işleme fabrikalarını
kapatarak gerilimi azaltmıştır.
1945 yılında Birleşmiş Milletler kurulmadan önce benzer fonksiyonları yerine getirmeye çalışan 1919 yılında kurulmuş olan milletler cemiyetinin adı nedir?
- A-) Beynelminel teşkilatı
- Cevap B-) Cemiyet-i Akvâmın
- C-) Byenelminel cemiyetler topluluğu
- D-) İçtimai Milletler Konseyi
- E-) Beynelminel Konsey
Açıklama: 28 Nisan 1919’da kurulan teşkilatın adı: “Cemiyet-i Akvâmın” (Milletler Cemiyeti).
30 Ekim 1930’da üç ayrı belgeden oluşan Dostluk, Tarafsızlık, Uzlaşma ve
Hakem Antlaşması Türkiye ve hangi ülke arasında imzalanmıştır?
- A-) İngiltere
- B-) Rusya
- C-) Almanya
- D-) Fransa
- Cevap E-) Yunanistan
Açıklama: Bu sorunların çözümünden sonra, iki ülke arasındaki ilişkiler yeni bir boyut kazanmış, Yunanistan Başbakanı Elefteros Venizeleos Türkiye’ye davet
edilmiştir. Davet kabul edilmiş ve Elefteros Venizeleos 27-31 Ekim 1930’da Ankara’yı ziyaret etmiştir.
Bu ziyaret sırasında, yani 30 Ekim 1930’da üç ayrı belgeden oluşan Dostluk, Tarafsızlık, Uzlaşma ve Hakem Antlaşması imzalanmıştır
Asya Asyalılarındır sözü hangi devlet başkanına-liderine aittir?
- A-) Rus Çarı II Nikolay
- B-) II. Napolyon
- C-) II Abdulhamit
- Cevap D-) Japon kralı Mutsuhito
- E-) ABD başkanı Roosevelt
Açıklama: “Asya Asyalılarındır” sözü Çarlık Rusya’sını 1905 yılında yapılan savaşta yenen Japonya İmparatoru Mutsuhito (1867- 1912) tarafından söylenmiştir.
Atatürk’ün “Türkiye Cumhuriyeti’ni kuran Türkiye halkına Türk milleti denir.” şeklindeki ifadesinin amacı nedir?
- A-) Cumhuriyet idaresinin tanımıdır.
- B-) Halkçılık kavramıdır.
- C-) Milliyetçilik kavramıdır.
- Cevap D-) Türk milletinin tanımıdır.
- E-) Türk Anayurdunun tanımıdr.
Açıklama: Atatürk’ün “Türkiye Cumhuriyeti’ni kuran Türkiye halkına Türk milleti denir.”şeklinde Türk milleti tanımı; tarihi, sosyolojik ve kültürel bir anlayışla yapılmış, Ankara merkezli yeni Türkiye Cumhuriyeti’nin ortaya çıkması için çaba gösteren, sömürgeciliğe karşı çıkan herkes, din, dil, ırk ayrımı gözetilmeksizin Türk milleti olarak tanımlanmıştır.
Aşağıdaki devletlerden hangisi 8 Temmuz 1937’de İran’ın başkenti Tahran’da Sâdâbâd Sarayı’nda imzalanan pakta katılmamıştır?
- Cevap A-) Suriye
- B-) Türkiye
- C-) Afganistan
- D-) Irak
- E-) İran
Açıklama: 8 Temmuz 1937’de İran’ın başkenti Tahran’da Sâdâbâd Sarayı’nda imzalanan paktı batıdan doğuya; Türkiye, Irak, İran ve Afganistan imzalamıştır. Suriye, Türkiye ile İskenderun Sancağı veya Hatay meselesi nedeniyle bir anlamda mücadele ettiğinden bu pakta katılmamıştır.
Aşağıdaki devletlerden hangisi Balkan Antantına üye değildir?
- A-) Türkiye
- B-) Romanya
- C-) Yunanistan
- Cevap D-) Bulgaristan
- E-) Yugoslavya
Açıklama: Türkiye, Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya tek bir antlaşma ile birbirlerine bağlanmak istemişlerdir. Bu yüzden, Türkiye’nin Sovyet Rusya ile görüşmesinin ve bazı sorunları çözmesinin ardından, Balkan Antantı bu dört devlet tarafından 9 Şubat 1934’te imzalanmıştır.
Aşağıdaki ülkelerden hangisi 20 Temmuz 1936’da Montreux (Montrö) Boğazlar Sözleşmesi’ni imzalamamıştır?
- Cevap A-) İtalya
- B-) Sovyet Rusya
- C-) Japonya
- D-) Bulgaristan
- E-) İngiltere
Açıklama: Türkiye, İngiltere, Fransa, Bulgaristan, Yunanistan, Romanya, Sovyet Rusya, Japonya, Romanya ve Yugoslavya temsilcileri 22 Haziran 1936’da
İsviçre’nin Montreux şehrinde bir araya gelmişlerdir. 20 Temmuz 1936’da Montreux (Montrö) Boğazlar Sözleşmesi imzalanmıştır
Aşağıdaki ülkelerden hangisi Birleşmiş Milletler’in 1958 yılından itibaren “Orta Doğu” olarak isimlendirdiği coğrafi sınırlar içerisinde değildir?
- Cevap A-) Pakistan
- B-) Türkiye
- C-) Yunanistan
- D-) Ürdün
- E-) Lübnan
Açıklama: Orta Doğu: İngilizler, Orta Doğu kavramını İngiltere’den Uzak Doğu’ya uzanan coğrafyadaki sömürgelerine göre oluşturmuştur. İngilizler bu kavramı bir anlamda sömürgelerinin ortasındaki bölge için I. Dünya Savaşı’ndan sonra kullanmaya başlamışlardır. Bu bölge için Amerikalılar ve Ruslar, daha önce İngilizler tarafından kullanılan “Yakın Doğu” kavramını kullanmışlardır. Birleşmiş Milletler’de 1958 yılından itibaren “Orta Doğu” kavramı benimsenerek, coğrafi sınırları içine Türkiye, Yunanistan, Afganistan, İran, Mısır, Yemen, Suudi Arabistan, Irak, Ürdün, Suriye, Lübnan ve Habeşistan dâhil edilmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi “Balkanlar Balkan halklarına aittir” anlayışı çerçevesinde Balkan Paktı’nın kurulmasına giden yolda atılan ilk siyasi girişimdir?
- Cevap A-) Samimi (Dostluk) Antlaşma Paktı
- B-) Montrö Antlaşması
- C-) Saldırmazlık Antlaşması
- D-) Lozan Barış Antlaşması
- E-) Hakemlik ve Uzlaştırma Antlaşması
Açıklama: Bütün bunlardan sonra, “Balkanlar Balkan halklarına aittir” anlayışı çerçevesinde Balkan Paktı’nın kurulmasına giden yolda ilk siyasi girişim, Türkiye ile Yunanistan’ın 14 Eylül 1933’te “Samimi (Dostluk) Antlaşma Paktı” imzalamasıdır.
Aşağıdakilerden hangisi 1925’te Türkiye ile Sovyetler Birliği arasında “Türk-Sovyet Tarafsızlık ve Saldırmazlık Antlaşması”nın imzalanmasını etkileyen gelişmelerden biridir?
- A-) Stalin’in tek ülkede sosyalizm politikası
- B-) Hitler’in iktidara gelmesi
- C-) Mussolini’nin iktidara gelmesi
- Cevap D-) Musul Sorunu’nun Türkiye aleyhine sonuçlanması
- E-) Fransa’nın Suriye’yi işgal altında tutmaya devam etmesi
Açıklama: 1. Dünya Savaşı’nın galiplerinin yanlarına Almanya’yı da alarak 1 Aralık 1925’te Locarno Antlaşması’nı imzalaması ve Almanya’nın, Sovyet Rusya’dan uzaklaşması, Sovyet Rusya’yı Türkiye’ye yaklaştırmıştır. Ayrıca, Milletler Cemiyetinin Musul meselesinde Türkiye’nin aleyhine olan kararını 16 Aralık 1925’te açıklaması nedeniyle, iki devlet birbirine daha çok yaklaşmıştır.
Bunun sonucu olarak Türkiye ile Sovyet Rusya arasında 17 Aralık 1925’te Paris’te “Türk-Sovyet Tarafsızlık ve Saldırmazlık Antlaşması” imzalanmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi 25 Mayıs 1928’de hem başkent Ankara’yı hem de
yeni Türkiye Cumhuriyeti’ni ilk ziyaret eden ülkenin devlet başkanıdır?
- A-) Rusya
- B-) İran
- C-) ABD
- Cevap D-) Afganistan
- E-) Yunanistan
Açıklama: Amanullah Han hem başkent Ankara’yı hem de yeni Türkiye Cumhuriyeti’ni ilk ziyaret eden devlet başkanı olmuştur. Bu ziyaret sırasında Ankara’da
25 Mayıs 1928’de “Türk-Afgan Dostluk ve İşbirliği Antlaşması” imzalanmıştır
Aşağıdakilerden hangisi 9 Şubat 1934’te Balkan Antantı’nı imzalayan ülkelerden biri değildir?
- A-) Türkiye
- Cevap B-) Bulgaristan
- C-) Yunanistan
- D-) Romanya
- E-) Yugoslavya
Açıklama: Balkan devletlerinin yaptığı ikili antlaşmalar bu amaca dönük olduğu için,
bu dört devlet yani Türkiye, Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya tek bir antlaşma ile birbirlerine bağlanmak istemişlerdir. Bu yüzden, Türkiye’nin Sovyet
Rusya ile görüşmesinin ve bazı sorunları çözmesinin ardından, Balkan Antantı bu dört devlet tarafından 9 Şubat 1934’te imzalanmıştır
Aşağıdakilerden hangisi Atatürk’ün dış politika ilkelerinden biridir?
- A-) İrredentist olmak
- B-) Maceracı
- Cevap C-) İttifaklara katılma
- D-) İçe kapanma
- E-) Enternasyonal
Açıklama: Atatürk Dönemi’nde (1923-1938) takip edilen dış politika dikkatle incelendiğinde Atatürk’ün birtakım temel dış politika ilkelerinin olduğu görülmüştür. Bunlar; millîlik, bağımsızlık, gerçekçilik, barışçılık, akılcılık, çağdaşlaşmacılık veya medenileşmecilik, güvenlikçilik ve ittifakçılık gibi temel ilkeleri hemen göze çarpmaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi Lozan Barış Antlaşması’ndan sonra Türkiye ile Fransa arasında karşılaşılan sorunlardan biridir?
- A-) Jandarma ıslahatı
- Cevap B-) Adana-Mersin Demiryolunun millîleştirilmesi
- C-) Doğu Trakya’nın boşaltılması
- D-) Anadolu-Bağdat Demiryolunun millileştirilmesi
- E-) İstanbul’un boşaltılması
Açıklama: Lozan Barış Antlaşması’nın imzalanmasından sonra, Lozan’da çözümlenemeyen Türkiye-Suriye sınırının belirlenmesi yani İskenderun Sancağı (Hatay) meselesi ve Osmanlı’dan kalan borçların ödenmesi, Türkiye ve Fransa arasındaki önemli sorunlardır. Bunların dışında; Türkiye’deki Fransız misyoner okullarının durumu, Bozkurt- Lotus davası ve Adana-Mersin demir yolunun millîleştirilmesi sırasında yaşananlar diğer dikkati çeken sorunlardır.
Aşağıdakilerden hangisi Lozan Barış Antlaşması’yla çözülen sorunlardan biri değildir?
- A-) Kıbrıs Sorunu
- B-) 12 Adalar
- Cevap C-) Musul Sorunu
- D-) Osmanlı Genel Borçları
- E-) Savaş Tazminatı
Açıklama: Musul meselesi Lozan Barış Konferansı’nın ikinci döneminde görüşülmemiş, sorunun çözümünü konferans sonrasına bırakılmıştır. 24 Temmuz 1923’te imzalanan Lozan Barış Antlaşması’nın 3. maddesinin 2. fıkrasında, Türkiye ile Irak arasındaki sınırın dokuz ay içerisinde Türkiye ile İngiltere arasında barışçı
yollarla saptanması öngörülmüş, belirlenen zaman içinde iki devlet arasında bir anlaşma sağlanamazsa, meselenin Milletler Cemiyetine götürülmesi kararlaştırılmıştır.
Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra uluslararası ilişkilerde sorunların savaşa başvurulmadan çözülmesini sağlamak üzere kurulan pakt aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Briand- Kellog Paktı
- B-) NATO
- C-) Bağlantısızlar Paktı
- D-) Varşova Paktı
- E-) CENTO
Açıklama: Barışı sürdürme çabaları içinde dikkati çeken uluslararası paktlardan biri de Kellogg- Briand Paktı’dır. Bu Pakt; Locarno Antlaşması’na rağmen, Almanya’dan çekinen Fransa, ABD ile karşılıklı ilişkilerinde savaşa başvurulmaması ilkesine dayalı bir barış paktı yapmayı istemesi ile ortaya çıkmıştır. Bunu reddeden ABD, bütün büyük devletlerin, muhtemel bir savaşı lanetleme paktı imzalamalarını önermiştir. Öneri Almanya, İngiltere, İtalya, Japonya, Belçika, Polonya, Fransa, Çekoslovakya tarafından kabul edilmiştir. Pakt, ABD Dışişleri Bakanı Frank Kellogg ile Fransız Dışişleri Bakanı Aristite Briand öncülüğünde Paris’te 27 Ağustos 1928’de imzalanmıştır. Bu Pakt ile ülkelerin topraklarına yapılacak saldırılara karşı yapacakları savunma savaşı dışındaki savaşlar kanun dışı sayılmış,
Birleşmiş Milletler hangi tarihte kurulmuştur?
- Cevap A-) 1945
- B-) 1940
- C-) 1935
- D-) 1930
- E-) 1925
Açıklama: Birleşmiş Milletler (United Nations) 24 Ekim 1945’te kurulmuştur.
Cemiyet-i Akvâm ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
- A-) Cemiyet-i Akvâm (Milletler Cemiyeti) 28 Nisan 1919’da Paris Konferansında kurulmuştur.
- B-) Cemiyetin amaçlarından birisi uluslararası işbirliğini geliştirmektir.
- C-) Cemiyet, barış ve güveni sağlamak, yeniden savaşların çıkmasını önlemek istemektedir.
- Cevap D-) Uluslararası sorunlarda gizli antlaşmalar yapılmasını öngörmektedir.
- E-) Sorunları diplomasi yöntemiyle çözmeyi ilke edinmiştir.
Açıklama: Dünya tarihine bakıldığında tüm dünyayı etkileyen gelişmelerden sonra yeni bir dünya düzeni kurulmuştur. I. Dünya Savaşı’nda da dünya, insanlık ve uygarlık büyük bir darbe almış, milyonlarca insan ölmüştür. Bu nedenle, yeni dünyada
yeni savaşın çıkmasını önlemek, savaş sonrasında kurulacak olan dünya düzenini, barışı koruyacak uluslararası bir örgütün kurulması ihtiyacı ve düşüncesi ortaya çıkmıştır. Yenen ve yenilen devletler arasında antlaşmalar yapmak, yeni bir dünya düzeni oluşturmak üzere toplanan Paris Konferansı’nda
28 Nisan 1919’da Cemiyet-i Akvâm (Milletler Cemiyeti) oluşturulmuştur. Bu cemiyet; uluslararası işbirliğini geliştirmek, barış ve güveni sağlamak, yeniden savaşların çıkmasını önlemek, sorunları diplomasi yöntemiyle çözmek, gizlilikten uzak adaletli ve onurlu bir uluslararası politika sürdürmek için kurulmuştur.
Cumhuriyet döneminde Türkiye’yi ziyaret eden ilk devlet başkanı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Alman Cumhurbaşkanı Hindenburg
- Cevap B-) Afgan Kralı Amanullah Han
- C-) Sovyet lideri Stalin
- D-) Yunanistan Başbakanı Venizelos
- E-) İngiltere Kralı VII. Edward
Açıklama: Afgan Kralı Amanullah Han örnek aldığı Atatürk’ü görmek, Türk-Afgan ilişkilerini daha ileri seviyeye ulaştırmak amacıyla Türkiye’yi ziyaret etmiştir. Bazı ülkelerin Ankara’yı başkent olarak görmedikleri, tanımadıkları, tanımaya çekindikleri bir dönemde gerçekleşen bu ziyaret son derece önemli olmuştur. Amanullah Han hem başkent Ankara’yı hem de yeni Türkiye Cumhuriyeti’ni ilk ziyaret eden devlet başkanı olmuştur. Bu ziyaret sırasında Ankara’da 25 Mayıs 1928’de “Türk-Afgan Dostluk ve İşbirliği Antlaşması” imzalanmıştır.
Hangi yılda I. Kalkınma Planı hazırlanmış ve korumacı devletçi sanayileşme modeline geçilmiştir?
- A-) 1929
- B-) 1932
- Cevap C-) 1934
- D-) 1939
- E-) 1943
Açıklama: 1935 yılında I. Beş Yıllık Kalkınma Planı hazırlanmıştır. Bir anlamda Türkiye’de 1934 yılından itibaren tam anlamıyla “devletçilik” uygulamalarına geçilmiştir.
Hatay Cumhuriyeti hangi yıl kurulmuştur?
- A-) 1936
- B-) 1937
- C-) 1939
- D-) 1935
- Cevap E-) 1938
Açıklama: 2 Eylül 1938’te toplanan Sancak Meclisi milletvekilleri, yeminlerini Türkçe yapmışlar, Milletler Cemiyetinin hazırlamış olduğu anayasayı kabul etmişler, devletin adını da “Sancak” yerine “Hatay” olarak değiştirmişlerdir. Yönetim şekli de cumhuriyet olarak belirlenmiştir. Böylece, Hatay Cumhuriyeti kurulmuştur. Cumhurbaşkanlığına da Tayfur Sökmen getirilmiştir. Hatay Devleti bağımsızlığını kazandıktan sonra, Türkiye ile çok sıkı bir iş birliğine girmiştir.
Hatay hangi yıl Türkiye’ye bağlanmıştır?
- A-) 1934
- B-) 1935
- C-) 1937
- D-) 1938
- Cevap E-) 1939
Açıklama: Hatay Millet Meclisi 29 Haziran 1939’da yapmış olduğu toplantıda Türkiye’ye katılma kararı almış, Hatay Devleti’ne son verilmiştir. Türkiye de 7 Temmuz
1939’da 3711 sayılı Yasa’yla“Hatay ilini” kurarak bağlanma işlemini tamamlamış, 23 Temmuz 1939’da yapılan tören ile Hatay Türkiye’ye katılmıştır.
Hem başkent Ankara’yı hem de yeni Türkiye Cumhuriyeti’ni ilk ziyaret eden devlet başkanı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Sultan Ahmet Han
- B-) Habibullah Han
- C-) Muhammet Nadir Han
- D-) Rıza Han
- Cevap E-) Amanullah Han
Açıklama: Afgan Kralı Amanullah Han hem başkent Ankara’yı hem de yeni Türkiye Cumhuriyeti’ni ilk ziyaret eden devlet başkanı olmuştur.
I. Dünya Savaşı sonrasında kurulan dünya düzeninin değişmesini, gözden geçirilmesini istemeyen politika yapıcı devletlere ne ad verilir?
- A-) Birleşmiş devletler
- B-) Konsey ülkeleri
- C-) İtilaf devletleri
- Cevap D-) Antirevizyonist devletler
- E-) İtilaf devletleri
Açıklama: Antireviizyonistdevletler; I. Dünya Savaşı sonrasında kurulan dünya düzeninin değişmesini, gözden geçirilmesini istemeyen politika yapıcı devletlerdir.
I. Dünya Savaşı sonrasında kurulan dünya düzeninin değişmesini, gözden geçirilmesini isteyen politika yapıcı devletlere ne ad verilir?
- A-) Birleşmiş milletler
- B-) Millet Konseyi
- Cevap C-) Revizyonist devletler
- D-) İtilaf devletleri
- E-) İttifak devletleri
Açıklama: Revizyonist devletler; I. Dünya Savaşı sonrasında kurulan dünya düzeninin değişmesini, gözden geçirilmesini isteyen politika yapıcı devletlerdir.
I. Dünya Savaşından sonra Almanya’da kurulan siyasal sistemin adı nedir?
- Cevap A-) Nasyonal Sosyalizm
- B-) Faşizm
- C-) Sosyalizm
- D-) Cumhuriyet
- E-) Krallık
Açıklama: I. Dünya Savaşı’ndan ağır kayıplarla çıkan Almanya’da ordudan onbaşı rütbesiyle terhis olan Adolf Hitler, kısa bir süre içerisinde Alman Nasyonal Sosyalist İşçi Partisi (National Sozialistische Deutsche Arbeiter Partei-NSDAP) veya Nazi Partisinde ön plana çıkmaya başlamıştır. Parti içerisinde görüşleriyle etkili olmuş, ideolojisini oluşturmuş ve örgütlenmeye başlamıştır. Almanya’nın savaş tazminatını ödemede zorlanması ve 1929 dünya ekonomik buhranından fazlaca etkilenmesi Hitler’in ve ideolojisinin yükselmesine neden olmuştur. Yaşanan ekonomik ve sosyal sorunlar Alman Nasyonal Sosyalist İşçi Partisinin 1932 sonunda yapılan seçimlerde % 37 oy almasına, 230 üye kazanarak büyük bir başarı elde etmesine neden olmuş, Cumhurbaşkanı Hindenburg 30 Ocak 1933’te Hitleri Başbakanlığa atamak durumunda kalmıştır
I. Dünya Savaşından sonra savaşı önlemek ve sonsuz barışı sağlamak için aşağıdaki hangi cemiyet kurulmuştur?
- A-) Birleşmiş Milletler
- B-) UNESCO
- Cevap C-) Milletler Cemiyeti
- D-) Bağımsız Milletler Topluluğu
- E-) Üçlü İttifak
Açıklama: Paris Konferansı’nda 28 Nisan 1919’da Cemiyet-i Akvâm (Milletler Cemiyeti) oluşturulmuştur. Bu cemiyet; uluslararası işbirliğini geliştirmek, barış ve güveni sağlamak, yeniden savaşların çıkmasını önlemek, sorunları diplomasi yöntemiyle çözmek, gizlilikten uzak adaletli ve onurlu bir uluslararası politika sürdürmek için kurulmuştur.
Lozan Barış Antlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?
- A-) 1920
- B-) 1921
- Cevap C-) 1923
- D-) 1925
- E-) 1926
Açıklama: Türk devleti 24 Temmuz 1923’te Lozan Barış Antlaşması’nı, kendisine karşı düşmanca politikalar takip etmiş olan I. Dünya Savaşı’nın galiplerine kabul ettirmiş, onlarla eşit şartlarda bir antlaşma imzalamıştır
Lozan Barış Antlaşması’ndan sonra Türkiye ile Yunanistan arasında çıkan en önemli sorun aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Kıbrıs sorunu
- B-) Batı Trakya sorunu
- C-) 12 mil sorunu
- D-) Fır hattı sorunu
- Cevap E-) “Etabli (yerleşmiş)” Anlaşmazlığı
Açıklama: Lozan Barış Antlaşması’yla da kesin barış sağlanmıştı. Fakat iki devlet arasında
çözümlenmesi gereken pek çok sorun vardı. Bunların başında “etabli (yerleşmiş) anlaşmazlığı” yani Türkiye’de kalan “Rumlar” ile Yunanistan’da kalan Müslüman-Türk azınlığın mübadelesi (değişimi) sorunu gelmekteydi.
Lozan Barış Konferansına ABD hangi statüde katılmıştır?
- A-) I. Dünya Savaşına katılan devlet olarak katılmıştır.
- B-) Davetli ülke olarak katılmıştır.
- C-) Milletler Cemiyeti temsilcisi olarak katılmıştır.
- D-) Arabulucu devlet olarak katılmıştır.
- Cevap E-) Gözlemci devlet olarak katılmıştır.
Açıklama: Amerika, Lozan Barış Konferansı’na “gözlemci” olarak katıldığı hâlde, bütün konferans sırasında hemen her sorunda tartışmalara aktif olarak katılmıştır. Bu da Lord Curzon’un işini kolaylaştırmıştır. Lord Curzon’un Türk delegasyonu ile anlaşmazlık yaşadığı durumlarda, Amerika’yı işin içine sokma fırsatını vermiştir. Rum Patrikhanesi, Ermeni, Boğazlar sorunlarında Amerika tamamen İngiltere’yi desteklemiştir. Bir anlamda ABD, bu süreçte İngiltere’nin politikalarına ve tezlerine destek vermeye devam etmiştir. ABD’nin Lozan Barış Konferansı’ndaki Başdelegesi Richard Child, özellikle Boğazların bütün ülkelerin ticaret ve savaş gemilerine açık tutulması, din ve eğitim başta olmak üzere kapitülasyonların korunması gibi konularda görüşlerini açıklamış, bu konularda da İngiltere’den destek gelmiştir.
Lozan Barış görüşmelerinde Musul meselesinde Türkiye özellikle hangi ülke ile sorun yaşamıştır?
- A-) Almanya
- B-) Fransa
- C-) İtalya
- Cevap D-) İngiltere
- E-) Yunanistan
Açıklama: Doğru cevap İngiltere’dir.
Lozan Barış görüşmelerinde çözüme kavuşturulamayan Hatay meselesinde Türkiye’nin sorun yaşadığı ülke hangisidir?
- Cevap A-) Fransa
- B-) Almanya
- C-) İngiltere
- D-) Yunanistan
- E-) Mısır
Açıklama: Doğru cevap Fransa’dır
Milletler Cemiyeti, ……. temsilcilerinin teklifi, ……..temsilcisinin desteği ile Türkiye’nin cemiyete davetini öngören bir karar tasarısını kabul etmişti
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
- A-) Almanya-İngiltere
- B-) Rusya- Belçika
- Cevap C-) İspanya-Yunanistan
- D-) Fransa-ABD
- E-) İran-Afganistan
Açıklama: Milletler Cemiyeti, İspanya temsilcilerinin teklifi, Yunanistan temsilcisinin desteği ile Türkiye’nin cemiyete davetini öngören bir karar tasarısını kabul etmişti
Musul meselesi ile ilgili karar veren Üçlü Komisyonu oluşturan üyeler aşağıdaki hangi ülkelerden oluşmuştur?
- A-) İngiltere-Almanya-Rusya
- B-) Romanya-Fransa-ABD
- C-) Japonya-Afganistan-İran
- Cevap D-) Macaristan-Belçika- İsveç
- E-) Yunanistan-Bulgaristan-Irak
Açıklama: Musul’un geleceği ile kararı burada yaşayan halkın vermesini istemiştir. Bu görüşe İngiltere yine karşı çıkarak, bölgede yaşayan halkın cahil olduğunu, sınır işlerinden anlamadığını ileri sürmüş, bu teklifi kabul etmemiştir (Gönlübol ve
Sar, 1982). Uzun görüşme ve tartışmalardan sonra, konuyu incelemek üzere Milletler Cemiyeti tarafından bir Araştırma Komisyonunun kurulması kararlaştırılmıştır. Buna göre; 15 Ekim 1924’te Macar Eski Başbakanı Kont Teleki, Belçikalı Albay Paulis ve İsveçli Wirsen’den meydana gelen bir “Üçlü Komisyon” oluşturulmuş ve 13 Kasım 1924’te göreve başlamıştır. Üçlü Komisyon, hazırlamış olduğu raporu, Milletler Cemiyetine 16 Temmuz 1925’te sunmuştur. Bu kararıyla Meclis, Üçlü Komisyonun kararını benimsemiştir.
Musul meselesi, Lozan Barış Konferansı’nda çözüme kavuşturulamamış, ……… ilişkilerini savaşın eşiğine getirecek boyutlara ulaştırmıştır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
- A-) Türk-Alman
- Cevap B-) Türk-İngiliz
- C-) Türk-Fransız
- D-) Türk-Yunan
- E-) Türk-Rus
Açıklama: Musul meselesi, Lozan Barış Konferansı’nda çözüme kavuşturulamamış, Türk-İngiliz ilişkilerini savaşın eşiğine getirecek boyutlara ulaştırmıştır
Orta Doğu olarak kabul edilen bölgedeki ülkeler içerisinde, Türkiye’nin ilk ve yakın ilişkiler kurmuş olduğu devlet aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Mısır
- B-) İran
- C-) Pakistan
- Cevap D-) Afganistan
- E-) Arabistan
Açıklama: Orta Doğu olarak kabul edilen bölgedeki ülkeler içerisinde, Türkiye’nin ilk ve yakın ilişkiler kurmuş olduğu devlet Afganistan olmuştur.
Terakkiperver Cumhuriyet Partisi kaç yılında kurulmuştur?
- A-) 1919
- B-) 1921
- Cevap C-) 1924
- D-) 1927
- E-) 1930
Açıklama: Terakkiperver Cumhuriyet Partisi 17 kasım 1924 tarihinde kurulmuştur.
Türk-Alman ortaklığı olan “Teyyare ve Motor Türk Anonim Şirketi (TOMTAŞTOMTASCH)” üstlendiği Uçak Fabrikası hangi ilimizde yer almaktaydı?
- A-) İstanbul
- Cevap B-) Kayseri
- C-) Ankara
- D-) İzmir
- E-) Eskişehir
Açıklama: Türk-Alman ekonomik, ticari ve askerî alandaki ilişkiler hız kazanmıştır. Bu kapsamda; Ağustos 1925’te Kayseri’de Alman Junkers firmasıyla bir uçak fabrikasının kurulması konusunda anlaşma imzalanmıştır. Firma mali güçlük içinde olduğundan, projeye Almanya destek vermiş, sonunda bu projeyi Türk-Alman ortaklığı olan “Teyyare ve Motor Türk Anonim Şirketi (TOMTAŞTOMTASCH)” üstlenmiştir.
Fabrikanın yapımı 1 yıl sürmüş ve 6 Ekim 1926’da Kayseri’de uçak üretimine başlanmıştır. Böylece; Türkiye, Atatürk Dönemi’nde uçak üreten bir ülke durumuna ulaşmıştır.
Türkiye Cumhuriyeti Devleti kaç yılında Milletler Cemiyetine katılmıştır?
- A-) 1938
- B-) 1925
- C-) 1933
- Cevap D-) 1932
- E-) 1929
Açıklama: Milletler Cemiyetinin 18 Temmuz 1932’de kırk üç üyesinin ittifakla almış olduğu kararla, Türkiye Milletler Cemiyetinin üyesi olmuştur.
Türkiye hangi tarihte Milletler Cemiyeti’ne üye olmuştur?
- A-) 17 Aralık 1925
- B-) 24 Temmuz 1923
- Cevap C-) 18 Temmuz 1932
- D-) 20 Mayıs 1938
- E-) 19 Ekim 1939
Açıklama: Milletler Cemiyeti Genel Kurulu, 6 Temmuz 1932’de Çin- Japon anlaşmazlığını görüşmek amacıyla yapmış olduğu olağanüstü toplantıda, İspanya temsilcilerinin teklifi, Yunanistan temsilcisinin desteği ile Türkiye’nin Milletler Cemiyetine davetini öngören bir karar tasarısını kabul etmiştir. Bu kararın Türkiye’ye bildirilmesi üzerine TBMM 9 Temmuz 1932’de bu daveti kabul ettiğine ilişkin genel kurul kararı almıştır. Bu karar, aynı gün içinde Milletler Cemiyeti Genel Sekreterliğine bildirilmiş, işlemlerin tamamlanmasından sonra, Milletler Cemiyetinin 18 Temmuz 1932’de kırk üç üyesinin ittifakla almış olduğu kararla, Türkiye Milletler Cemiyetinin üyesi olmuştur.
Türkiye ile İran arasında imzalanan ilk diplomatik belge aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Dostluk Antlaşması
- B-) Karşılıklı İkamet Antlaşması
- Cevap C-) Güvenlik ve Dostluk Antlaşması
- D-) Hakem ve Uzlaşma Antlaşması
- E-) Dostluk ve İşbirliği Antlaşması
Açıklama: Türkiye ve İran arasında Tahran’da 22 Nisan 1926’da Güvenlik ve Dostluk Antlaşması imzalanmıştır. Türkiye ve İran arasında imzalanan bu antlaşmanın bir başka önemli özelliği ise yeni kurulan bu iki devlet arasında imzalanan ilk belge olmasıdır.
Türkiye İngiltere ilişkilerinde en büyük sorun olan Musul Meselenin çözümü için nihai görüşme olan Anakara’daki 25 Haziran 1926 tarihinde alanın karar aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Musul özerk bölge olmuştur.
- B-) Musul’da bağımsız devlet kurulmuştur.
- Cevap C-) Musul Irak topraklarında kalmış, Türkiye 25 yıl petrol gelirlerinin %10 nu almıştır.
- D-) Musul’un egemenliği için halk oylaması yapılmıştır.
- E-) Musul Irak Develetine bağlanırken, Türkiye petrollerin işletme hakkını almıştır.
Açıklama: İngiltere’nin mandater olarak katıldığı, TürkiyeIrak arasında Ankara’da 5 Haziran 1926’da Sınır ve İyi Komşuluk Antlaşması imzalanmıştır. Antlaşmaya göre; Musul, Irak’ta dolayısıyla İngiltere’de kalmıştır. Türkiye’nin kazancı ise, petrol gelirlerinden pay almak olmuştur. Türkiye, antlaşma yürürlüğe girdikten sonra 25 yıl süreyle Irak petrol gelirlerinin % 10’unu almıştır. Türkiye bazı araştırmalarda ifade edildiği gibi, bu hakkından 500.000 İngiliz sterlini karşılığında vazgeçmemiş, anlaşma gereği 1952 yılına kadar almaya devam etmiştir. İngiltere’nin Türkiye’ye ödemesi gereken 5.5 milyon sterlin iken, 3.5 milyon sterlin ödemiştir. Bu nedenle, İngiltere, Türkiye’ye hâlâ 2 milyon sterlin borçlu durumdadır
Türkiye’de Cumhuriyet yönetiminde “Hilafet” veya “Halifelik” hangi tarihte kaldırılmıştır?
- A-) 29 Ekim 1923
- B-) 19 Mayıs 1919
- C-) 23 Nsan 1920
- D-) 30 Ağustos 1922
- Cevap E-) 03 Mart 1924
Açıklama: Yukarıda Atatürk Dönemi’nde (1923-1938) Türkiye’de yaşanan gelişmeler üzerinde durulduğundan, burada çok kısa bir şekilde Türkiye’nin durumundan ana hatlarıyla söz edilecektir. Türkiye’de 29 Ekim 1923’te egemenliğin kaynağının Türk milletinde olduğu yeni bir yönetim biçimine geçilmiş, cumhuriyet ilan edilmiştir. Bu Türk siyasi tarihi bakımından çok önemli bir değişim-dönüşümdür. Kısa bir süre sonra 3 Mart 1924’te Türkiye’yi laikleştiren üç temel yasa kabul edilmiş, yine egemenliğin kaynağının millette olmasının önündeki engellerden biri olan halifelik kaldırılmış, Tevhîd-i Tedrisat Kanunu kabul edilmiş, laik, karma ve birleşik eğitim-öğretime geçilmiş, din işlerinden sorumlu Diyanet İşleri Başkanlığı oluşturulmuştur.
Türkiye, Ağrı Dağı’nın tamamını ne zaman elde etmiştir?
- A-) 30 Ocak 1930
- Cevap B-) 23 Ocak 1932
- C-) 18 Şubat 1933
- D-) 13 Mart 1934
- E-) 25 Mayıs 1935
Açıklama: Türkiye, Ağrı Dağı’nın tamamını 23 Ocak 1932’de Tahran’da imzalanan
sınır antlaşmasıyla elde etmiştir.
Türkiye’nin Batılı devletlerle ilişkilerini geliştirme düşüncesi hem de İtalya’nın Doğu Akdeniz’de bir ittifak arayışı içerisinde olması nedeniyle, Türkiye ile İtalya arasında 30 Mayıs 1928’de Roma’da bir ……………imzalanmıştır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
- Cevap A-) Tarafsızlık, Uzlaşma ve Adlî Tasfiye Antlaşması
- B-) Locarno Antlaşması
- C-) Sınır ve İyi Komşuluk Antlaşması
- D-) “Ticaret ve Seyrisefain Antlaşması
- E-) Versay Antlaşması
Açıklama: Türkiye’nin Batılı devletlerle ilişkilerini geliştirme düşüncesi hem de İtalya’nın Doğu Akdeniz’de bir ittifak arayışı içerisinde olması nedeniyle, Türkiye ile İtalya arasında 30 Mayıs 1928’de Roma’da bir “Tarafsızlık, Uzlaşma ve Adlî Tasfiye Antlaşması” imzalanmıştır.
Yeni cumhuriyetin sanayide kalkınmasını teşvik etmek amacıyla 1927 çıkarılan “Sanayi teşvik kanunu” neden beklentileri tam olarak karşılayamamıştır?
- A-) Yabancı ülkelerinin Türkiye’ye yönelik ambargolarının olması
- Cevap B-) 1929 yılında ortaya çıkan dünya ekonomik krizi
- C-) Devlet bürokrasinin gerekli uygulamaları hayata geçirmede yavaş hareket etmesi
- D-) Sanayi alt yapısının yetersiz olması
- E-) Bütçeden gerekli mali kaynağın aktarılamaması
Açıklama: 1929 dünya ekonomik buhranı nedeniyle yasa amacına ulaşamamıştır.